https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 2026-06-30T20:41:01Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=828538&oldid=prev 2026-06-28T09:29:23Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR175011J1.jpg | عنوان = شعر الامام الحسن بن علی علیهماالسلام | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="مدائنی، علی بن محمد (صفحه وجود ندارد)">مدائنی، علی بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/wiki/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D9%82%DB%8C%D8%B3_%D8%A8%D9%87%D8%AC%D8%AA" class="mw-redirect" title="عطار، قیس بهجت">عطار، قیس بهجت</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 6ش4م 3071 PJA | موضوع =حسن بن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR175011J1.jpg<br /> | عنوان = شعر الامام الحسن بن علی علیهماالسلام<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[مدائنی، علی بن محمد]] (نويسنده)<br /> [[عطار، قیس بهجت]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = 6ش4م 3071 PJA <br /> | موضوع =حسن بن علی (ع)، امام دوم، 3 - 50ق. - شعر - شعر مذهبی عربی<br /> |ناشر <br /> | ناشر = واتا<br /> | مکان نشر = عراق - کربلای معلی<br /> | سال نشر = 1398ش - 1440ق - 2019م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE175011AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 964-750-335-802-0<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 175011<br /> | کتابخوان همراه نور = 175011<br /> | کد پدیدآور = 609<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''شعر الإمام الحسن بن علي(ع)'''، سروده‌هایی از دومین پیشوای شیعیان، امام حسن مجتبی(ع) در احتجاج با دشمنان، دفع شبهات و بیان حقانیت خود و سایر اهل‎‌بیت(ع) است. این اشعار به دست ابوالحسن علی بن محمد بن عبدالله مدائنی (225-135ق) گردآوری شده و قیس بن بهجه عطار (متولد 1383ق)، پژوهش آن را انجام داده است.<br /> <br /> ==ساختار و محتوا==<br /> * این اثر با مقدمه‌ای از عطار آغاز می‌شود و او در باب جایگاه شعر در نزد اهل‌بیت(ع)، شرح حال مدائنی و توصیف نسخه خطی گفتگو می‌کند.<br /> <br /> * سپس، متن کتاب با ۲۲ قطعه شعر، مستدرک با 33 قطعه از اشعار امام حسن(ع)، که از کتاب‌های دیگر گردآوری شده است و نمایه‌ها و فهرست‌ها جای دارند.<br /> <br /> * این مخطوطه در اوایل سده دوازدهم هجری نوشته شده و پس از اشعار امام حسین(ع)، که به دست «ابومخنف» گردآوری شده است، کهن‌ترین دیوان باقی‌مانده از اشعار اهل‌بیت(ع) است&lt;ref&gt;ر.ک: راثی تهرانی، حبیب، ص247&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> * ‏محقق دلایل صحت انتساب کتاب را چنین برمی‌شمرد:<br /> # تشیع مدائنی او را برانگیخته است تا به گردآوری و تدوین میراث تاریخی اهل‌بیت(ع) بپردازد؛<br /> # این اشعار در کنار شعر امام حسین(ع) به روایت ابومِخنف، که از صحت بالایی برخوردار است، در یک مجموعه مخطوط آورده شده است؛<br /> # سبک گردآوری و تدوین مدائنی به سبک نویسندگان قدیمی قرون اولیه بسیار نزدیک است؛<br /> # سبک «22 قطعه» شعر این دیوان در مناسبت‌ها و انگیزه‌های سرودن، با سروده‌های دیگر امام حسن(ع) بسیار سازگار است؛<br /> # حاکم جشمی (متوفی 494ق) در کتاب «جلاء الأبصار» به گردآوری همه اشعار حضرت تأکید کرده است و شاید مراد او همین دیوانی باشد که مدائنی عرضه نموده است. محقق همچنین حدس می‌زند که شرح برخی از واژه‌های کتاب از مدائنی باشد؛ زیرا در لغت‌نامه‌ها و معجم‌های لغوی یافت نمی‌شود&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص258-261&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> * این دیوان، حاوی موضوعات زیر است:<br /> # افتخار به جد بزرگوار (پیامبر اکرم(ص))، پدر، مادر، برادر و نفس شریف و برخی از منقبت‌ها و اوصاف پسندیده خود، بدون ذره‌ای از گزافه‌گویی‌های شعر عرب؛ چراکه امام شعر را برای دفع یاوه‌گویی‌های دشمنان به‌کار برده است؛<br /> # هجای دشمنان خدا، چون معاویه، عمرو بن عاص، مادرش نابغه حبشیه و مروان بن حکم؛<br /> # ذکر علت مدارا و صلح با معاویه؛<br /> # یادکرد حضرت از سخاوتمندی خود و حفظ آبروی نیازمندان و سرزنش صفت ناپسند بخل و مذمت بخیلان؛<br /> # یادکرد واقعه غدیر خم و اهلِ ‌نجات ‌بودن معتقدان به ولایت [و خلافت بلافصلِ] امیر مؤمنان(ع) و دیگر پیشوایان معصوم(ع) و عاقبت سوء کسی که منکر اندک‌چیزی از آن شود؛<br /> # بیان سخنانی حکمت‌آمیز؛<br /> # «رثاء»، که از مهم‌ترین مضامین شعری نزد عرب بشمار می‌آید و معمولا دارای بیشترین درجه از میزان صحت عواطف و احساسات در میان اشعار است؛<br /> # قناعت و زهد؛<br /> # مناجات با پروردگار.<br /> <br /> مستدرک سه بخش دارد:<br /> الف)- اشعار منسوب به امام حسن(ع) که به کس دیگری نسبت داده نشده‌اند؛<br /> ب)- اشعاری که هم به حضرت و هم به شعرای دیگر نسبت داده شده است، اما صحتش به امام حسن(ع) رجحان دارد؛<br /> ج)- اشعاری که انتسابشان به دیگران نزدیک‌تر می‌نماید&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص261-262&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> ==پانویس ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> راثی تهرانی، حبیب، «شعر الإمام الحسن بن علي»، مجله: «آینه پژوهش»، مرداد و شهریور 1400 - شماره 189:<br /> https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1822920<br /> <br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ تیر 1405 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ تیر 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>

A-esmaeili