https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87_%D8%A2%D9%87%3A_%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D9%84%DA%A9%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%88_%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88شعله آه: قصه عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-03T21:32:56Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87_%D8%A2%D9%87:_%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D9%84%DA%A9%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%88_%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88&diff=802498&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰2025-10-23T16:00:25Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو''' تألیف منشی غیوری دهلوی (لچهمن سنگه) (قرن ۱۲ق)، ادیب و نویسنده هندیالاصل؛ مصحح مسعود جعفری جزی (متولد ۱۳۲۵ش)، محقق و مصحح؛ داستان عاشقانهای به نثر مصنوع و آراسته از دورۀ آخرین عصر طلایی ادبیات فارسی در هند است که به دستور شاه عالم دوم گورکانی نگاشته شده و از نظر زبانی، ادبی و جامعهشناختی حائز اهمیت است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات</ref></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غیوری دهلوی، منشی|</ins>منشی غیوری دهلوی (لچهمن سنگه)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(قرن ۱۲ق)، ادیب و نویسنده هندیالاصل؛ مصحح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جعفریجزی، مسعود|</ins>مسعود جعفری جزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متولد ۱۳۲۵ش)، محقق و مصحح؛ داستان عاشقانهای به نثر مصنوع و آراسته از دورۀ آخرین عصر طلایی ادبیات فارسی در هند است که به دستور شاه عالم دوم گورکانی نگاشته شده و از نظر زبانی، ادبی و جامعهشناختی حائز اهمیت است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «شعلۀ آه» که با نام کامل «شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو» شناخته میشود، اثر منشی غیوری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهلوی، </del>نویسندهای هندیالاصل از قوم بانیه اگرواله است که در قرن دوازدهم هجری قمری میزیسته است. او که لقب فارسی و اسلامیاش «منشی غیوری دهلوی» است، نزد میرزا شمسالدین فقسر دهلوی ادبیات آموخت و از همکاری با انگلیسیها سر باز زد. وی پیرو آیین تشیع بود و افزون بر نویسندگی، شاعری نیز میکرد. این کتاب به فرمان شاه عالم دوم گورکانی (۱۱۷۲-۱۲۲۱ ق) تألیف شده و منشی غیوری در دیباچه، امر این پادشاه را انگیزۀ اصلی نگارش اثر دانسته است. کار او به گفتۀ خودش، آراستن قصهای موجود با «الفاظ تازه»، «تشبیه و استعاره» و «صنایع بدیع» بوده است و نگارش آن را در مدت سه ماه به پایان برده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «شعلۀ آه» که با نام کامل «شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو» شناخته میشود، اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غیوری دهلوی، منشی|</ins>منشی غیوری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهلوی]]، </ins>نویسندهای هندیالاصل از قوم بانیه اگرواله است که در قرن دوازدهم هجری قمری میزیسته است. او که لقب فارسی و اسلامیاش «منشی غیوری دهلوی» است، نزد میرزا شمسالدین فقسر دهلوی ادبیات آموخت و از همکاری با انگلیسیها سر باز زد. وی پیرو آیین تشیع بود و افزون بر نویسندگی، شاعری نیز میکرد. این کتاب به فرمان شاه عالم دوم گورکانی (۱۱۷۲-۱۲۲۱ ق) تألیف شده و منشی غیوری در دیباچه، امر این پادشاه را انگیزۀ اصلی نگارش اثر دانسته است. کار او به گفتۀ خودش، آراستن قصهای موجود با «الفاظ تازه»، «تشبیه و استعاره» و «صنایع بدیع» بوده است و نگارش آن را در مدت سه ماه به پایان برده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیرنگ داستان، شناخته شده و مشابه بسیاری از قصههای عامیانۀ فارسی است و میتوان آن را از پیشنیاهای قصهای مانند «امیرارسلان نامدار» دانست. داستان، ماجرای عاشقانۀ ملکمحمد و شمسبانو را روایت میکند. زبان کتاب، همچون دیگر قصههای عامیانۀ عصر صفوی، آکنده از واژهها، ترکیبها و تعابیر کمکاربرد و نامأنوس است که با نثر کلاسیک فارسی