https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8Cطبقهبندی وزنهای شعر فارسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-22T07:35:02Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=783489&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' می ش' به ' میش'2025-05-12T14:11:28Z<p>جایگزینی متن - ' می ش' به ' میش'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. گروه: اوزان بر حسب اینکه رکنهای تشکیلدهندهشان عیناً یا متناوباً تکرار میشوند، به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان (یا وزنهای دایره) تقسیم میشوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. گروه: اوزان بر حسب اینکه رکنهای تشکیلدهندهشان عیناً یا متناوباً تکرار میشوند، به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان (یا وزنهای دایره) تقسیم میشوند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. دسته: وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان بر حسب تعداد هجاهای رکنهایشان به سه دستۀ سههجایی، چهارهجایی و پنجهجایی تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می شوند</del>. در این طبقهبندی ابتدا وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان معرفی میشود و در آنجا نیز ابتدا دستههای سههجایی، بعد چهارهجایی و در نهایت پنجهجایی طرح میشوند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. دسته: وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان بر حسب تعداد هجاهای رکنهایشان به سه دستۀ سههجایی، چهارهجایی و پنجهجایی تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. در این طبقهبندی ابتدا وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان معرفی میشود و در آنجا نیز ابتدا دستههای سههجایی، بعد چهارهجایی و در نهایت پنجهجایی طرح میشوند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. رده: در وزنهای گروه متفق الارکان، هر دسته بر اساس تعداد و نوع کمیت هجاهای رکنهایش به چند «رده» تقسیم میشود؛ مثلاً دستۀ رکنهای سههجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» و «دو کوتاه و یک بلند» است، یا دستۀ رکنهای چهارهجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و سه بلند» و «دو کوتاه و دو بلند» است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. رده: در وزنهای گروه متفق الارکان، هر دسته بر اساس تعداد و نوع کمیت هجاهای رکنهایش به چند «رده» تقسیم میشود؛ مثلاً دستۀ رکنهای سههجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» و «دو کوتاه و یک بلند» است، یا دستۀ رکنهای چهارهجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و سه بلند» و «دو کوتاه و دو بلند» است.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780689:rev-783489 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=780689&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۸2025-04-21T17:08:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۳۵۶۵/ن۳د۴ </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی - فن شعر,عروض فارسی,قافیه</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =نیلوفر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =نیلوفر </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اردیبهشت 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=780688&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۵2025-04-21T14:35:11Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''طبقهبندی وزنهای شعر فارسی''' تألیف ابوالحسن نجفی به اهتمام امید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیبزاده، </del>مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''طبقهبندی