https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA 2026-07-09T04:50:09Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=806393&oldid=prev 2025-11-06T06:26:04Z

<p>جایگزینی متن - &#039;ابن‌ع&#039; به &#039;ابن ع&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] مطالب فراوانی را از کتاب «[[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]]» [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روایت مرویات [[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن‌ عقده]] که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] مطالب فراوانی را از کتاب «[[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]]» [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روایت مرویات [[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن‌ عقده]] که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]، فهرست [[ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار]] مشهور به ابن‌ عبدون و [[ابن حاشر|ابن‌ حاشر]] که خود از استادان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست ابن‌ عبدون ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب «[[رجال النجاشي|فهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] و «[[الفهرست (طوسی)|فهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] سرشتی یکسان دارند، به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عبدون </del>را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]، فهرست [[ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار]] مشهور به ابن‌ عبدون و [[ابن حاشر|ابن‌ حاشر]] که خود از استادان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست ابن‌ عبدون ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب «[[رجال النجاشي|فهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] و «[[الفهرست (طوسی)|فهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] سرشتی یکسان دارند، به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن عبدون </ins>را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-783245:rev-806393 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=783245&oldid=prev 2025-05-10T18:38:08Z

<p>جایگزینی متن - &#039;سیدم&#039; به &#039;سید م&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد [[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین مدرسی طباطبایی]] در خصوص «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است که به گفتۀ ایشان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]].... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: «[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد [[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین مدرسی طباطبایی]] در خصوص «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است که به گفتۀ ایشان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]].... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: «[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] دارد. [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدمرتضی </del>دید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] دارد. [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید مرتضی </ins>دید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مشترک‌بودن بسیاری از مطالب کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] و «[[رجال النجاشي|الفهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] نیز به همین دلیل است و [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] نیز مانند [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از همان فهرست کهن‌تر استفاده کرده است؛ اما به‌جز بخش اندکی در ابتدای کتاب، در ادامۀ تألیف فهرست خویش آن را کنار نهاده است. این نکته که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را تکمیل کرده است، از مقایسۀ تطبیقی با کتاب [[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]] [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] که یکی از منابع اصلی [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس خود بوده، به شکل روشنی نمایان می‌شود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مشترک‌بودن بسیاری از مطالب کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] و «[[رجال النجاشي|الفهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] نیز به همین دلیل است و [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] نیز مانند [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از همان فهرست کهن‌تر استفاده کرده است؛ اما به‌جز بخش اندکی در ابتدای کتاب، در ادامۀ تألیف فهرست خویش آن را کنار نهاده است. این نکته که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را تکمیل کرده است، از مقایسۀ تطبیقی با کتاب [[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]] [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] که یکی از منابع اصلی [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس خود بوده، به شکل روشنی نمایان می‌شود.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-779301:rev-783245 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=779301&oldid=prev 2025-04-12T13:27:37Z

