https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86 2026-06-24T10:48:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=788287&oldid=prev 2025-07-01T08:15:07Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ‎‏&#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  ‎‏</del>/‎‏غ‎‏4‎‏س‎‏4 282/6 BP  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =/‎‏غ‎‏4‎‏س‎‏4 282/6 BP  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =عرفان - متون قدیمی تا قرن 14</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =عرفان - متون قدیمی تا قرن 14</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-783316:rev-788287 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=783316&oldid=prev 2025-05-10T19:49:01Z

<p>جایگزینی متن - &#039;انصاری، حسن&#039; به &#039;انصاری قمی، حسن&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین، پیش از ذهبی، [[سبط بن جوزی]] (متوفای 654ق‏)‏، نیز روایت بالا را از کتاب «سرّ العالمين» غزالی نقل کرده است. [[ابن حجر عسقلانی]] (متوفای 852ق) موّرخ و از علماى بزرگ حدیث و فقه شافعى نیز مطلبی درباره حسن صبّاح از کتاب «سرّ العالمين» نقل کرده و در ضمن آن، این کتاب را به غزّالی نسبت داده است: «ابوحامد غزالی در کتاب سر العالمين، می‌گوید: من شاهد ماجرای حسن صبّاح بودم؛ آن زمانی که در زیر قلعه الموت از مردم کناره گرفته بود. اهالی این قلعه آرزو داشتند که او نزد آنان برود، ولی حسن امتناع می‌کرد».</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین، پیش از ذهبی، [[سبط بن جوزی]] (متوفای 654ق‏)‏، نیز روایت بالا را از کتاب «سرّ العالمين» غزالی نقل کرده است. [[ابن حجر عسقلانی]] (متوفای 852ق) موّرخ و از علماى بزرگ حدیث و فقه شافعى نیز مطلبی درباره حسن صبّاح از کتاب «سرّ العالمين» نقل کرده و در ضمن آن، این کتاب را به غزّالی نسبت داده است: «ابوحامد غزالی در کتاب سر العالمين، می‌گوید: من شاهد ماجرای حسن صبّاح بودم؛ آن زمانی که در زیر قلعه الموت از مردم کناره گرفته بود. اهالی این قلعه آرزو داشتند که او نزد آنان برود، ولی حسن امتناع می‌کرد».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اندیشمندان شیعی نیز [[فیض کاشانی]] (متوفای 1091ق)، که کتاب [[المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء|المحجة البيضاء]] خود را با الگوگیری از [[إحياء علوم الدين|إحیاء العلوم]] [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] و در راستای ویرایش آن تألیف نموده است، در مقدمه این کتاب، انتساب کتاب «سر العالمين» به [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] را مسلّم دانسته و گزارش کرده که این کتاب بعد از گرویدن غزالی به تشیع تألیف شده است. [[شوشتری، سید نورالله بن شریف‌الدین|قاضی نورالله شوشتری]] (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، شهید ثالث، فقیه اصولی و محدث رجالی شیعه نیز همین دیدگاه را دارد. درعین‌حال، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، </del>حسن|حسن انصاری]]، پژوهشگر معاصر، بر این باور است که [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]]، شیعی و زیدی نبوده، بلکه شافعی و پیروی مذهب اشعری بوده و بسیاری از آثاری که امروزه به نام او ثبت است، در حقیقت از او نیست. انصاری بر اساس اسناد زیدی نشان می‌دهد که «سر العالمين» مورد توجه زیدیه بوده و به آن برای اثبات تشیع غزالی استناد می‌کرده‌اند. در واقع، شماری از زیدیان با اطمینان خاطر زیادی تلاش داشته‌اند که او را از خود بشمار آورند&lt;ref&gt;ر.