وزنهای شعر فارسی''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نجفی، ابوالحسن|</ins>ابوالحسن نجفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به اهتمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طبیبزاده، امید|</ins>امید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیبزاده]]، </ins>مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب اثری از زندهیاد ابوالحسن نجفی است که بعد از درگذشت او به اهتمام دکتر امید طبیبزاده برای انتشار آماده شده است. مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد. او وزنها را به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان تقسیم میکند و سپس اعضای هر گروه را بر اساس خصوصیات سادهای همچون تعداد هجاهای هر رکن و تعداد رکنهای هر مصراع و....، به دستهها و ردهها و بحرها و وزنهای متفاوت طبقهبندی میکند. خواننده با اندک ممارستی میتواند محل هر وزن مورد نظر خود را در کنار وزنهای همخانوادهاش بیابد و بر اساس تعداد شواهد و نیز زمان سرودهشدن آنها، به اطلاعات تقریبی دربارۀ میزان مطبوع بودن هر وزن و زمان ورود آن به سلسلۀ وزنهای شعر فارسی دست یابد. این طبقهبندی محل وزنهای مطبوع اما ناموجود در شعر فارسی را پیشبینی میکند و کار خود را بیاستفاده از زحافات و دوایر متعددی پیش میبرد که در اصل متعلق به عروض عرب بوده است و ربطی به عروض فارسی ندارد. با این کتاب در واقع فصل جدیدی در مطالعات وزن عروضی فارسی آغاز میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب اثری از زندهیاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نجفی، ابوالحسن|</ins>ابوالحسن نجفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که بعد از درگذشت او به اهتمام دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طبیبزاده، امید|</ins>امید طبیبزاده<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برای انتشار آماده شده است. مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد. او وزنها را به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان تقسیم میکند و سپس اعضای هر گروه را بر اساس خصوصیات سادهای همچون تعداد هجاهای هر رکن و تعداد رکنهای هر مصراع و....، به دستهها و ردهها و بحرها و وزنهای متفاوت طبقهبندی میکند. خواننده با اندک ممارستی میتواند محل هر وزن مورد نظر خود را در کنار وزنهای همخانوادهاش بیابد و بر اساس تعداد شواهد و نیز زمان سرودهشدن آنها، به اطلاعات تقریبی دربارۀ میزان مطبوع بودن هر وزن و زمان ورود آن به سلسلۀ وزنهای شعر فارسی دست یابد. این طبقهبندی محل وزنهای مطبوع اما ناموجود در شعر فارسی را پیشبینی میکند و کار خود را بیاستفاده از زحافات و دوایر متعددی پیش میبرد که در اصل متعلق به عروض عرب بوده است و ربطی به عروض فارسی ندارد. با این کتاب در واقع فصل جدیدی در مطالعات وزن عروضی فارسی آغاز میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه هدف استاد نجفی در این کتاب بیش از هر چیز طبقهبندی اوزان مطبوع شعر فارسی بوده است، از این طبقهبندی برای یافتن وزنهای نامطبوع و شاذ و نادر و همچنین گاهی وزنهایی که بر اثر اختیارات شاعری قدیم شکلی متفاوت با شکل امروزیشان پیدا کردهاند، نیز میتوان استفاده کرد. باید توجه داشت که در این کتاب هر وزن فرعی همواره از یک وزن مطبوع یا اصلی مشتق شده است. در این معنا وزن فرعی وزنی است که بر اثر اعمال اختیار یا قاعدهای (مثلاً اختبار تسکین، یا اختیار فاعلاتن به جای فعلاتن، یا قاعدۀ قلب، یا اضمار، یا افزایش رکن، یا نوعی تفرع وزن و....) بر وزن اصلی، تغییر شکل داده و به صورت وزنی متفاوت، از آن منشعب شده است. در این صورت اگر وزنی را در میان وزنهای اصلی نیافتیم، باید آن را ذیل وزنهای اصلی و در میان وزنهای فرعی جستجو