https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B3%D9%88%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF 2026-06-27T00:37:44Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B3%D9%88%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF&diff=817639&oldid=prev 2026-02-07T16:47:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ''' به کوشش محمد نادر نصیری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدم؛ </del>این کتاب متن سفرنامه سوم مظفرالدین شاه قاجار (۱۲۶۹-۱۳۲۴ ق) به کشورهای اروپایی (اتریش، بلژیک، فرانسه و روسیه) است که در اول ربیع‌الثانی ۱۳۲۳ ق آغاز شد و صد روز به طول انجامید. سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص شاه و تحصیل‌کرده فرانسه، با الهام از دو سفرنامه قبلی شاه به فرنگ و اغلب به قلم او تنظیم شده است. این سفر—که عمدتاً با هدف آب‌درمانی شاه در شهرهای کنترکسویل و ویشی فرانسه انجام شد—در بحبوحه نارضایتی‌های عمومی داخلی و اندکی پیش از انقلاب مشروطیت صورت گرفت و به دلیل حساسیت‌های سیاسی، هرگز در دوره قاجار منتشر نشد. کتاب علاوه بر شرح مشاهدات روزانه، خریدهای تجملی، و توصیف صحنه‌های تفریحی، گاه به مسائلی مانند تلاش برای توسعۀ اقتصادی (کشت چای، احداث سد و راه‌آهن) و نیز رفتارهای بعضاً کودکانه درباریان در مواجهه با پیشرفت‌های اروپا اشاره دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ''' به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نصیری مقدم، </ins>محمد نادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدنادر </ins>نصیری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدم]]؛ </ins>این کتاب متن سفرنامه سوم مظفرالدین شاه قاجار (۱۲۶۹-۱۳۲۴ ق) به کشورهای اروپایی (اتریش، بلژیک، فرانسه و روسیه) است که در اول ربیع‌الثانی ۱۳۲۳ ق آغاز شد و صد روز به طول انجامید. سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص شاه و تحصیل‌کرده فرانسه، با الهام از دو سفرنامه قبلی شاه به فرنگ و اغلب به قلم او تنظیم شده است. این سفر—که عمدتاً با هدف آب‌درمانی شاه در شهرهای کنترکسویل و ویشی فرانسه انجام شد—در بحبوحه نارضایتی‌های عمومی داخلی و اندکی پیش از انقلاب مشروطیت صورت گرفت و به دلیل حساسیت‌های سیاسی، هرگز در دوره قاجار منتشر نشد. کتاب علاوه بر شرح مشاهدات روزانه، خریدهای تجملی، و توصیف صحنه‌های تفریحی، گاه به مسائلی مانند تلاش برای توسعۀ اقتصادی (کشت چای، احداث سد و راه‌آهن) و نیز رفتارهای بعضاً کودکانه درباریان در مواجهه با پیشرفت‌های اروپا اشاره دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ به کوشش محمد نادر نصیری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدم، </del>متن منتشرنشده‌ای از سومین و آخرین سفر اروپایی مظفرالدین شاه قاجار است که در بهار سال ۱۳۲۳ قمری (۱۹۰۵ میلادی) و تنها یک سال پیش از صدور فرمان مشروطیت انجام شد. هدف ظاهری این سفر، استفاده شاه از آب‌های معدنی فرانسه برای درمان بیماری نقرس و کلیوی او بود، اما در کنار آن، خریدهای تجملی، تفریح و آشنایی با پیشرفت‌های غرب نیز مدنظر بود. مصحح در دیباچه مفصل خود، با نگاهی انتقادی به این سفرها، آنها را نمادی از دنیاگرایی و بی‌توجهی حکومت قاجار به مسائل اصلی کشور در آستانه تحولات بزرگ می‌داند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نصیری مقدم، </ins>محمد نادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|محمدنادر </ins>نصیری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدم]]، </ins>متن منتشرنشده‌ای از سومین و آخرین سفر اروپایی مظفرالدین شاه قاجار است که در بهار سال ۱۳۲۳ قمری (۱۹۰۵ میلادی) و تنها یک سال پیش از صدور فرمان مشروطیت انجام شد. هدف ظاهری این سفر، استفاده شاه از آب‌های معدنی فرانسه برای درمان بیماری نقرس و کلیوی او بود، اما در کنار آن، خریدهای تجملی، تفریح و آشنایی با پیشرفت‌های غرب نیز مدنظر بود.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مصحح در دیباچه مفصل خود، با نگاهی انتقادی به این سفرها، آنها را نمادی از دنیاگرایی و بی‌توجهی حکومت قاجار به مسائل اصلی کشور در آستانه تحولات بزرگ می‌داند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (ملقب به اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص و از همراهان نزدیک شاه که در فرانسه تحصیل کرده بود، به صورت روزانه نگاشته شده است. در این سفر ۴۵ نفر—شامل صدراعظم (عین‌الدوله)، امرا، وزرا، خدمه و حتی عکاس‌باشی—شاه را همراهی می‌کردند. متن سفرنامه، برخلاف دو سفرنامه قبلی که بلافاصله پس از بازگشت چاپ شده بودند، به دلیل فضای ملتهب داخلی و شایعات درباره هزینه‌های گزاف سفر، هرگز در دوران قاجار منتشر نشد و این چاپ نخستین انتشار آن بر اساس تنها نسخه خطی موجود (شماره ۷۹۲ کتابخانه گلستان) است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (ملقب به اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص و از همراهان نزدیک شاه که در فرانسه تحصیل کرده بود، به صورت روزانه نگاشته شده است. در این سفر ۴۵ نفر—شامل صدراعظم (عین‌الدوله)، امرا، وزرا، خدمه و حتی عکاس‌باشی—شاه را همراهی می‌کردند. متن سفرنامه، برخلاف دو سفرنامه قبلی که بلافاصله پس از بازگشت چاپ شده بودند، به دلیل فضای ملتهب داخلی و شایعات درباره هزینه‌های گزاف سفر، هرگز در دوران قاجار منتشر نشد و این چاپ نخستین انتشار آن بر اساس تنها نسخه خطی موجود (شماره ۷۹۲ کتابخانه گلستان) است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالب سفرنامه عمدتاً مشاهدات روزمره، شرح بازدیدها از مکان‌های تفریحی (تئاتر، سیرک، موزه)، توصیف صحنه‌های رقص و نمایش، و فهرست خریدهای فراوان—از جمله دستگاه‌های تلفن جدید، فونوگراف و لانترن مژیک (پروژکتور تصاویر)—را دربرمی‌گیرد. گاه اشاره‌های کوتاهی به مسائل اقتصادی مانند مذاکرات برای احداث سد اهواز با مهندسان فرانسوی، توسعه کشت چای در گیلان و حتی بررسی امکان استخراج نفت در شمال ایران (منطقه اسالم) دیده می‌شود. یک مورد درخواست شاه از تزار روسیه برای خوش‌رفتاری با مسلمانان بادکوبه نیز ثبت شده است. با این حال، به مسائل سیاسی و دیپلماتیک عمیق‌تر کمتر پرداخته شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطالب سفرنامه عمدتاً مشاهدات روزمره، شرح بازدیدها از مکان‌های تفریحی (تئاتر، سیرک، موزه)، توصیف صحنه‌های رقص و نمایش، و فهرست خریدهای فراوان—از جمله دستگاه‌های تلفن جدید، فونوگراف و لانترن مژیک (پروژکتور تصاویر)—را دربرمی‌گیرد. گاه اشاره‌های کوتاهی به مسائل اقتصادی مانند مذاکرات برای احداث سد اهواز با مهندسان فرانسوی، توسعه کشت چای در گیلان و حتی بررسی امکان استخراج نفت در شمال ایران (منطقه اسالم) دیده می‌شود. یک مورد درخواست شاه از تزار روسیه برای خوش‌رفتاری با مسلمانان بادکوبه نیز ثبت شده است. با این حال، به مسائل سیاسی و دیپلماتیک عمیق‌تر کمتر پرداخته شده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نکات جالب توجه، واکنش‌های کودکانه شاه و همراهان در مواجهه با پدیده‌های علمی جدید—مانند نمایش خواص فلز رادیوم توسط فیزیک‌دان فرانسوی، پیر کوری—و نیز گزارش‌های اعلم‌الدوله از «چشم‌چرانی» و تمایلات شهوانی برخی همراهان در بلاد فرنگ است. سفرنامه به رغم آنکه در آستانه جنبش مشروطیت و در اوج گرانی و نارضایتی عمومی نوشته شده، هیچ اشاره‌ای به این ناآرامی‌ها ندارد و تنها دل‌مشغولی شاه را تیراندازی و شکار توصیف می‌کند. این اثر، گذشته از ارزش تاریخی به عنوان سندی از ذهنیت حاکمیت قاجار، تصویری گویا از شکاف عمیق بین زندگی تجملاتی درباریان و واقعیات جامعه ایران در آستانه انقلاب مشروطیت ارائه می‌دهد.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/1835 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از نکات جالب توجه، واکنش‌های کودکانه شاه و همراهان در مواجهه با پدیده‌های علمی جدید—مانند نمایش خواص فلز رادیوم توسط فیزیک‌دان فرانسوی، پیر کوری—و نیز گزارش‌های اعلم‌الدوله از «چشم‌چرانی» و تمایلات شهوانی برخی همراهان در بلاد فرنگ است. سفرنامه به رغم آنکه در آستانه جنبش مشروطیت و در اوج گرانی و نارضایتی عمومی نوشته شده، هیچ اشاره‌ای به این ناآرامی‌ها ندارد و تنها دل‌مشغولی شاه را تیراندازی و شکار توصیف می‌کند. این اثر، گذشته از ارزش تاریخی به عنوان سندی از ذهنیت حاکمیت قاجار، تصویری گویا از شکاف عمیق بین زندگی تجملاتی درباریان و واقعیات جامعه ایران در آستانه انقلاب مشروطیت ارائه می‌دهد.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/1835 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817638:rev-817639 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B3%D9%88%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF&diff=817638&oldid=prev 2026-02-07T16:44:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات کتاب</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر =NUR107596.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">JPG</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر =NUR107596.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">jpg</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان =سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان‌های دیگر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عنوان‌های دیگر =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ آسیا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B3%D9%88%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF&diff=817636&oldid=prev 2026-02-07T16:42:49Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR107596.JPG | عنوان =سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="نصیری مقدم، محمد نادر (صفحه وجود ندارد)">نصیری مقدم، محمد نادر</a> (گردآورنده) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =DSR 1398 /س6ن7 | موضوع =مظفرالدین قاجار، شاه ایران، 1269 - 1324ق. --...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR107596.JPG<br /> | عنوان =سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران =<br /> [[نصیری مقدم، محمد نادر]] (گردآورنده)<br /> |زبان<br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =DSR 1398 /س6ن7<br /> | موضوع =مظفرالدین قاجار، شاه ایران، 1269 - 1324ق. -- سفرها -- اروپا | سفرنامه‌ها | اروپا - سیر و سیاحت - قرن 19م. | ایران - تاریخ - قاجاریان، 1193 - 1344ق.<br /> |ناشر<br /> | ناشر =کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی<br /> | مکان نشر =تهران<br /> | سال نشر =1390<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE107596AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =اول<br /> | شابک =978-600-220-061-7<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ''' به کوشش محمد نادر نصیری مقدم؛ این کتاب متن سفرنامه سوم مظفرالدین شاه قاجار (۱۲۶۹-۱۳۲۴ ق) به کشورهای اروپایی (اتریش، بلژیک، فرانسه و روسیه) است که در اول ربیع‌الثانی ۱۳۲۳ ق آغاز شد و صد روز به طول انجامید. سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص شاه و تحصیل‌کرده فرانسه، با الهام از دو سفرنامه قبلی شاه به فرنگ و اغلب به قلم او تنظیم شده است. این سفر—که عمدتاً با هدف آب‌درمانی شاه در شهرهای کنترکسویل و ویشی فرانسه انجام شد—در بحبوحه نارضایتی‌های عمومی داخلی و اندکی پیش از انقلاب مشروطیت صورت گرفت و به دلیل حساسیت‌های سیاسی، هرگز در دوره قاجار منتشر نشد. کتاب علاوه بر شرح مشاهدات روزانه، خریدهای تجملی، و توصیف صحنه‌های تفریحی، گاه به مسائلی مانند تلاش برای توسعۀ اقتصادی (کشت چای، احداث سد و راه‌آهن) و نیز رفتارهای بعضاً کودکانه درباریان در مواجهه با پیشرفت‌های اروپا اشاره دارد.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> این کتاب در یک جلد و شامل دیباچه مفصل مصحح، متن روزشمار سفرنامه، و نمایه عمومی است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> سفرنامه سوم مظفرالدین شاه به فرنگ به کوشش محمد نادر نصیری مقدم، متن منتشرنشده‌ای از سومین و آخرین سفر اروپایی مظفرالدین شاه قاجار است که در بهار سال ۱۳۲۳ قمری (۱۹۰۵ میلادی) و تنها یک سال پیش از صدور فرمان مشروطیت انجام شد. هدف ظاهری این سفر، استفاده شاه از آب‌های معدنی فرانسه برای درمان بیماری نقرس و کلیوی او بود، اما در کنار آن، خریدهای تجملی، تفریح و آشنایی با پیشرفت‌های غرب نیز مدنظر بود. مصحح در دیباچه مفصل خود، با نگاهی انتقادی به این سفرها، آنها را نمادی از دنیاگرایی و بی‌توجهی حکومت قاجار به مسائل اصلی کشور در آستانه تحولات بزرگ می‌داند.<br /> سفرنامه توسط دکتر خلیل خان ثقفی (ملقب به اعلم‌الدوله)، پزشک مخصوص و از همراهان نزدیک شاه که در فرانسه تحصیل کرده بود، به صورت روزانه نگاشته شده است. در این سفر ۴۵ نفر—شامل صدراعظم (عین‌الدوله)، امرا، وزرا، خدمه و حتی عکاس‌باشی—شاه را همراهی می‌کردند. متن سفرنامه، برخلاف دو سفرنامه قبلی که بلافاصله پس از بازگشت چاپ شده بودند، به دلیل فضای ملتهب داخلی و شایعات درباره هزینه‌های گزاف سفر، هرگز در دوران قاجار منتشر نشد و این چاپ نخستین انتشار آن بر اساس تنها نسخه خطی موجود (شماره ۷۹۲ کتابخانه گلستان) است.<br /> مطالب سفرنامه عمدتاً مشاهدات روزمره، شرح بازدیدها از مکان‌های تفریحی (تئاتر، سیرک، موزه)، توصیف صحنه‌های رقص و نمایش، و فهرست خریدهای فراوان—از جمله دستگاه‌های تلفن جدید، فونوگراف و لانترن مژیک (پروژکتور تصاویر)—را دربرمی‌گیرد. گاه اشاره‌های کوتاهی به مسائل اقتصادی مانند مذاکرات برای احداث سد اهواز با مهندسان فرانسوی، توسعه کشت چای در گیلان و حتی بررسی امکان استخراج نفت در شمال ایران (منطقه اسالم) دیده می‌شود. یک مورد درخواست شاه از تزار روسیه برای خوش‌رفتاری با مسلمانان بادکوبه نیز ثبت شده است. با این حال، به مسائل سیاسی و دیپلماتیک عمیق‌تر کمتر پرداخته شده است.<br /> از نکات جالب توجه، واکنش‌های کودکانه شاه و همراهان در مواجهه با پدیده‌های علمی جدید—مانند نمایش خواص فلز رادیوم توسط فیزیک‌دان فرانسوی، پیر کوری—و نیز گزارش‌های اعلم‌الدوله از «چشم‌چرانی» و تمایلات شهوانی برخی همراهان در بلاد فرنگ است. سفرنامه به رغم آنکه در آستانه جنبش مشروطیت و در اوج گرانی و نارضایتی عمومی نوشته شده، هیچ اشاره‌ای به این ناآرامی‌ها ندارد و تنها دل‌مشغولی شاه را تیراندازی و شکار توصیف می‌کند. این اثر، گذشته از ارزش تاریخی به عنوان سندی از ذهنیت حاکمیت قاجار، تصویری گویا از شکاف عمیق بین زندگی تجملاتی درباریان و واقعیات جامعه ایران در آستانه انقلاب مشروطیت ارائه می‌دهد.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/1835 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>

Hbaghizadeh