https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86 2026-06-20T23:34:29Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=821325&oldid=prev 2026-03-22T16:30:09Z

<p>جایگزینی متن - &#039; الدین &#039; به &#039;الدین &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، [[شرح القانون (به خط شارح)|شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی]] (متوفی 651ق) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی 681ق)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی 685ق). و البته بیش از همه خود [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در شرحی مفصل با عنوان «[[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیة]]» به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، [[شرح القانون (به خط شارح)|شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی]] (متوفی 651ق) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی 681ق)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی 685ق). و البته بیش از همه خود [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در شرحی مفصل با عنوان «[[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیة]]» به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ثقۀ الدین </del>عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ثقۀالدین </ins>عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-804491:rev-821325 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=804491&oldid=prev 2025-10-29T17:06:36Z

<p>جایگزینی متن - &#039;هـ&#039; به &#039;ه&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">خط ۴۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 7815 کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران تاریه کتابت 678 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ؛ </del>با رمز د.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 7815 کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران تاریه کتابت 678 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه؛ </ins>با رمز د.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 3142 کتابخانۀ ملی اسد دمشق با تاریخ کتابت 681 هلالی؛ با رمز س.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 3142 کتابخانۀ ملی اسد دمشق با تاریخ کتابت 681 هلالی؛ با رمز س.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 6739 کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بدون تاریخ کتابت، با رمز مج.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 6739 کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بدون تاریخ کتابت، با رمز مج.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-783235:rev-804491 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=783235&oldid=prev 2025-05-10T18:37:57Z

<p>جایگزینی متن - &#039;سیدم&#039; به &#039;سید م&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)، کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده و با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)، کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده و با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدمحمد </del>إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمد </ins>إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، [[شرح القانون (به خط شارح)|شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی]] (متوفی 651ق) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی 681ق)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی 685ق). و البته بیش از همه خود [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در شرحی مفصل با عنوان «[[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیة]]» به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، [[شرح القانون (به خط شارح)|شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی]] (متوفی 651ق) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی 681ق)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی 685ق). و البته بیش از همه خود [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در شرحی مفصل با عنوان «[[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیة]]» به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 3142 کتابخانۀ ملی اسد دمشق با تاریخ کتابت 681 هلالی؛ با رمز س.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 3142 کتابخانۀ ملی اسد دمشق با تاریخ کتابت 681 هلالی؛ با رمز س.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 6739 کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بدون تاریخ کتابت، با رمز مج.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 6739 کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بدون تاریخ کتابت، با رمز مج.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 451 دانشگاه تهران از نسخ اهدایی مرحوم استاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدمحمد </del>مشکوۀ؛ با رمز م.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 451 دانشگاه تهران از نسخ اهدایی مرحوم استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمد </ins>مشکوۀ؛ با رمز م.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 73 کتب طب، کتابخانه آستان قدس رضوی، با رمز آس. &lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3375 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#نسخه شماره 73 کتب طب، کتابخانه آستان قدس رضوی، با رمز آس. &lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3375 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781830:rev-783235 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781830&oldid=prev 2025-05-01T08:16:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)، کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. این کتاب </del>با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)، کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781829:rev-781830 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781829&oldid=prev 2025-05-01T08:14:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم </del>پزشکی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم </ins>پزشکی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1404]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1404]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781827:rev-781829 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781827&oldid=prev 2025-05-01T08:13:37Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پزشکی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم </ins>پزشکی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1404]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1404]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781820:rev-781827 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781820&oldid=prev 2025-05-01T08:08:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از «ثقۀ الدین عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از «ثقۀ الدین عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از فخر رازی شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فخر رازی، محمد بن عمر|</ins>فخر رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح مکرر از کتاب «الصناعۀ الصغیره» و نیز از کتاب «منافع الأعضاء» هر دو از آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جالینوس، </del>الحاوی و الشکوک علی جالینوس هر دواز آثار زکریا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی، </del>الشفاء (منطق، طبیعبات و الهیات)، النجاه (طبیعیات)، الأودیۀ القلبیۀ و المباحثات همه از آثار ابن سینا، کتاب المائۀ ابوسهل مسیحی، کامل الصناعۀ علی بن عباس اهوازی، مطالبی نقل کرده است و به نظر می‌رسد بسیار به آن آثار نظر داشته است. برخی مطالبی که در این شرح آمده است عیناً و گاه با اندک اختلاف در المباحث المشرقیه از آثار فلسفی فخر رازی نیز آمده است و تا حد امکان منابع در پاورق‌ها مشخص شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح مکرر از کتاب «الصناعۀ الصغیره» و نیز از کتاب «منافع الأعضاء» هر دو از آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جالینوس]]، </ins>الحاوی و الشکوک علی جالینوس هر دواز آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رازی، محمد بن زکریا|</ins>زکریا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی]]، </ins>الشفاء (منطق، طبیعبات و الهیات)، النجاه (طبیعیات)، الأودیۀ القلبیۀ و المباحثات همه از آثار ابن سینا، کتاب المائۀ ابوسهل مسیحی، کامل الصناعۀ علی بن عباس اهوازی، مطالبی نقل کرده است و به نظر می‌رسد بسیار به آن آثار نظر داشته است. برخی مطالبی که در این شرح آمده است عیناً و گاه با اندک اختلاف در المباحث المشرقیه از آثار فلسفی فخر رازی نیز آمده است و تا حد امکان منابع در پاورق‌ها مشخص شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781819:rev-781820 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781819&oldid=prev 2025-05-01T08:06:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پزشکی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اردیبهشت 1404</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781818:rev-781819 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781818&oldid=prev 2025-05-01T08:04:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی (متوفی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">651 هـ</del>) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">681 هـ</del>)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">685 هـ</del>). و البته بیش از همه خود قطب‌الدین شیرازی در شرحی مفصل با عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«التحفۀ السعدیۀ» </del>به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از قدیم‌ترین و مؤثر‌ترین و جنجال برانگیز‌ترین شروح قانون، شرح قانون [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] است که در این کتاب برای اولین بار به زیور چاپ آراسته شده است. بسیاری از شروح بعدی هر یک به گونه‌ای اعم از نقد و تحلیل و نقض و تایید به آن پرداخته‌اند. [[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|قطب‌الدین شیرازی]] در مقدمه [[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیۀ]] که در شرح کتاب اول قانون است، شروح زیر را از پیروان شرح [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] معرفی کرده است: شرح قطب‌الدین مصری شاگرد مستقیم [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] (مقتول در 618ق در نیشابور در حمله مغول)، شرح افضل‌الدین محمد بن محمد نام‌آور بن عبدالملک خونَجی (متوفی 646ق)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شرح القانون (به خط شارح)|</ins>شرح نجم‌الدین احمد بن ابوبکر نخجوانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">651ق</ins>) با عنوان حلّ الشکوک الموردۀ فی شرح الفخر الرازی علی القانون، شرح موفق‌الدین یعقوب بن اسحاق سامری (متوفی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">681ق</ins>)، شرح ابوالغرج یعقوب ابن اسحاق مسیحی معروف به ابن القف (متوفی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">685ق</ins>). و البته بیش از همه خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قطب‌‌الدین‌ شیرازی‌، محمود بن‌ مسعود|</ins>قطب‌الدین شیرازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شرحی مفصل با عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تحفه سعدیه|التحفۀ السعدیة]]» </ins>به آن پرداخته است و پس از او نیز این تلاش علمی همچنان ادامه یافته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فخر رازی پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از «ثقۀ الدین عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فخر رازی، محمد بن عمر|</ins>فخر رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پس از شکو‌ه‌ها از روزگار خود، توضیح داده است که این کتاب را به پاس نعمت‌های فراوانی که از «ثقۀ الدین عبدالرحمن بن عبد الکریم سرخسی» دریافت داشته، با سه انگیزه به نام او کرده است: به لحاظ اینکه بیشتر مباحث کتاب با حضور او و گفتگو با او سامان یافته است. تا بخشی از حقوق او را ادا کرده باشد. به سبب اطمینانی که به فهم او از دقایق و ظرایف مباحث مطرح شده در این کتاب داشته است و مطمئن بوده که او قدر نکات علمی دقیقی را که در این کتاب آورده می‌داند؛ نکاتی که در هیچ‌یک از آثار متقدمان و متأخران نیست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فخر رازی گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از فخر رازی شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فخر رازی، محمد بن عمر|</ins>فخر رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گزینشی عمل کرده است: از اول کتاب اول قانون، عباراتی را که در باب آنها امکان بحث یافته و در باب آنها نظری داشته انتخاب کرده و دیدگاه‌های خود را بیان کرده است. متن قانون را فقط در مورد عبارات یا کلماتی که درباره آنها نظر و بحث داشته انتخاب کرده و آورده است. بنابراین خواننده نباید توقع داشته باشد که در باب همه عبارات قانون، از فخر رازی شرح و توضیحی، یا جرح و تعریضی ملاحظه کند. گاهی فقط اول و آخر عبارات پیوسته را آورده و دیدگاه خود را در باب کل آن بخش شرح داده است و گاهی از یک فصل به شرح چند جمله اکتفا کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فخر رازی در این شرح مکرر از کتاب «الصناعۀ الصغیره» و نیز از کتاب «منافع الأعضاء» هر دو از آثار جالینوس، الحاوی و الشکوک علی جالینوس هر دواز آثار زکریا رازی، الشفاء (منطق، طبیعبات و الهیات)، النجاه (طبیعیات)، الأودیۀ القلبیۀ و المباحثات همه از آثار ابن سینا، کتاب المائۀ ابوسهل مسیحی، کامل الصناعۀ علی بن عباس اهوازی، مطالبی نقل کرده است و به نظر می‌رسد بسیار به آن آثار نظر داشته است. برخی مطالبی که در این شرح آمده است عیناً و گاه با اندک اختلاف در المباحث المشرقیه از آثار فلسفی فخر رازی نیز آمده است و تا حد امکان منابع در پاورق‌ها مشخص شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فخر رازی، محمد بن عمر|</ins>فخر رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این شرح مکرر از کتاب «الصناعۀ الصغیره» و نیز از کتاب «منافع الأعضاء» هر دو از آثار جالینوس، الحاوی و الشکوک علی جالینوس هر دواز آثار زکریا رازی، الشفاء (منطق، طبیعبات و الهیات)، النجاه (طبیعیات)، الأودیۀ القلبیۀ و المباحثات همه از آثار ابن سینا، کتاب المائۀ ابوسهل مسیحی، کامل الصناعۀ علی بن عباس اهوازی، مطالبی نقل کرده است و به نظر می‌رسد بسیار به آن آثار نظر داشته است. برخی مطالبی که در این شرح آمده است عیناً و گاه با اندک اختلاف در المباحث المشرقیه از آثار فلسفی فخر رازی نیز آمده است و تا حد امکان منابع در پاورق‌ها مشخص شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به لحاظ اشکالاتی که در تمامی نسخ مورد استناد وجود دارد از قبیل افتادگی و کم و زیادی و جابجایی اوراق، نسخه‌ای به عنوان نسخه اساس در نظر گرفته نشده و از این پنج نسخه در تصحیح استفاده شده است:</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781817:rev-781818 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86&diff=781817&oldid=prev 2025-05-01T08:01:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)،</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح مشکلات کتاب القانون''' تألیف [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخرالدین محمد بن عمر الرازی]] (544ـ606ق)، کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]] از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]] در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده است. این کتاب با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب [[القانون في الطب (طبع بیروت)|القانون في‌الطب]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سينا]]از مشهورترین آثار پزشکی است که به پنج بخش تقسیم شده و کتاب اول آن به کلیات پزشکی می‌پردازد. این کتاب مورد توجه بسیاری از دانشمندان قرار گرفته و شروح متعددی بر آن نوشته شده، از جمله شرح فخر رازی که یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین شروح است. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازی]]در این شرح، بخش‌هایی از قانون را انتخاب و نظرات خود را بیان کرده است. این اثر بر اساس چند نسخه خطی تصحیح شده است.این کتاب با تحقیق و تصحیح دکتر [[حبیبی، نجفقلی|نجفقلی حبیبی]] به چاپ رسیده است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[القانون في الطب (طبع بیروت)|کتاب القانون]] اثر [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] در دانش پزشکی از چنان شهرتی برخوردار است که نیازی به معرفی آن نیست. این کتاب در تقسیم‌بندی به پنج «کتاب» تقسیم شده است. کتاب اول آن متضمن کلیات طب، در چهار «فنّ» سامان یافته است. این کتاب بخصوص کتاب اول آن از همان زمان تألیف مورد توجه فضلا قرار گرفته و دانشمندان هر یک به نحوی با تلخیص و نوشتن شرح و حاشیه به آن پرداخته‌اند. از اولین کسان باید از سیدمحمد إیلاقی از شاگردان مجلس درس [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن‌ سینا]] یاد کرد که آن را خلاصه کرده و به مختصر ایلاقی یا الفصول الإیلاقیۀ مشهور است. به‌تدریج که شهرت قانون بالا می‌گیرد، شرح و حاشیه نوشتن بر آن از یک طرف برای علما به یک میدان مسابقه علمی تبدیل می‌شود و فضلای بزرگی در طول تاریخ در این میدان خود را آزموده‌اند و از طرف دیگر فشردگی عبارات و مطالب کتاب، نیاز جامعه علمی برای شرح مطالب و فراهم کرده امکان استفاده بیشتر از آن را مواجه می‌ساخته است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-781816:rev-781817 --> </table>

Hbaghizadeh