<p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «[[فهرست كتب الشيعة و أصولهم و أسماء المصنفين و أصحاب الأصول|فهرست کتب الشیعة و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب الاصول]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ الطائفة محمد بن حسن طوسی]] (متوفای 460) یکی از چهار کتاب کهن شیعه در فن فهرست و رجال‌نویسی است. مباحث مختلفی دربارۀ کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] قابل طرح و بررسی است؛ اما در این کتاب تنها از یک نکته دربارۀ این کتاب سخن گفته شده است و آن مسئلۀ چگونگی تألیف کتاب «الفهرست» است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «[[فهرست كتب الشيعة و أصولهم و أسماء المصنفين و أصحاب الأصول|فهرست کتب الشیعة و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب الاصول]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ الطائفة محمد بن حسن طوسی]] (متوفای 460) یکی از چهار کتاب کهن شیعه در فن فهرست و رجال‌نویسی است. مباحث مختلفی دربارۀ کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] قابل طرح و بررسی است؛ اما در این کتاب تنها از یک نکته دربارۀ این کتاب سخن گفته شده است و آن مسئلۀ چگونگی تألیف کتاب «الفهرست» است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد [[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین مدرسی طباطبایی]] در خصوص «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است که به گفتۀ ایشان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] .... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: «[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد [[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین مدرسی طباطبایی]] در خصوص «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] است که به گفتۀ ایشان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]].... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: «[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] دارد. [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش سیدمرتضی دید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] دارد. [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش سیدمرتضی دید.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-741415:rev-779301 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=741415&oldid=prev 2024-07-17T20:46:20Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ، &#039; به &#039;، &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] مطالب فراوانی را از کتاب «[[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]]» [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روایت مرویات [[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن‌ عقده]] که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] مطالب فراوانی را از کتاب «[[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]]» [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روایت مرویات [[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن‌ عقده]] که [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]، فهرست [[ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار]] مشهور به ابن‌ عبدون و [[ابن حاشر|ابن‌ حاشر]] که خود از استادان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست ابن‌ عبدون ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب «[[رجال النجاشي|فهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] و «[[الفهرست (طوسی)|فهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] سرشتی یکسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارند ، </del>به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» ابن‌عبدون را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]]، فهرست [[ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار]] مشهور به ابن‌ عبدون و [[ابن حاشر|ابن‌ حاشر]] که خود از استادان [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست ابن‌ عبدون ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب «[[رجال النجاشي|فهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] و «[[الفهرست (طوسی)|فهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] سرشتی یکسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارند، </ins>به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» ابن‌عبدون را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات [[طوسی، محمد بن حسن|شیخ طوسی]] در کتاب «[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» [[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737743:rev-741415 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=737743&oldid=prev 2024-06-14T19:38:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(تیر) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(تیر) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 تیر 1403</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737742:rev-737743 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=737742&oldid=prev 2024-06-14T19:16:18Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شیخ طوسی و کتاب الفهرست''' تألیف محمدکاظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رحمتی؛ </del>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدحسین </del>مدرسی طباطبایی در خصوص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>شیخ طوسی است که به گفتۀ ایشان شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شیخ طوسی و کتاب الفهرست''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رحمتی، </ins>محمدکاظم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدکاظم رحمتی]]؛ </ins>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین </ins>مدرسی طباطبایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در خصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که به گفتۀ ایشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فهرست </del>کتب الشیعة و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الاصول» </del>شیخ الطائفة محمد بن حسن طوسی (متوفای 460) یکی از چهار کتاب کهن شیعه در فن فهرست و رجال‌نویسی است. مباحث مختلفی دربارۀ کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>شیخ طوسی قابل طرح و بررسی است؛ اما در این کتاب تنها از یک نکته دربارۀ این کتاب سخن گفته شده است و آن مسئلۀ چگونگی تألیف کتاب «الفهرست» است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[فهرست كتب الشيعة و أصولهم و أسماء المصنفين و أصحاب الأصول|فهرست </ins>کتب الشیعة و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الاصول]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ الطائفة محمد بن حسن طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفای 460) یکی از چهار کتاب کهن شیعه در فن فهرست و رجال‌نویسی است. مباحث مختلفی دربارۀ کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قابل طرح و بررسی است؛ اما در این کتاب تنها از یک نکته دربارۀ این کتاب سخن گفته شده است و آن مسئلۀ چگونگی تألیف کتاب «الفهرست» است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدحسین </del>مدرسی طباطبایی در خصوص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>شیخ طوسی است که به گفتۀ ایشان شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست شیخ طوسی .... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«شیخ </del>طوسی گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدرسی طباطبایی، سید حسین|سید حسین </ins>مدرسی طباطبایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در خصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که به گفتۀ ایشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>.... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[طوسی، محمد بن حسن|شیخ </ins>طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>شیخ طوسی یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط شیخ طوسی دارد. شیخ طوسی ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش سیدمرتضی دید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش سیدمرتضی دید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مشترک‌بودن بسیاری از مطالب کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>شیخ طوسی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>نجاشی نیز به همین دلیل است و نجاشی نیز مانند شیخ طوسی از همان فهرست کهن‌تر استفاده کرده است؛ اما به‌جز بخش اندکی در ابتدای کتاب، در ادامۀ تألیف فهرست خویش آن را کنار نهاده است. این نکته که شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را تکمیل کرده است، از مقایسۀ تطبیقی با کتاب الفهرست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌ندیم </del>که یکی از منابع اصلی شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست اساس خود بوده، به شکل روشنی نمایان می‌شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مشترک‌بودن بسیاری از مطالب کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[رجال النجاشي|الفهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|</ins>نجاشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز به همین دلیل است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نجاشی، احمد بن علی|</ins>نجاشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از همان فهرست کهن‌تر استفاده کرده است؛ اما به‌جز بخش اندکی در ابتدای کتاب، در ادامۀ تألیف فهرست خویش آن را کنار نهاده است. این نکته که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فهرست کهن‌تری را تکمیل کرده است، از مقایسۀ تطبیقی با کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الفهرست (ابن نديم)|</ins>الفهرست<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] </ins>که یکی از منابع اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در روزآمدکردن فهرست اساس خود بوده، به شکل روشنی نمایان می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ طوسی مطالب فراوانی را از کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» ابن‌ندیم </del>اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که شیخ طوسی از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ شیخ طوسی در روایت مرویات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عقده </del>که شیخ طوسی تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مطالب فراوانی را از کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (ابن نديم)|الفهرست]]» [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق|ابن‌ ندیم]] </ins>اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در روایت مرویات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عقده، احمد بن محمد|ابن‌ عقده]] </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار شیخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی، </del>فهرست ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار مشهور به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عبدون </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌حاشر </del>که خود از استادان شیخ طوسی بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عبدون </del>ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فهرست» </del>نجاشی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فهرست» </del>شیخ طوسی سرشتی یکسان دارند ، به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عبدون </del>هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» ابن‌عبدون را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات شیخ طوسی در کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الفهرست» </del>که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌عبدون </del>است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میان فهارس متداول اصحاب روزگار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی]]، </ins>فهرست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌ عبدون </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن حاشر|ابن‌ حاشر]] </ins>که خود از استادان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌ عبدون </ins>ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[رجال النجاشي|فهرست]]» [[نجاشی، احمد بن علی|</ins>نجاشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|فهرست]]» [[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سرشتی یکسان دارند ، به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] </ins>هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» ابن‌عبدون را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طوسی، محمد بن حسن|</ins>شیخ طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الفهرست (طوسی)|الفهرست]]» </ins>که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عبدون‌، عبدالمجید بن عبدالله|ابن‌ عبدون]] </ins>است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA&diff=737604&oldid=prev 2024-06-13T13:12:39Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURشیخ طوسی و کتاب الفهرست.J1.jpg | عنوان =شیخ طوسی و کتاب الفهرست | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="رحمتی، محمدکاظم (صفحه وجود ندارد)">رحمتی، محمدکاظم</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره =‏ | موضوع = |ناشر | ناشر =نگارستان اندیشه | مکان نشر = تهرا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NURشیخ طوسی و کتاب الفهرست.J1.jpg<br /> | عنوان =شیخ طوسی و کتاب الفهرست<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[رحمتی، محمدکاظم]] (نویسنده)<br /> |زبان <br /> | زبان =<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر =نگارستان اندیشه <br /> | مکان نشر = تهران<br /> | سال نشر = ۱۴۰۱ <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =<br /> | شابک =7ـ33ـ5273ـ622ـ978<br /> | تعداد جلد =<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> '''شیخ طوسی و کتاب الفهرست''' تألیف محمدکاظم رحمتی؛ این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد سیدحسین مدرسی طباطبایی در خصوص «الفهرست» شیخ طوسی است که به گفتۀ ایشان شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> کتاب «فهرست کتب الشیعة و اصولهم و اسماء المصنفین و اصحاب الاصول» شیخ الطائفة محمد بن حسن طوسی (متوفای 460) یکی از چهار کتاب کهن شیعه در فن فهرست و رجال‌نویسی است. مباحث مختلفی دربارۀ کتاب «الفهرست» شیخ طوسی قابل طرح و بررسی است؛ اما در این کتاب تنها از یک نکته دربارۀ این کتاب سخن گفته شده است و آن مسئلۀ چگونگی تألیف کتاب «الفهرست» است.<br /> <br /> این کتاب درصدد مدلل‌کردن مطلب استاد سیدحسین مدرسی طباطبایی در خصوص «الفهرست» شیخ طوسی است که به گفتۀ ایشان شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را روزآمد و کامل کرده است. ایشان در اشاره به مدعای خویش نوشته‌اند: «کتاب فهرست شیخ طوسی .... به‌روشنی، تحریری از یک فهرست کهن‌تر شیعی است که بر جای نمانده، اما در دسترس نجاشی بوده و او اشتباهات آن را در موارد متعدد دریافته و به تصحیح آن همت گماشته است» و در توضیح بیشتری شیوۀ شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست کهن‌تر اساس کار خود را چنین توضیح داده‌اند: «شیخ طوسی گهگاه از منابع اندک دیگر و اطلاعات شخصی خود مطالبی بر آن اثر افزوده است. وی جملات کوتاه اندکی هم در اینجا و آنجا افزوده (برای نمونه، فهرست: 126 که وی در آنجا نظر مخالف خودش را دربارۀ عبارت بیان کرده، بدون آنکه عبارت اصلی را عوض کند) و اسامی مشایخ خود را جایگزین کرده و طرق خود را که بالقوه طرق روایت او به آثار حدیثی ذکرشده در آن فهرست بودند، در هر مورد گنجانیده است».<br /> <br /> موارد مشابه دیگری را نیز می‌توان در کتاب «الفهرست» شیخ طوسی یافت که به‌روشنی نشان نقل یک متن کهن‌تر و روزآمدشدن آن توسط شیخ طوسی دارد. شیخ طوسی ضمن تغییر و افزودن مطالبی به متن اصلی، سیاق عبارت اصلی را حفظ کرده و در آن تغییری نداده که در مواردی این خود اسباب اشکالاتی شده است؛ برای مثال می‌توان این‌گونه تصرف شیخ طوسی را در شرح‌حال استادش سیدمرتضی دید.<br /> <br /> مشترک‌بودن بسیاری از مطالب کتاب «الفهرست» شیخ طوسی و «الفهرست» نجاشی نیز به همین دلیل است و نجاشی نیز مانند شیخ طوسی از همان فهرست کهن‌تر استفاده کرده است؛ اما به‌جز بخش اندکی در ابتدای کتاب، در ادامۀ تألیف فهرست خویش آن را کنار نهاده است. این نکته که شیخ طوسی فهرست کهن‌تری را تکمیل کرده است، از مقایسۀ تطبیقی با کتاب الفهرست ابن‌ندیم که یکی از منابع اصلی شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست اساس خود بوده، به شکل روشنی نمایان می‌شود.<br /> <br /> شیخ طوسی مطالب فراوانی را از کتاب «الفهرست» ابن‌ندیم اخذ کرده و به مطالب فهرست اساس کار خود افزوده است. منبع دیگری که شیخ طوسی از آن برای روزآمدکردن فهرست اساس کار خود بهره گرفته، اجازاتی است که در اختیار داشته است و از میان اجازات مورد اشاره، اجازۀ شیخ طوسی در روایت مرویات ابن‌عقده که شیخ طوسی تقریباً تمام اجازۀ اخیر خود را به تفاریق در فهرست نقل کرده، یکی دیگر از منابع شیخ طوسی در روزآمدکردن فهرست اساس کار وی است.<br /> <br /> میان فهارس متداول اصحاب روزگار شیخ طوسی، فهرست ابوعبدالله احمد بن عبدالواحد بن احمد بزار مشهور به ابن‌عبدون و ابن‌حاشر که خود از استادان شیخ طوسی بوده، به نظر فهرستی است که گمان می‌رود شیخ طوسی همین فهرست را تکمیل و روزآمد کرده است. فهرست ابن‌عبدون ظاهراً مورد استفادۀ نجاشی نیز بوده و این مطلب که تقریباً بخش‌هایی در کتاب «فهرست» نجاشی و «فهرست» شیخ طوسی سرشتی یکسان دارند ، به دلیل آن است که هر دو مبتنی بر «فهرست» ابن‌عبدون هستند؛ هرچند نجاشی در ادامۀ نگارش کتاب «فهرست» خود، «فهرست» ابن‌عبدون را به عنوان اساس تألیف کنار نهاده است. افزون بر بحث از این مسئله، دو نکتۀ دیگر نیز در این کتاب بحث شده است: نسخه‌های کتاب «الفهرست» که باقی مانده است و دیگری اهمیت متفردات شیخ طوسی در کتاب «الفهرست» که عموماً همان مطالب افزوده‌شدۀ او به «فهرست» ابن‌عبدون است. <br /> &lt;ref&gt; [https://literaturelib.com/books/7118 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] &lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> [https://literaturelib.com/books/7118 کتابخانه تخصصی ادبیات]<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(تیر) باقی زاده]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>

Hbaghizadeh