سراج، جعفر بن احمد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۴

2026-01-03T18:44:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۴
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	}}		}}

	'''جعفر بن احمد سرّاج''' (۴۱۹-۵۰۰ق)، محدث، قاری، فقیه حنبلی، ادیب و شاعر بغدادی در سده پنجم هجری بود. او برای فراگیری علم به سرزمین‌هایی مانند مصر و شام سفر کرد و از استادان بسیاری بهره برد. سرّاج تألیفات متعددی دارد که مشهورترین آن‌ها کتاب ~~«مصارع العشاق»~~ در موضوع عشق و عاشقی است. ابوطاهر سلفی از شاگردان نامدار اوست.		'''جعفر بن احمد سرّاج''' (۴۱۹-۵۰۰ق)، محدث، قاری، فقیه حنبلی، ادیب و شاعر بغدادی در سده پنجم هجری بود. او برای فراگیری علم به سرزمین‌هایی مانند مصر و شام سفر کرد و از استادان بسیاری بهره برد. سرّاج تألیفات متعددی دارد که مشهورترین آن‌ها کتاب «[[مصارع العشاق]]» در موضوع عشق و عاشقی است. ابوطاهر سلفی از شاگردان نامدار اوست.

	==ولادت==		==ولادت==

Hbaghizadeh در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۲

2026-01-03T18:42:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه		{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
	\| عنوان = جعفر بن احمد سرّاج		\| عنوان = جعفر بن احمد سرّاج
	\| تصویر = ~~NURجعفر بن احمد سراج~~.jpg		\| تصویر = NUR14207.jpg
	\| اندازه تصویر =		\| اندازه تصویر =
	\| توضیح تصویر =		\| توضیح تصویر =
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی \| [[ابو طاهر سلفی]] \| [[خطیب بغدادی]] (تخریج احادیث وی) \| [[شهده بنت ابری]]}}		\| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی \| [[ابو طاهر سلفی]] \| [[خطیب بغدادی]] (تخریج احادیث وی) \| [[شهده بنت ابری]]}}
	\| اجازه اجتهاد از =		\| اجازه اجتهاد از =
	\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مصارع العشاق]] \| [[~~زهد السودان (مناقب السودان)~~]] \| [[حکم الصبیان]] \| [[نظم التنبیه فی الفقه]] \| [[نظم المناسک]] \| [[نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی]] \| [[ارجوزة فی نظائر القرآن]]}}		\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[مصارع العشاق]] \| [[شعر السراج البغدادي]] \| [[حکم الصبیان]] \| [[نظم التنبیه فی الفقه]] \| [[نظم المناسک]] \| [[نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی]] \| [[ارجوزة فی نظائر القرآن]]}}
	\| سبک نوشتاری =		\| سبک نوشتاری =
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	\| امضا =		\| امضا =
	\| کد مؤلف = ~~AUTHORCODE00000AUTHORCODE~~		\| کد مؤلف = AUTHORCODE14207AUTHORCODE
	}}		}}

خط ۸۰:		خط ۸۰:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
			[[مصارع العشاق]]

			[[شعر السراج البغدادي]]
	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 دی 1404]]
	[[رده:مؤلفین-دی]]		[[رده:مؤلفین-دی]]

Hbaghizadeh: /* منابع مقاله */

2026-01-03T18:36:39Z

منابع مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۶
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	* شجاع سنجری، یوسف بن احمد، مترجم کتاب منظر الإنسان: ترجمه و فیات الاعیان و انباء ابناء الزمان ابن خلکان، ارومیه - ایران، دانشگاه اروميه، 1381 هجری شمسی		* شجاع سنجری، یوسف بن احمد، مترجم کتاب منظر الإنسان: ترجمه و فیات الاعیان و انباء ابناء الزمان ابن خلکان، ارومیه - ایران، دانشگاه اروميه، 1381 هجری شمسی
	* جبوری، کامل سلمان، معجم الأدباء من العصر الجاهلي حتى سنة 2002م، بیروت ـلبنان، دار الكتب العلمية، چاپ اول، ۲۰۰۳م-۱۴۲۴ق		* جبوری، کامل سلمان، معجم الأدباء من العصر الجاهلي حتى سنة 2002م، بیروت ـلبنان، دار الكتب العلمية، چاپ اول، ۲۰۰۳م-۱۴۲۴ق
	* زرکلی، خیرالدین،الأعلام، دارالعلم للملایین، چاپ ۸، ~~۱۹۸۹م~~		* زرکلی، خیرالدین،الأعلام، دارالعلم للملایین، چاپ ۸، ۱۹۸۹ م

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

Hbaghizadeh در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۶

2026-01-03T18:36:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۰۶
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	==ولادت==		==ولادت==
	ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج، مشهور به سرّاج قاری و ابن السراج البغدادی، در سال ۴۱۹ هجری قمری (۱۰۲۸ میلادی) در بغداد به دنیا آمد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref> او از خاندانی اهل علم و ادب بود. لقب «سرّاج» که به معنای چراغ است، به جد سوم او نسبت داده می‌شود. گفته شده این لقب یا به دلیل شغل زین‌سازی اجدادش<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> و یا به سبب نورانیت چهره و وجودش به او داده شده است.		ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج، مشهور به سرّاج قاری و ابن السراج البغدادی، در سال ۴۱۹ هجری قمری (۱۰۲۸ میلادی) در بغداد به دنیا آمد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref> <ref> ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۲۱</ref>او از خاندانی اهل علم و ادب بود. لقب «سرّاج» که به معنای چراغ است، به جد سوم او نسبت داده می‌شود. گفته شده این لقب یا به دلیل شغل زین‌سازی اجدادش<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> و یا به سبب نورانیت چهره و وجودش به او داده شده است.

	==تحصیلات==		==تحصیلات==
	سرّاج از کودکی به تحصیل علم روی آورد. علوم مختلفی مانند حدیث، قرائت قرآن، فقه حنبلی، نحو، لغت و شعر را فراگرفت. او برای تکمیل دانش خود به سفرهای علمی متعددی رفت و از محضر استادان بزرگی در بغداد و دیگر بلاد اسلامی بهره برد. از جمله اساتید مهم او در حدیث می‌توان به ابوعلی بن شاذان، ابوالقاسم بن شاهین، خلال، ابوالحسن قزوینی و ابوالقاسم تنوخی اشاره کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref><ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> او برای شنیدن حدیث و فراگیری علم به مصر، شام (سوریه)، صور (لبنان) و مکه سفر کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref>		سرّاج از کودکی به تحصیل علم روی آورد. علوم مختلفی مانند حدیث، قرائت قرآن، فقه حنبلی، نحو، لغت و شعر را فراگرفت. او برای تکمیل دانش خود به سفرهای علمی متعددی رفت و از محضر استادان بزرگی در بغداد و دیگر بلاد اسلامی بهره برد. از جمله اساتید مهم او در حدیث می‌توان به ابوعلی بن شاذان، ابوالقاسم بن شاهین، خلال، ابوالحسن قزوینی و ابوالقاسم تنوخی اشاره کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref><ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> او برای شنیدن حدیث و فراگیری علم به مصر، شام (سوریه)، صور (لبنان) و مکه سفر کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref><ref> ر.ک: جبوری، کامل سلمان، ج۲، ص۲۴</ref>

