عروسان معانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fsobhani در ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۵

2025-10-18T12:15:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۵
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	}}		}}

	''' عروسان معانی''' نوشته‌ی استاد [[محمدی وایقانی، کاظم\|کاظم محمّدی]] کتابی است نقدی ـ تحلیلی‌ که بررسی ارتباط انسان و قرآن می‌پردازد. قرآن حقیقتی است متمرکز و پنهان در لایه‌های فطرت و فهمِ ناشناخته‌ی آدمی‌و انسان حقیقتی است پیچیده در بطن لایه لایه‌ی قرآن. این که قرآن از انسان می‌گوید و برای انسان نازل می‌شود، انسان نیز در صورت یافت ماهیّت و حقیقتِ خود خواهان فهم قرآن است، که کلید این فهم در بطن قرآن نهفته است که بدون غور و تدبّر در دل آیات این کلید برای شناخت و رهایی حاصل نمی‌شود.		''' عروسان معانی''' نوشته‌ی استاد [[محمدی وایقانی، کاظم\|کاظم محمّدی]](1340ش) کتابی است نقدی ـ تحلیلی‌ که بررسی ارتباط انسان و قرآن می‌پردازد. قرآن حقیقتی است متمرکز و پنهان در لایه‌های فطرت و فهمِ ناشناخته‌ی آدمی‌و انسان حقیقتی است پیچیده در بطن لایه لایه‌ی قرآن. این که قرآن از انسان می‌گوید و برای انسان نازل می‌شود، انسان نیز در صورت یافت ماهیّت و حقیقتِ خود خواهان فهم قرآن است، که کلید این فهم در بطن قرآن نهفته است که بدون غور و تدبّر در دل آیات این کلید برای شناخت و رهایی حاصل نمی‌شود.

	نام کتاب که عروسان معانی است از یکی از ابیات شریف [[دیوان کبیر]] بدین شرح اخذ شده است: {{شعر}}		نام کتاب که عروسان معانی است از یکی از ابیات شریف [[دیوان کبیر]] بدین شرح اخذ شده است: {{شعر}}

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ن شناسی' به 'ن‌شناسی'

2024-05-12T14:06:24Z

جایگزینی متن - 'ن شناسی' به 'ن‌شناسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۶
خط ۷:		خط ۷:
	\| زبان =فارسی		\| زبان =فارسی
	\| کد کنگره =‏ 4ع3م/65 PIR		\| کد کنگره =‏ 4ع3م/65 PIR
	\| موضوع = مولوی. قرآن. ~~انسان شناسی~~. بررسی و شناخت.		\| موضوع = مولوی. قرآن. انسان‌شناسی. بررسی و شناخت.
	\| ناشر = انتشارات نجم کبری		\| ناشر = انتشارات نجم کبری

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ن های ' به 'ن‌های '

2024-02-14T10:22:10Z

جایگزینی متن - 'ن های ' به 'ن‌های '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۲
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	[[مولانا]] نیز شأن قرآن را قدسی دانسته و بر این است که با دیگر کتب نه مقایسه می‌شود و نه کسی حق این قیاس را دارد، که هر نوشته‌ای غیر از قرآن ئهر چند بامحتوا و اصیل و دقیق باشد، غیر قدسی و غیر سماوی است<ref>متن، ص 23</ref>. در این باره است که با استناد به [[مثنوی معنوی]] <ref>د4، ابیات 3464-3461</ref>. کتابهایی مانند شاهنامه حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] یا کتاب خواندنی و اثربخش [[كلیله و دمنه (بوستان کتاب)\|کلیله و دمنه]] را هرگز برابر با قرآن نمی‌داند و هر که این هر سه را با هم برابر کند و یا قصد قیاس داشته باشد نشان از آن دارد که چیزی از حقیقت را نمی‌داند<ref>متن، ص 23</ref>.		[[مولانا]] نیز شأن قرآن را قدسی دانسته و بر این است که با دیگر کتب نه مقایسه می‌شود و نه کسی حق این قیاس را دارد، که هر نوشته‌ای غیر از قرآن ئهر چند بامحتوا و اصیل و دقیق باشد، غیر قدسی و غیر سماوی است<ref>متن، ص 23</ref>. در این باره است که با استناد به [[مثنوی معنوی]] <ref>د4، ابیات 3464-3461</ref>. کتابهایی مانند شاهنامه حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] یا کتاب خواندنی و اثربخش [[كلیله و دمنه (بوستان کتاب)\|کلیله و دمنه]] را هرگز برابر با قرآن نمی‌داند و هر که این هر سه را با هم برابر کند و یا قصد قیاس داشته باشد نشان از آن دارد که چیزی از حقیقت را نمی‌داند<ref>متن، ص 23</ref>.

	در قسمتی دیگر از همین بخش به ابیاتی از [[مثنوی معنوی]] استناد می‌کند که قرآن به عنوان وحی الهی و اثری قدسی و آسمانی چنان است که برای انسان تا روز قیامت همه نوع غذای معنوی و روحانی تدارک دیده است و هیچ بخشی از معنای انسان را نادیده نگذاشته است. لایه لایه دار بودن و ~~بطن های~~ درونی قرآن را همواره رازآمیز و انسان را که به دنبال حقیقت و حکمت است را وادار می‌کند تا به رسیدن به بطنهای درونی خود با بطون قرآن ارتباط برقرار کند. چنان که می‌گوید: {{شعر}}		در قسمتی دیگر از همین بخش به ابیاتی از [[مثنوی معنوی]] استناد می‌کند که قرآن به عنوان وحی الهی و اثری قدسی و آسمانی چنان است که برای انسان تا روز قیامت همه نوع غذای معنوی و روحانی تدارک دیده است و هیچ بخشی از معنای انسان را نادیده نگذاشته است. لایه لایه دار بودن و بطن‌های درونی قرآن را همواره رازآمیز و انسان را که به دنبال حقیقت و حکمت است را وادار می‌کند تا به رسیدن به بطنهای درونی خود با بطون قرآن ارتباط برقرار کند. چنان که می‌گوید: {{شعر}}
	{{ب\|''ناطق کامل چو خوان پاشی بود''\|2=''خوانش، پُر هرگونه‌ی آشی بود''}}		{{ب\|''ناطق کامل چو خوان پاشی بود''\|2=''خوانش، پُر هرگونه‌ی آشی بود''}}
	{{ب\|''که نماند هیچ مهمان بی نور''\|2=''هر کسی یابد غذای خود جدا''}}		{{ب\|''که نماند هیچ مهمان بی نور''\|2=''هر کسی یابد غذای خود جدا''}}

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'نکته ها' به 'نکته‌ها'

2024-02-12T10:34:11Z

جایگزینی متن - 'نکته ها' به 'نکته‌ها'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۷۲:		خط ۷۲:

	کتاب با ذکر سه بیت از [[مثنوی معنوی]] و با شرح مختصر آن به پایان می‌رسد و این سه یت مهم در این کتاب چنین است: {{شعر}}		کتاب با ذکر سه بیت از [[مثنوی معنوی]] و با شرح مختصر آن به پایان می‌رسد و این سه یت مهم در این کتاب چنین است: {{شعر}}
	{{ب\|''از خدا می‌خواه تا زین ~~نکته ها~~''\|2=''در نلغزی و رسی در منتها''}}		{{ب\|''از خدا می‌خواه تا زین نکته‌ها''\|2=''در نلغزی و رسی در منتها''}}
	{{ب\|''زآن که از قرآن بسی گمره شدند''\|2=''زآن رسن قومی‌درون چه شدند''}}		{{ب\|''زآن که از قرآن بسی گمره شدند''\|2=''زآن رسن قومی‌درون چه شدند''}}
	{{ب\|''مر رسن را نیست جزمی‌ای عنود''\|2=''چون تو را سودای سر بالا نبود''<ref>مثنوی معنوی، د3، ابیات 4211-4209</ref>}}{{پایان شعر}}		{{ب\|''مر رسن را نیست جزمی‌ای عنود''\|2=''چون تو را سودای سر بالا نبود''<ref>مثنوی معنوی، د3، ابیات 4211-4209</ref>}}{{پایان شعر}}

Hbaghizadeh در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۴

2023-04-20T08:44:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۴
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	در بخش دوّم که جذبه‌ی کهربا نام دارد با بیتی از [[دیوان کبیر]] بدین شرح آغاز می‌شود: {{شعر}}		در بخش دوّم که جذبه‌ی کهربا نام دارد با بیتی از [[دیوان کبیر]] بدین شرح آغاز می‌شود: {{شعر}}
	{{ب\|''کهربای تو را شوم کاهی، جذبه‌ی کهربا بیاموزم''\|2=''از دو عالم دو دیده بر دوزم، این من از مصطفی بیاموزم''<ref>دیوان کبیر، غزل 1758</ref>}}{{پایان شعر}}		{{ب\|''کهربای تو را شوم کاهی، جذبه‌ی کهربا بیاموزم''\|2=''از دو عالم دو دیده بر دوزم، این من از مصطفی بیاموزم''<ref>دیوان کبیر، غزل 1758</ref>}}{{پایان شعر}}
	در این بخش به نگرش مولانا در [[مثنوی معنوی]] به انسان و لایه لایه بودن باطن انسان از طریق بیان حکایات و قصص می‌پردازد و با تبیین بطون انسان تحلیلهای خاص در باره‌ی انسان مطرح می‌شود که بسیار قابل توجّه است. وجود لایه‌ها و بطون نشان از حجابهای تو در تو دارد و همین کار را برای انسانهای معمولی دشوار می‌کند و لذا آنان که اشرافی بر باطن قرآن دارند افرادی خاص هستند، چنانکه نویسنده در بخشی از این فصل می‌گوید: کشف حقیقت برای فردی که امام است این‌گونه است که چون خودش ~~نمی‌¬بیند~~ بلکه به او نشان می‌دهند. بین لفظ و معنا برای امام فاصله‌ای نیست اما برای مردم خودِ لفظ یک حجاب است. بله دقیقاً خود لفظ یک حجاب است و ما گرفتار حجاب کلمات هم هستیم، حجاب معنا خیلی عمیق‌تر است. اولیای الهی و امام معصوم گرفتار لفظ و اسم نیست که برای او اسم تداعی‌کننده‌ی معنا با تمام گستره و عمق آن است<ref>متن، صص 82-81</ref>.		در این بخش به نگرش مولانا در [[مثنوی معنوی]] به انسان و لایه لایه بودن باطن انسان از طریق بیان حکایات و قصص می‌پردازد و با تبیین بطون انسان تحلیلهای خاص در باره‌ی انسان مطرح می‌شود که بسیار قابل توجّه است. وجود لایه‌ها و بطون نشان از حجابهای تو در تو دارد و همین کار را برای انسانهای معمولی دشوار می‌کند و لذا آنان که اشرافی بر باطن قرآن دارند افرادی خاص هستند، چنانکه نویسنده در بخشی از این فصل می‌گوید: کشف حقیقت برای فردی که امام است این‌گونه است که چون خودش نمی‌‌بیند بلکه به او نشان می‌دهند. بین لفظ و معنا برای امام فاصله‌ای نیست اما برای مردم خودِ لفظ یک حجاب است. بله دقیقاً خود لفظ یک حجاب است و ما گرفتار حجاب کلمات هم هستیم، حجاب معنا خیلی عمیق‌تر است. اولیای الهی و امام معصوم گرفتار لفظ و اسم نیست که برای او اسم تداعی‌کننده‌ی معنا با تمام گستره و عمق آن است<ref>متن، صص 82-81</ref>.

	بخش سوّم کتاب نورِ جان نام دارد که از بیتی از دیوان کبیر مولانا وام گرفته شده است<ref>دیوان کبیر، غزل 527</ref>. در این بخش اشاراتی به فهم قرآن دارد که این فهم متعدّد بوده و هر کسی از آن به قدر نیاز و وسع خود نصیبی دارد. در ابیاتی [[مولانا]] در [[مثنوی معنوی]] با تکیه بر سخنان [[حکیم سنایی]] اشاره می‌کند: {{شعر}}		بخش سوّم کتاب نورِ جان نام دارد که از بیتی از دیوان کبیر مولانا وام گرفته شده است<ref>دیوان کبیر، غزل 527</ref>. در این بخش اشاراتی به فهم قرآن دارد که این فهم متعدّد بوده و هر کسی از آن به قدر نیاز و وسع خود نصیبی دارد. در ابیاتی [[مولانا]] در [[مثنوی معنوی]] با تکیه بر سخنان [[حکیم سنایی]] اشاره می‌کند: {{شعر}}

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'

2022-10-15T06:26:26Z

جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۶
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	در بخش چهارم که قامت عشق نام دارد نگرشی خاص را در خصوص قرآن و الفاظ قدسی آن بیان می‌دارد. قرآن را در بین دیگر آثار مکتوب و شخص پیامبر را در میان انسانهای متعدّد. قرآن کتابی است که دارای حروفی و کلمات و جملات است، پیامبر نیز انسانی است که دارای جسم و روح است. بسیاری در این ظواهر و مشابهتها دچار وهم و خطا می‌شوند و در قیاسی خطا هر دو را از بابت تجانس صوری یکسان می‌پندارند و حال آنکه فرسنگها بین آنها فاصله وجود دارد. چنانکه مولانا می‌گوید این حروف که مثلاً گفته می‌شود الف لام میم، یا حا میم، یا طا ها و دیگر الفاظ مبارکه هر چند از الفبای مشهور و مرسوم تبعیّت می‌کند و در پاهر همانها را تداعی می‌نماید ولی در این دیدگاه قیاسی مع الفارق را مبتلا شده‌ایم، زیرا این کلمات و حروف از سوی خداوند و از عالمی‌قدسی آمده است و لذا یکسان انگاری آن با کلماتی که از همین جنس در دیگر کتابها دیده می‌شود عملی خطا و ناصواب است<ref>مثنوی معنوی، د5، ابیات 1332-1316</ref>.		در بخش چهارم که قامت عشق نام دارد نگرشی خاص را در خصوص قرآن و الفاظ قدسی آن بیان می‌دارد. قرآن را در بین دیگر آثار مکتوب و شخص پیامبر را در میان انسانهای متعدّد. قرآن کتابی است که دارای حروفی و کلمات و جملات است، پیامبر نیز انسانی است که دارای جسم و روح است. بسیاری در این ظواهر و مشابهتها دچار وهم و خطا می‌شوند و در قیاسی خطا هر دو را از بابت تجانس صوری یکسان می‌پندارند و حال آنکه فرسنگها بین آنها فاصله وجود دارد. چنانکه مولانا می‌گوید این حروف که مثلاً گفته می‌شود الف لام میم، یا حا میم، یا طا ها و دیگر الفاظ مبارکه هر چند از الفبای مشهور و مرسوم تبعیّت می‌کند و در پاهر همانها را تداعی می‌نماید ولی در این دیدگاه قیاسی مع الفارق را مبتلا شده‌ایم، زیرا این کلمات و حروف از سوی خداوند و از عالمی‌قدسی آمده است و لذا یکسان انگاری آن با کلماتی که از همین جنس در دیگر کتابها دیده می‌شود عملی خطا و ناصواب است<ref>مثنوی معنوی، د5، ابیات 1332-1316</ref>.

	آخرین بخش نیز که نقشبندی عجب نام دارد به محتوای قرآن و آیات نورانی آن می‌پردازد و کم و کیف آن را از لحاظ محتوی نشانه می‌رود. به ماه و زمان نزول قرآن توجّه می‌دهد و از محتوای آن و وزنی که دارد سخن می‌گوید. مقارن نزول قرآن از وجود موجوداتی سماوی و شریف یاد می‌کند که ملائکه و روح عازم زمین می‌شوند تا قرآن را بر قلب انسان کامل فرود آورند. از این بابت شبهای قدر مطرح می‌شود و ارزش و اعتباری که در نطد عارفان دارد. در این مقطه است که با توجّه به لایه‌های درونی قرآن که محتاج تأویل است تأویلگر قرآن را صاحب عصمت یاد می‌کند و [[امام علی (ع)]] را در این راستا به تمامی‌قابل پیروی می‌داند.		آخرین بخش نیز که نقشبندی عجب نام دارد به محتوای قرآن و آیات نورانی آن می‌پردازد و کم و کیف آن را از لحاظ محتوی نشانه می‌رود. به ماه و زمان نزول قرآن توجّه می‌دهد و از محتوای آن و وزنی که دارد سخن می‌گوید. مقارن نزول قرآن از وجود موجوداتی سماوی و شریف یاد می‌کند که ملائکه و روح عازم زمین می‌شوند تا قرآن را بر قلب انسان کامل فرود آورند. از این بابت شبهای قدر مطرح می‌شود و ارزش و اعتباری که در نطد عارفان دارد. در این مقطه است که با توجّه به لایه‌های درونی قرآن که محتاج تأویل است تأویلگر قرآن را صاحب عصمت یاد می‌کند و [[امام علی(ع)]] را در این راستا به تمامی‌قابل پیروی می‌داند.

	کتاب با ذکر سه بیت از [[مثنوی معنوی]] و با شرح مختصر آن به پایان می‌رسد و این سه یت مهم در این کتاب چنین است: {{شعر}}		کتاب با ذکر سه بیت از [[مثنوی معنوی]] و با شرح مختصر آن به پایان می‌رسد و این سه یت مهم در این کتاب چنین است: {{شعر}}

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'فارسي' به 'فارسی'

2022-07-17T08:25:36Z

جایگزینی متن - 'فارسي' به 'فارسی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۵:		خط ۵:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[محمدی وایقانی، کاظم\|کاظم محمّدی]] (نویسنده)		[[محمدی وایقانی، کاظم\|کاظم محمّدی]] (نویسنده)
	\| زبان =~~فارسي~~		\| زبان =فارسی
	\| کد کنگره =‏ 4ع3م/65 PIR		\| کد کنگره =‏ 4ع3م/65 PIR
	\| موضوع = مولوی. قرآن. انسان شناسی. بررسی و شناخت.		\| موضوع = مولوی. قرآن. انسان شناسی. بررسی و شناخت.
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	\| شابک =9-79-2905-964-978		\| شابک =9-79-2905-964-978
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =0000
	\| کتابخوان همراه نور =		\| کتابخوان همراه نور =
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۵۱

2021-09-07T17:51:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۲۱
خط ۱۲۹:		خط ۱۲۹:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
	[[رده:~~اسلام، عرفان، غیره~~]]		[[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]
	[[رده:~~کلیات~~]]		[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]
	[[رده:~~کنگره‌ها، کنفرانس‌ها (مؤتمرات)، مجموعه‌ها~~]]		[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
			[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]
	[[رده:شهریور(1400)]]		[[رده:شهریور(1400)]]
	[[رده:مقالات کاربران]]		[[رده:مقالات کاربران]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۴۷

2021-09-07T17:47:49Z

نمایش تغییرات

Hbaghizadeh@noornet.net: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر = NURkar41.jpg | عنوان = عروسان معانی | عنوان‌های دیگر = |...» ایجاد کرد

2021-09-07T17:43:17Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر = NURkar41.jpg | عنوان = عروسان معانی | عنوان‌های دیگر = |...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر = NURkar41.jpg
| عنوان = عروسان معانی
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآوران =
[[محمدی وایقانی، کاظم|کاظم محمّدی]] (نویسنده)
| زبان =فارسي
| کد کنگره =‏ 4ع3م/65 PIR
| موضوع = مولوی. قرآن. انسان شناسی. بررسی و شناخت.
| ناشر = انتشارات نجم کبری

| مکان نشر =ایران ـ کرج
| سال نشر = 1396 ش

| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE0000AUTOMATIONCODE
| چاپ = پنجم
| شابک =9-79-2905-964-978
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =
| کتابخوان همراه نور =
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}

''' عروسان معانی''' نوشته‌ی استاد [[محمدی وایقانی، کاظم|کاظم محمّدی]] کتابی است نقدی ـ تحلیلی‌ که بررسی ارتباط انسان و قرآن می‌پردازد. قرآن حقیقتی است متمرکز و پنهان در لایه‌های فطرت و فهمِ ناشناخته‌ی آدمی‌و انسان حقیقتی است پیچیده در بطن لایه لایه‌ی قرآن. این که قرآن از انسان می‌گوید و برای انسان نازل می‌شود، انسان نیز در صورت یافت ماهیّت و حقیقتِ خود خواهان فهم قرآن است، که کلید این فهم در بطن قرآن نهفته است که بدون غور و تدبّر در دل آیات این کلید برای شناخت و رهایی حاصل نمی‌شود.

نام کتاب که [[عروسان معانی]] است از یکی از ابیات شریف [[دیوان کبیر]] بدین شرح اخذ شده است: {{شعر}}
{{ب|''یکی جان عجب باید که داند جان فدا کردن''|2=''دو چشم معنوی باید عروسان معانی را''<ref>دیوان کبیر، غزل 56</ref>}}{{پایان شعر}}

چنان که از مقدّمه‌ی مختصر کتاب بر می‌آید این کتاب حاصل درسهایی است که طیِّ پنج جلسه در ماه مبارک رمضان به دست آمده و در خصوص این بحث که تبدیل به کتاب حاضر شده است این توضیح وجود دارد: و امّا این بحث که [[عروسان معانی]] نام دارد کاوشی است در ظاهر و باطن انسان و [[قرآن]] و تحلیل و تطبیق آن دو و نیز ارتباطاتی که بین این دو وجود دارد. [[قرآن]] را ظاهری و باطنی است، انسان را نیز یک ظاهر و یک باطنی است، و در هر دو این عمق و ژرفا را می‌توان دید، و هر دو لایه‌لایه و دارای بطونی هستند که برای شناخت آن باید مراتبی را پشت سر گذاشت و بی این تمهید که در این اثر آن را یادکردیم عملاً شناخت درست [[قرآن]] و انسان وجود نخواهد داشت. گفتنی است که ما در تحلیل اشعار [[مولانا]] این مقوله را بیان کردیم و درواقع درس [[مثنوی]] است و نگاه [[مولانا]] است به ژرفای وجود [[قرآن]] و انسان؛ و طبیعتاً [[مولانا]] با آن بینش ژرف و گسترده شاید بهترین کسی است که می‌توانستیم این مفهوم خاص را از منظر او به بحث درآوریم و تحلیل کنیم<ref>مقدّمه، ص 8</ref>.

== ساختار ==

کتاب عروسان معانی اثری است در یک جلد در 240 صفحه و در طرحی مناسب. چنانکه اشاره شد این کتاب ماحصل درسهایی در حوزه‌ی قرآن پژوهی و مولوی شناسی است که در ماه مبارک رمضان تدریس و بعداً تدوین شده است. موضوع بحث نیز چنانکه اشاره شد مربوط می‌شود به ارتباط دو سویه‌ی انسان و قرآن. این که هر دو دارای ظاهر و باطن هستند، این که هر دو درونی پیچیده و لایه لایه دارند، این که هر دو محتاج کشف و شناخت هستند و این که این هر دو را کسانی می‌یابند که بر هر دو مسلّط بوده باشند.

به هر جهت کتاب [[عروسان معانی]] با مضمونی که گفته شد داری یک مقدّمه‌ی کوتاه است که از نوع کار و محتوای این کتاب خبر می‌دهد، با تمام اختصار کاملاً گویا و رسا به مقصد و مقصود است. غیر از مقدّمه در فهرست مطالب که در آغاز کتاب دیده می‌شود پنج فصل وجود دارد که به ترتیب عبارتند از: 1- عروسان معانی، که با نام کتاب یکسان است 2- جذبه‌ی کهربا 3- نورِ جان 4- قامت عشق 5- نقشبندی عجب. در انتهای اثر هم کتابنامه و نمایه وجود دارد.

[[عروسان معانی]] از همان آغاز با آیات [[قرآن]] آغاز می‌شود و نخست ربط قرآن و صوم را در ماه رمضان جستجو می‌کند و بعد از آن به دنبال انسان می‌رود. ولی در این بین شرح و تفسیرهایی را هم از دل آثار [[مولانا]] مانند [[مثنوی معنویه] و [[دیوان کبیر]] استخراج می‌کند و در تلفیق آیات و ابیات نگرشی نو در خصوص قرآن و انسان را به دست می‌دهد که از نوع اجتهادات عرفانی و علمی‌نویسنده است.

== گزارش محتوا==

عروسان معانی کتابی عرفانی، دینی و فلسفی است که از جنبه‌های گوناگون با دید و منظر قرآن و عرفان و فلسفه به انسان می‌پردازد و در این پردازش تطبیقی باطنی و ژرف را در رابطه با انسان و قرآن دنبال می‌کند. این دید تقریباً منحصر به فرد است و در دیگر آثار یا وجود ندارد و یا کمتر به ایت ژرفا و قوّت و وسعت دیده می‌شود.

در بحث نخست که همنام کتاب است به قدمت قرآن و باستانی بودن آن اشاره می‌کند و برای باستانی بودن یک چیز شرح و تفسیرهایی ارائه می‌دهد و نهایتاً این نکته مورد توجّه واقع می‌شود که آثار باستانی نیازمند خوانشی علمی‌و دقیق است، باید کلیدهایی برای رمزگشایی آن وجود داشته باشد و لذا باستان شناسان به دنبال یافتن آن کلیدهایی هستند تا بتوانند اسرار اشیاء و یا رازهای درونی آنها را کشف کنند. قرآن و انسان نیز چنین است، خاصّه قرآن به عنوان متنی که یکهزار و چهارصد سال از عمر آن می‌گذرد تا رمزگشایی نشود چنانکه باید قابل فهم واقع نمی‌شود. این نگاه نگاهی منحصر به فرد است و تا انتهای بحث این اسلوب وجود دارد تا از باطن قرآن و انسان چیزهایی و یا حل اسراری به دست آید.

در همان بخش نخست اشاره به این مطلب می‌شود که برای ارتباط یافتن با قرآن باید طاهر بود و در منظر استاد[[محمدی وایقانی، کاظم|کاظم محمّدی]] چنانکه طهارت ظاهری به مانند غسل و وضو برای مس کردن قرآن و ارتباط یافتن با ظاهر قرآن لازم است چنانکه کسی بخواهد رازهای آن را در یابد و به باطن آن برسد باید دارای طهارت باطنی باشد. یعنی برای ظهر قرآن طهارت ظاهری، و برای باطن قرآن طهارت باطنی لازم است. و لذا آیه‌ی شریفه‌ای که متذکّر این مقوله می‌شود باید در هر دو حال مورد توجّه قرار بگیرد: «لا یمسّه الاّ المطهّرون»<ref>سوره واقعه، آیه 79</ref>.
[[مولانا]] نیز شأن قرآن را قدسی دانسته و بر این است که با دیگر کتب نه مقایسه می‌شود و نه کسی حق این قیاس را دارد، که هر نوشته‌ای غیر از قرآن ئهر چند بامحتوا و اصیل و دقیق باشد، غیر قدسی و غیر سماوی است<ref>متن، ص 23</ref>. در این باره است که با استناد به [[مثنوی معنوی]] <ref>د4، ابیات 3464-3461</ref>. کتابهایی مانند [[شاهنامه]] حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] یا کتاب خواندنی و اثربخش [[کلیله و دمنه]] را هرگز برابر با قرآن نمی‌داند و هر که این هر سه را با هم برابر کند و یا قصد قیاس داشته باشد نشان از آن دارد که چیزی از حقیقت را نمی‌داند<ref>متن، ص 23</ref>.

در قسمتی دیگر از همین بخش به ابیاتی از [[مثنوی معنوی]] استناد می‌کند که قرآن به عنوان وحی الهی و اثری قدسی و آسمانی چنان است که برای انسان تا روز قیامت همه نوع غذای معنوی و روحانی تدارک دیده است و هیچ بخشی از معنای انسان را نادیده نگذاشته است. لایه لایه دار بودن و بطن های درونی قرآن را همواره رازآمیز و انسان را که به دنبال حقیقت و حکمت است را وادار می‌کند تا به رسیدن به بطنهای درونی خود با بطون قرآن ارتباط برقرار کند. چنان که می‌گوید: {{شعر}}
{{ب|''ناطق کامل چو خوان پاشی بود''|2=''خوانش، پُر هرگونه‌ی آشی بود''}}
{{ب|''که نماند هیچ مهمان بی نور''|2=''هر کسی یابد غذای خود جدا''}}
{{ب|''همچو قرآن که به معنی هفت توست''|2=''خاص را و عام را مطعم در اوست''<ref>مثنوی معنوی، د3، ابیات 1897-1895</ref>}}{{پایان شعر}}

در بخش دوّم که جذبه‌ی کهربا نام دارد با بیتی از [[دیوان کبیر]] بدین شرح آغاز می‌شود: {{شعر}}
{{ب|''کهربای تو را شوم کاهی، جذبه‌ی کهربا بیاموزم''|2=''از دو عالم دو دیده بر دوزم، این من از مصطفی بیاموزم''<ref>دیوان کبیر، غزل 1758</ref>}}{{پایان شعر}}
در این بخش به نگرش مولانا در [[مثنوی معنوی]] به انسان و لایه لایه بودن باطن انسان از طریق بیان حکایات و قصص می‌پردازد و با تبیین بطون انسان تحلیلهای خاص در باره‌ی انسان مطرح می‌شود که بسیار قابل توجّه است. وجود لایه ها و بطون نشان از حجابهای تو در تو دارد و همین کار را برای انسانهای معمولی دشوار می‌کند و لذا آنان که اشرافی بر باطن [[قرآن]] دارند افرادی خاص هستند، چنانکه نویسنده در بخشی از این فصل می‌گوید: کشف حقیقت برای فردی که امام است اینگونه است که چون خودش نمی‌¬بیند بلکه به او نشان می‌دهند. بین لفظ و معنا برای امام فاصله‌ای نیست اما برای مردم خودِ لفظ یک حجاب است. بله دقیقاً خود لفظ یک حجاب است و ما گرفتار حجاب کلمات هم هستیم، حجاب معنا خیلی عمیق‌تر است. اولیای الهی و امام معصوم گرفتار لفظ و اسم نیست که برای او اسم تداعی‌کننده‌ی معنا با تمام گستره و عمق آن است<ref> متن، صص 82-81</ref>.

بخش سوّم کتاب نورِ جان نام دارد که از بیتی از دیوان کبیر مولانا وام گرفته شده است<ref>دیوان کبیر، غزل 527</ref>. در این بخش اشاراتی به فهم قرآن دارد که این فهم متعدّد بوده و هر کسی از آن به قدر نیاز و وسع خود نصیبی دارد. در ابیاتی [[مولانا]] در [[مثنوی معنوی]] با تکیه بر سخنان [[حکیم سنایی]] اشاره می‌کند: {{شعر}}
{{ب|''خوش بیان کرد آن حکیم غزنوی''|2=''بهر محجوبان مثال معنوی''}}
{{ب|''که ز قرآن گر نبیند غیر قال''|2=''این عجب نبود ز اصحاب ضلال''}}
{{ب|''کز شعاع آفتاب پر ز نور''|2=''غیر گرمی‌می‌نیابد چشم کور''<ref>مثنوی معنوی، د3، ابیات 4231-4229</ref>}}{{پایان شعر}}
چنانکه نابینا از آفتاب عالمتاب تنها و تنها گرمی‌آن را احساس می‌کند و از نور آن و روشنایی وافرش هیچ سهمی‌در دین و شناختن ندارد، برخی نیز از قرآن سهمی‌ظاهری در حد صورت الفاظ دارند و بس، هر چند که برخی نیز از این نیز دور و محرومند. داستانی در دفتر سوّم [[مثنوی معنوی]] در همین بخش ذکر می‌شود که نشان از دید باطنی دارد، یعنی آن دید باطنی با نور معنوی قرآن مقارن می‌شود و خوانشی معنادار را پدیدار می‌سازد که کاملاً خاص و استثنایی است<ref> متن، صص 131-130</ref>.

در بخش چهارم که قامت عشق نام دارد نگرشی خاص را در خصوص قرآن و الفاظ قدسی آن بیان می‌دارد. قرآن را در بین دیگر آثار مکتوب و شخص پیامبر را در میان انسانهای متعدّد. قرآن کتابی است که دارای حروفی و کلمات و جملات است، پیامبر نیز انسانی است که دارای جسم و روح است. بسیاری در این ظهواهر و مشابهتها دچار وهم و خطا می‌شوند و در قیاسی خطا هر دو را از بابت تجانس صوری یکسان می‌پندارند و حال آنکه فرسنگها بین آنها فاصله وجود دارد. چنانکه مولانا می‌گوید این حروف که مثلاً گفته می‌شود الف لام میم، یا حا میم، یا طا ها و دیگر الفاظ مبارکه هر چند از الفبای مشهور و مرسوم تبعیّت می‌کند و در پاهر همانها را تداعی می‌نماید ولی در این دیدگاه قیاسی مع الفارق را مبتلا شده‌ایم، زیرا این کلمات و حروف از سوی خداوند و از عالمی‌قدسی آمده است و لذا یکسان انگاری آن با کلماتی که از همین جنس در دیگر کتابها دیده می‌شود عملی خطا و ناصواب است<ref>مثنوی معنوی، د5، ابیات 1332-1316</ref>.

آخرین بخش نیز که نقشبندی عجب نام دارد به محتوای [[قرآن]] و آیات نورانی آن می‌پردازد و کم و کیف آن را از لحاظ محتوی نشانه می‌رود. به ماه و زمان نزول قرآن توجّه می‌دهد و از محتوای آن و وزنی که دارد سخن می‌گوید. مقارن نزول قرآن از وجود موجوداتی سماوی و شریف یاد می‌کند که ملائکه و روح عازم زمین می‌شوند تا قرآن را بر قلب انسان کامل فرود آورند. از این بابت شبهای قدر مطرح می‌شود و ارزش و اعتباری که در نطد عارفان دارد. در این مقطه است که با توجّه به لایه‌های درونی قرآن که محتاج تأویل است تآویلگر [[قرآن]] را صاحب عصمت یاد می‌کند و [[امام علی (ع)]] را در این راستا به تمامی‌قابل پیروی می‌داند.

کتاب با ذکر سه بیت از [[مثنوی معنوی]] و با شرح مختصر آن به پایان می‌رسد و این سه یت مهم در این کتاب چنین است: {{شعر}}
{{ب|''از خدا می‌خواه تا زین نکته ها''|2=''در نلغزی و رسی در منتها''}}
{{ب|''زآن که از قرآن بسی گمره شدند''|2=''زآن رسن قومی‌درون چه شدند''}}
{{ب|''مر رسن را نیست جزمی‌ای عنود''|2=''چون تو را سودای سر بالا نبود''<ref>مثنوی معنوی، د3، ابیات 4211-4209</ref>}}{{پایان شعر}}

==ویژگیها==
کتاب عروسان معنی به مانند دیگر آثاری‌که از [[محمدی وایقانی، کاظم|کاظم محمّدی]] در مجموعه مثنوی پژوهی و مولوی شناسی به انتشار رسیده در راستای معرّفی درست اندیشه‌های [[مولانا]]. در این کتاب هم نکات مهمی‌وجود دارد که به آن اشاره می‌شود:
# صمیمی‌بودن متن که در واقع گفتاری است.
# مطالب با استنادات زیاد به آیات و ابیات روان شده است.
# دیدگاهی نو در تحلیل قرآن و انسان در آن وجود دارد.
# تباورهای مولانا را در خصوص انسان و قرآن متذکّر شده است.
# شروح به قدر کافی ماند و مستدل است.
# کتاب در واقع تزی است که قبلاً کسی به این دقّت روی آن کار نکرده است.
# ارجاعات به قرآن و آثار مولانا، چه در متن و چه در پاورقی از ویژگیهای‌کتاب است.

==وضعیت کتاب==
[[عروسان معانی]]، تألیف [[محمدی وایقانی، کاظم|کاظم محمّدی]]

کتاب در یک جلد با مقدّمه‌ای مختصر به زبان فارسی است و دارای 240 صفحه است. کتاب حاضر در قطع رقعی و با جلد نرم و کاغذ مرغوب منتشر شده. در آغاز، فهرست مطالب درج شده و در انتهای اثر هم فهرست جامعی از منابع و مأخذ وجود دارد.

==پانویس ==
<references />

==منابع مقاله==
مقدّمه و متن کتاب

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[مثنوی معنوی]]

[[مثنوی معنوی (مصحح محمدی)]]

[[مصحف خاموشان]]

[[بهاء ولد (سلطان العلمای بلخ)]]

[[آیات مثنوی معنوی]]

[[سید برهان‌الدین، مرشد مولانا]]

[[مولانا و دفاع از عقل]]

[[انسان در تعادل]]

[[تمهیدی بر معرفت نفس]]

[[تأویلات باطنی در شهود معنوی رنگ و نور]]

[[مولانا و قرآن]]

[[آشنایی با قرآن (محمدی)]]

[[انسان ساختگی (از خود بیگانگی انسان)]]

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:کلیات]]
[[رده:کنگره‌ها، کنفرانس‌ها (مؤتمرات)، مجموعه‌ها]]
[[رده:شهریور(1400)]]
[[رده:مقالات کاربران]]