ک: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، </del>حسن&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اندیشمندان شیعی نیز [[فیض کاشانی]] (متوفای 1091ق)، که کتاب [[المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء|المحجة البيضاء]] خود را با الگوگیری از [[إحياء علوم الدين|إحیاء العلوم]] [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] و در راستای ویرایش آن تألیف نموده است، در مقدمه این کتاب، انتساب کتاب «سر العالمين» به [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] را مسلّم دانسته و گزارش کرده که این کتاب بعد از گرویدن غزالی به تشیع تألیف شده است. [[شوشتری، سید نورالله بن شریف‌الدین|قاضی نورالله شوشتری]] (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، شهید ثالث، فقیه اصولی و محدث رجالی شیعه نیز همین دیدگاه را دارد. درعین‌حال، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری قمی، </ins>حسن|حسن انصاری]]، پژوهشگر معاصر، بر این باور است که [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]]، شیعی و زیدی نبوده، بلکه شافعی و پیروی مذهب اشعری بوده و بسیاری از آثاری که امروزه به نام او ثبت است، در حقیقت از او نیست. انصاری بر اساس اسناد زیدی نشان می‌دهد که «سر العالمين» مورد توجه زیدیه بوده و به آن برای اثبات تشیع غزالی استناد می‌کرده‌اند. در واقع، شماری از زیدیان با اطمینان خاطر زیادی تلاش داشته‌اند که او را از خود بشمار آورند&lt;ref&gt;ر.ک: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری قمی، </ins>حسن&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نسخه‌های زیادی از این کتاب در دست نیست. محقق فقط به نسخه خطی این کتاب از دارالکتب المصریه دست یافته است و همان را با ویرایش متن، شرح اعلام، شرح عبارت‌های نامأنوس، معرفی مکان‌ها و درج فهرست تفصیلی برای آن&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص8&lt;/ref&gt;‏، به‌همراه شرح کوتاهی از زندگی غزالی عرضه کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12-9&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نسخه‌های زیادی از این کتاب در دست نیست. محقق فقط به نسخه خطی این کتاب از دارالکتب المصریه دست یافته است و همان را با ویرایش متن، شرح اعلام، شرح عبارت‌های نامأنوس، معرفی مکان‌ها و درج فهرست تفصیلی برای آن&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص8&lt;/ref&gt;‏، به‌همراه شرح کوتاهی از زندگی غزالی عرضه کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12-9&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فهرست موضوعات.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فهرست موضوعات.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [https://www.islamquest.net/fa/archive/question/36fa609 پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست،«آیا کتاب «سر العالمين و كشف ما في الدارين»، تألیف ابوحامد غزالی است»؟]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [https://www.islamquest.net/fa/archive/question/36fa609 پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست،«آیا کتاب «سر العالمين و كشف ما في الدارين»، تألیف ابوحامد غزالی است»؟]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [https://ansari.kateban.com/post/829 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، </del>حسن، «پاره‌هایی درباره غزالی»، بررسی‌های تاریخی]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># [https://ansari.kateban.com/post/829 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری قمی، </ins>حسن، «پاره‌هایی درباره غزالی»، بررسی‌های تاریخی]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-649909:rev-783316 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=649909&oldid=prev 2023-03-26T04:23:40Z

<p>جایگزینی متن - &#039;سید حمید رضا حسینی هاشمی&#039; به &#039;سید حمیدرضا حسینی هاشمی&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l65">خط ۶۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمید رضا </del>حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمیدرضا </ins>حسینی هاشمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-641729:rev-649909 --> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=641729&oldid=prev 2023-01-28T12:25:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">خط ۵۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقدمه محقق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقدمه محقق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فهرست موضوعات.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فهرست موضوعات.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>https://www.islamquest.net/fa/archive/question/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">36fa609 پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست،«آیا کتاب «سر العالمين و كشف ما في الدارين»، تألیف ابوحامد غزالی است»؟] </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«آیا کتاب «سر العالمين و كشف ما في الدارين»، تألیف ابوحامد غزالی است»؟ به آدرس:</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>https://ansari.kateban.com/post/829 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، حسن، «پاره‌هایی درباره غزالی»، بررسی‌های تاریخی]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>https://www.islamquest.net/fa/archive/question/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fa63609</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، حسن، «پاره‌هایی درباره غزالی»، بررسی‌های تاریخی، به آدرس:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>https://ansari.kateban.com/post/829</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلی تصوف و عرفان قرن 1 – 6]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلی تصوف و عرفان قرن 1 – 6]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 بهمن 1401</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-641728:rev-641729 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=641728&oldid=prev 2023-01-28T12:23:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سر العالمين و كشف ما في الدارين'''، نوشته [[ابوحامد محمد بن محمد غزالی طوسی‏]] (450-505ق) در آداب ملک، سیاست و اخلاق است که در 25 مقاله فراهم آمده است و با مقدمه و پژوهش ایمن عبدالجابر بحیری عرضه شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سر العالمين و كشف ما في الدارين'''، نوشته [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزالی، محمد بن محمد|</ins>ابوحامد محمد بن محمد غزالی طوسی‏]] (450-505ق) در آداب ملک، سیاست و اخلاق است که در 25 مقاله فراهم آمده است و با مقدمه و پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بحیری، ایمن عبد الجابر|</ins>ایمن عبدالجابر بحیری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عرضه شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزالى، </del>در جواب درخواست عده‌اى از ملوک نوشته است که البته خود، ارزش فراوانى براى آن قائل است و حفظ و حراست آن را لازم شمرده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص17-18&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|غزالى]]، </ins>در جواب درخواست عده‌اى از ملوک نوشته است که البته خود، ارزش فراوانى براى آن قائل است و حفظ و حراست آن را لازم شمرده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص17-18&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>‏سر العالمين، مرحله‌ای از مراحل اندیشه سیاسی نزد دانشمندان مسلمان است که جزء مهمی از یک منظومه سیاسی را در بر داشته و نحوه حکمرانی و شکل‌گیری عصبیت را در فرایند تشکیل نظام سیاسی نمایش می‌دهد؛ بدین‌گونه که هرگاه کسی بر مردم چیره شد و به حکومت دست یافت، بر او است که در میانشان به عدل رفتار کند و به عمران سرزمین و رشد صنعت بکوشد. غزالی در این اثر به مسئله سیاست‌ورزی حاکم، مسئله جانشینی و ترتیب والیان پس از پیامبر(ص)، انجام خدمت‌های دولتی که زندگی مردم را سامان ‌دهد و به چگونگی جذب دل‌های آنان به اطاعت از حکومت از طریق تهذیب نفس، پرهیزگاری و نیایشی که رئیس دولت به‌جا می‌آورد و به تهذیب جان مردم منجر می‌شود، پرداخته است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص5&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>‏سر العالمين، مرحله‌ای از مراحل اندیشه سیاسی نزد دانشمندان مسلمان است که جزء مهمی از یک منظومه سیاسی را در بر داشته و نحوه حکمرانی و شکل‌گیری عصبیت را در فرایند تشکیل نظام سیاسی نمایش می‌دهد؛ بدین‌گونه که هرگاه کسی بر مردم چیره شد و به حکومت دست یافت، بر او است که در میانشان به عدل رفتار کند و به عمران سرزمین و رشد صنعت بکوشد. غزالی در این اثر به مسئله سیاست‌ورزی حاکم، مسئله جانشینی و ترتیب والیان پس از پیامبر(ص)، انجام خدمت‌های دولتی که زندگی مردم را سامان ‌دهد و به چگونگی جذب دل‌های آنان به اطاعت از حکومت از طریق تهذیب نفس، پرهیزگاری و نیایشی که رئیس دولت به‌جا می‌آورد و به تهذیب جان مردم منجر می‌شود، پرداخته است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص5&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزالى، </del>در مقدمه، وعده سى مقاله را مى‌دهد، ولى در متن، فقط بیست‌وپنج مقاله را با دو فصل پس از آن، ذکر مى‌کند. مُلک و پادشاهى، طریقه نشستن، خوابیدن و خورد و خوراک حاکم، آنچه شایسته و بایسته است که او انجام دهد، ترتیب حاشیه دولت، آرایش سپاه و انتخاب سپاهیان به هنگام اراده جنگ و آداب سفر حاکم، برخی از موضوع‌های این مقاله‌ها را شکل داده است&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست موضوعات، ص194-193&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|غزالى]]، </ins>در مقدمه، وعده سى مقاله را مى‌دهد، ولى در متن، فقط بیست‌وپنج مقاله را با دو فصل پس از آن، ذکر مى‌کند. مُلک و پادشاهى، طریقه نشستن، خوابیدن و خورد و خوراک حاکم، آنچه شایسته و بایسته است که او انجام دهد، ترتیب حاشیه دولت، آرایش سپاه و انتخاب سپاهیان به هنگام اراده جنگ و آداب سفر حاکم، برخی از موضوع‌های این مقاله‌ها را شکل داده است&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست موضوعات، ص194-193&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی از محققان در انتساب سر العالمين به غزالی تردید کرده‌اند؛ چراکه او در مقاله چهارم (ترتيب الخلافة و المملكة) مسئله خلافت را در نگاه اهل سنت بررسی نموده و در دلایل آنان مناقشه کرده است. در مقابل، دیدگاه شیعه را بدون مناقشه در آن‌ بیان نموده و تأیید کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست؛ متن کتاب، ص42-37&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برخی از محققان در انتساب سر العالمين به غزالی تردید کرده‌اند؛ چراکه او در مقاله چهارم (ترتيب الخلافة و المملكة) مسئله خلافت را در نگاه اهل سنت بررسی نموده و در دلایل آنان مناقشه کرده است. در مقابل، دیدگاه شیعه را بدون مناقشه در آن‌ بیان نموده و تأیید کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست؛ متن کتاب، ص42-37&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این، در حالی است که برخی از آثار دانشمندان بزرگ اهل سنت، نشان می‌دهد که این کتاب از غزالی می‌باشد؛ مثلاً [[محمد بن احمد ذهبی]] (673-‌748ق)، مورخ و محدث سلفى مشهور در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سير </del>أعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النبلاء» </del>می‌نویسد: ابوحامد در کتابش «سرّ العالمين و كشف ما في الدارين» در حاشیه حدیث «مَن كنتُ مولاهُ فعليٌّ مولاه» گزارش کرده که بعد از این سخنِ پیامبر(ص)، عمر به علی گفت: «خوشا به حالت که سرور همه مردان و زنان باایمان شدی».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این، در حالی است که برخی از آثار دانشمندان بزرگ اهل سنت، نشان می‌دهد که این کتاب از غزالی می‌باشد؛ مثلاً [[محمد بن احمد ذهبی]] (673-‌748ق)، مورخ و محدث سلفى مشهور در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[سير </ins>أعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النبلاء]]» </ins>می‌نویسد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>ابوحامد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در کتابش «سرّ العالمين و كشف ما في الدارين» در حاشیه حدیث «مَن كنتُ مولاهُ فعليٌّ مولاه» گزارش کرده که بعد از این سخنِ پیامبر(ص)، عمر به علی گفت: «خوشا به حالت که سرور همه مردان و زنان باایمان شدی».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین، پیش از ذهبی، [[سبط بن جوزی]] (متوفای 654ق‏)‏، نیز روایت بالا را از کتاب «سرّ العالمين» غزالی نقل کرده است. [[ابن حجر عسقلانی]] (متوفای 852ق) موّرخ و از علماى بزرگ حدیث و فقه شافعى نیز مطلبی درباره حسن صبّاح از کتاب «سرّ العالمين» نقل کرده و در ضمن آن، این کتاب را به غزّالی نسبت داده است: «ابوحامد غزالی در کتاب سر العالمين، می‌گوید: من شاهد ماجرای حسن صبّاح بودم؛ آن زمانی که در زیر قلعه الموت از مردم کناره گرفته بود. اهالی این قلعه آرزو داشتند که او نزد آنان برود، ولی حسن امتناع می‌کرد».</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین، پیش از ذهبی، [[سبط بن جوزی]] (متوفای 654ق‏)‏، نیز روایت بالا را از کتاب «سرّ العالمين» غزالی نقل کرده است. [[ابن حجر عسقلانی]] (متوفای 852ق) موّرخ و از علماى بزرگ حدیث و فقه شافعى نیز مطلبی درباره حسن صبّاح از کتاب «سرّ العالمين» نقل کرده و در ضمن آن، این کتاب را به غزّالی نسبت داده است: «ابوحامد غزالی در کتاب سر العالمين، می‌گوید: من شاهد ماجرای حسن صبّاح بودم؛ آن زمانی که در زیر قلعه الموت از مردم کناره گرفته بود. اهالی این قلعه آرزو داشتند که او نزد آنان برود، ولی حسن امتناع می‌کرد».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اندیشمندان شیعی نیز [[فیض کاشانی]] (متوفای 1091ق)، که کتاب [[المحجة البيضاء]] خود را با الگوگیری از [[إحیاء العلوم]] غزالی و در راستای ویرایش آن تألیف نموده است، در مقدمه این کتاب، انتساب کتاب «سر العالمين» به غزالی را مسلّم دانسته و گزارش کرده که این کتاب بعد از گرویدن غزالی به تشیع تألیف شده است. قاضی نورالله شوشتری (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، شهید ثالث، فقیه اصولی و محدث رجالی شیعه نیز همین دیدگاه را دارد. درعین‌حال، حسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انصاری، </del>پژوهشگر معاصر، بر این باور است که غزالی، شیعی و زیدی نبوده، بلکه شافعی و پیروی مذهب اشعری بوده و بسیاری از آثاری که امروزه به نام او ثبت است، در حقیقت از او نیست. انصاری بر اساس اسناد زیدی نشان می‌دهد که «سر العالمين» مورد توجه زیدیه بوده و به آن برای اثبات تشیع غزالی استناد می‌کرده‌اند. در واقع، شماری از زیدیان با اطمینان خاطر زیادی تلاش داشته‌اند که او را از خود بشمار آورند&lt;ref&gt;ر.ک: انصاری، حسن&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از اندیشمندان شیعی نیز [[فیض کاشانی]] (متوفای 1091ق)، که کتاب [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المحجة البيضاء في تهذيب الإحياء|</ins>المحجة البيضاء]] خود را با الگوگیری از [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">إحياء علوم الدين|</ins>إحیاء العلوم]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و در راستای ویرایش آن تألیف نموده است، در مقدمه این کتاب، انتساب کتاب «سر العالمين» به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را مسلّم دانسته و گزارش کرده که این کتاب بعد از گرویدن غزالی به تشیع تألیف شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شوشتری، سید نورالله بن شریف‌الدین|</ins>قاضی نورالله شوشتری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(۹۵۶-۱۰۱۹ق)، شهید ثالث، فقیه اصولی و محدث رجالی شیعه نیز همین دیدگاه را دارد. درعین‌حال، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انصاری، </ins>حسن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|حسن انصاری]]، </ins>پژوهشگر معاصر، بر این باور است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غزالی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن محمد|غزالی]]، </ins>شیعی و زیدی نبوده، بلکه شافعی و پیروی مذهب اشعری بوده و بسیاری از آثاری که امروزه به نام او ثبت است، در حقیقت از او نیست. انصاری بر اساس اسناد زیدی نشان می‌دهد که «سر العالمين» مورد توجه زیدیه بوده و به آن برای اثبات تشیع غزالی استناد می‌کرده‌اند. در واقع، شماری از زیدیان با اطمینان خاطر زیادی تلاش داشته‌اند که او را از خود بشمار آورند&lt;ref&gt;ر.ک: انصاری، حسن&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نسخه‌های زیادی از این کتاب در دست نیست. محقق فقط به نسخه خطی این کتاب از دارالکتب المصریه دست یافته است و همان را با ویرایش متن، شرح اعلام، شرح عبارت‌های نامأنوس، معرفی مکان‌ها و درج فهرست تفصیلی برای آن&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص8&lt;/ref&gt;‏، به‌همراه شرح کوتاهی از زندگی غزالی عرضه کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12-9&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نسخه‌های زیادی از این کتاب در دست نیست. محقق فقط به نسخه خطی این کتاب از دارالکتب المصریه دست یافته است و همان را با ویرایش متن، شرح اعلام، شرح عبارت‌های نامأنوس، معرفی مکان‌ها و درج فهرست تفصیلی برای آن&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص8&lt;/ref&gt;‏، به‌همراه شرح کوتاهی از زندگی غزالی عرضه کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12-9&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-641654:rev-641728 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%91_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88_%DA%A9%D8%B4%D9%81_%D9%85%D8%A7_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=641654&oldid=prev 2023-01-28T09:48:07Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR28076J1.jpg | عنوان = ‏سرّ العالمین و کشف ما في الدارین | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%BA%D8%B2%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF" title="غزالی، محمد بن محمد">غزالی، محمد بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AD%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="بحیری، ایمن عبد الجابر (صفحه وجود ندارد)">بحیری، ایمن عبد الجابر</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ‎‏/‎‏غ‎‏4‎‏س‎...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR28076J1.jpg<br /> | عنوان = ‏سرّ العالمین و کشف ما في الدارین<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[غزالی، محمد بن محمد]] (نويسنده)<br /> [[بحیری، ایمن عبد الجابر]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = ‎‏/‎‏غ‎‏4‎‏س‎‏4 282/6 BP <br /> | موضوع =عرفان - متون قدیمی تا قرن 14<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار الآفاق العربية<br /> | مکان نشر = مصر - قاهره<br /> | سال نشر = 1421ق - 2001م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE28076AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 977-5727-74-<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 28076<br /> | کتابخوان همراه نور = 28076<br /> | کد پدیدآور = 736<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> <br /> '''سر العالمين و كشف ما في الدارين'''، نوشته [[ابوحامد محمد بن محمد غزالی طوسی‏]] (450-505ق) در آداب ملک، سیاست و اخلاق است که در 25 مقاله فراهم آمده است و با مقدمه و پژوهش ایمن عبدالجابر بحیری عرضه شده است.<br /> <br /> این کتاب را غزالى، در جواب درخواست عده‌اى از ملوک نوشته است که البته خود، ارزش فراوانى براى آن قائل است و حفظ و حراست آن را لازم شمرده است&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص17-18&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> ‏سر العالمين، مرحله‌ای از مراحل اندیشه سیاسی نزد دانشمندان مسلمان است که جزء مهمی از یک منظومه سیاسی را در بر داشته و نحوه حکمرانی و شکل‌گیری عصبیت را در فرایند تشکیل نظام سیاسی نمایش می‌دهد؛ بدین‌گونه که هرگاه کسی بر مردم چیره شد و به حکومت دست یافت، بر او است که در میانشان به عدل رفتار کند و به عمران سرزمین و رشد صنعت بکوشد. غزالی در این اثر به مسئله سیاست‌ورزی حاکم، مسئله جانشینی و ترتیب والیان پس از پیامبر(ص)، انجام خدمت‌های دولتی که زندگی مردم را سامان ‌دهد و به چگونگی جذب دل‌های آنان به اطاعت از حکومت از طریق تهذیب نفس، پرهیزگاری و نیایشی که رئیس دولت به‌جا می‌آورد و به تهذیب جان مردم منجر می‌شود، پرداخته است&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص5&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> غزالى، در مقدمه، وعده سى مقاله را مى‌دهد، ولى در متن، فقط بیست‌وپنج مقاله را با دو فصل پس از آن، ذکر مى‌کند. مُلک و پادشاهى، طریقه نشستن، خوابیدن و خورد و خوراک حاکم، آنچه شایسته و بایسته است که او انجام دهد، ترتیب حاشیه دولت، آرایش سپاه و انتخاب سپاهیان به هنگام اراده جنگ و آداب سفر حاکم، برخی از موضوع‌های این مقاله‌ها را شکل داده است&lt;ref&gt;ر.ک: فهرست موضوعات، ص194-193&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> برخی از محققان در انتساب سر العالمين به غزالی تردید کرده‌اند؛ چراکه او در مقاله چهارم (ترتيب الخلافة و المملكة) مسئله خلافت را در نگاه اهل سنت بررسی نموده و در دلایل آنان مناقشه کرده است. در مقابل، دیدگاه شیعه را بدون مناقشه در آن‌ بیان نموده و تأیید کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست؛ متن کتاب، ص42-37&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> این، در حالی است که برخی از آثار دانشمندان بزرگ اهل سنت، نشان می‌دهد که این کتاب از غزالی می‌باشد؛ مثلاً [[محمد بن احمد ذهبی]] (673-‌748ق)، مورخ و محدث سلفى مشهور در «سير أعلام النبلاء» می‌نویسد: ابوحامد در کتابش «سرّ العالمين و كشف ما في الدارين» در حاشیه حدیث «مَن كنتُ مولاهُ فعليٌّ مولاه» گزارش کرده که بعد از این سخنِ پیامبر(ص)، عمر به علی گفت: «خوشا به حالت که سرور همه مردان و زنان باایمان شدی».<br /> <br /> همچنین، پیش از ذهبی، [[سبط بن جوزی]] (متوفای 654ق‏)‏، نیز روایت بالا را از کتاب «سرّ العالمين» غزالی نقل کرده است. [[ابن حجر عسقلانی]] (متوفای 852ق) موّرخ و از علماى بزرگ حدیث و فقه شافعى نیز مطلبی درباره حسن صبّاح از کتاب «سرّ العالمين» نقل کرده و در ضمن آن، این کتاب را به غزّالی نسبت داده است: «ابوحامد غزالی در کتاب سر العالمين، می‌گوید: من شاهد ماجرای حسن صبّاح بودم؛ آن زمانی که در زیر قلعه الموت از مردم کناره گرفته بود. اهالی این قلعه آرزو داشتند که او نزد آنان برود، ولی حسن امتناع می‌کرد».<br /> <br /> از اندیشمندان شیعی نیز [[فیض کاشانی]] (متوفای 1091ق)، که کتاب [[المحجة البيضاء]] خود را با الگوگیری از [[إحیاء العلوم]] غزالی و در راستای ویرایش آن تألیف نموده است، در مقدمه این کتاب، انتساب کتاب «سر العالمين» به غزالی را مسلّم دانسته و گزارش کرده که این کتاب بعد از گرویدن غزالی به تشیع تألیف شده است. قاضی نورالله شوشتری (۹۵۶-۱۰۱۹ق)، شهید ثالث، فقیه اصولی و محدث رجالی شیعه نیز همین دیدگاه را دارد. درعین‌حال، حسن انصاری، پژوهشگر معاصر، بر این باور است که غزالی، شیعی و زیدی نبوده، بلکه شافعی و پیروی مذهب اشعری بوده و بسیاری از آثاری که امروزه به نام او ثبت است، در حقیقت از او نیست. انصاری بر اساس اسناد زیدی نشان می‌دهد که «سر العالمين» مورد توجه زیدیه بوده و به آن برای اثبات تشیع غزالی استناد می‌کرده‌اند. در واقع، شماری از زیدیان با اطمینان خاطر زیادی تلاش داشته‌اند که او را از خود بشمار آورند&lt;ref&gt;ر.ک: انصاری، حسن&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> نسخه‌های زیادی از این کتاب در دست نیست. محقق فقط به نسخه خطی این کتاب از دارالکتب المصریه دست یافته است و همان را با ویرایش متن، شرح اعلام، شرح عبارت‌های نامأنوس، معرفی مکان‌ها و درج فهرست تفصیلی برای آن&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه محقق، ص8&lt;/ref&gt;‏، به‌همراه شرح کوتاهی از زندگی غزالی عرضه کرده است&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص12-9&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> # مقدمه مؤلف و متن کتاب.<br /> # مقدمه محقق.<br /> # فهرست موضوعات.<br /> # پایگاه اینترنتی اسلام‌کوئست،<br /> «آیا کتاب «سر العالمين و كشف ما في الدارين»، تألیف ابوحامد غزالی است»؟ به آدرس:<br /> https://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa63609<br /> # انصاری، حسن، «پاره‌هایی درباره غزالی»، بررسی‌های تاریخی، به آدرس:<br /> https://ansari.kateban.com/post/829<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:آثار کلی تصوف و عرفان]]<br /> [[رده:آثار کلی تصوف و عرفان قرن 1 – 6]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط محسن عزیزی]]</div>

Alphabetit