کنیم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه هدف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نجفی، ابوالحسن|</ins>استاد نجفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این کتاب بیش از هر چیز طبقهبندی اوزان مطبوع شعر فارسی بوده است، از این طبقهبندی برای یافتن وزنهای نامطبوع و شاذ و نادر و همچنین گاهی وزنهایی که بر اثر اختیارات شاعری قدیم شکلی متفاوت با شکل امروزیشان پیدا کردهاند، نیز میتوان استفاده کرد. باید توجه داشت که در این کتاب هر وزن فرعی همواره از یک وزن مطبوع یا اصلی مشتق شده است. در این معنا وزن فرعی وزنی است که بر اثر اعمال اختیار یا قاعدهای (مثلاً اختبار تسکین، یا اختیار فاعلاتن به جای فعلاتن، یا قاعدۀ قلب، یا اضمار، یا افزایش رکن، یا نوعی تفرع وزن و....) بر وزن اصلی، تغییر شکل داده و به صورت وزنی متفاوت، از آن منشعب شده است. در این صورت اگر وزنی را در میان وزنهای اصلی نیافتیم، باید آن را ذیل وزنهای اصلی و در میان وزنهای فرعی جستجو کنیم.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار این طبقهبندی از کل به جزء شامل بخشهای زیر است: گروه، دسته، رده، بحر و وزن که این بخش اخیر خود شامل اوزان غیردوری و دوری است. شرح این بخشها به این ترتیب است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار این طبقهبندی از کل به جزء شامل بخشهای زیر است: گروه، دسته، رده، بحر و وزن که این بخش اخیر خود شامل اوزان غیردوری و دوری است. شرح این بخشها به این ترتیب است:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">خط ۴۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5. وزن: بالاخره هر بحر متشکل از چند وزن گوناگون است؛ مثلاً در وزنهای گروه متفق الارکان، بحر «فعولن» شامل وزنهای گوناگونی است که از تکرار این رکن پدید میآیند.<ref>[https://literaturelib.com/books/3605 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5. وزن: بالاخره هر بحر متشکل از چند وزن گوناگون است؛ مثلاً در وزنهای گروه متفق الارکان، بحر «فعولن» شامل وزنهای گوناگونی است که از تکرار این رکن پدید میآیند.<ref>[https://literaturelib.com/books/3605 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-779341:rev-780688 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=779341&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2025-04-12T13:28:37Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب اثری از زندهیاد ابوالحسن نجفی است که بعد از درگذشت او به اهتمام دکتر امید طبیبزاده برای انتشار آماده شده است. مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد. او وزنها را به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان تقسیم میکند و سپس اعضای هر گروه را بر اساس خصوصیات سادهای همچون تعداد هجاهای هر رکن و تعداد رکنهای هر مصراع و ....، به دستهها و ردهها و بحرها و وزنهای متفاوت طبقهبندی میکند. خواننده با اندک ممارستی میتواند محل هر وزن مورد نظر خود را در کنار وزنهای همخانوادهاش بیابد و بر اساس تعداد شواهد و نیز زمان سرودهشدن آنها، به اطلاعات تقریبی دربارۀ میزان مطبوع بودن هر وزن و زمان ورود آن به سلسلۀ وزنهای شعر فارسی دست یابد. این طبقهبندی محل وزنهای مطبوع اما ناموجود در شعر فارسی را پیشبینی میکند و کار خود را بیاستفاده از زحافات و دوایر متعددی پیش میبرد که در اصل متعلق به عروض عرب بوده است و ربطی به عروض فارسی ندارد. با این کتاب در واقع فصل جدیدی در مطالعات وزن عروضی فارسی آغاز میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب اثری از زندهیاد ابوالحسن نجفی است که بعد از درگذشت او به اهتمام دکتر امید طبیبزاده برای انتشار آماده شده است. مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد. او وزنها را به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان تقسیم میکند و سپس اعضای هر گروه را بر اساس خصوصیات سادهای همچون تعداد هجاهای هر رکن و تعداد رکنهای هر مصراع و....