تفاوت دارد. از جملۀ این ویژگیها میتوان به ترکیبسازیهای افراطی نویسنده اشاره کرد. با این حال، نثر کتاب به غیر از مقدمه و خاتمه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">overall </del>ساده و روان توصیف شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیرنگ داستان، شناخته شده و مشابه بسیاری از قصههای عامیانۀ فارسی است و میتوان آن را از پیشنیاهای قصهای مانند «امیرارسلان نامدار» دانست. داستان، ماجرای عاشقانۀ ملکمحمد و شمسبانو را روایت میکند. زبان کتاب، همچون دیگر قصههای عامیانۀ عصر صفوی، آکنده از واژهها، ترکیبها و تعابیر کمکاربرد و نامأنوس است که با نثر کلاسیک فارسی تفاوت دارد. از جملۀ این ویژگیها میتوان به ترکیبسازیهای افراطی نویسنده اشاره کرد. با این حال، نثر کتاب به غیر از مقدمه و خاتمه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به طور کلی </ins>ساده و روان توصیف شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از ویژگیهای بارز کتاب، استفاده فراوان از اشعار مناسب با وقایع داستان است که عمدتاً از شاعران نامدار همان عصر مانند وحشی بافقی، محتشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی، </del>صائب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریزی، </del>بابافغانی و حزین لاهیجی، و همچنین شاعران گمنامی مانند ضمیری اصفهانی و شفایی اصفهانی برگزیده شدهاند. البته اشعاری از شاعران کهنتر مانند نظامی، فردوسی و خاقانی نیز در متن به کار رفته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از ویژگیهای بارز کتاب، استفاده فراوان از اشعار مناسب با وقایع داستان است که عمدتاً از شاعران نامدار همان عصر مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>وحشی بافقی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمالالدین|وحشی بافقی]]، [[محتشم، علی بن احمد|</ins>محتشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی]]، [[صائب، محمدعلی|</ins>صائب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریزی]]، [[</ins>بابافغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حزین لاهیجی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدعلی بن ابیطالب|حزین لاهیجی]]، </ins>و همچنین شاعران گمنامی مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ضمیری اصفهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شفایی اصفهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برگزیده شدهاند. البته اشعاری از شاعران کهنتر مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نظامی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الیاس بن یوسف|نظامی]]، [[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خاقانی، بدیل بن علی|</ins>خاقانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز در متن به کار رفته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر فواید ادبی و زبانی، این کتاب از جنبۀ اجتماعی و جامعهشناختی نیز حائز اهمیت است؛ چرا که در لابلای حوادث تخیلی و افسانهوار داستان، میتوان نشانههایی از آداب و رسوم، اعتقادات عامۀ مردم و طبقات ممتاز جامعه آن دوران هند را مشاهده کرد. همچنین گرایش مؤلف به تشیع و نیز آشنایی او با هندسه و ریاضیات در جای جای متن کتاب بازتاب یافته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر فواید ادبی و زبانی، این کتاب از جنبۀ اجتماعی و جامعهشناختی نیز حائز اهمیت است؛ چرا که در لابلای حوادث تخیلی و افسانهوار داستان، میتوان نشانههایی از آداب و رسوم، اعتقادات عامۀ مردم و طبقات ممتاز جامعه آن دوران هند را مشاهده کرد. همچنین گرایش مؤلف به تشیع و نیز آشنایی او با هندسه و ریاضیات در جای جای متن کتاب بازتاب یافته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مصحح کتاب، آقای مسعود جعفری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزی، </del>در تصحیح متن از دو نسخۀ خطی و یک چاپ سنگی استفاده کرده است. نسخۀ نخست در کتابخانۀ بادلیان آکسفورد (مجموعه اوزلی ۱۶۷) نگهداری میشود که میکروفیلم آن در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران موجود است. نسخۀ دوم در کتابخانۀ دیوان هند بریتانیا به شمارۀ ۸۴۸ نگهداری میشود. سومین نسخه، چاپ سنگی کتاب است که در سال ۱۲۶۲ قمری در لکهنو منتشر شده و نسخهای از آن در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی موجود است. کتاب حاضر در ۳۲۸ صفحه توسط نشر سخن در تهران به چاپ رسیده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/2097 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مصحح کتاب، آقای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جعفریجزی، مسعود|</ins>مسعود جعفری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزی]]، </ins>در تصحیح متن از دو نسخۀ خطی و یک چاپ سنگی استفاده کرده است. نسخۀ نخست در کتابخانۀ بادلیان آکسفورد (مجموعه اوزلی ۱۶۷) نگهداری میشود که میکروفیلم آن در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران موجود است. نسخۀ دوم در کتابخانۀ دیوان هند بریتانیا به شمارۀ ۸۴۸ نگهداری میشود. سومین نسخه، چاپ سنگی کتاب است که در سال ۱۲۶۲ قمری در لکهنو منتشر شده و نسخهای از آن در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی موجود است. کتاب حاضر در ۳۲۸ صفحه توسط نشر سخن در تهران به چاپ رسیده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/2097 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-802497:rev-802498 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87_%D8%A2%D9%87:_%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D9%84%DA%A9%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%88_%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88&diff=802497&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۵2025-10-23T15:55:56Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[غیوری دهلوی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لچهمن سنگه</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[غیوری دهلوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منشی</ins>]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعریجزی، </del>مسعود]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفریجزی، </ins>مسعود]] (محقق)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۷۵۳</del>/۵ /<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج۹ش۸ ۱۳۹۳</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۶۷۵۳</ins>/۵/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش۷ ۱۳۹۴</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =داستانهای عاشقانه فارسی - قرن ۱۲ق. -- داستانهای فارسی - قرن ۱۲ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =داستانهای عاشقانه فارسی - قرن ۱۲ق. -- داستانهای فارسی - قرن ۱۲ق.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-793515:rev-802497 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87_%D8%A2%D9%87:_%D9%82%D8%B5%D9%87_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%85%D9%84%DA%A9%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%88_%D8%B4%D9%85%D8%B3%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88&diff=793515&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURشعله آهJ1.jpg | عنوان =شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = غیوری دهلوی، لچهمن سنگه (نویسنده) جعریجزی، مسعود (محقق) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =PIR ۷۵۳/۵ /ج۹ش۸ ۱۳...» ایجاد کرد2025-08-26T11:25:35Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURشعله آهJ1.jpg | عنوان =شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%BA%DB%8C%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%8C_%D9%84%DA%86%D9%87%D9%85%D9%86_%D8%B3%D9%86%DA%AF%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="غیوری دهلوی، لچهمن سنگه (صفحه وجود ندارد)">غیوری دهلوی، لچهمن سنگه</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="جعریجزی، مسعود (صفحه وجود ندارد)">جعریجزی، مسعود</a> (محقق) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =PIR ۷۵۳/۵ /ج۹ش۸ ۱۳...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURشعله آهJ1.jpg<br />
| عنوان =شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[غیوری دهلوی، لچهمن سنگه]] (نویسنده)<br />
[[جعریجزی، مسعود]] (محقق)<br />
|زبان <br />
| زبان =فارسی<br />
| کد کنگره =PIR ۷۵۳/۵ /ج۹ش۸ ۱۳۹۳<br />
| موضوع =داستانهای عاشقانه فارسی - قرن ۱۲ق. -- داستانهای فارسی - قرن ۱۲ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = سخن<br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر = ۱۳۹۳<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =۱<br />
| شابک =۹۷۸-۹۶۴-۳۷۲-۷۷۵-۸<br />
| تعداد جلد =۱<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو''' تألیف منشی غیوری دهلوی (لچهمن سنگه) (قرن ۱۲ق)، ادیب و نویسنده هندیالاصل؛ مصحح مسعود جعفری جزی (متولد ۱۳۲۵ش)، محقق و مصحح؛ داستان عاشقانهای به نثر مصنوع و آراسته از دورۀ آخرین عصر طلایی ادبیات فارسی در هند است که به دستور شاه عالم دوم گورکانی نگاشته شده و از نظر زبانی، ادبی و جامعهشناختی حائز اهمیت است.<ref>ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات</ref><br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب حاضر در یک جلد و بدون تقسیمبندی مشخص به فصلهای مجزا، به صورت پیوسته و با یک دیباچه و خاتمه نگاشته شده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
کتاب «شعلۀ آه» که با نام کامل «شعلۀ آه: قصۀ عاشقانه ملکمحمد و شمسبانو» شناخته میشود، اثر منشی غیوری دهلوی، نویسندهای هندیالاصل از قوم بانیه اگرواله است که در قرن دوازدهم هجری قمری میزیسته است. او که لقب فارسی و اسلامیاش «منشی غیوری دهلوی» است، نزد میرزا شمسالدین فقسر دهلوی ادبیات آموخت و از همکاری با انگلیسیها سر باز زد. وی پیرو آیین تشیع بود و افزون بر نویسندگی، شاعری نیز میکرد. این کتاب به فرمان شاه عالم دوم گورکانی (۱۱۷۲-۱۲۲۱ ق) تألیف شده و منشی غیوری در دیباچه، امر این پادشاه را انگیزۀ اصلی نگارش اثر دانسته است. کار او به گفتۀ خودش، آراستن قصهای موجود با «الفاظ تازه»، «تشبیه و استعاره» و «صنایع بدیع» بوده است و نگارش آن را در مدت سه ماه به پایان برده است.<br />
<br />
پیرنگ داستان، شناخته شده و مشابه بسیاری از قصههای عامیانۀ فارسی است و میتوان آن را از پیشنیاهای قصهای مانند «امیرارسلان نامدار» دانست. داستان، ماجرای عاشقانۀ ملکمحمد و شمسبانو را روایت میکند. زبان کتاب، همچون دیگر قصههای عامیانۀ عصر صفوی، آکنده از واژهها، ترکیبها و تعابیر کمکاربرد و نامأنوس است که با نثر کلاسیک فارسی تفاوت دارد. از جملۀ این ویژگیها میتوان به ترکیبسازیهای افراطی نویسنده اشاره کرد. با این حال، نثر کتاب به غیر از مقدمه و خاتمه، overall ساده و روان توصیف شده است.<br />
<br />
یکی از ویژگیهای بارز کتاب، استفاده فراوان از اشعار مناسب با وقایع داستان است که عمدتاً از شاعران نامدار همان عصر مانند وحشی بافقی، محتشم کاشانی، صائب تبریزی، بابافغانی و حزین لاهیجی، و همچنین شاعران گمنامی مانند ضمیری اصفهانی و شفایی اصفهانی برگزیده شدهاند. البته اشعاری از شاعران کهنتر مانند نظامی، فردوسی و خاقانی نیز در متن به کار رفته است.<br />
<br />
افزون بر فواید ادبی و زبانی، این کتاب از جنبۀ اجتماعی و جامعهشناختی نیز حائز اهمیت است؛ چرا که در لابلای حوادث تخیلی و افسانهوار داستان، میتوان نشانههایی از آداب و رسوم، اعتقادات عامۀ مردم و طبقات ممتاز جامعه آن دوران هند را مشاهده کرد. همچنین گرایش مؤلف به تشیع و نیز آشنایی او با هندسه و ریاضیات در جای جای متن کتاب بازتاب یافته است.<br />
<br />
مصحح کتاب، آقای مسعود جعفری جزی، در تصحیح متن از دو نسخۀ خطی و یک چاپ سنگی استفاده کرده است. نسخۀ نخست در کتابخانۀ بادلیان آکسفورد (مجموعه اوزلی ۱۶۷) نگهداری میشود که میکروفیلم آن در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران موجود است. نسخۀ دوم در کتابخانۀ دیوان هند بریتانیا به شمارۀ ۸۴۸ نگهداری میشود. سومین نسخه، چاپ سنگی کتاب است که در سال ۱۲۶۲ قمری در لکهنو منتشر شده و نسخهای از آن در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی موجود است. کتاب حاضر در ۳۲۸ صفحه توسط نشر سخن در تهران به چاپ رسیده است.<ref>[https://literaturelib.com/books/2097 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh