https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86شرح دیوان ملا پریشان - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-11T00:50:44Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86&diff=819510&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۹2026-02-28T21:29:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = }}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = }}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح دیوان ملا پریشان''' تألیف اسفندیار غضنفری امرایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(متولد نامشخص)</del>، شارح و پژوهشگر ادبی، به کوشش اسعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غضنفری؛ </del>این کتاب ضمن بیان شرح حال مختصر ملا پریشان (شاعر قرن 9ق)، به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است و بررسی آراء و عقاید آنها و تأثیرات متقابل این فرقه و مؤسس آن فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان میپردازد و خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها را شرح میدهد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح دیوان ملا پریشان''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غضنفری، اسفندیار|</ins>اسفندیار غضنفری امرایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، شارح و پژوهشگر ادبی، به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غضنفری، اسعد|</ins>اسعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غضنفری]]؛ </ins>این کتاب ضمن بیان شرح حال مختصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پریشان|</ins>ملا پریشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(شاعر قرن 9ق)، به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است و بررسی آراء و عقاید آنها و تأثیرات متقابل این فرقه و مؤسس آن فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان میپردازد و خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها را شرح میدهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار== </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار== </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب== </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب== </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «شرح دیوان ملا پریشان» اثری است که توسط اسفندیار غضنفری امرایی تألیف و به کوشش اسعد غضنفری گردآوری شده و توسط انتشارات شاپورخواست در خرمآباد در سال 1387 به چاپ رسیده است. این کتاب به شرح و تفسیر دیوان ملا پریشان، شاعر عارف قرن نهم هجری قمری میپردازد که در اواخر نیمه دوم سده هشتم و نیمه اول قرن نهم قمری همزمان با حکومت نوزدهمین اتابک لرستان شاه حسین میزیسته است. ملا پریشان با شیخ سنت و جماعت رجب بُرسی، نویسنده کتابهای مشارق الانوار و مشارق الاذکار معاصر بوده و از شاگردان وی محسوب میشده، اما در فضل و دانش خود را از استادش برتر میدانسته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب «شرح دیوان ملا پریشان» اثری است که توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غضنفری، اسفندیار|</ins>اسفندیار غضنفری امرایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تألیف و به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غضنفری، اسعد|</ins>اسعد غضنفری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گردآوری شده و توسط انتشارات شاپورخواست در خرمآباد در سال 1387 به چاپ رسیده است. این کتاب به شرح و تفسیر دیوان ملا پریشان، شاعر عارف قرن نهم هجری قمری میپردازد که در اواخر نیمه دوم سده هشتم و نیمه اول قرن نهم قمری همزمان با حکومت نوزدهمین اتابک لرستان شاه حسین میزیسته است. ملا پریشان با شیخ سنت و جماعت رجب بُرسی، نویسنده کتابهای مشارق الانوار و مشارق الاذکار معاصر بوده و از شاگردان وی محسوب میشده، اما در فضل و دانش خود را از استادش برتر میدانسته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با بیان شرح حال مختصر ملا پریشان آغاز میشود و سپس به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است، میپردازد. نویسنده آراء و عقاید این فرقه و تأثیرات متقابل آن و مؤسسش فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان را بررسی میکند. همچنین خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها شرح داده میشود. پس از آن، اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور که مقارن با حمله اقوام تاتار و نهب و غارت کشور توسط ایشان است، از زبان شعرا و نویسندگان معاصر مورد بررسی قرار میگیرد و عقاید ملا پریشان با نظریات شعرا و عرفای پارسی زبان مطابقت داده شده و تفسیر میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با بیان شرح حال مختصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملا پریشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آغاز میشود و سپس به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است، میپردازد. نویسنده آراء و عقاید این فرقه و تأثیرات متقابل آن و مؤسسش فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان را بررسی میکند. همچنین خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها شرح داده میشود. پس از آن، اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور که مقارن با حمله اقوام تاتار و نهب و غارت کشور توسط ایشان است، از زبان شعرا و نویسندگان معاصر مورد بررسی قرار میگیرد و عقاید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملا پریشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با نظریات شعرا و عرفای پارسی زبان مطابقت داده شده و تفسیر میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ادامه کتاب، حالات و عقاید صوفیان شرح داده شده و آنها به دو دسته تقسیم میشوند: «صوفیان متظاهر یا پشمینهپوش» که تصوف را وسیلهای برای ارتزاق و گذران امور دنیوی قرار میدهند و در پیشگاه الهی مطرود و زیانکار محسوب میشوند، و دسته دوم «صوفیان تصفیه کرده» که با تصفیه روح و تزکیه نفس به کشف و شهود رسیده و در راه رسیدن به معبود، خود را از بند دنیا رها ساختهاند. مؤلف با ذکر کلمات قصار از بزرگان صوفیه و با استفاده از اشعار ملا پریشان و مقایسه با اشعار و گفتههای شعرا و عرفای بزرگ، به خوبی از تمیز این دو دسته برآمده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ادامه کتاب، حالات و عقاید صوفیان شرح داده شده و آنها به دو دسته تقسیم میشوند: «صوفیان متظاهر یا پشمینهپوش» که تصوف را وسیلهای برای ارتزاق و گذران امور دنیوی قرار میدهند و در پیشگاه الهی مطرود و زیانکار محسوب میشوند، و دسته دوم «صوفیان تصفیه کرده» که با تصفیه روح و تزکیه نفس به کشف و شهود رسیده و در راه رسیدن به معبود، خود را از بند دنیا رها ساختهاند. مؤلف با ذکر کلمات قصار از بزرگان صوفیه و با استفاده از اشعار ملا پریشان و مقایسه با اشعار و گفتههای شعرا و عرفای بزرگ، به خوبی از تمیز این دو دسته برآمده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده توضیحات کوتاهی در مورد برخی از فرق متصوفه به ویژه فرقه علی الهی و اهل حق و تأثیرپذیری آنها از جنبش حروفیه ارائه میدهد و چگونگی رسوخ خرافات و غلو در این فرقه و عقاید و آداب آنها را بررسی میکند. در بخش دیگر کتاب، اشعار ملا پریشان در وصف نبوت و معراج پیامبر و اثبات ولایت حضرت علی (ع) و حوادث تاریخی پس از فوت پیامبر و داستان غدیر خم و سقیفه بنی ساعده تحریر شده و به ذکر آیات و احادیث و سخنان بزرگان در این رابطه پرداخته میشود. در نهایت، اشعار نعتی شاعر در ستایش پروردگار و ائمه معصومین آمده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده توضیحات کوتاهی در مورد برخی از فرق متصوفه به ویژه فرقه علی الهی و اهل حق و تأثیرپذیری آنها از جنبش حروفیه ارائه میدهد و چگونگی رسوخ خرافات و غلو در این فرقه و عقاید و آداب آنها را بررسی میکند. در بخش دیگر کتاب، اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملا پریشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در وصف نبوت و معراج پیامبر و اثبات ولایت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیهالسلام|</ins>حضرت علی(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و حوادث تاریخی پس از فوت پیامبر و داستان غدیر خم و سقیفه بنی ساعده تحریر شده و به ذکر آیات و احادیث و سخنان بزرگان در این رابطه پرداخته میشود. در نهایت، اشعار نعتی شاعر در ستایش پروردگار و ائمه معصومین آمده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف سعی نموده حتیالامکان تمامی اشعار به جای مانده از شاعر را در این کتاب ثبت نماید تا خوانندگان ضمن آگاهی از عقاید و نظریات ملا پریشان، با مطالعه سایر اشعار او نیز حظ وافی و بهره کافی را ببرند. گستردگی مباحث مورد بحث در اشعار ملا پریشان که تقریباً تمامی علوم قرآنی را شامل میشوند، شرح و تفسیر آنها را بسیار مشکل کرده و در حوزههای تخصصی مختلف مانند عرفان، فلسفه، منطق، ادبیات، تفسیر و غیره قرار داده است که هر کدام نیاز به متخصص آن فن دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف سعی نموده حتیالامکان تمامی اشعار به جای مانده از شاعر را در این کتاب ثبت نماید تا خوانندگان ضمن آگاهی از عقاید و نظریات ملا پریشان، با مطالعه سایر اشعار او نیز حظ وافی و بهره کافی را ببرند. گستردگی مباحث مورد بحث در اشعار ملا پریشان که تقریباً تمامی علوم قرآنی را شامل میشوند، شرح و تفسیر آنها را بسیار مشکل کرده و در حوزههای تخصصی مختلف مانند عرفان، فلسفه، منطق، ادبیات، تفسیر و غیره قرار داده است که هر کدام نیاز به متخصص آن فن دارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک و سخن ملا پریشان بدین صورت بوده که نصف سرودههایش با لهجه و گویش لکی و نیم دیگر آن با گویش و لهجههای خاص لکی است و روی هم رفته میتوان گفت سخن این مرد دانشمند نمونهای است از بیان و لهجه گویندگان سلسله و دلفان به ویژه سرودههای غلامرضا ارکوازی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدنوشاد </del>طرهانی. کتاب با کتابنامه در صفحات 269-270 و همچنین به صورت زیرنویس به پایان میرسد.<ref>[https://literaturelib.com/books/1203 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک و سخن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملا پریشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بدین صورت بوده که نصف سرودههایش با لهجه و گویش لکی و نیم دیگر آن با گویش و لهجههای خاص لکی است و روی هم رفته میتوان گفت سخن این مرد دانشمند نمونهای است از بیان و لهجه گویندگان سلسله و دلفان به ویژه سرودههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غلامرضا ارکوازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید نوشاد </ins>طرهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. کتاب با کتابنامه در صفحات 269-270 و همچنین به صورت زیرنویس به پایان میرسد.<ref>[https://literaturelib.com/books/1203 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس == </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس == </div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819509:rev-819510 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86&diff=819509&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR148806J1.jpg | عنوان =شرح دیوان ملا پریشان | عنوانهای دیگر =دیوان. شرح |پدیدآورندگان | پدیدآوران = غضنفری، اسفندیار (شارح) غضنفری، اسعد (گردآورنده) پریشان (نویسنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =6غ908د / 5688/5 PIR | موض...» ایجاد کرد2026-02-28T21:26:03Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR148806J1.jpg | عنوان =شرح دیوان ملا پریشان | عنوانهای دیگر =دیوان. شرح |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%BA%D8%B6%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="غضنفری، اسفندیار (صفحه وجود ندارد)">غضنفری، اسفندیار</a> (شارح) <a href="/w/index.php?title=%D8%BA%D8%B6%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%B9%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="غضنفری، اسعد (صفحه وجود ندارد)">غضنفری، اسعد</a> (گردآورنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="پریشان (صفحه وجود ندارد)">پریشان</a> (نویسنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =6غ908د / 5688/5 PIR | موض...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب <br />
| تصویر =NUR148806J1.jpg <br />
| عنوان =شرح دیوان ملا پریشان <br />
| عنوانهای دیگر =دیوان. شرح <br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = [[غضنفری، اسفندیار]] (شارح) <br />
[[غضنفری، اسعد]] (گردآورنده) <br />
[[پریشان]] (نویسنده) |زبان <br />
| زبان =فارسی <br />
| کد کنگره =6غ908د / 5688/5 PIR <br />
| موضوع =پریشان، قرن 9ق. دیوان -- نقد و تفسیر، شعر عرفانی - قرن 9ق. - تاریخ و نقد، شعر لری -- قرن 14 -- ترجمه شده به فارسی <br />
|ناشر <br />
| ناشر = شاپورخواست <br />
| مکان نشر =خرم آباد <br />
| سال نشر = 1387ش<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE148806AUTOMATIONCODE <br />
| چاپ =چاپ اول <br />
| شابک =978-964-2707-36-2 <br />
| تعداد جلد =1 <br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = <br />
| کتابخوان همراه نور = <br />
| کد پدیدآور = <br />
| پس از = <br />
| پیش از = }}<br />
<br />
'''شرح دیوان ملا پریشان''' تألیف اسفندیار غضنفری امرایی (متولد نامشخص)، شارح و پژوهشگر ادبی، به کوشش اسعد غضنفری؛ این کتاب ضمن بیان شرح حال مختصر ملا پریشان (شاعر قرن 9ق)، به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است و بررسی آراء و عقاید آنها و تأثیرات متقابل این فرقه و مؤسس آن فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان میپردازد و خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها را شرح میدهد.<br />
<br />
==ساختار== <br />
این کتاب از بخشهای مختلفی تشکیل شده که به بررسی جنبههای مختلف زندگی، آثار و عقاید ملا پریشان میپردازد.<br />
<br />
==گزارش کتاب== <br />
کتاب «شرح دیوان ملا پریشان» اثری است که توسط اسفندیار غضنفری امرایی تألیف و به کوشش اسعد غضنفری گردآوری شده و توسط انتشارات شاپورخواست در خرمآباد در سال 1387 به چاپ رسیده است. این کتاب به شرح و تفسیر دیوان ملا پریشان، شاعر عارف قرن نهم هجری قمری میپردازد که در اواخر نیمه دوم سده هشتم و نیمه اول قرن نهم قمری همزمان با حکومت نوزدهمین اتابک لرستان شاه حسین میزیسته است. ملا پریشان با شیخ سنت و جماعت رجب بُرسی، نویسنده کتابهای مشارق الانوار و مشارق الاذکار معاصر بوده و از شاگردان وی محسوب میشده، اما در فضل و دانش خود را از استادش برتر میدانسته است.<br />
<br />
کتاب با بیان شرح حال مختصر ملا پریشان آغاز میشود و سپس به چگونگی پیدایش جنبش حروفیه که شاعر از پیروان متعصب آن بوده است، میپردازد. نویسنده آراء و عقاید این فرقه و تأثیرات متقابل آن و مؤسسش فضل الله نعیمی استرآبادی با مردم لرستان را بررسی میکند. همچنین خدمات فرق مختلف متصوفه در بسط و گسترش اسلام در دیگر کشورها شرح داده میشود. پس از آن، اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور که مقارن با حمله اقوام تاتار و نهب و غارت کشور توسط ایشان است، از زبان شعرا و نویسندگان معاصر مورد بررسی قرار میگیرد و عقاید ملا پریشان با نظریات شعرا و عرفای پارسی زبان مطابقت داده شده و تفسیر میشود.<br />
<br />
در ادامه کتاب، حالات و عقاید صوفیان شرح داده شده و آنها به دو دسته تقسیم میشوند: «صوفیان متظاهر یا پشمینهپوش» که تصوف را وسیلهای برای ارتزاق و گذران امور دنیوی قرار میدهند و در پیشگاه الهی مطرود و زیانکار محسوب میشوند، و دسته دوم «صوفیان تصفیه کرده» که با تصفیه روح و تزکیه نفس به کشف و شهود رسیده و در راه رسیدن به معبود، خود را از بند دنیا رها ساختهاند. مؤلف با ذکر کلمات قصار از بزرگان صوفیه و با استفاده از اشعار ملا پریشان و مقایسه با اشعار و گفتههای شعرا و عرفای بزرگ، به خوبی از تمیز این دو دسته برآمده است.<br />
<br />
نویسنده توضیحات کوتاهی در مورد برخی از فرق متصوفه به ویژه فرقه علی الهی و اهل حق و تأثیرپذیری آنها از جنبش حروفیه ارائه میدهد و چگونگی رسوخ خرافات و غلو در این فرقه و عقاید و آداب آنها را بررسی میکند. در بخش دیگر کتاب، اشعار ملا پریشان در وصف نبوت و معراج پیامبر و اثبات ولایت حضرت علی (ع) و حوادث تاریخی پس از فوت پیامبر و داستان غدیر خم و سقیفه بنی ساعده تحریر شده و به ذکر آیات و احادیث و سخنان بزرگان در این رابطه پرداخته میشود. در نهایت، اشعار نعتی شاعر در ستایش پروردگار و ائمه معصومین آمده است.<br />
<br />
مؤلف سعی نموده حتیالامکان تمامی اشعار به جای مانده از شاعر را در این کتاب ثبت نماید تا خوانندگان ضمن آگاهی از عقاید و نظریات ملا پریشان، با مطالعه سایر اشعار او نیز حظ وافی و بهره کافی را ببرند. گستردگی مباحث مورد بحث در اشعار ملا پریشان که تقریباً تمامی علوم قرآنی را شامل میشوند، شرح و تفسیر آنها را بسیار مشکل کرده و در حوزههای تخصصی مختلف مانند عرفان، فلسفه، منطق، ادبیات، تفسیر و غیره قرار داده است که هر کدام نیاز به متخصص آن فن دارد.<br />
<br />
سبک و سخن ملا پریشان بدین صورت بوده که نصف سرودههایش با لهجه و گویش لکی و نیم دیگر آن با گویش و لهجههای خاص لکی است و روی هم رفته میتوان گفت سخن این مرد دانشمند نمونهای است از بیان و لهجه گویندگان سلسله و دلفان به ویژه سرودههای غلامرضا ارکوازی و سیدنوشاد طرهانی. کتاب با کتابنامه در صفحات 269-270 و همچنین به صورت زیرنویس به پایان میرسد.<ref>[https://literaturelib.com/books/1203 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس == <br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله== <br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات <br />
<br />
==وابستهها== <br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br />
[[رده:نویسندگان و آثار انفرادی]]<br />
[[رده:مقالات(اسفند 1404) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1404]]</div>Hbaghizadeh