https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%82%D8%AC%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1سواد قجر و بیاض قاجار - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-01T03:21:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%82%D8%AC%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=810964&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰2025-12-12T08:10:30Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سواد قجر و بیاض قاجار''' تألیف محسن خلیلی (متولد 1346ش)، پژوهشگر تاریخ و روابط بینالملل. این کتاب مجموعهای از دوازده جستار انتقادی است که با رویکردی نظری به تحلیل ساختارها و سازوکارهای پنهان در سیاست و روابط خارجی دورۀ قاجار میپردازد و با نقد روایتهای مرسوم، درصدد افشای روابط سلطه و تغییر نگرش نسبت به این دوره تاریخی برآمده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سواد قجر و بیاض قاجار''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیلی، محسن|</ins>محسن خلیلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متولد 1346ش)، پژوهشگر تاریخ و روابط بینالملل. این کتاب مجموعهای از دوازده جستار انتقادی است که با رویکردی نظری به تحلیل ساختارها و سازوکارهای پنهان در سیاست و روابط خارجی دورۀ قاجار میپردازد و با نقد روایتهای مرسوم، درصدد افشای روابط سلطه و تغییر نگرش نسبت به این دوره تاریخی برآمده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«سواد قجر و بیاض قاجار» نوشته محسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیلی، </del>کتابی است در حوزۀ تاریخ تحلیلی دورۀ قاجار که با اتخاذ رویکرد پژوهش انتقادی به واکاوی عمیق و چندلایۀ مسائل سیاست خارجی و روابط بینالملل ایران در این عصر میپردازد. نویسنده در پیشگفتار، مبانی نظری پژوهش انتقادی را شرح میدهد و هدف خود را نه تنها توصیف واقعیت، بلکه نقد شرایط موجود و آشکار کردن ساختارهای پنهان سلطه برای کمک به تغییر نگرش میداند. جستارهای دوازدهگانه کتاب، هرکدام با بهرهگیری از چارچوبهای نظری خاص، جنبهای متفاوت و اغلب مغفول از تاریخ قاجار را مورد مداقه قرار میدهند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«سواد قجر و بیاض قاجار» نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خلیلی، </ins>محسن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محسن خلیلی]]، </ins>کتابی است در حوزۀ تاریخ تحلیلی دورۀ قاجار که با اتخاذ رویکرد پژوهش انتقادی به واکاوی عمیق و چندلایۀ مسائل سیاست خارجی و روابط بینالملل ایران در این عصر میپردازد. نویسنده در پیشگفتار، مبانی نظری پژوهش انتقادی را شرح میدهد و هدف خود را نه تنها توصیف واقعیت، بلکه نقد شرایط موجود و آشکار کردن ساختارهای پنهان سلطه برای کمک به تغییر نگرش میداند. جستارهای دوازدهگانه کتاب، هرکدام با بهرهگیری از چارچوبهای نظری خاص، جنبهای متفاوت و اغلب مغفول از تاریخ قاجار را مورد مداقه قرار میدهند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</del>جستار نخست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </del>با ارائه یک چارچوب نظری برساخته، به ریشهیابی و توضیح «راز انفعال مشهود و مشهور قاجاران در روابط خارجی» میپردازد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. **جستار دوم** با تمایز قائل شدن میان دو مفهوم «روابط» و «سیاست»، این پرسش را مطرح میکند که آیا قاجاران صاحب «سیاست خارجی» به معنای مدرن آن بودند یا صرفاً به «روابط خارجی» میپرداختند. **جستار سوم** ماهیت و الگوی «تصمیمگیری» در این دوره را تحلیل کرده و آن را بیشتر «تصمیمگری» (در برابر تصمیمسازی نظاممند) قالببندی میکند. **جستار چهارم** به بررسی جهانبینی قاجاران و نحوۀ ادراک و تفسیر آنها از جهان خارج به عنوان «خارج و غیر و بیگانه و دیگری» اختصاص دارد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جستار نخست با ارائه یک چارچوب نظری برساخته، به ریشهیابی و توضیح «راز انفعال مشهود و مشهور قاجاران در روابط خارجی» میپردازد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه </del>جستار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعدی به دیدگاه قدرتهای خارجی نسبت به ایران میپردازد: **جستار پنجم** به بازخوانی ذهنیت انگلیسیها، **جستار ششم** به ذهنیت روسها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**جستار هفتم** به دیدگاه یک آمریکایی (نمایندۀ ایالات متحده) از ایران عصر قاجار میپردازد. **جستار هشتم** با نگاهی نو به یکی از پرحاشیهترین قراردادهای </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره، یعنی «قرارداد رویتر» مینگرد و لایههای پنهان محتوا و پیامدهای آن </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واکاوی </del>میکند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. **جستار نهم** با بررسی اعلام بیطرفی ایران در دو جنگ جهانی، شکاف میان «اعلام یک سیاست» و «قدرت اعمال </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست» را آشکار میسازد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جستار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوم با تمایز قائل شدن میان دو مفهوم «روابط» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سیاست»، </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرسش </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطرح </ins>میکند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که آیا قاجاران صاحب «سیاست خارجی» به معنای مدرن </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودند یا صرفاً به «روابط خارجی» میپرداختند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سه جستار پایانی کتاب به بازخوانی انتقادی سه شخصیت اثرگذار دورۀ قاجار در حوزۀ روابط خارجی اختصاص یافته است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</del>جستار دهم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </del>به میرزاتقیخان امیرکبیر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</del>جستار یازدهم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </del>به میرزاحسینخان سپهسالار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</del>جستار دوازدهم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </del>به میرزاملکمخان ناظمالدوله. در این جستارها، نویسنده با تکیه بر اسناد، درصدد برآمده تا میزان فهم و درک این رجال از نظام بینالملل و قابلیت آنها برای طراحی و اجرای یک سیاست خارجی کارآمد را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. کتاب با یک پسگفتار به پایان میرسد و کتابنامهای مفصل، منابع پژوهشی نویسنده را در اختیار خواننده قرار میدهد. این اثر با عبور از تاریخنگاری توصیفی صرف، خواننده را به تفکر انتقادی درباره مبانی فکری، ساختارهای قدرت و محدودیتهای عمل سیاسی در عصر قاجار دعوت میکند.<ref>[https://literaturelib.com/books/13667 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جستار سوم ماهیت و الگوی «تصمیمگیری» در این دوره را تحلیل کرده و آن را بیشتر «تصمیمگری» (در برابر تصمیمسازی نظاممند) قالببندی میکند. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جستار چهارم به بررسی جهانبینی قاجاران و نحوۀ ادراک و تفسیر آنها از جهان خارج به عنوان «خارج و غیر و بیگانه و دیگری» اختصاص دارد.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سه جستار بعدی به دیدگاه قدرتهای خارجی نسبت به ایران میپردازد: </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جستار پنجم به بازخوانی ذهنیت انگلیسیها، جستار ششم به ذهنیت روسها و جستار هفتم به دیدگاه یک آمریکایی (نمایندۀ ایالات متحده) از ایران عصر قاجار میپردازد. جستار هشتم با نگاهی نو به یکی از پرحاشیهترین قراردادهای این دوره، یعنی «قرارداد رویتر» مینگرد و لایههای پنهان محتوا و پیامدهای آن را واکاوی میکند. جستار نهم با بررسی اعلام بیطرفی ایران در دو جنگ جهانی، شکاف میان «اعلام یک سیاست» و «قدرت اعمال آن سیاست» را آشکار میسازد.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سه جستار پایانی کتاب به بازخوانی انتقادی سه شخصیت اثرگذار دورۀ قاجار در حوزۀ روابط خارجی اختصاص یافته است: جستار دهم به میرزاتقیخان امیرکبیر، جستار یازدهم به میرزاحسینخان سپهسالار و جستار دوازدهم به میرزاملکمخان ناظمالدوله. در این جستارها، نویسنده با تکیه بر اسناد، درصدد برآمده تا میزان فهم و درک این رجال از نظام بینالملل و قابلیت آنها برای طراحی و اجرای یک سیاست خارجی کارآمد را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. کتاب با یک پسگفتار به پایان میرسد و کتابنامهای مفصل، منابع پژوهشی نویسنده را در اختیار خواننده قرار میدهد. این اثر با عبور از تاریخنگاری توصیفی صرف، خواننده را به تفکر انتقادی درباره مبانی فکری، ساختارهای قدرت و محدودیتهای عمل سیاسی در عصر قاجار دعوت میکند.<ref>[https://literaturelib.com/books/13667 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-810963:rev-810964 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D9%82%D8%AC%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B6_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=810963&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURسواد قجر و بیاض قاجارJ1.jpg | عنوان = سواد قجر و بیاض قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = خلیلی، محسن (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = DSR 1311/خ8س9 1404 | موضوع = ایران -- تاریخ -- قاجاریان، 1193-1344ق. |ناشر...» ایجاد کرد2025-12-12T08:07:49Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURسواد قجر و بیاض قاجارJ1.jpg | عنوان = سواد قجر و بیاض قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="خلیلی، محسن (صفحه وجود ندارد)">خلیلی، محسن</a> (نویسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = DSR 1311/خ8س9 1404 | موضوع = ایران -- تاریخ -- قاجاریان، 1193-1344ق. |ناشر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURسواد قجر و بیاض قاجارJ1.jpg<br />
| عنوان = سواد قجر و بیاض قاجار<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[خلیلی، محسن]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = DSR 1311/خ8س9 1404<br />
| موضوع = ایران -- تاریخ -- قاجاریان، 1193-1344ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = یام<br />
| مکان نشر = تهران<br />
| سال نشر = 1404ش<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = اول<br />
| شابک = 978-622-91531-9-2<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
'''سواد قجر و بیاض قاجار''' تألیف محسن خلیلی (متولد 1346ش)، پژوهشگر تاریخ و روابط بینالملل. این کتاب مجموعهای از دوازده جستار انتقادی است که با رویکردی نظری به تحلیل ساختارها و سازوکارهای پنهان در سیاست و روابط خارجی دورۀ قاجار میپردازد و با نقد روایتهای مرسوم، درصدد افشای روابط سلطه و تغییر نگرش نسبت به این دوره تاریخی برآمده است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب شامل یک پیشگفتار، دوازده جستار اصلی و یک پسگفتار است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
«سواد قجر و بیاض قاجار» نوشته محسن خلیلی، کتابی است در حوزۀ تاریخ تحلیلی دورۀ قاجار که با اتخاذ رویکرد پژوهش انتقادی به واکاوی عمیق و چندلایۀ مسائل سیاست خارجی و روابط بینالملل ایران در این عصر میپردازد. نویسنده در پیشگفتار، مبانی نظری پژوهش انتقادی را شرح میدهد و هدف خود را نه تنها توصیف واقعیت، بلکه نقد شرایط موجود و آشکار کردن ساختارهای پنهان سلطه برای کمک به تغییر نگرش میداند. جستارهای دوازدهگانه کتاب، هرکدام با بهرهگیری از چارچوبهای نظری خاص، جنبهای متفاوت و اغلب مغفول از تاریخ قاجار را مورد مداقه قرار میدهند.<br />
<br />
**جستار نخست** با ارائه یک چارچوب نظری برساخته، به ریشهیابی و توضیح «راز انفعال مشهود و مشهور قاجاران در روابط خارجی» میپردازد. **جستار دوم** با تمایز قائل شدن میان دو مفهوم «روابط» و «سیاست»، این پرسش را مطرح میکند که آیا قاجاران صاحب «سیاست خارجی» به معنای مدرن آن بودند یا صرفاً به «روابط خارجی» میپرداختند. **جستار سوم** ماهیت و الگوی «تصمیمگیری» در این دوره را تحلیل کرده و آن را بیشتر «تصمیمگری» (در برابر تصمیمسازی نظاممند) قالببندی میکند. **جستار چهارم** به بررسی جهانبینی قاجاران و نحوۀ ادراک و تفسیر آنها از جهان خارج به عنوان «خارج و غیر و بیگانه و دیگری» اختصاص دارد.<br />
<br />
سه جستار بعدی به دیدگاه قدرتهای خارجی نسبت به ایران میپردازد: **جستار پنجم** به بازخوانی ذهنیت انگلیسیها، **جستار ششم** به ذهنیت روسها و **جستار هفتم** به دیدگاه یک آمریکایی (نمایندۀ ایالات متحده) از ایران عصر قاجار میپردازد. **جستار هشتم** با نگاهی نو به یکی از پرحاشیهترین قراردادهای این دوره، یعنی «قرارداد رویتر» مینگرد و لایههای پنهان محتوا و پیامدهای آن را واکاوی میکند. **جستار نهم** با بررسی اعلام بیطرفی ایران در دو جنگ جهانی، شکاف میان «اعلام یک سیاست» و «قدرت اعمال آن سیاست» را آشکار میسازد.<br />
<br />
سه جستار پایانی کتاب به بازخوانی انتقادی سه شخصیت اثرگذار دورۀ قاجار در حوزۀ روابط خارجی اختصاص یافته است: **جستار دهم** به میرزاتقیخان امیرکبیر، **جستار یازدهم** به میرزاحسینخان سپهسالار و **جستار دوازدهم** به میرزاملکمخان ناظمالدوله. در این جستارها، نویسنده با تکیه بر اسناد، درصدد برآمده تا میزان فهم و درک این رجال از نظام بینالملل و قابلیت آنها برای طراحی و اجرای یک سیاست خارجی کارآمد را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. کتاب با یک پسگفتار به پایان میرسد و کتابنامهای مفصل، منابع پژوهشی نویسنده را در اختیار خواننده قرار میدهد. این اثر با عبور از تاریخنگاری توصیفی صرف، خواننده را به تفکر انتقادی درباره مبانی فکری، ساختارهای قدرت و محدودیتهای عمل سیاسی در عصر قاجار دعوت میکند.<ref>[https://literaturelib.com/books/13667 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:تاریخ]]<br />
<br />
[[رده:تاریخ ایران]]<br />
<br />
[[رده:سلسلهها، تقسیمبندی دورهای]]<br />
<br />
[[رده:سلسلههای پس از اسلام]]<br />
[[رده:مقالات(آذر 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1404]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh