https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C 2026-06-20T00:55:10Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=802236&oldid=prev 2025-10-23T08:35:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l79">خط ۷۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-802214:rev-802236 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=802214&oldid=prev 2025-10-23T07:52:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شناخت در فلسفه اسلامی'''، اثر [[جعفر سبحانی]] (متولد 1308ش) فقیه، متکلم، اصولی و مفسر است. موضوع کلی کتاب، بررسی و تبیین مسئله شناخت در چهار قرن اخیر به ویژه در مکاتب غربی و بیان جایگاه آن در فلسفه اسلامی است</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شناخت در فلسفه اسلامی'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبحانی تبریزی، جعفر|</ins>جعفر سبحانی]] (متولد 1308ش) فقیه، متکلم، اصولی و مفسر است. موضوع کلی کتاب، بررسی و تبیین مسئله شناخت در چهار قرن اخیر به ویژه در مکاتب غربی و بیان جایگاه آن در فلسفه اسلامی است</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد نخست این مجموعه به مسائل مربوط به ارزش، ابزار، و حدود شناخت می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد نخست این مجموعه به مسائل مربوط به ارزش، ابزار، و حدود شناخت می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده به بررسی دقیق مکاتب فلسفی غرب (مانند مکتب شک و مکتب جزم) پرداخته و آن‌ها را با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی مقایسه و تطبیق می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص51،،82،79&lt;/ref&gt; و برای تشریح روش‌شناسی در اسلام، از آیات قرآن و روایات مانند سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه برای تبیین اهمیت تجربه و عقل استفاده می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص74، 158&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده به بررسی دقیق مکاتب فلسفی غرب (مانند مکتب شک و مکتب جزم) پرداخته و آن‌ها را با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی مقایسه و تطبیق می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص51،،82،79&lt;/ref&gt; و برای تشریح روش‌شناسی در اسلام، از آیات قرآن و روایات مانند سخنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیه‌السلام|</ins>امام علی(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نهج‌‌البلاغة (صبحی صالح)|</ins>نهج‌البلاغه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برای تبیین اهمیت تجربه و عقل استفاده می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص74، 158&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در درس پنجم، &quot;مکتب شک&quot; موردبررسی قرار می‌گیرد که شامل شکاکان یونان باستان (مانند سوفسطائیان و پیرهون) و همچنین شک‌وتردید در اعصار جدید است&lt;ref&gt;همان، ص63-51&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در درس پنجم، &quot;مکتب شک&quot; موردبررسی قرار می‌گیرد که شامل شکاکان یونان باستان (مانند سوفسطائیان و پیرهون) و همچنین شک‌وتردید در اعصار جدید است&lt;ref&gt;همان، ص63-51&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس ششم به &quot;مکتب جزم&quot; (یقین) می‌پردازد که معتقد است رسیدن به علم مطابق با واقع امکان‌پذیر است&lt;ref&gt;همان، ص78-64&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس ششم به &quot;مکتب جزم&quot; (یقین) می‌پردازد که معتقد است رسیدن به علم مطابق با واقع امکان‌پذیر است&lt;ref&gt;همان، ص78-64&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">خط ۴۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس یازدهم به نظریه &quot;ماتریالیسم دیالکتیک&quot; می‌پردازد که شناخت را به حرکت درونی ماده نسبت می‌دهد و منکر وجود قوهٔ ذاتی در درک حقایق است&lt;ref&gt;همان، ص130- 122&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس یازدهم به نظریه &quot;ماتریالیسم دیالکتیک&quot; می‌پردازد که شناخت را به حرکت درونی ماده نسبت می‌دهد و منکر وجود قوهٔ ذاتی در درک حقایق است&lt;ref&gt;همان، ص130- 122&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس دوازدهم ابزارهای شناخت را حس و عقل معرفی کرده و اعلام می‌دارد که ادراکات حسی به‌تنهایی ارزش علمی و نظری ندارند&lt;ref&gt;همان، ص139- 131&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس دوازدهم ابزارهای شناخت را حس و عقل معرفی کرده و اعلام می‌دارد که ادراکات حسی به‌تنهایی ارزش علمی و نظری ندارند&lt;ref&gt;همان، ص139- 131&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس سیزدهم سه ابزار شناخت؛ یعنی تمثیل، استقراء و تجربه را بررسی می‌کند. تمثیل و استقراء ناقص، به‌تنهایی یقین آفرین نیستند، اما تجربه و استقراء کامل می‌توانند بنیان حکم کلی باشند&lt;ref&gt;همان، ص156- 140&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس سیزدهم سه ابزار شناخت؛ یعنی تمثیل، استقراء و تجربه را بررسی می‌کند. تمثیل و استقراء ناقص، به‌تنهایی یقین آفرین نیستند، اما تجربه و استقراء کامل می‌توانند بنیان حکم کلی باشند&lt;ref&gt;همان، ص156- 140&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس چهاردهم روش تجربی دانشمندان اسلامی (مانند جابر بن حیان و زکریای رازی) را شرح داده و اهمیت تجربه و آزمون در احادیث اسلامی را بیان می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص170- 157&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس چهاردهم روش تجربی دانشمندان اسلامی (مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جابر بن حیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رازی، محمد بن زکریا|</ins>زکریای رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) را شرح داده و اهمیت تجربه و آزمون در احادیث اسلامی را بیان می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص170- 157&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس پانزدهم نیز به ترکیب و تلفیق ابزارهای شناخت توسط گروه‌های مختلف می‌پردازد و خرد را یکی از ابزار شناخت معرفی می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص183-171&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درس پانزدهم نیز به ترکیب و تلفیق ابزارهای شناخت توسط گروه‌های مختلف می‌پردازد و خرد را یکی از ابزار شناخت معرفی می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص183-171&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در درس هجدهم، شناخت عقلی غیرتجربی و ویژگی‌های شناخت حسی موردبحث و بررسی قرار گرفته&lt;ref&gt;همان، ص210- 201&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در درس هجدهم، شناخت عقلی غیرتجربی و ویژگی‌های شناخت حسی موردبحث و بررسی قرار گرفته&lt;ref&gt;همان، ص210- 201&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و دروس نوزدهم و بیستم به رابطه شناخت حسی با عقلی و تبدیل شناخت حسی به عقلی و همچنین به شناخت آیتی و نشانه‌ای می‌پردازد&lt;ref&gt;همان، ص232- 211&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و دروس نوزدهم و بیستم به رابطه شناخت حسی با عقلی و تبدیل شناخت حسی به عقلی و همچنین به شناخت آیتی و نشانه‌ای می‌پردازد&lt;ref&gt;همان، ص232- 211&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-801042:rev-802214 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=801042&oldid=prev 2025-10-13T13:21:24Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ،&#039; به &#039;،&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک نگارش==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده به بررسی دقیق مکاتب فلسفی غرب (مانند مکتب شک و مکتب جزم) پرداخته و آن‌ها را با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی مقایسه و تطبیق می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص51، ،82،79</del>&lt;/ref&gt; و برای تشریح روش‌شناسی در اسلام، از آیات قرآن و روایات مانند سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه برای تبیین اهمیت تجربه و عقل استفاده می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص74، 158&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده به بررسی دقیق مکاتب فلسفی غرب (مانند مکتب شک و مکتب جزم) پرداخته و آن‌ها را با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی مقایسه و تطبیق می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص51،،82،79</ins>&lt;/ref&gt; و برای تشریح روش‌شناسی در اسلام، از آیات قرآن و روایات مانند سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه برای تبیین اهمیت تجربه و عقل استفاده می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص74، 158&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-799484:rev-801042 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=799484&oldid=prev 2025-09-30T03:52:07Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR137013J1.jpg | عنوان = شناخت در فلسفه اسلامی | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B3%D8%A8%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1" title="سبحانی تبریزی، جعفر">سبحانی تبریزی، جعفر</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 2س85ع 55 BBR | موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - فلسفه اسلامی |ناشر | ن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR137013J1.jpg<br /> | عنوان = شناخت در فلسفه اسلامی<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[سبحانی تبریزی، جعفر]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = 2س85ع 55 BBR <br /> | موضوع =شناخت (فلسفه اسلامی) - فلسفه اسلامی<br /> |ناشر <br /> | ناشر = توحيد<br /> | مکان نشر = ایران - قم<br /> | سال نشر = 1363ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE137013AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 137013<br /> | کتابخوان همراه نور = 137013<br /> | کد پدیدآور = 32<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''شناخت در فلسفه اسلامی'''، اثر [[جعفر سبحانی]] (متولد 1308ش) فقیه، متکلم، اصولی و مفسر است. موضوع کلی کتاب، بررسی و تبیین مسئله شناخت در چهار قرن اخیر به ویژه در مکاتب غربی و بیان جایگاه آن در فلسفه اسلامی است<br /> جلد نخست این مجموعه به مسائل مربوط به ارزش، ابزار، و حدود شناخت می‌پردازد.<br /> ==ساختار==<br /> کتاب حاضر (جلد نخست- فقط جلد اول موجود است) در بیست درس تدوین شده است که به مباحث ارزش‌شناسی، ابزارشناسی، و مراحل شناخت می‌پردازد.<br /> <br /> ==سبک نگارش==<br /> نویسنده به بررسی دقیق مکاتب فلسفی غرب (مانند مکتب شک و مکتب جزم) پرداخته و آن‌ها را با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی مقایسه و تطبیق می‌دهد&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص51، ،82،79&lt;/ref&gt; و برای تشریح روش‌شناسی در اسلام، از آیات قرآن و روایات مانند سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه برای تبیین اهمیت تجربه و عقل استفاده می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص74، 158&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> نویسنده در درس اول و دوم، به انگیزه بحث درباره شناخت، ارزش علمی و فلسفی شناخت، و همچنین تعریف آن می‌پردازد. شناخت به‌عنوان انعکاس خارج در ذهن تعریف شده و تقسیم علم به حصولی و حضوری مطرح می‌گردد&lt;ref&gt;همان، ص33- 9&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس سوم و چهارم به &quot;مکتب انکار&quot; اختصاص دارد که منکر وجود جهان خارج یا منکر امکان معرفت صحیح هستند. این مکتب به نفی ارزش علوم و ادراکات انسان می‌انجامد&lt;ref&gt;همان، ص50-34&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> در درس پنجم، &quot;مکتب شک&quot; موردبررسی قرار می‌گیرد که شامل شکاکان یونان باستان (مانند سوفسطائیان و پیرهون) و همچنین شک‌وتردید در اعصار جدید است&lt;ref&gt;همان، ص63-51&lt;/ref&gt;.<br /> درس ششم به &quot;مکتب جزم&quot; (یقین) می‌پردازد که معتقد است رسیدن به علم مطابق با واقع امکان‌پذیر است&lt;ref&gt;همان، ص78-64&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس هفتم و هشتم به نظریهٔ دکارت (قهرمان مکتب عقلیون) می‌پردازد که ادراکات ذهنی را به سه نوع فطریات، محسوسات و صور مجعوله تقسیم می‌کند و اعتقاد دارد شناخت از &quot;من فکر می‌کنم پس هستم&quot; آغاز می‌شود&lt;ref&gt;همان، ص104- 79&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس نهم نظریهٔ جان لاک (پایه‌گذار مکتب حسیون) را تشریح می‌کند که ادراکات فطری را منکر شده و تنها حواس و تجربه را منبع شناخت می‌داند&lt;ref&gt;همان، ص111- 105&lt;/ref&gt;.<br /> درس دهم به &quot;نسبیت فلسفی&quot; اختصاص دارد که مطلق‌گرا و نسبیت‌گرا را معرفی کرده و تأثیر اعصاب بر کیفیت ادراکات انسان را تحلیل می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص121- 112&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس یازدهم به نظریه &quot;ماتریالیسم دیالکتیک&quot; می‌پردازد که شناخت را به حرکت درونی ماده نسبت می‌دهد و منکر وجود قوهٔ ذاتی در درک حقایق است&lt;ref&gt;همان، ص130- 122&lt;/ref&gt;.<br /> درس دوازدهم ابزارهای شناخت را حس و عقل معرفی کرده و اعلام می‌دارد که ادراکات حسی به‌تنهایی ارزش علمی و نظری ندارند&lt;ref&gt;همان، ص139- 131&lt;/ref&gt;.<br /> درس سیزدهم سه ابزار شناخت؛ یعنی تمثیل، استقراء و تجربه را بررسی می‌کند. تمثیل و استقراء ناقص، به‌تنهایی یقین آفرین نیستند، اما تجربه و استقراء کامل می‌توانند بنیان حکم کلی باشند&lt;ref&gt;همان، ص156- 140&lt;/ref&gt;.<br /> درس چهاردهم روش تجربی دانشمندان اسلامی (مانند جابر بن حیان و زکریای رازی) را شرح داده و اهمیت تجربه و آزمون در احادیث اسلامی را بیان می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص170- 157&lt;/ref&gt;.<br /> درس پانزدهم نیز به ترکیب و تلفیق ابزارهای شناخت توسط گروه‌های مختلف می‌پردازد و خرد را یکی از ابزار شناخت معرفی می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص183-171&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس شانزدهم به &quot;دل و قلب&quot; و &quot;الهام و اشراق&quot; با اشاره به وحی، به‌عنوان ابزار شناخت، در کنار عقل و حس، می‌پردازد و روش‌های تزکیه نفس را معرفی می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص191- 184&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> درس هفدهم &quot;مراحل شناخت&quot; را در سه گروه (شناخت حسی، شناخت علمی، شناخت فلسفی) از دیدگاه طرف‌داران ماتریالیسم دیالکتیک و فلاسفه اسلامی بررسی می‌کند&lt;ref&gt;همان، ص192- 200&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> در درس هجدهم، شناخت عقلی غیرتجربی و ویژگی‌های شناخت حسی موردبحث و بررسی قرار گرفته&lt;ref&gt;همان، ص210- 201&lt;/ref&gt;<br /> و دروس نوزدهم و بیستم به رابطه شناخت حسی با عقلی و تبدیل شناخت حسی به عقلی و همچنین به شناخت آیتی و نشانه‌ای می‌پردازد&lt;ref&gt;همان، ص232- 211&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]<br /> [[رده:فلسفه اسلامی]]<br /> [[رده:کلیات فلسفه اسلامی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط عباس مکرمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>

A-esmaeili