	==فعالیت‌ها==		==فعالیت‌ها==
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	* مصارع العشاق: مشهورترین اثر او در ۲۴ فصل درباره عشق و عاشقی که بارها در قاهره و استانبول چاپ شده است.		* مصارع العشاق: مشهورترین اثر او در ۲۴ فصل درباره عشق و عاشقی که بارها در قاهره و استانبول چاپ شده است.
	* زهد السودان (یا مناقب السودان یا مناقب الحبش): درباره زهد و پارسایی.		* زهد السودان (یا مناقب السودان یا مناقب الحبش): درباره زهد و پارسایی.
	* حکم الصبیان: در آداب و حکمت‌های مربوط به کودکان.		* حکم الصبیان: در آداب و حکمت‌های مربوط به کودکان.<ref> ر.ک: جبوری، کامل سلمان، ج۲، ص۲۴</ref>
			* نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی: منظومه‌ای بر اساس فقه حنبلی.<ref> ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۲۱</ref>
	* نظم التنبیه فی الفقه: منظومه‌ای در فقه.		* نظم التنبیه فی الفقه: منظومه‌ای در فقه.
	* نظم المناسک: منظومه‌ای درباره مناسک حج.		* نظم المناسک: منظومه‌ای درباره مناسک حج.
	* نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی: منظومه‌ای بر اساس فقه حنبلی.
	* ارجوزة فی نظائر القرآن: نسخه خطی آن در کتابخانه اسکندریه موجود است.		* ارجوزة فی نظائر القرآن: نسخه خطی آن در کتابخانه اسکندریه موجود است.
	* نظم المبتدأ: منظومه‌ای از کتاب المبتدأ اثر وهب بن منبه.<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۲</ref>		* نظم المبتدأ: منظومه‌ای از کتاب المبتدأ اثر وهب بن منبه.<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۲</ref>
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	* مدرس، محمدعلی، ریحانة الأدب فی تراجم المعروفین بالکنیة أو اللقب، یا، کنی و القاب؛ ج۴، تهران - ایران، انتشارات خیام، 1369 هجری شمسی		* مدرس، محمدعلی، ریحانة الأدب فی تراجم المعروفین بالکنیة أو اللقب، یا، کنی و القاب؛ ج۴، تهران - ایران، انتشارات خیام، 1369 هجری شمسی
	* شجاع سنجری، یوسف بن احمد، مترجم کتاب منظر الإنسان: ترجمه و فیات الاعیان و انباء ابناء الزمان ابن خلکان، ارومیه - ایران، دانشگاه اروميه، 1381 هجری شمسی		* شجاع سنجری، یوسف بن احمد، مترجم کتاب منظر الإنسان: ترجمه و فیات الاعیان و انباء ابناء الزمان ابن خلکان، ارومیه - ایران، دانشگاه اروميه، 1381 هجری شمسی
	*		* جبوری، کامل سلمان، معجم الأدباء من العصر الجاهلي حتى سنة 2002م، بیروت ـلبنان، دار الكتب العلمية، چاپ اول، ۲۰۰۳م-۱۴۲۴ق
			* زرکلی، خیرالدین،الأعلام، دارالعلم للملایین، چاپ ۸، ۱۹۸۹م
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جعفر بن احمد سرّاج | تصویر = NURجعفر بن احمد سراج.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج | نام‌های دیگر = سرّاج قاری، ابن السراج البغدادی | لقب = سرّاج | تخلص...» ایجاد کرد

2026-01-03T13:55:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جعفر بن احمد سرّاج | تصویر = NURجعفر بن احمد سراج.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج | نام‌های دیگر = سرّاج قاری، ابن السراج البغدادی | لقب = سرّاج | تخلص...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = جعفر بن احمد سرّاج
| تصویر = NURجعفر بن احمد سراج.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج
| نام‌های دیگر = سرّاج قاری، ابن السراج البغدادی
| لقب = سرّاج
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر = احمد بن حسین
| ولادت = ۴۱۹ قمری
| محل تولد = بغداد
| کشور تولد = عراق
| محل زندگی = بغداد، صور (لبنان)، شام، مصر
| رحلت = ۲۱ صفر ۵۰۰ قمری
| شهادت =
| مدفن = باب ابرز (یا اجمه) در بغداد
| طول عمر = ۸۱ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین = اسلام
| مذهب = حنبلی
| پیشه = محدث، قاری، فقیه، ادیب، شاعر
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = حدیث، قرائت، فقه، ادبیات عرب
| منصب =
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[ابوعلی بن شاذان]] | [[ابوالقاسم بن شاهین]] | [[خلال]] | [[ابوالحسن قزوینی]] | [[ابوالقاسم تنوخی]]}}
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[ابو طاهر سلفی]] | [[خطیب بغدادی]] (تخریج احادیث وی) | [[شهده بنت ابری]]}}
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مصارع العشاق]] | [[زهد السودان (مناقب السودان)]] | [[حکم الصبیان]] | [[نظم التنبیه فی الفقه]] | [[نظم المناسک]] | [[نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی]] | [[ارجوزة فی نظائر القرآن]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE00000AUTHORCODE
}}

'''جعفر بن احمد سرّاج''' (۴۱۹-۵۰۰ق)، محدث، قاری، فقیه حنبلی، ادیب و شاعر بغدادی در سده پنجم هجری بود. او برای فراگیری علم به سرزمین‌هایی مانند مصر و شام سفر کرد و از استادان بسیاری بهره برد. سرّاج تألیفات متعددی دارد که مشهورترین آن‌ها کتاب «مصارع العشاق» در موضوع عشق و عاشقی است. ابوطاهر سلفی از شاگردان نامدار اوست.

==ولادت==
ابومحمد جعفر بن احمد بن حسین بن احمد بن جعفر سرّاج، مشهور به سرّاج قاری و ابن السراج البغدادی، در سال ۴۱۹ هجری قمری (۱۰۲۸ میلادی) در بغداد به دنیا آمد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref> او از خاندانی اهل علم و ادب بود. لقب «سرّاج» که به معنای چراغ است، به جد سوم او نسبت داده می‌شود. گفته شده این لقب یا به دلیل شغل زین‌سازی اجدادش<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> و یا به سبب نورانیت چهره و وجودش به او داده شده است.

==تحصیلات==
سرّاج از کودکی به تحصیل علم روی آورد. علوم مختلفی مانند حدیث، قرائت قرآن، فقه حنبلی، نحو، لغت و شعر را فراگرفت. او برای تکمیل دانش خود به سفرهای علمی متعددی رفت و از محضر استادان بزرگی در بغداد و دیگر بلاد اسلامی بهره برد. از جمله اساتید مهم او در حدیث می‌توان به ابوعلی بن شاذان، ابوالقاسم بن شاهین، خلال، ابوالحسن قزوینی و ابوالقاسم تنوخی اشاره کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref><ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۱</ref> او برای شنیدن حدیث و فراگیری علم به مصر، شام (سوریه)، صور (لبنان) و مکه سفر کرد.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref>

==فعالیت‌ها==
سرّاج قاری شخصیتی جامع‌العلوم بود و در چندین حوزه تخصص داشت. او به عنوان یک «محدث عصر» و «علامه زمانه» شناخته می‌شد و حافظه‌ای قوی داشت. در زمینه قرائت قرآن نیز مهارت فراوانی داشت و به همین دلیل به «قاری» ملقب شد. در فقه، از فقهای مذهب حنبلی بود و آثاری در این زمینه تألیف کرد. همچنین در ادبیات عرب (نحو و لغت) استاد بود و اشعار نیکویی می‌سرود. تواضع و سلامت جسمانی (به طوری که تا پایان عمر بیمار نشد) از ویژگی‌های اخلاقی برجسته او ذکر شده است. بسیاری از طالبان علم، از جمله ابوطاهر سلفی که از اعیان زمانه بود، با افتخار از او روایت می‌کردند.

==وفات==
ابومحمد جعفر بن احمد سرّاج، سرانجام در شب یکشنبه ۲۱ صفر سال ۵۰۰ هجری قمری (مطابق با ۱۱ یا ۲۱ اکتبر ۱۱۰۶ میلادی) در بغداد درگذشت.<ref> ر.ک: فروخ، عمر، ج۳، ص۲۰۹</ref> <ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۲</ref>برخی منابع سال وفات را ۵۰۱ یا ۵۰۲ قمری نیز ذکر کرده‌اند. او در گورستان باب ابرز (که به اجمه نیز معروف است) در بغداد به خاک سپرده شد.<ref> ر.ک: مدرس، محمدعلی، ج۴، ص۳۹۶</ref><ref> ر.ک: شجاع سنجری، یوسف بن احمد، ج۱، ص ۲۹۴</ref>

==آثار==
مهمترین آثار وی عبارتند از:
* مصارع العشاق: مشهورترین اثر او در ۲۴ فصل درباره عشق و عاشقی که بارها در قاهره و استانبول چاپ شده است.
* زهد السودان (یا مناقب السودان یا مناقب الحبش): درباره زهد و پارسایی.
* حکم الصبیان: در آداب و حکمت‌های مربوط به کودکان.
* نظم التنبیه فی الفقه: منظومه‌ای در فقه.
* نظم المناسک: منظومه‌ای درباره مناسک حج.
* نظم الخرقی فی الفقه الحنبلی: منظومه‌ای بر اساس فقه حنبلی.
* ارجوزة فی نظائر القرآن: نسخه خطی آن در کتابخانه اسکندریه موجود است.
* نظم المبتدأ: منظومه‌ای از کتاب المبتدأ اثر وهب بن منبه.<ref> ر.ک: مهدوی دامغانی، محمود، ج۲۳، ص۲۴۲</ref>

==پانويس ==
<references />

==منابع مقاله==
* فروخ، عمر، تاريخ الأدب العربي: من مطلع القرن الخامس الهجري إلى الفتح العثماني، ج۳، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ۷، آوریل ۲۰۰۶.
* مهدوی دامغانی، محمود، «دانشنامه جهان اسلام»، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، ج۲۳، تهران، بنیاد دایرة‎المعارف اسلامی، چاپ دوم، 1378
* مدرس، محمدعلی، ریحانة الأدب فی تراجم المعروفین بالکنیة أو اللقب، یا، کنی و القاب؛ ج۴، تهران - ایران، انتشارات خیام، 1369 هجری شمسی
* شجاع سنجری، یوسف بن احمد، مترجم کتاب منظر الإنسان: ترجمه و فیات الاعیان و انباء ابناء الزمان ابن خلکان، ارومیه - ایران، دانشگاه اروميه، 1381 هجری شمسی
*

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مؤلفین-دی]]