https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C%3A_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86شاهنامه فردوسی: هزارهباوری و رستم دستان - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-08T19:49:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C:_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=779320&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2025-04-12T13:28:03Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سویی دیگر بینش اسطورهای، زمان را بر بنیان رویارویی و تقابل روشنایی و تاریکی به سه هزاره تقسیم کرد. هزارۀ یکم فرمانروایی اهورامزدا (روشنایی در فراز)، هزارۀ دوم کامروایی اهریمن (تاریکی در فرود)، و هزارۀ سوم آمیختگی این دو (در میانه). این باورها در ساختار اسطورهای شاهنامه چون تاروپود در یکدیگر تنیده شدهاند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سویی دیگر بینش اسطورهای، زمان را بر بنیان رویارویی و تقابل روشنایی و تاریکی به سه هزاره تقسیم کرد. هزارۀ یکم فرمانروایی اهورامزدا (روشنایی در فراز)، هزارۀ دوم کامروایی اهریمن (تاریکی در فرود)، و هزارۀ سوم آمیختگی این دو (در میانه). این باورها در ساختار اسطورهای شاهنامه چون تاروپود در یکدیگر تنیده شدهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شناخت اسطورهای رویارویی روشنایی (اهورامزدا) و تاریکی (اهریمن) و همچنین نامگذاری این دو پدیدۀ طبیعی، الگو و بستری شد برای نگرش به دیگر تقابلهایی که در گذر زمان با آنها روبرو میشد. تقابلهایی مانند آفرینش ـ ویرانگری، بیداری ـ خواب، جوانی ـ پیری، نیکی ـ بدی، مهاجر ـ بومی و .... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شناخت اسطورهای رویارویی روشنایی (اهورامزدا) و تاریکی (اهریمن) و همچنین نامگذاری این دو پدیدۀ طبیعی، الگو و بستری شد برای نگرش به دیگر تقابلهایی که در گذر زمان با آنها روبرو میشد. تقابلهایی مانند آفرینش ـ ویرانگری، بیداری ـ خواب، جوانی ـ پیری، نیکی ـ بدی، مهاجر ـ بومی و.....</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این بنمایه و بر این بستر مردمان پدیدآورندۀ این داستانهای اسطورهای، همۀ بیمها و آرزوها و همچنین همۀ دستآوردهای فکری و فنی خود را در چارچوب سه بخش هزارهای: 1. پدرسالاری، 2. مادرسالاری و 3. آمیزهای از پدر و مادر، در پیکر شخصیتهای اسطورهای سامان بخشیدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با این بنمایه و بر این بستر مردمان پدیدآورندۀ این داستانهای اسطورهای، همۀ بیمها و آرزوها و همچنین همۀ دستآوردهای فکری و فنی خود را در چارچوب سه بخش هزارهای: 1. پدرسالاری، 2. مادرسالاری و 3. آمیزهای از پدر و مادر، در پیکر شخصیتهای اسطورهای سامان بخشیدند.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-770912:rev-779320 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C:_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=770912&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲2025-01-15T17:42:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(دی) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(دی) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1403</ins>]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-770911:rev-770912 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C:_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=770911&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳2025-01-15T17:33:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شاهنامه فردوسی: هزارهباوری و رستم دستان''' نألیف دکتر محمدحسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلُم، </del>فردوسی از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای شاهنامه دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای شاهنامه از «عدد» دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''شاهنامه فردوسی: هزارهباوری و رستم دستان''' نألیف دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فیلم، </ins>محمدحسین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدحسین فیلُم]]، [[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]] </ins>دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از «عدد» دانست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فردوسی از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای شاهنامه دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای شاهنامه از «عدد» دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]] </ins>دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از «عدد» دانست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بینش اسطورهای عدد «1» را در وجود پدر میدید و آسمان را هم پدر میپنداشت. عدد «2» را در هستی مادر میدید و زمین را هم مادر میدانست، عدد «3» را آمیزهای از عدد 1 و 2، آمیزهای از پدر و مادر و همچنین آمیزهای از بارش آسمان و زمین گمان میبرد. کوه و رود را هم فرزند میخواند، کوه پسر و رود دختر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بینش اسطورهای عدد «1» را در وجود پدر میدید و آسمان را هم پدر میپنداشت. عدد «2» را در هستی مادر میدید و زمین را هم مادر میدانست، عدد «3» را آمیزهای از عدد 1 و 2، آمیزهای از پدر و مادر و همچنین آمیزهای از بارش آسمان و زمین گمان میبرد. کوه و رود را هم فرزند میخواند، کوه پسر و رود دختر.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم هزارۀ سوم، اندیشۀ اسطورهای به سامانبخشی دستآوردهایش در زمینۀ تمایز مفاهیم متضاد میپردازد و همۀ دستآوردهایش را هم به شخصیت اسطورهای رستم مرتبط میکند. رستم در نخستین کنش خود به جنگ دیوان پنهانکنندۀ آفتاب میرود که یادآور ستیزۀ آغازین روشنایی و تاریکی در اسطورههای کهنتر است، با گذر از هفت خان به بلوغ و برنایی میرسد، جفتجو میگردد و تهمینه همسرش نادانسته فرزند خود را میکشد و در داستان پسین، دایۀ یک ایزدگیاهی از مام زمین به نام سیاوش شده و او را میپرورد. همراه با فرزند سیاوش، دوران فرمانروایی آرمانی کیخسرو را میآفریند. در روزگار گشتاسپ از چاه شغاد با تیری، درخت میانتهی و برادر ناتنی را به یکدیگر میدوزد و جان میدهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم هزارۀ سوم، اندیشۀ اسطورهای به سامانبخشی دستآوردهایش در زمینۀ تمایز مفاهیم متضاد میپردازد و همۀ دستآوردهایش را هم به شخصیت اسطورهای رستم مرتبط میکند. رستم در نخستین کنش خود به جنگ دیوان پنهانکنندۀ آفتاب میرود که یادآور ستیزۀ آغازین روشنایی و تاریکی در اسطورههای کهنتر است، با گذر از هفت خان به بلوغ و برنایی میرسد، جفتجو میگردد و تهمینه همسرش نادانسته فرزند خود را میکشد و در داستان پسین، دایۀ یک ایزدگیاهی از مام زمین به نام سیاوش شده و او را میپرورد. همراه با فرزند سیاوش، دوران فرمانروایی آرمانی کیخسرو را میآفریند. در روزگار گشتاسپ از چاه شغاد با تیری، درخت میانتهی و برادر ناتنی را به یکدیگر میدوزد و جان میدهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همین باور به ستیزۀ اهورامزدا و اهریمن در گسترۀ زمانی هزارهای را میتوان به گونهای دیگر در ساختار بخش اسطورهای شاهنامۀ فردوسی از آغاز پادشاهی کیومرث تا پادشاهی کیخسرو دید. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه، </del>هزارۀ نخست شامل فرمانروایی کیومرث، هوشنگ، تهمورث و جمشید است که همۀ آنان در روایتهای کهنتر نزد اقوام گوناگون ایرانی نخستین انسان و نخستین شهریار پنداشته شدهاند. هزارۀ دوم دوران هزارسالۀ پادشاهی ضحاک است. هزارۀ سوم نیز از پادشاهی فریدون آغاز و با جاودانه شدن کیخسرو پایان مییابد.<ref>[https://literaturelib.com/books/4350 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همین باور به ستیزۀ اهورامزدا و اهریمن در گسترۀ زمانی هزارهای را میتوان به گونهای دیگر در ساختار بخش اسطورهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|</ins>شاهنامۀ فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آغاز پادشاهی کیومرث تا پادشاهی کیخسرو دید. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|شاهنامه]]، </ins>هزارۀ نخست شامل فرمانروایی کیومرث، هوشنگ، تهمورث و جمشید است که همۀ آنان در روایتهای کهنتر نزد اقوام گوناگون ایرانی نخستین انسان و نخستین شهریار پنداشته شدهاند. هزارۀ دوم دوران هزارسالۀ پادشاهی ضحاک است. هزارۀ سوم نیز از پادشاهی فریدون آغاز و با جاودانه شدن کیخسرو پایان مییابد.<ref>[https://literaturelib.com/books/4350 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-769333:rev-770911 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C:_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=769333&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURهزارهباوری و رستم دستانJ1.jpg | عنوان =هزارهباوری و رستم دستان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = فیلم، محمدحسین (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =پژواک فرزان | مکان نشر =تهران |...» ایجاد کرد2025-01-03T09:32:57Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURهزارهباوری و رستم دستانJ1.jpg | عنوان =هزارهباوری و رستم دستان | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="فیلم، محمدحسین (صفحه وجود ندارد)">فیلم، محمدحسین</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =پژواک فرزان | مکان نشر =تهران |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURهزارهباوری و رستم دستانJ1.jpg<br />
| عنوان =هزارهباوری و رستم دستان<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[فیلم، محمدحسین]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =پژواک فرزان <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1398 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =7ـ13ـ8991ـ600ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''شاهنامه فردوسی: هزارهباوری و رستم دستان''' نألیف دکتر محمدحسین فیلُم، فردوسی از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای شاهنامه دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای شاهنامه از «عدد» دانست.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
فردوسی از نامههای پراکنده در دست هر موبدی که نبردی به پیوند او کس گمان، پی افکند از نظم کاخی بلند. این نظم را میتوان در چینش شخصیتهای اسطورهای در سه دورۀ هزارهای شاهنامه دید و رشتۀ پیوند این چینش را هم میتوان گسترش الگوی آغازین تمایز روشنایی و تاریکی به قلمرو دیگر تقابلها و همچنین برداشت ویژۀ اسطورهای شاهنامه از «عدد» دانست.<br />
<br />
بینش اسطورهای عدد «1» را در وجود پدر میدید و آسمان را هم پدر میپنداشت. عدد «2» را در هستی مادر میدید و زمین را هم مادر میدانست، عدد «3» را آمیزهای از عدد 1 و 2، آمیزهای از پدر و مادر و همچنین آمیزهای از بارش آسمان و زمین گمان میبرد. کوه و رود را هم فرزند میخواند، کوه پسر و رود دختر.<br />
<br />
از سویی دیگر بینش اسطورهای، زمان را بر بنیان رویارویی و تقابل روشنایی و تاریکی به سه هزاره تقسیم کرد. هزارۀ یکم فرمانروایی اهورامزدا (روشنایی در فراز)، هزارۀ دوم کامروایی اهریمن (تاریکی در فرود)، و هزارۀ سوم آمیختگی این دو (در میانه). این باورها در ساختار اسطورهای شاهنامه چون تاروپود در یکدیگر تنیده شدهاند.<br />
<br />
شناخت اسطورهای رویارویی روشنایی (اهورامزدا) و تاریکی (اهریمن) و همچنین نامگذاری این دو پدیدۀ طبیعی، الگو و بستری شد برای نگرش به دیگر تقابلهایی که در گذر زمان با آنها روبرو میشد. تقابلهایی مانند آفرینش ـ ویرانگری، بیداری ـ خواب، جوانی ـ پیری، نیکی ـ بدی، مهاجر ـ بومی و .... .<br />
<br />
با این بنمایه و بر این بستر مردمان پدیدآورندۀ این داستانهای اسطورهای، همۀ بیمها و آرزوها و همچنین همۀ دستآوردهای فکری و فنی خود را در چارچوب سه بخش هزارهای: 1. پدرسالاری، 2. مادرسالاری و 3. آمیزهای از پدر و مادر، در پیکر شخصیتهای اسطورهای سامان بخشیدند.<br />
<br />
در بخش دوم هزارۀ سوم، اندیشۀ اسطورهای به سامانبخشی دستآوردهایش در زمینۀ تمایز مفاهیم متضاد میپردازد و همۀ دستآوردهایش را هم به شخصیت اسطورهای رستم مرتبط میکند. رستم در نخستین کنش خود به جنگ دیوان پنهانکنندۀ آفتاب میرود که یادآور ستیزۀ آغازین روشنایی و تاریکی در اسطورههای کهنتر است، با گذر از هفت خان به بلوغ و برنایی میرسد، جفتجو میگردد و تهمینه همسرش نادانسته فرزند خود را میکشد و در داستان پسین، دایۀ یک ایزدگیاهی از مام زمین به نام سیاوش شده و او را میپرورد. همراه با فرزند سیاوش، دوران فرمانروایی آرمانی کیخسرو را میآفریند. در روزگار گشتاسپ از چاه شغاد با تیری، درخت میانتهی و برادر ناتنی را به یکدیگر میدوزد و جان میدهد.<br />
<br />
همین باور به ستیزۀ اهورامزدا و اهریمن در گسترۀ زمانی هزارهای را میتوان به گونهای دیگر در ساختار بخش اسطورهای شاهنامۀ فردوسی از آغاز پادشاهی کیومرث تا پادشاهی کیخسرو دید. در شاهنامه، هزارۀ نخست شامل فرمانروایی کیومرث، هوشنگ، تهمورث و جمشید است که همۀ آنان در روایتهای کهنتر نزد اقوام گوناگون ایرانی نخستین انسان و نخستین شهریار پنداشته شدهاند. هزارۀ دوم دوران هزارسالۀ پادشاهی ضحاک است. هزارۀ سوم نیز از پادشاهی فریدون آغاز و با جاودانه شدن کیخسرو پایان مییابد.<ref>[https://literaturelib.com/books/4350 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(دی) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh