https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9%3A_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%84%D8%BA%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8Cعجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-26T22:59:18Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9:_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%84%D8%BA%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=809797&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2025-12-09T09:51:07Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ادیبی]] در مقدمۀ کتاب خود ذکری از تاریخ تألیف نکرده است؛ اما با توجه به قراین تاریخی باید آن را مصادف با عصر سلیمان عثمانی و قدرتداشتن اسکندر چلبی دفتردار دانست؛ یعنی میان سالهای 926 و 941. بنابراین در اینکه این کتاب را تألیفات قرن دهم دانستهاند، نباید تردیدی کرد و بهدقت باید آن را در نیمۀ اول قرن دهم دانست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ادیبی]] در مقدمۀ کتاب خود ذکری از تاریخ تألیف نکرده است؛ اما با توجه به قراین تاریخی باید آن را مصادف با عصر سلیمان عثمانی و قدرتداشتن اسکندر چلبی دفتردار دانست؛ یعنی میان سالهای 926 و 941. بنابراین در اینکه این کتاب را تألیفات قرن دهم دانستهاند، نباید تردیدی کرد و بهدقت باید آن را در نیمۀ اول قرن دهم دانست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تنها کتابی که از ادیبی باقی مانده، همین کتاب است که بیش از 1700 لغت فارسی را شامل میشود. نویسنده کتاب را در یک مقدمۀ دوصفحهای و 21 باب به ترتیب حروف تهجی پایان لغات، نظیر فرهنگهای پیش از خود نوشته است؛ مثلا باب الالف، باب الباء و ... طبیعی است که بعضی از ابواب مانند باب الثاء و نظایر آن در این کتاب نباشد؛ زیرا لغت موردتوجه نویسنده کلمات فارسی و غیرعربی بوده است، هرچند گاه چند کلمۀ عربی در میان آنها هم دیده میشود. ادیبی در شعر فارسی دستی داشته و به همین سبب تعداد 26 بیت از اشعار خود را در این فرهنگ نقل کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تنها کتابی که از ادیبی باقی مانده، همین کتاب است که بیش از 1700 لغت فارسی را شامل میشود. نویسنده کتاب را در یک مقدمۀ دوصفحهای و 21 باب به ترتیب حروف تهجی پایان لغات، نظیر فرهنگهای پیش از خود نوشته است؛ مثلا باب الالف، باب الباء و... طبیعی است که بعضی از ابواب مانند باب الثاء و نظایر آن در این کتاب نباشد؛ زیرا لغت موردتوجه نویسنده کلمات فارسی و غیرعربی بوده است، هرچند گاه چند کلمۀ عربی در میان آنها هم دیده میشود. ادیبی در شعر فارسی دستی داشته و به همین سبب تعداد 26 بیت از اشعار خود را در این فرهنگ نقل کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«عجائب اللغة» یکی از فرهنگهایی است که ضریب تصرفات، بدخوانیها، بددانیها و اشتباههای کوچک و فاحش آن کم نیست؛ اما با این احوال به نظر میرسد چاپ انتقادی آن میتواند در مسیر فرهنگنویسی فارسی بهویژه فرهنگنویسی فارسی در آسیای صغیر و عثمانی و نشاندادن خطوط آن بیفایده نباشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«عجائب اللغة» یکی از فرهنگهایی است که ضریب تصرفات، بدخوانیها، بددانیها و اشتباههای کوچک و فاحش آن کم نیست؛ اما با این احوال به نظر میرسد چاپ انتقادی آن میتواند در مسیر فرهنگنویسی فارسی بهویژه فرهنگنویسی فارسی در آسیای صغیر و عثمانی و نشاندادن خطوط آن بیفایده نباشد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ایرادهای این فرهنگ میتوان به این موارد اشاره کرد: همسانی لغات این فرهنگ با فرهنگهای دیگر؛ آوردن صورت محرف و مصحف واژگانی که به جای لغت اصلی آمده است و در این کتاب مقدار آنها بسیار است و ... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ایرادهای این فرهنگ میتوان به این موارد اشاره کرد: همسانی لغات این فرهنگ با فرهنگهای دیگر؛ آوردن صورت محرف و مصحف واژگانی که به جای لغت اصلی آمده است و در این کتاب مقدار آنها بسیار است و....</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این فرهنگ تنها یک نسخه شناخته شده است و آن نیز به کتابخانه مجلس شورای اسلام به شمارۀ 2192 تعلق دارد و تصحیح از روی همین نسخه انجام گرفته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/5577 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این فرهنگ تنها یک نسخه شناخته شده است و آن نیز به کتابخانه مجلس شورای اسلام به شمارۀ 2192 تعلق دارد و تصحیح از روی همین نسخه انجام گرفته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/5577 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-748318:rev-809797 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9:_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%84%D8%BA%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=748318&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۴2024-08-26T14:44:51Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۲۹۴۸/الف۴ع۳ ۱۴۰۰</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی -- واژهنامهها eiranoitciDC -- naisreP egaugnal</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =کتاب بهار </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =کتاب بهار </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">خط ۵۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1403]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون</ins>]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-748317:rev-748318 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9:_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%84%D8%BA%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=748317&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۱2024-08-26T14:41:56Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی''' تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیبی، </del>تصحیح محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدبری، </del>از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ادیبی» </del>برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ادیبی]]، </ins>تصحیح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدبری، </ins>محمود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمود مدبری]]، </ins>از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[ادیبی]]» </ins>برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرزمین آسیای صغیر و عثمانی یکی از کانونهای مهم گسترش زبان و ادب فارسی است. از جمله آثاری که بعضی از ادبای آن سرزمین نوشتهاند، میتوان از فرهنگهای لغت نام برد. غالب این فرهنگها، دوزبانه یعنی ترکی به فارسی و بالعکس است. از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت «ادیبی» برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرزمین آسیای صغیر و عثمانی یکی از کانونهای مهم گسترش زبان و ادب فارسی است. از جمله آثاری که بعضی از ادبای آن سرزمین نوشتهاند، میتوان از فرهنگهای لغت نام برد. غالب این فرهنگها، دوزبانه یعنی ترکی به فارسی و بالعکس است. از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت «ادیبی» برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ادیبی در مقدمۀ کتاب خود ذکری از تاریخ تألیف نکرده است؛ اما با توجه به قراین تاریخی باید آن را مصادف با عصر سلیمان عثمانی و قدرتداشتن اسکندر چلبی دفتردار دانست؛ یعنی میان سالهای 926 و 941. بنابراین در اینکه این کتاب را تألیفات قرن دهم دانستهاند، نباید تردیدی کرد و بهدقت باید آن را در نیمۀ اول قرن دهم دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ادیبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مقدمۀ کتاب خود ذکری از تاریخ تألیف نکرده است؛ اما با توجه به قراین تاریخی باید آن را مصادف با عصر سلیمان عثمانی و قدرتداشتن اسکندر چلبی دفتردار دانست؛ یعنی میان سالهای 926 و 941. بنابراین در اینکه این کتاب را تألیفات قرن دهم دانستهاند، نباید تردیدی کرد و بهدقت باید آن را در نیمۀ اول قرن دهم دانست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تنها کتابی که از ادیبی باقی مانده، همین کتاب است که بیش از 1700 لغت فارسی را شامل میشود. نویسنده کتاب را در یک مقدمۀ دوصفحهای و 21 باب به ترتیب حروف تهجی پایان لغات، نظیر فرهنگهای پیش از خود نوشته است؛ مثلا باب الالف، باب الباء و ... طبیعی است که بعضی از ابواب مانند باب الثاء و نظایر آن در این کتاب نباشد؛ زیرا لغت موردتوجه نویسنده کلمات فارسی و غیرعربی بوده است، هرچند گاه چند کلمۀ عربی در میان آنها هم دیده میشود. ادیبی در شعر فارسی دستی داشته و به همین سبب تعداد 26 بیت از اشعار خود را در این فرهنگ نقل کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تنها کتابی که از ادیبی باقی مانده، همین کتاب است که بیش از 1700 لغت فارسی را شامل میشود. نویسنده کتاب را در یک مقدمۀ دوصفحهای و 21 باب به ترتیب حروف تهجی پایان لغات، نظیر فرهنگهای پیش از خود نوشته است؛ مثلا باب الالف، باب الباء و ... طبیعی است که بعضی از ابواب مانند باب الثاء و نظایر آن در این کتاب نباشد؛ زیرا لغت موردتوجه نویسنده کلمات فارسی و غیرعربی بوده است، هرچند گاه چند کلمۀ عربی در میان آنها هم دیده میشود. ادیبی در شعر فارسی دستی داشته و به همین سبب تعداد 26 بیت از اشعار خود را در این فرهنگ نقل کرده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این فرهنگ تنها یک نسخه شناخته شده است و آن نیز به کتابخانه مجلس شورای اسلام به شمارۀ 2192 تعلق دارد و تصحیح از روی همین نسخه انجام گرفته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/5577 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این فرهنگ تنها یک نسخه شناخته شده است و آن نیز به کتابخانه مجلس شورای اسلام به شمارۀ 2192 تعلق دارد و تصحیح از روی همین نسخه انجام گرفته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/5577 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746857:rev-748317 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9:_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%84%D8%BA%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=746857&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURعجائب اللغةJ1.jpg | عنوان =عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ادیبی (نویسنده) مدبری، محمود (تصحیح) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =کتاب بهار | مکان نش...» ایجاد کرد2024-08-15T22:24:34Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURعجائب اللغةJ1.jpg | عنوان =عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="ادیبی (صفحه وجود ندارد)">ادیبی</a> (نویسنده) <a href="/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF" title="مدبری، محمود">مدبری، محمود</a> (تصحیح) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =کتاب بهار | مکان نش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURعجائب اللغةJ1.jpg<br />
| عنوان =عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[ادیبی]] (نویسنده)<br />
[[مدبری، محمود]] (تصحیح)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =کتاب بهار <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1400 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =اول<br />
| شابک =6ـ44ـ7067ـ622ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''عجائب اللغة: فرهنگ لغت فارسی به فارسی''' تألیف ادیبی، تصحیح محمود مدبری، از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت «ادیبی» برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
سرزمین آسیای صغیر و عثمانی یکی از کانونهای مهم گسترش زبان و ادب فارسی است. از جمله آثاری که بعضی از ادبای آن سرزمین نوشتهاند، میتوان از فرهنگهای لغت نام برد. غالب این فرهنگها، دوزبانه یعنی ترکی به فارسی و بالعکس است. از معدود فرهنگهای لغت فارسی به فارسی که در قلمرو عثمانی نگارش یافته، فرهنگ لغتی موسوم به «عجائب اللغة» است. از نویسندۀ این کتاب فقط شهرت «ادیبی» برجای مانده که این عنوان در هشت مورد در متن کتاب آمده است.<br />
<br />
ادیبی در مقدمۀ کتاب خود ذکری از تاریخ تألیف نکرده است؛ اما با توجه به قراین تاریخی باید آن را مصادف با عصر سلیمان عثمانی و قدرتداشتن اسکندر چلبی دفتردار دانست؛ یعنی میان سالهای 926 و 941. بنابراین در اینکه این کتاب را تألیفات قرن دهم دانستهاند، نباید تردیدی کرد و بهدقت باید آن را در نیمۀ اول قرن دهم دانست.<br />
<br />
تنها کتابی که از ادیبی باقی مانده، همین کتاب است که بیش از 1700 لغت فارسی را شامل میشود. نویسنده کتاب را در یک مقدمۀ دوصفحهای و 21 باب به ترتیب حروف تهجی پایان لغات، نظیر فرهنگهای پیش از خود نوشته است؛ مثلا باب الالف، باب الباء و ... طبیعی است که بعضی از ابواب مانند باب الثاء و نظایر آن در این کتاب نباشد؛ زیرا لغت موردتوجه نویسنده کلمات فارسی و غیرعربی بوده است، هرچند گاه چند کلمۀ عربی در میان آنها هم دیده میشود. ادیبی در شعر فارسی دستی داشته و به همین سبب تعداد 26 بیت از اشعار خود را در این فرهنگ نقل کرده است.<br />
<br />
«عجائب اللغة» یکی از فرهنگهایی است که ضریب تصرفات، بدخوانیها، بددانیها و اشتباههای کوچک و فاحش آن کم نیست؛ اما با این احوال به نظر میرسد چاپ انتقادی آن میتواند در مسیر فرهنگنویسی فارسی بهویژه فرهنگنویسی فارسی در آسیای صغیر و عثمانی و نشاندادن خطوط آن بیفایده نباشد.<br />
<br />
از ایرادهای این فرهنگ میتوان به این موارد اشاره کرد: همسانی لغات این فرهنگ با فرهنگهای دیگر؛ آوردن صورت محرف و مصحف واژگانی که به جای لغت اصلی آمده است و در این کتاب مقدار آنها بسیار است و ... .<br />
<br />
از این فرهنگ تنها یک نسخه شناخته شده است و آن نیز به کتابخانه مجلس شورای اسلام به شمارۀ 2192 تعلق دارد و تصحیح از روی همین نسخه انجام گرفته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/5577 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh