https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1شرح المختصر الکبیر - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-17T04:43:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=776296&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۱2025-03-07T13:11:18Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح المختصر الكبير'''، نوشته ابوبکر محمد بن عبدالله مالکی ابهری (289-375ق)، از بزرگان فقهای مذهب مالکی است. این اثر فقهی توسط احمد عبدالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن، </del>تحقیق و تصحیح شده و تعلیقاتی بر آن افزوده شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شرح المختصر الكبير'''، نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابهری، محمد بن عبدالله|</ins>ابوبکر محمد بن عبدالله مالکی ابهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(289-375ق)، از بزرگان فقهای مذهب مالکی است. این اثر فقهی توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حسن، </ins>احمد عبدالله<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|احمد عبدالله حسن]]، </ins>تحقیق و تصحیح شده و تعلیقاتی بر آن افزوده شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر، شرحی بر کتاب «المختصر الكبير» نوشته عبدالله بن عبدالحکم (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">م </del>214ق)، در فقه مالکی است که با عنوان مختصر عبدالله بن عبدالحکم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختصر ابن عبدالحکم </del>هم شناخته شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج1، ص15-16</ref>. به جهت اهمیت این اثر، شرحهای متعددی بر آن نگاشته شده است که شرح حاضر از جمله آنها است<ref>ر.ک: همان، ص19</ref>. از این شرح که بهصورت کامل به دست نرسیده است<ref>ر.ک: همان، ص7</ref>، با عنوان «شرح مختصر عبدالله بن عبدالحكم الكبير» نیز یاد شده است<ref>ر.ک: همان، ص32</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشتار حاضر، شرحی بر کتاب «المختصر الكبير» نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم|</ins>عبدالله بن عبدالحکم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متوفای </ins>214ق)، در فقه مالکی است که با عنوان مختصر عبدالله بن عبدالحکم، هم شناخته شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج1، ص15-16</ref>. به جهت اهمیت این اثر، شرحهای متعددی بر آن نگاشته شده است که شرح حاضر از جمله آنها است<ref>ر.ک: همان، ص19</ref>. از این شرح که بهصورت کامل به دست نرسیده است<ref>ر.ک: همان، ص7</ref>، با عنوان «شرح مختصر عبدالله بن عبدالحكم الكبير» نیز یاد شده است<ref>ر.ک: همان، ص32</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش شارح، ذکر سخنان نویسنده بدون هیچ تصرف و اختصاری در ابتدای شرح است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش شارح، ذکر سخنان نویسنده بدون هیچ تصرف و اختصاری در ابتدای شرح است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گاهی شارح استطرادا برخی از مسائل را طرح کرده و احکام دیگر متعلق به آن را بیان نموده، ولی نویسنده این احکام را در جای دیگر (جای اصلی خود) ذکر نموده است؛ در چنین مواردی وقتی شارح به آن جاهایی میرسد که نویسنده آن مسائل را مطرح کرده، شارح گاهی آنچه را پیشتر در مورد آنها آورده، تکرار نموده و گاهی نیز به توضیحات قبل ارجاع داده است<ref>ر.ک: همان، ص 34-37</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* گاهی شارح استطرادا برخی از مسائل را طرح کرده و احکام دیگر متعلق به آن را بیان نموده، ولی نویسنده این احکام را در جای دیگر (جای اصلی خود) ذکر نموده است؛ در چنین مواردی وقتی شارح به آن جاهایی میرسد که نویسنده آن مسائل را مطرح کرده، شارح گاهی آنچه را پیشتر در مورد آنها آورده، تکرار نموده و گاهی نیز به توضیحات قبل ارجاع داده است<ref>ر.ک: همان، ص 34-37</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به جهت محتوای آن، که شامل استدلالها و تبیینهایی برای سخنان مالک و یاران وی و همچنین رد مخالفان آنان است، یکی از نگارشهای مهم در فقه، بهویژه فقه مالکی شمرده شده است. بیان مراد حقیقی مالک یا ابن عبدالحکم در مواضعی که ظاهر عبارت اقتضای خلاف آن را دارد، تصحیح متن نسخههای مختلف از مختصر و همچنین اهمیت شرح بهعنوان منبعی غنی برای استخراج قواعد و ضوابط فقهی نزد مذهب مالکی و...، از جمله نکات مفید آن است<ref>ر.ک: همان، ص37-42</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به جهت محتوای آن، که شامل استدلالها و تبیینهایی برای سخنان مالک و یاران وی و همچنین رد مخالفان آنان است، یکی از نگارشهای مهم در فقه، بهویژه فقه مالکی شمرده شده است. بیان مراد حقیقی مالک یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن عبدالحکم، عبدالرحمن بن عبدالله|</ins>ابن عبدالحکم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مواضعی که ظاهر عبارت اقتضای خلاف آن را دارد، تصحیح متن نسخههای مختلف از مختصر و همچنین اهمیت شرح بهعنوان منبعی غنی برای استخراج قواعد و ضوابط فقهی نزد مذهب مالکی و...، از جمله نکات مفید آن است<ref>ر.ک: همان، ص37-42</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مقدمهای برای اثر در دو مبحث نگاشته است که مشتمل بر مطالب مختلفی، از جمله: معرفی نویسنده کتاب و شارح آن، توضیحاتی پیرامون کتاب و نسخههای آن و همچنین معرفی شرح و... است<ref>ر.ک: همان، ص7-10</ref>. وی علاوه بر مقابله نسخههای مختلف متن کتاب و شرح آن و مشخص کردن اختلافات و ارائه توضیحاتی پیرامون برخی مطالب آنها در پاورقی<ref>ر.ک: همان، ص25 و 50-51</ref>، سخن نویسنده را از شرح با رنگ قرمز متمایز کرده است. جهت دسترسی و مراجعه آسان به مسائل کتاب، تمام مسائل آن توسط محقق شمارهگذاری شده و همچنین تلاش شده است حتیالامکان عبارات حرکتگذاری شده باشد. ضبط کلمات شرح همراه با حرکت با استفاده از کتب لغت، توضیح کلمات نادر و نامأنوس<ref>ر.ک: همان، ص25-26</ref>، آدرسدهی آیات قرآن، استخراج و مستندسازی احادیث نبوی، سخنان صحابه و اقوال علما و تعریف مختصر راویان در پاورقی، از دیگر کارهای محقق است<ref>ر.ک: همان، ص51</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محقق، مقدمهای برای اثر در دو مبحث نگاشته است که مشتمل بر مطالب مختلفی، از جمله: معرفی نویسنده کتاب و شارح آن، توضیحاتی پیرامون کتاب و نسخههای آن و همچنین معرفی شرح و... است<ref>ر.ک: همان، ص7-10</ref>. وی علاوه بر مقابله نسخههای مختلف متن کتاب و شرح آن و مشخص کردن اختلافات و ارائه توضیحاتی پیرامون برخی مطالب آنها در پاورقی<ref>ر.ک: همان، ص25 و 50-51</ref>، سخن نویسنده را از شرح با رنگ قرمز متمایز کرده است. جهت دسترسی و مراجعه آسان به مسائل کتاب، تمام مسائل آن توسط محقق شمارهگذاری شده و همچنین تلاش شده است حتیالامکان عبارات حرکتگذاری شده باشد. ضبط کلمات شرح همراه با حرکت با استفاده از کتب لغت، توضیح کلمات نادر و نامأنوس<ref>ر.ک: همان، ص25-26</ref>، آدرسدهی آیات قرآن، استخراج و مستندسازی احادیث نبوی، سخنان صحابه و اقوال علما و تعریف مختصر راویان در پاورقی، از دیگر کارهای محقق است<ref>ر.ک: همان، ص51</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776294:rev-776296 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=776294&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۷2025-03-07T13:07:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد </del>بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد </ins>بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالحکم، </del>عبدالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن </del>عبدالحکم]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالحکم، </ins>عبدالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بن </ins>عبدالحکم]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] (مصحح)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776293:rev-776294 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=776293&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۶2025-03-07T13:06:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l63">خط ۶۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه اهل سنت]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه اهل سنت]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه مالکی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه مالکی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-776269:rev-776293 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=776269&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'2025-03-05T19:32:39Z<p>جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، محمد بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، محمد بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم ]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] (مصحح)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775987:rev-776269 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=775987&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '('2025-03-03T21:22:58Z<p>جایگزینی متن - '( ' به '('</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، محمد بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابهری، محمد بن عبدالله]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم ]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم ]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] ( مصحح)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حسن، احمد عبدالله]] (مصحح)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775160:rev-775987 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&diff=775160&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR133391J1.jpg | عنوان = شرح المختصر الکبیر | عنوانهای دیگر = المختصر الکبير. شرح | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابهری، محمد بن عبدالله (نويسنده) ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم (نویسنده) حسن، احمد عبدالله ( مصحح)...» ایجاد کرد2025-02-22T03:38:44Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR133391J1.jpg | عنوان = شرح المختصر الکبیر | عنوانهای دیگر = المختصر الکبير. شرح | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابهری، محمد بن عبدالله (صفحه وجود ندارد)">ابهری، محمد بن عبدالله</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم (صفحه وجود ندارد)">ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم </a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="حسن، احمد عبدالله (صفحه وجود ندارد)">حسن، احمد عبدالله</a> ( مصحح)...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR133391J1.jpg<br />
| عنوان = شرح المختصر الکبیر<br />
| عنوانهای دیگر = المختصر الکبير. شرح<br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابهری، محمد بن عبدالله]] (نويسنده)<br />
[[ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم ]] (نویسنده)<br />
[[حسن، احمد عبدالله]] ( مصحح)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = 3022م2الف 178/3 BP <br />
| موضوع =ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم، 150 - 214ق. المختصر الکبیر -- نقد و تفسیر - فقه مالکی - قرن 2ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = اداره المکتبه الانسیه<br />
| مکان نشر = امارات - دبی<br />
| سال نشر = 1442ق - 2021م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE133391AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 4<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 133391<br />
| کتابخوان همراه نور = 133391<br />
| کد پدیدآور = 106715<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''شرح المختصر الكبير'''، نوشته ابوبکر محمد بن عبدالله مالکی ابهری (289-375ق)، از بزرگان فقهای مذهب مالکی است. این اثر فقهی توسط احمد عبدالله حسن، تحقیق و تصحیح شده و تعلیقاتی بر آن افزوده شده است.<br />
<br />
نوشتار حاضر، شرحی بر کتاب «المختصر الكبير» نوشته عبدالله بن عبدالحکم (م 214ق)، در فقه مالکی است که با عنوان مختصر عبدالله بن عبدالحکم، مختصر ابن عبدالحکم هم شناخته شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج1، ص15-16</ref>. به جهت اهمیت این اثر، شرحهای متعددی بر آن نگاشته شده است که شرح حاضر از جمله آنها است<ref>ر.ک: همان، ص19</ref>. از این شرح که بهصورت کامل به دست نرسیده است<ref>ر.ک: همان، ص7</ref>، با عنوان «شرح مختصر عبدالله بن عبدالحكم الكبير» نیز یاد شده است<ref>ر.ک: همان، ص32</ref>.<br />
<br />
* روش شارح، ذکر سخنان نویسنده بدون هیچ تصرف و اختصاری در ابتدای شرح است.<br />
* چنانچه سخن نویسنده مشتمل بر یک مسئله بوده، غالباً شارح قبل از ذکر ادله، مطالب خود را با توضیح و تعلیل قول ابن عبدالحکم یا با ذکر اصل کلی، خواه قاعده فقهی یا اصولی آغاز کرده است. وی در بیشتر موارد، توضیحات پیرامون سخن نویسنده را با عبارت «إنما قال ذلك»، ذکر کرده و گاهی نیز عین سخن و یا ملخص آن را آورده است و به دنبال آن ادله نقلی مرتبط با مسئله را ذکر کرده است.<br />
<br />
* در صورت ذکر مجموعهای از احکام در یک فقره، شارح آن را با توجه به احکامی که در آن مطرح است، عبارتبهعبارت شرح کرده است.<br />
<br />
* در صورت ذکر اختلاف نظر در یک مسئله توسط نویسنده، شارح وجه هریک از نظرات را بیان کرده و غالبا با توجه به اجتهاد خود یکی از نظرات را ترجیح داده است.<br />
<br />
* اگر در مسئلهای از مالک یا یکی از اصحاب او اختلاف نظری باشد که نویسنده آن را مطرح نکرده است، شارح غالبا اختلاف نظر را با ذکر نام قائل آن آورده است. وی در چنین مواردی آنچه را که ادله مقتضی آن است برگزیده است.<br />
<br />
* در صورت وجود اختلافی عمده در یک مسئله، شارح پس از تقریر مسئله و استدلال بر آن، دلائل مخالف را با عبارت «فإن قيل» آورده و به دنبال آن به رد استدلال مخالف با تضعیف دلیل مذکور و یا با توجیه آن بهصورتی دیگر و الزام مخالف به لوازمی که ملتزم به آنها نیست، پرداخته است.<br />
<br />
* گاهی شارح استطرادا برخی از مسائل را طرح کرده و احکام دیگر متعلق به آن را بیان نموده، ولی نویسنده این احکام را در جای دیگر (جای اصلی خود) ذکر نموده است؛ در چنین مواردی وقتی شارح به آن جاهایی میرسد که نویسنده آن مسائل را مطرح کرده، شارح گاهی آنچه را پیشتر در مورد آنها آورده، تکرار نموده و گاهی نیز به توضیحات قبل ارجاع داده است<ref>ر.ک: همان، ص 34-37</ref>.<br />
<br />
این کتاب به جهت محتوای آن، که شامل استدلالها و تبیینهایی برای سخنان مالک و یاران وی و همچنین رد مخالفان آنان است، یکی از نگارشهای مهم در فقه، بهویژه فقه مالکی شمرده شده است. بیان مراد حقیقی مالک یا ابن عبدالحکم در مواضعی که ظاهر عبارت اقتضای خلاف آن را دارد، تصحیح متن نسخههای مختلف از مختصر و همچنین اهمیت شرح بهعنوان منبعی غنی برای استخراج قواعد و ضوابط فقهی نزد مذهب مالکی و...، از جمله نکات مفید آن است<ref>ر.ک: همان، ص37-42</ref>.<br />
<br />
محقق، مقدمهای برای اثر در دو مبحث نگاشته است که مشتمل بر مطالب مختلفی، از جمله: معرفی نویسنده کتاب و شارح آن، توضیحاتی پیرامون کتاب و نسخههای آن و همچنین معرفی شرح و... است<ref>ر.ک: همان، ص7-10</ref>. وی علاوه بر مقابله نسخههای مختلف متن کتاب و شرح آن و مشخص کردن اختلافات و ارائه توضیحاتی پیرامون برخی مطالب آنها در پاورقی<ref>ر.ک: همان، ص25 و 50-51</ref>، سخن نویسنده را از شرح با رنگ قرمز متمایز کرده است. جهت دسترسی و مراجعه آسان به مسائل کتاب، تمام مسائل آن توسط محقق شمارهگذاری شده و همچنین تلاش شده است حتیالامکان عبارات حرکتگذاری شده باشد. ضبط کلمات شرح همراه با حرکت با استفاده از کتب لغت، توضیح کلمات نادر و نامأنوس<ref>ر.ک: همان، ص25-26</ref>، آدرسدهی آیات قرآن، استخراج و مستندسازی احادیث نبوی، سخنان صحابه و اقوال علما و تعریف مختصر راویان در پاورقی، از دیگر کارهای محقق است<ref>ر.ک: همان، ص51</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه محقق.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:فقه و اصول]]<br />
[[رده:فقه مذاهب]]<br />
[[رده:فقه اهل سنت]]<br />
[[رده:فقه مالکی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili