عشر رسائل في التفسير و علوم القرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''

2025-08-30T07:49:30Z

جایگزینی متن - ' ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| کد کنگره =BP۹۲/۸/الف۲الف۲		\| کد کنگره =BP۹۲/۸/الف۲الف۲
	\| موضوع =		\| موضوع =
	\|ناشر		\|ناشر

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '('

2024-01-18T05:31:14Z

جایگزینی متن - '( ' به '('

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۱
خط ۷:		خط ۷:
	[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)		[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)
	[[انیس، عبدالحکیم]] (محقق)		[[انیس، عبدالحکیم]] (محقق)
	[[انیس، عبدالحکیم]] ( مقدمه‌نويس)		[[انیس، عبدالحکیم]] (مقدمه‌نويس)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

2023-12-29T11:31:44Z

جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۰۱
خط ۶:		خط ۶:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)		[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)
	[[انیس، عبدالحکیم ]] (محقق)		[[انیس، عبدالحکیم]] (محقق)
	[[انیس، عبدالحکیم]] ( مقدمه‌نويس)		[[انیس، عبدالحکیم]] ( مقدمه‌نويس)
	\|زبان		\|زبان

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مقدمه نويس' به 'مقدمه‌نويس'

2023-12-29T11:16:31Z

جایگزینی متن - 'مقدمه نويس' به 'مقدمه‌نويس'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۶
خط ۷:		خط ۷:
	[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)		[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)
	[[انیس، عبدالحکیم ]] (محقق)		[[انیس، عبدالحکیم ]] (محقق)
	[[انیس، عبدالحکیم]] ( ~~مقدمه نويس~~)		[[انیس، عبدالحکیم]] ( مقدمه‌نويس)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی

Mkheradmand110: /* وابسته‌ها */ الرسائل العشر

2023-11-20T03:48:16Z

وابسته‌ها: الرسائل العشر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

	[[الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة]]		[[الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة]]

			[[الرسائل العشر]]

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]		[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]

Hbaghizadeh در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۶

2023-11-06T18:26:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی
	\| کد کنگره =		\| کد کنگره =BP۹۲/۸/الف۲الف۲
	\| موضوع =		\| موضوع =
	\|ناشر		\|ناشر
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	[[الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة]]		[[الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة]]
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
			[[رده: تفسیر]]
			[[رده: تاریخ تفسیر، تراجم و طبقات مفسران، متون تفاسیر (مجموعه‌ها، برگزیده‌ها)]]

	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1402]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1402 توسط محمد خردمند]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1402 توسط محمد خردمند]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1402 توسط محسن عزیزی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1402 توسط محسن عزیزی]]

Hbaghizadeh در ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۳

2023-11-06T18:23:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۳
خط ۴۴:		خط ۴۴:

	==اليد البسطى في تعيين الصلاة الوسطى==		==اليد البسطى في تعيين الصلاة الوسطى==
	[[عبدالحکیم انیس]]، نوشته است: نویسنده درصدد بیان مقصود از «الصلاة الوسطى» در آیه «حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَ الصَّلَاةِ الْوُسْطَىٰ» (بقره: 238) است و این نظر را تقویت می‌کند که منظور، نماز ظهر است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج2، ص7</ref>. سیوطی برای اثبات نظر خودش به نظر اندیشوران نیز استناد کرده است؛ از جمله اینکه شیخ ولی‌الدین عراقی در [[شرح سنن ابی‌داوود]] گفته است: زید بن ثابت استدلال کرده است: «الصلاة الوسطى»، همان ظهر است؛ زیرا پُرمشکل‌ترین نماز در نزد صحابه، ظهر بود که در اوج گرما باید انجام شود و خدای متعال این آیه را نازل کرد تا تشویق شوند و کوتاهی نکنند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص7</ref>.		[[عبدالحکیم انیس]]، نوشته است: نویسنده درصدد بیان مقصود از «الصلاة الوسطى» در آیه «حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَ الصَّلَاةِ الْوُسْطَىٰ» (بقره: 238) است و این نظر را تقویت می‌کند که منظور، نماز ظهر است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج2، ص7</ref>. [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر\|سیوطی]] برای اثبات نظر خودش به نظر اندیشوران نیز استناد کرده است؛ از جمله اینکه شیخ ولی‌الدین عراقی در [[شرح سنن ابی‌داوود]] گفته است: زید بن ثابت استدلال کرده است: «الصلاة الوسطى»، همان ظهر است؛ زیرا پُرمشکل‌ترین نماز در نزد صحابه، ظهر بود که در اوج گرما باید انجام شود و خدای متعال این آیه را نازل کرد تا تشویق شوند و کوتاهی نکنند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص7</ref>.

	==الفوائد البارزة و الكامنة في النعم الظاهرة و الباطنة==		==الفوائد البارزة و الكامنة في النعم الظاهرة و الباطنة==
خط ۵۶:		خط ۵۶:

	==الإشارات في شواذ القراءات==		==الإشارات في شواذ القراءات==
	انتساب این رساله به سیوطی، شایدی است<ref>ر.ک: همان، ص202-207</ref>. نویسنده می‌گوید: اندیشیدم و جستجو کردم، دیدم که در قرآن، 17 قرائت شاذّ آمده است و جز در کتاب‌هایی که در اول رساله نام بردم، یادی از آن نشده است و چنین نیست که همه آن قرائت‌ها، دور از معنای اصلی باشد<ref>ر.ک: همان، ص236</ref>. منظور از قرائت شاذِّ نزدیک به معنای اصلی، به‌عنوان مثال: «صراط من أنعمت عليهم» به‌جای «صراط الذين أنعمت عليهم» (حمد: 7) است<ref>ر.ک: همان، ص236-237</ref>.		انتساب این رساله به [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر\|سیوطی]]، شایدی است<ref>ر.ک: همان، ص202-207</ref>. نویسنده می‌گوید: اندیشیدم و جستجو کردم، دیدم که در قرآن، 17 قرائت شاذّ آمده است و جز در کتاب‌هایی که در اول رساله نام بردم، یادی از آن نشده است و چنین نیست که همه آن قرائت‌ها، دور از معنای اصلی باشد<ref>ر.ک: همان، ص236</ref>. منظور از قرائت شاذِّ نزدیک به معنای اصلی، به‌عنوان مثال: «صراط من أنعمت عليهم» به‌جای «صراط الذين أنعمت عليهم» (حمد: 7) است<ref>ر.ک: همان، ص236-237</ref>.

	==پانویس==		==پانویس==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '« ' به '«'

2023-11-06T18:21:46Z

جایگزینی متن - '« ' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۵۱
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==الأزهار الفائحة في شرح الفاتحة==		==الأزهار الفائحة في شرح الفاتحة==
	[[سیوطی]] در این اثر به شرح مفردات سوره حمد پرداخته و فوائد مهمی را مطرح کرده و خلاصه‌ای ارزنده از منابعی عالی و ارزشمند را آورده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، همان، ص129</ref>. نویسنده می‌نویسد: اسامی این سوره، بسیار است، از جمله «مثانی»؛ زیرا دوتایی و تکرارشدنی است؛ یعنی در هر رکعت نماز، قرائت می‌شود و گفته شده که در آیه ~~« وَ~~ لَقَدْ آتَينَاك سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ» (حجر: 87)، منظور سوره فاتحه است<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص146</ref>.		[[سیوطی]] در این اثر به شرح مفردات سوره حمد پرداخته و فوائد مهمی را مطرح کرده و خلاصه‌ای ارزنده از منابعی عالی و ارزشمند را آورده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، همان، ص129</ref>. نویسنده می‌نویسد: اسامی این سوره، بسیار است، از جمله «مثانی»؛ زیرا دوتایی و تکرارشدنی است؛ یعنی در هر رکعت نماز، قرائت می‌شود و گفته شده که در آیه «وَ لَقَدْ آتَينَاك سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ» (حجر: 87)، منظور سوره فاتحه است<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص146</ref>.

	==الكلام على أول سورة الفتح==		==الكلام على أول سورة الفتح==

Mkheradmand110: /* وابسته‌ها */ الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة

2023-10-18T07:08:36Z

وابسته‌ها: الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
			[[الثغور الباسمة في مناقب السیدة فاطمة]]
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115868J1.jpg | عنوان = عشر رسائل في التفسير و علوم القرآن | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر (نويسنده) انیس، عبدالحکیم (محقق) انیس، عبدالحکیم ( مقدمه نويس) |زبان | زبان...» ایجاد کرد

2023-10-18T04:08:02Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115868J1.jpg | عنوان = عشر رسائل في التفسير و علوم القرآن | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر (نويسنده) انیس، عبدالحکیم (محقق) انیس، عبدالحکیم ( مقدمه نويس) |زبان | زبان...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR115868J1.jpg
| عنوان = عشر رسائل في التفسير و علوم القرآن
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر]] (نويسنده)
[[انیس، عبدالحکیم ]] (محقق)
[[انیس، عبدالحکیم]] ( مقدمه نويس)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره =
| موضوع =
|ناشر
| ناشر = دائرة الشوؤن الإسلامیة و العمل الخیری. ادارة البحوث
| مکان نشر = امارات - دبی
| سال نشر = 1431ق - 2010م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE115868AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک = 978-9948-499-06-0
| تعداد جلد = 2
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 115868
| کتابخوان همراه نور = 115868
| کد پدیدآور = 615
| پس از =
| پیش از =
}}
'''عشر رسائل في التفسير و علوم القرآن'''، مجموعه 10 رساله تفسیری و قرآن‌پژوهی از آثار محدّث، ادیب، مورّخ، مفسّر، فقیه و نویسنده فعال شافعی قرن نهم و دهم قمری، [[جلال‌الدین عبدالرحمن سیوطی]] (849-911ق) است که از جمله به بیان تفسیر سوره حمد و مقصود از برخی آیات مثل بسمله و معنای «الصلاة الوسطى» (نماز میانه) و نعمت‌های عیان و نهان و مغفرت گناهان گذشته و آینده می‌پردازد.

==رياض الطالبين في شرح الاستعاذة و البسملة==
[[سیوطی]] صیغه برگزیده استعاذه را عبارت از «أعوذ بالله من الشيطان الرجيم» می‌داند<ref>ر.ک: متن کتاب، ج1، ص74</ref> و نظر می‌دهد که گفتن استعاذه در هر رکعت نماز، مستحبّ و در رکعت اول، مؤکدتر است<ref>ر.ک: همان، ص77</ref> و در دیدگاه او، کمترین مقدار از گفتن بسمله، «بسم الله» و بهترینش، «بسم الله الرحمن الرحيم» است<ref>ر.ک: همان، ص108</ref>.

==الأزهار الفائحة في شرح الفاتحة==
[[سیوطی]] در این اثر به شرح مفردات سوره حمد پرداخته و فوائد مهمی را مطرح کرده و خلاصه‌ای ارزنده از منابعی عالی و ارزشمند را آورده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، همان، ص129</ref>. نویسنده می‌نویسد: اسامی این سوره، بسیار است، از جمله «مثانی»؛ زیرا دوتایی و تکرارشدنی است؛ یعنی در هر رکعت نماز، قرائت می‌شود و گفته شده که در آیه « وَ لَقَدْ آتَينَاك سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ» (حجر: 87)، منظور سوره فاتحه است<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص146</ref>.

==الكلام على أول سورة الفتح==
این کتاب، درسی است که [[سیوطی]] در سال 867ق، در حضور استادش [[علم‌الدین بلقینی]] و گروهی از قاضیان و فاضلان بیان کرده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، همان، ص179</ref>. نویسنده، اول سوره فتح را از نظر شأن نزول، واژگان، اعراب، معانی و تفسیر بررسی کرده است، ولی موفق به بررسی از نظر تصوف که در نظر داشته، نشده و یا در این رساله نیامده و مطلب، ناقص رها شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص201</ref>.

==ميزان المعدلة في شأن البسملة==
[[عبدالحکیم انیس]]، گوید: نویسنده، نظرات خاصّ فقهی داشته که در کتابش [[التحدث بنعمة الله]] به‌شکل مختصر بازتاب یافته و صورت مشروح آن را همراه با ادله در [[حواشي الروضة]] آورده است و یکی از این موارد، نظر او درباره بسمله است و اینکه قرائت آن در نماز، واجب نیست و این قول، مخالف با نظر [[امام شافعی]] است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، همان، ص207- 208</ref>.

==المعاني الدقيقة في إدراك الحقيقة==
[[عبدالحکیم انیس]]، گوید: نویسنده، این کتاب را برای این تألیف کرده است که ثابت کند همه معانی معقول در نزد ما، در نزد خدای تعالی به‌صورت جسم و اشخاص ترسیم می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص245</ref>. نویسنده برای اثبات نظر خودش به آیات و روایاتی استناد می‌کند و از جمله آیه «وَ إِنْ مِنْ شَيءٍ إِلَّا يسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لَٰكنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ» (اسراء: 44)<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص313</ref> و این روایت را به عنوان دلیل و شاهد می‌آورد: ابن مسعود گفته است: ما تسبیح‌گویی غذایی را که در حال خورده شدن بود، می‌شنیدیم<ref>ر.ک: همان، ص313</ref>.

==اليد البسطى في تعيين الصلاة الوسطى==
[[عبدالحکیم انیس]]، نوشته است: نویسنده درصدد بیان مقصود از «الصلاة الوسطى» در آیه «حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَ الصَّلَاةِ الْوُسْطَىٰ» (بقره: 238) است و این نظر را تقویت می‌کند که منظور، نماز ظهر است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج2، ص7</ref>. سیوطی برای اثبات نظر خودش به نظر اندیشوران نیز استناد کرده است؛ از جمله اینکه شیخ ولی‌الدین عراقی در [[شرح سنن ابی‌داوود]] گفته است: زید بن ثابت استدلال کرده است: «الصلاة الوسطى»، همان ظهر است؛ زیرا پُرمشکل‌ترین نماز در نزد صحابه، ظهر بود که در اوج گرما باید انجام شود و خدای متعال این آیه را نازل کرد تا تشویق شوند و کوتاهی نکنند<ref>ر.ک: متن کتاب، همان، ص7</ref>.

==الفوائد البارزة و الكامنة في النعم الظاهرة و الباطنة==
[[سیوطی]] گوید: گفته شده است که امام نسفی در برخی از کتاب‌های مفصلش در تفسیر آیه «وَ أَسْبَغَ عَلَيكمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَ بَاطِنَةً» (لقمان: 20)، تعداد 300 قول را بیان کرده است و از من پرسیده شد که آیا چیزی در این زمینه می‌دانی؟ و من گفتم: می‌توانم استنباط کنم؛ چون خدا را شکر، ابزار اجتهاد آماده است<ref>ر.ک: همان، ص75- 76</ref>. نویسنده اقوال فراوانی را مطرح کرده و سرانجام گفته است: از ما 300 قول طلبیدند، ولیکن خدای متعال نزدیک به ده ‌هزار نظر برای ما گشود و این همه، قطره‌ای از دریای نعمت‌های بی‌پایان الهی است<ref>ر.ک: همان، ص109</ref>.

==المحرر في قوله تعالى: «ليغْفِرَ لَك اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِك وَ مَا تَأَخَّرَ»==
نویسنده در این رساله، به این پرسش پاسخ می‌دهد که معنای آیه مذکور (فتح: 2) چیست؟ و چگونه می‌شود که پیامبر(ص) معصوم، گناه کند؟! [[سیوطی]] می‌گوید: در مورد تفسیر این آیه اقوال متعددی هست که برخی مقبول و بعضی مردود و برخی ضعیف است؛ زیرا دلیل قطعی بر «عصمت پیامبر اکرم(ص) و سایر پیامبران قبل از نبوت و بعدش»، دلالت دارد<ref>ر.ک: همان، ص141</ref>. او سرانجام، این قول را ترجیح می‌دهد و تحسین می‌کند که مغفرت در اینجا، کنایه از عصمت است<ref>ر.ک: همان، ص155</ref>.

==إتحاف الوفد بنبأ سورتي الخَلْع و الحَفْد==
نگارنده در این رساله، آثار واردشده درباره «دو دعایی که گویند دو سوره بوده و بعد نسخ شده» را جمع کرده است<ref>ر.ک: همان، ص165</ref>. [[سیوطی]] بعد از ذکر چند روایت در این زمینه، نوشته است: این جمیع راه‌های روایت است که به آن دست یافته‌ام و نتیجه این است که آن دو، از جمله قرآن نازل‌شده بودند، بعد نگارش و تلاوت آن، منسوخ شد و اجماع بر این قرار گرفت که آن دو منسوخند و در مصحف شریف نباید نوشته شوند<ref>ر.ک: همان، ص191</ref>.

==الإشارات في شواذ القراءات==
انتساب این رساله به سیوطی، شایدی است<ref>ر.ک: همان، ص202-207</ref>. نویسنده می‌گوید: اندیشیدم و جستجو کردم، دیدم که در قرآن، 17 قرائت شاذّ آمده است و جز در کتاب‌هایی که در اول رساله نام بردم، یادی از آن نشده است و چنین نیست که همه آن قرائت‌ها، دور از معنای اصلی باشد<ref>ر.ک: همان، ص236</ref>. منظور از قرائت شاذِّ نزدیک به معنای اصلی، به‌عنوان مثال: «صراط من أنعمت عليهم» به‌جای «صراط الذين أنعمت عليهم» (حمد: 7) است<ref>ر.ک: همان، ص236-237</ref>.

==پانویس==
<references/>

==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1402 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1402 توسط محسن عزیزی]]