، به دستهها و ردهها و بحرها و وزنهای متفاوت طبقهبندی میکند. خواننده با اندک ممارستی میتواند محل هر وزن مورد نظر خود را در کنار وزنهای همخانوادهاش بیابد و بر اساس تعداد شواهد و نیز زمان سرودهشدن آنها، به اطلاعات تقریبی دربارۀ میزان مطبوع بودن هر وزن و زمان ورود آن به سلسلۀ وزنهای شعر فارسی دست یابد. این طبقهبندی محل وزنهای مطبوع اما ناموجود در شعر فارسی را پیشبینی میکند و کار خود را بیاستفاده از زحافات و دوایر متعددی پیش میبرد که در اصل متعلق به عروض عرب بوده است و ربطی به عروض فارسی ندارد. با این کتاب در واقع فصل جدیدی در مطالعات وزن عروضی فارسی آغاز میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه هدف استاد نجفی در این کتاب بیش از هر چیز طبقهبندی اوزان مطبوع شعر فارسی بوده است، از این طبقهبندی برای یافتن وزنهای نامطبوع و شاذ و نادر و همچنین گاهی وزنهایی که بر اثر اختیارات شاعری قدیم شکلی متفاوت با شکل امروزیشان پیدا کردهاند، نیز میتوان استفاده کرد. باید توجه داشت که در این کتاب هر وزن فرعی همواره از یک وزن مطبوع یا اصلی مشتق شده است. در این معنا وزن فرعی وزنی است که بر اثر اعمال اختیار یا قاعدهای (مثلاً اختبار تسکین، یا اختیار فاعلاتن به جای فعلاتن، یا قاعدۀ قلب، یا اضمار، یا افزایش رکن، یا نوعی تفرع وزن و ....) بر وزن اصلی، تغییر شکل داده و به صورت وزنی متفاوت، از آن منشعب شده است. در این صورت اگر وزنی را در میان وزنهای اصلی نیافتیم، باید آن را ذیل وزنهای اصلی و در میان وزنهای فرعی جستجو کنیم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه هدف استاد نجفی در این کتاب بیش از هر چیز طبقهبندی اوزان مطبوع شعر فارسی بوده است، از این طبقهبندی برای یافتن وزنهای نامطبوع و شاذ و نادر و همچنین گاهی وزنهایی که بر اثر اختیارات شاعری قدیم شکلی متفاوت با شکل امروزیشان پیدا کردهاند، نیز میتوان استفاده کرد. باید توجه داشت که در این کتاب هر وزن فرعی همواره از یک وزن مطبوع یا اصلی مشتق شده است. در این معنا وزن فرعی وزنی است که بر اثر اعمال اختیار یا قاعدهای (مثلاً اختبار تسکین، یا اختیار فاعلاتن به جای فعلاتن، یا قاعدۀ قلب، یا اضمار، یا افزایش رکن، یا نوعی تفرع وزن و....) بر وزن اصلی، تغییر شکل داده و به صورت وزنی متفاوت، از آن منشعب شده است. در این صورت اگر وزنی را در میان وزنهای اصلی نیافتیم، باید آن را ذیل وزنهای اصلی و در میان وزنهای فرعی جستجو کنیم.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار این طبقهبندی از کل به جزء شامل بخشهای زیر است: گروه، دسته، رده، بحر و وزن که این بخش اخیر خود شامل اوزان غیردوری و دوری است. شرح این بخشها به این ترتیب است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار این طبقهبندی از کل به جزء شامل بخشهای زیر است: گروه، دسته، رده، بحر و وزن که این بخش اخیر خود شامل اوزان غیردوری و دوری است. شرح این بخشها به این ترتیب است:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. رده: در وزنهای گروه متفق الارکان، هر دسته بر اساس تعداد و نوع کمیت هجاهای رکنهایش به چند «رده» تقسیم میشود؛ مثلاً دستۀ رکنهای سههجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» و «دو کوتاه و یک بلند» است، یا دستۀ رکنهای چهارهجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و سه بلند» و «دو کوتاه و دو بلند» است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. رده: در وزنهای گروه متفق الارکان، هر دسته بر اساس تعداد و نوع کمیت هجاهای رکنهایش به چند «رده» تقسیم میشود؛ مثلاً دستۀ رکنهای سههجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» و «دو کوتاه و یک بلند» است، یا دستۀ رکنهای چهارهجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و سه بلند» و «دو کوتاه و دو بلند» است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. بحر یا خانوادۀ وزنی: در وزنهای گروه متفق الارکان هر رده متشکل از چند بحر یا خانوادۀ وزنی است؛ مثلاً ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» شامل سه بحر فعولن و فاعلن و مفعول است. در وزنهای گروه متناوب الارکان تمام بحرها متشکل از دو رکن هستند؛ مثلاً بحر «فعلاتن مفاعلن» یا بحر «مفاعیل فاعلات» و .... . در این کتاب وزنهای متعلق به دستۀ مستقیم دایره از بحر «فعلاتن مفاعلن» و وزنهای متعلق به دستۀ معکوس دایره از بحر «فعلات فاعلاتن» آغار شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. بحر یا خانوادۀ وزنی: در وزنهای گروه متفق الارکان هر رده متشکل از چند بحر یا خانوادۀ وزنی است؛ مثلاً ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» شامل سه بحر فعولن و فاعلن و مفعول است. در وزنهای گروه متناوب الارکان تمام بحرها متشکل از دو رکن هستند؛ مثلاً بحر «فعلاتن مفاعلن» یا بحر «مفاعیل فاعلات» و..... در این کتاب وزنهای متعلق به دستۀ مستقیم دایره از بحر «فعلاتن مفاعلن» و وزنهای متعلق به دستۀ معکوس دایره از بحر «فعلات فاعلاتن» آغار شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5. وزن: بالاخره هر بحر متشکل از چند وزن گوناگون است؛ مثلاً در وزنهای گروه متفق الارکان، بحر «فعولن» شامل وزنهای گوناگونی است که از تکرار این رکن پدید میآیند.<ref>[https://literaturelib.com/books/3605 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5. وزن: بالاخره هر بحر متشکل از چند وزن گوناگون است؛ مثلاً در وزنهای گروه متفق الارکان، بحر «فعولن» شامل وزنهای گوناگونی است که از تکرار این رکن پدید میآیند.<ref>[https://literaturelib.com/books/3605 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D9%88%D8%B2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=777856&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURطبقهبندی وزنهای شعر فارسیJ1.jpg | عنوان =طبقهبندی وزنهای شعر فارسی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = نجفی، ابوالحسن (نویسنده) طبیبزاده، امید (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد2025-03-27T13:54:55Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURطبقهبندی وزنهای شعر فارسیJ1.jpg | عنوان =طبقهبندی وزنهای شعر فارسی | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="نجفی، ابوالحسن (صفحه وجود ندارد)">نجفی، ابوالحسن</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="طبیبزاده، امید (صفحه وجود ندارد)">طبیبزاده، امید</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURطبقهبندی وزنهای شعر فارسیJ1.jpg<br />
| عنوان =طبقهبندی وزنهای شعر فارسی<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[نجفی، ابوالحسن]] (نویسنده)<br />
[[طبیبزاده، امید]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =نیلوفر <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1397 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =9ـ772ـ448ـ964ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''طبقهبندی وزنهای شعر فارسی''' تألیف ابوالحسن نجفی به اهتمام امید طبیبزاده، مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
این کتاب اثری از زندهیاد ابوالحسن نجفی است که بعد از درگذشت او به اهتمام دکتر امید طبیبزاده برای انتشار آماده شده است. مؤلف این کتاب نظریهاش در زمینۀ تقطیع سالهاست جایگزین تقطیع سنتی شده است، حال انگارۀ جدیدی را برای طبقهبندی صدها وزن گوناگون شعر فارسی به دست میدهد. او وزنها را به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان تقسیم میکند و سپس اعضای هر گروه را بر اساس خصوصیات سادهای همچون تعداد هجاهای هر رکن و تعداد رکنهای هر مصراع و ....، به دستهها و ردهها و بحرها و وزنهای متفاوت طبقهبندی میکند. خواننده با اندک ممارستی میتواند محل هر وزن مورد نظر خود را در کنار وزنهای همخانوادهاش بیابد و بر اساس تعداد شواهد و نیز زمان سرودهشدن آنها، به اطلاعات تقریبی دربارۀ میزان مطبوع بودن هر وزن و زمان ورود آن به سلسلۀ وزنهای شعر فارسی دست یابد. این طبقهبندی محل وزنهای مطبوع اما ناموجود در شعر فارسی را پیشبینی میکند و کار خود را بیاستفاده از زحافات و دوایر متعددی پیش میبرد که در اصل متعلق به عروض عرب بوده است و ربطی به عروض فارسی ندارد. با این کتاب در واقع فصل جدیدی در مطالعات وزن عروضی فارسی آغاز میشود.<br />
<br />
گرچه هدف استاد نجفی در این کتاب بیش از هر چیز طبقهبندی اوزان مطبوع شعر فارسی بوده است، از این طبقهبندی برای یافتن وزنهای نامطبوع و شاذ و نادر و همچنین گاهی وزنهایی که بر اثر اختیارات شاعری قدیم شکلی متفاوت با شکل امروزیشان پیدا کردهاند، نیز میتوان استفاده کرد. باید توجه داشت که در این کتاب هر وزن فرعی همواره از یک وزن مطبوع یا اصلی مشتق شده است. در این معنا وزن فرعی وزنی است که بر اثر اعمال اختیار یا قاعدهای (مثلاً اختبار تسکین، یا اختیار فاعلاتن به جای فعلاتن، یا قاعدۀ قلب، یا اضمار، یا افزایش رکن، یا نوعی تفرع وزن و ....) بر وزن اصلی، تغییر شکل داده و به صورت وزنی متفاوت، از آن منشعب شده است. در این صورت اگر وزنی را در میان وزنهای اصلی نیافتیم، باید آن را ذیل وزنهای اصلی و در میان وزنهای فرعی جستجو کنیم.<br />
<br />
ساختار این طبقهبندی از کل به جزء شامل بخشهای زیر است: گروه، دسته، رده، بحر و وزن که این بخش اخیر خود شامل اوزان غیردوری و دوری است. شرح این بخشها به این ترتیب است:<br />
<br />
1. گروه: اوزان بر حسب اینکه رکنهای تشکیلدهندهشان عیناً یا متناوباً تکرار میشوند، به دو گروه متفق الارکان و متناوب الارکان (یا وزنهای دایره) تقسیم میشوند.<br />
<br />
2. دسته: وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان بر حسب تعداد هجاهای رکنهایشان به سه دستۀ سههجایی، چهارهجایی و پنجهجایی تقسیم می شوند. در این طبقهبندی ابتدا وزنهای متعلق به گروه متفق الارکان معرفی میشود و در آنجا نیز ابتدا دستههای سههجایی، بعد چهارهجایی و در نهایت پنجهجایی طرح میشوند.<br />
<br />
3. رده: در وزنهای گروه متفق الارکان، هر دسته بر اساس تعداد و نوع کمیت هجاهای رکنهایش به چند «رده» تقسیم میشود؛ مثلاً دستۀ رکنهای سههجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» و «دو کوتاه و یک بلند» است، یا دستۀ رکنهای چهارهجایی شامل دو ردۀ «یک کوتاه و سه بلند» و «دو کوتاه و دو بلند» است.<br />
<br />
4. بحر یا خانوادۀ وزنی: در وزنهای گروه متفق الارکان هر رده متشکل از چند بحر یا خانوادۀ وزنی است؛ مثلاً ردۀ «یک کوتاه و دو بلند» شامل سه بحر فعولن و فاعلن و مفعول است. در وزنهای گروه متناوب الارکان تمام بحرها متشکل از دو رکن هستند؛ مثلاً بحر «فعلاتن مفاعلن» یا بحر «مفاعیل فاعلات» و .... . در این کتاب وزنهای متعلق به دستۀ مستقیم دایره از بحر «فعلاتن مفاعلن» و وزنهای متعلق به دستۀ معکوس دایره از بحر «فعلات فاعلاتن» آغار شده است.<br />
<br />
5. وزن: بالاخره هر بحر متشکل از چند وزن گوناگون است؛ مثلاً در وزنهای گروه متفق الارکان، بحر «فعولن» شامل وزنهای گوناگونی است که از تکرار این رکن پدید میآیند.<ref>[https://literaturelib.com/books/3605 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(فروردین 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh