https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87سته ضروریه و فصول اربعه - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T12:01:35Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=820457&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۳2026-03-12T08:43:30Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1399 </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1399 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE183275AUTOMATIONCODE</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =8ـ53ـ6288ـ622ـ978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =8ـ53ـ6288ـ622ـ978</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آبان) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آبان) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1403]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1403]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-804545:rev-820457 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=804545&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'2025-10-29T17:07:24Z<p>جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|امیر علیشیر نوایی]] فرهنگمرد و سیاستورزی که در سال 844 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ</del>.ق در هرات چشم به جهان گشود و در سال 906 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ</del>.ق در همین شهر دیده بر دنیا فرو بست، از شخصیتهای برجستۀ واپسین دهههای فرمانروایی تیموریان به شمار میآمد. وی که به روزگار پادشاهی سلطان حسین بایقرا میزیست، واجد جایگاهی پرفرازورفعت در تاریخ ایران است. آنچه موجب دستیابی وی به چنین جایگاهی شد را میتوان در چند مورد خلاصه کرد: حضور توانمندانه در آوردگاه سیاست، نگارش و سرایش آثار فراوان به دو زبان ترکی و فارسی، پشتیبانی افزون و گسترده از کنشگران عرصههای علم و ادب و هنر، خدمات و اقدامات عامالمنفعۀ بسیار. به این چهار مورد در پیشگفتار این کتاب به تفصیل پرداخته شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|امیر علیشیر نوایی]] فرهنگمرد و سیاستورزی که در سال 844 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق در هرات چشم به جهان گشود و در سال 906 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق در همین شهر دیده بر دنیا فرو بست، از شخصیتهای برجستۀ واپسین دهههای فرمانروایی تیموریان به شمار میآمد. وی که به روزگار پادشاهی سلطان حسین بایقرا میزیست، واجد جایگاهی پرفرازورفعت در تاریخ ایران است. آنچه موجب دستیابی وی به چنین جایگاهی شد را میتوان در چند مورد خلاصه کرد: حضور توانمندانه در آوردگاه سیاست، نگارش و سرایش آثار فراوان به دو زبان ترکی و فارسی، پشتیبانی افزون و گسترده از کنشگران عرصههای علم و ادب و هنر، خدمات و اقدامات عامالمنفعۀ بسیار. به این چهار مورد در پیشگفتار این کتاب به تفصیل پرداخته شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از [[همایونفرخ، رکنالدین|رکنالدین همایونفرخ]] که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود [[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|نوایی]] در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از [[همایونفرخ، رکنالدین|رکنالدین همایونفرخ]] که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود [[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|نوایی]] در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764836:rev-804545 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=764836&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2024-12-12T08:14:47Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرایش شعر در قالب قصیده دارای پیشینهای به نسبت دیرین در تاریخ کهن ایران بوده و بهره جستن از قصیده برای بیان مضامینی چون مدح، هجو، حمد، نعت، وصف، فخر و .... نیز همواره سنتی معمول، مرسوم و مقبول در میان شاعران ایرانزمین محسوب شده است. چهبسا میتوان گفت قصیده دستکم تا پایان سدۀ ششم هجری، پرکاربردترین قالب شعری بوده و فرهنگمردان سخنپرور ایرانی چون [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی غزنوی]]، [[خاقانی، بدیل بن علی|خاقانی شروانی]]، [[انوری، محمد بن محمد|انوری ابیوردی]] و ... توانمندانه یارای آن یافته بودند ادب پربار فارسی را با قصاید نغز و ناب خویش غنایی دوچندان بخشند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرایش شعر در قالب قصیده دارای پیشینهای به نسبت دیرین در تاریخ کهن ایران بوده و بهره جستن از قصیده برای بیان مضامینی چون مدح، هجو، حمد، نعت، وصف، فخر و.... نیز همواره سنتی معمول، مرسوم و مقبول در میان شاعران ایرانزمین محسوب شده است. چهبسا میتوان گفت قصیده دستکم تا پایان سدۀ ششم هجری، پرکاربردترین قالب شعری بوده و فرهنگمردان سخنپرور ایرانی چون [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی غزنوی]]، [[خاقانی، بدیل بن علی|خاقانی شروانی]]، [[انوری، محمد بن محمد|انوری ابیوردی]] و... توانمندانه یارای آن یافته بودند ادب پربار فارسی را با قصاید نغز و ناب خویش غنایی دوچندان بخشند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سدۀ هفتم هجری و همزمان با آغاز یورش خانمانسوز مغولان و در پی آن حکومت طولانیمدت جانشینان چنگیزی از میزان عنایت و توجه به قصیدهسرایی فروکاسته شد، دیگر آن رغبت روزافزون به این مسئله میان سخنسرایان مشاهده نشد و این قالبهای شعری غزل و مثنوی بودند که در طریق محبوبیت با برگرفته شدن گامهای بلند از سوی پرآوازگانی چون مولوی، سعدی، حافظ و .... گوی سبقت از قصیده را ربودند. با این حال نباید این را بدین معنی پنداشت که دیگر کسی در پی قصیدهسرایی برنیامد؛ زیرا کشتی قصیده هیچگاه در دریای ژرف شعر فارسی به گل ننشست و در دورههای مختلف زمانی به سبب حضور تاریخی نامآوران پیشگفته و همچنین پارسیسرایانی چون [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]]، [[ابن یمین، محمود بن یمینالدین|ابن یمین]]، [[جامی، عبدالرحمن|جامی]] و .... ناگزیر از آن شد تا خود را از لنگرانداختن در لنگرگاه انزوا و گوشهنشینی وا رهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سدۀ هفتم هجری و همزمان با آغاز یورش خانمانسوز مغولان و در پی آن حکومت طولانیمدت جانشینان چنگیزی از میزان عنایت و توجه به قصیدهسرایی فروکاسته شد، دیگر آن رغبت روزافزون به این مسئله میان سخنسرایان مشاهده نشد و این قالبهای شعری غزل و مثنوی بودند که در طریق محبوبیت با برگرفته شدن گامهای بلند از سوی پرآوازگانی چون مولوی، سعدی، حافظ و.... گوی سبقت از قصیده را ربودند. با این حال نباید این را بدین معنی پنداشت که دیگر کسی در پی قصیدهسرایی برنیامد؛ زیرا کشتی قصیده هیچگاه در دریای ژرف شعر فارسی به گل ننشست و در دورههای مختلف زمانی به سبب حضور تاریخی نامآوران پیشگفته و همچنین پارسیسرایانی چون [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]]، [[ابن یمین، محمود بن یمینالدین|ابن یمین]]، [[جامی، عبدالرحمن|جامی]] و.... ناگزیر از آن شد تا خود را از لنگرانداختن در لنگرگاه انزوا و گوشهنشینی وا رهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-762484:rev-764836 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=762484&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵2024-11-12T11:35:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۵۶۷۴/س۴ن۷ ۱۳۹۹</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرعلیشیرنوایی، علیشیر بن کیچکنه، ۸۴۴-۹۰۶؟ق. - نقد و تفسیر,قصیده فارسی - قرن ۹ق.,شعر فارسی - قرن ۹ق.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =لوگوس </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =لوگوس </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آبان) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آبان) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=762483&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۴2024-11-12T11:34:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سته ضروریه و فصول اربعه''' تألیف امیر علیشیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوایی، </del>با مقدمه، تصحیح و تحشیه امیر نعمتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیمائی، </del>مهدی قاسمنیا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودسری، </del>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از رکنالدین همایونفرخ که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود نوایی در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سته ضروریه و فصول اربعه''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیر علیشیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوایی]]، </ins>با مقدمه، تصحیح و تحشیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نعمتی لیمائی، امیر|</ins>امیر نعمتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیمائی]]، [[قاسمنیا رودسری، مهدی|</ins>مهدی قاسمنیا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودسری]]، </ins>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[همایونفرخ، رکنالدین|</ins>رکنالدین همایونفرخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیر علیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرایش شعر در قالب قصیده دارای پیشینهای به نسبت دیرین در تاریخ کهن ایران بوده و بهره جستن از قصیده برای بیان مضامینی چون مدح، هجو، حمد، نعت، وصف، فخر و .... نیز همواره سنتی معمول، مرسوم و مقبول در میان شاعران ایرانزمین محسوب شده است. چهبسا میتوان گفت قصیده دستکم تا پایان سدۀ ششم هجری، پرکاربردترین قالب شعری بوده و فرهنگمردان سخنپرور ایرانی چون سنایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی، </del>خاقانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروانی، </del>انوری ابیوردی و ... توانمندانه یارای آن یافته بودند ادب پربار فارسی را با قصاید نغز و ناب خویش غنایی دوچندان بخشند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرایش شعر در قالب قصیده دارای پیشینهای به نسبت دیرین در تاریخ کهن ایران بوده و بهره جستن از قصیده برای بیان مضامینی چون مدح، هجو، حمد، نعت، وصف، فخر و .... نیز همواره سنتی معمول، مرسوم و مقبول در میان شاعران ایرانزمین محسوب شده است. چهبسا میتوان گفت قصیده دستکم تا پایان سدۀ ششم هجری، پرکاربردترین قالب شعری بوده و فرهنگمردان سخنپرور ایرانی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سنایی، مجدود بن آدم|</ins>سنایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی]]، [[خاقانی، بدیل بن علی|</ins>خاقانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروانی]]، [[انوری، محمد بن محمد|</ins>انوری ابیوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و ... توانمندانه یارای آن یافته بودند ادب پربار فارسی را با قصاید نغز و ناب خویش غنایی دوچندان بخشند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سدۀ هفتم هجری و همزمان با آغاز یورش خانمانسوز مغولان و در پی آن حکومت طولانیمدت جانشینان چنگیزی از میزان عنایت و توجه به قصیدهسرایی فروکاسته شد، دیگر آن رغبت روزافزون به این مسئله میان سخنسرایان مشاهده نشد و این قالبهای شعری غزل و مثنوی بودند که در طریق محبوبیت با برگرفته شدن گامهای بلند از سوی پرآوازگانی چون مولوی، سعدی، حافظ و .... گوی سبقت از قصیده را ربودند. با این حال نباید این را بدین معنی پنداشت که دیگر کسی در پی قصیدهسرایی برنیامد؛ زیرا کشتی قصیده هیچگاه در دریای ژرف شعر فارسی به گل ننشست و در دورههای مختلف زمانی به سبب حضور تاریخی نامآوران پیشگفته و همچنین پارسیسرایانی چون عطار، ابن یمین، جامی و .... ناگزیر از آن شد تا خود را از لنگرانداختن در لنگرگاه انزوا و گوشهنشینی وا رهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سدۀ هفتم هجری و همزمان با آغاز یورش خانمانسوز مغولان و در پی آن حکومت طولانیمدت جانشینان چنگیزی از میزان عنایت و توجه به قصیدهسرایی فروکاسته شد، دیگر آن رغبت روزافزون به این مسئله میان سخنسرایان مشاهده نشد و این قالبهای شعری غزل و مثنوی بودند که در طریق محبوبیت با برگرفته شدن گامهای بلند از سوی پرآوازگانی چون مولوی، سعدی، حافظ و .... گوی سبقت از قصیده را ربودند. با این حال نباید این را بدین معنی پنداشت که دیگر کسی در پی قصیدهسرایی برنیامد؛ زیرا کشتی قصیده هیچگاه در دریای ژرف شعر فارسی به گل ننشست و در دورههای مختلف زمانی به سبب حضور تاریخی نامآوران پیشگفته و همچنین پارسیسرایانی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عطار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن ابراهیم|عطار]]، [[</ins>ابن یمین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمود بن یمینالدین|ابن یمین]]، [[جامی، عبدالرحمن|</ins>جامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و .... ناگزیر از آن شد تا خود را از لنگرانداختن در لنگرگاه انزوا و گوشهنشینی وا رهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر علیشیر نوایی فرهنگمرد و سیاستورزی که در سال 844 هـ.ق در هرات چشم به جهان گشود و در سال 906 هـ.ق در همین شهر دیده بر دنیا فرو بست، از شخصیتهای برجستۀ واپسین دهههای فرمانروایی تیموریان به شمار میآمد. وی که به روزگار پادشاهی سلطان حسین بایقرا میزیست، واجد جایگاهی پرفرازورفعت در تاریخ ایران است. آنچه موجب دستیابی وی به چنین جایگاهی شد را میتوان در چند مورد خلاصه کرد: حضور توانمندانه در آوردگاه سیاست، نگارش و سرایش آثار فراوان به دو زبان ترکی و فارسی، پشتیبانی افزون و گسترده از کنشگران عرصههای علم و ادب و هنر، خدمات و اقدامات عامالمنفعۀ بسیار. به این چهار مورد در پیشگفتار این کتاب به تفصیل پرداخته شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیر علیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فرهنگمرد و سیاستورزی که در سال 844 هـ.ق در هرات چشم به جهان گشود و در سال 906 هـ.ق در همین شهر دیده بر دنیا فرو بست، از شخصیتهای برجستۀ واپسین دهههای فرمانروایی تیموریان به شمار میآمد. وی که به روزگار پادشاهی سلطان حسین بایقرا میزیست، واجد جایگاهی پرفرازورفعت در تاریخ ایران است. آنچه موجب دستیابی وی به چنین جایگاهی شد را میتوان در چند مورد خلاصه کرد: حضور توانمندانه در آوردگاه سیاست، نگارش و سرایش آثار فراوان به دو زبان ترکی و فارسی، پشتیبانی افزون و گسترده از کنشگران عرصههای علم و ادب و هنر، خدمات و اقدامات عامالمنفعۀ بسیار. به این چهار مورد در پیشگفتار این کتاب به تفصیل پرداخته شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از رکنالدین همایونفرخ که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود نوایی در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[همایونفرخ، رکنالدین|</ins>رکنالدین همایونفرخ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این کتاب این قصاید دهگانه با استفاده از سه نسخه تصحیح شده است. نخست نسخهای که مطابق نسخۀ منتشرشده در جلد بیستم مجموعۀ آثار امیر علیشیر نوایی چاپ ازبکستان بوده است و در تارنمای کتابخانۀ ملی امیر علیشیر نوایی تاشکند به صورت برخط میشد از آن سود جست. دوم نسخهای که در کشور افغانستان منتشر شده و البته تنها قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را شامل بوده است و سوم دیوان فارسی امیر علیشیر نوایی که در تهران منتشر شده و تنها یک قصیده از قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را دربر داشته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/4846 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این کتاب این قصاید دهگانه با استفاده از سه نسخه تصحیح شده است. نخست نسخهای که مطابق نسخۀ منتشرشده در جلد بیستم مجموعۀ آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیر علیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ ازبکستان بوده است و در تارنمای کتابخانۀ ملی امیر علیشیر نوایی تاشکند به صورت برخط میشد از آن سود جست. دوم نسخهای که در کشور افغانستان منتشر شده و البته تنها قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را شامل بوده است و سوم دیوان فارسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه|</ins>امیر علیشیر نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در تهران منتشر شده و تنها یک قصیده از قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را دربر داشته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/4846 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87&diff=761675&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURسته ضروریه و فصول اربعهJ1.jpg | عنوان =سته ضروریه و فصول اربعه | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه (نویسنده) نعمتی لیمائی، امیر (مقدمه، تصحیح و تحشیه) قاسمنیا رودس...» ایجاد کرد2024-11-08T19:36:11Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURسته ضروریه و فصول اربعهJ1.jpg | عنوان =سته ضروریه و فصول اربعه | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%DA%A9%DB%8C%DA%86%DA%A9%D9%86%D9%87" title="امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه">امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%DB%8C_%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="نعمتی لیمائی، امیر (صفحه وجود ندارد)">نعمتی لیمائی، امیر</a> (مقدمه، تصحیح و تحشیه) قاسمنیا رودس...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURسته ضروریه و فصول اربعهJ1.jpg<br />
| عنوان =سته ضروریه و فصول اربعه<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[امیرعلیشیر نوایی، علیشیر بن کیچکنه]] (نویسنده)<br />
[[نعمتی لیمائی، امیر]] (مقدمه، تصحیح و تحشیه)<br />
[[قاسمنیا رودسری، مهدی]] (مقدمه، تصحیح و تحشیه)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =لوگوس <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1399 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =8ـ53ـ6288ـ622ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''سته ضروریه و فصول اربعه''' تألیف امیر علیشیر نوایی، با مقدمه، تصحیح و تحشیه امیر نعمتی لیمائی، مهدی قاسمنیا رودسری، محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از رکنالدین همایونفرخ که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود نوایی در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
سرایش شعر در قالب قصیده دارای پیشینهای به نسبت دیرین در تاریخ کهن ایران بوده و بهره جستن از قصیده برای بیان مضامینی چون مدح، هجو، حمد، نعت، وصف، فخر و .... نیز همواره سنتی معمول، مرسوم و مقبول در میان شاعران ایرانزمین محسوب شده است. چهبسا میتوان گفت قصیده دستکم تا پایان سدۀ ششم هجری، پرکاربردترین قالب شعری بوده و فرهنگمردان سخنپرور ایرانی چون سنایی غزنوی، خاقانی شروانی، انوری ابیوردی و ... توانمندانه یارای آن یافته بودند ادب پربار فارسی را با قصاید نغز و ناب خویش غنایی دوچندان بخشند.<br />
<br />
در سدۀ هفتم هجری و همزمان با آغاز یورش خانمانسوز مغولان و در پی آن حکومت طولانیمدت جانشینان چنگیزی از میزان عنایت و توجه به قصیدهسرایی فروکاسته شد، دیگر آن رغبت روزافزون به این مسئله میان سخنسرایان مشاهده نشد و این قالبهای شعری غزل و مثنوی بودند که در طریق محبوبیت با برگرفته شدن گامهای بلند از سوی پرآوازگانی چون مولوی، سعدی، حافظ و .... گوی سبقت از قصیده را ربودند. با این حال نباید این را بدین معنی پنداشت که دیگر کسی در پی قصیدهسرایی برنیامد؛ زیرا کشتی قصیده هیچگاه در دریای ژرف شعر فارسی به گل ننشست و در دورههای مختلف زمانی به سبب حضور تاریخی نامآوران پیشگفته و همچنین پارسیسرایانی چون عطار، ابن یمین، جامی و .... ناگزیر از آن شد تا خود را از لنگرانداختن در لنگرگاه انزوا و گوشهنشینی وا رهاند.<br />
<br />
بازار قصیدهسرایی از سدۀ هفتم هجری و قرنها پس از آن، چندانکه باید و شاید رونق نداشت و عطف توجه منظومکنندگان کلام در کفۀ ترازو بیشتر به جانب قالبهایی چون غزل و مثنوی سنگینی مینمود. امیر علیشیر نوایی سیاستمدار و فرهنگمرد نامی سدۀ نهم هجری که در واپسین دهههای حکومت تیموریان میزیست و آثار منظوم و منثور بسیار به دو زبان ترکی (جغتایی) و فارسی از خود به یادگار نهاد، نیز بخش عمدهای از طبعآزماییهای شعری خویش را به پیروی از سنت رایج آن روزگار در قالبهایی چون غزل و مثنوی فرجام بخشید. با وجود این، او رخصت نداد ماه بخت قصیده به طور کامل در محاق افتد و با کشیدن کبدۀ سنگین کاری سترگ به پردازش کلام و سرایش سخن در این قالب هم دست یازید.<br />
<br />
امیر علیشیر نوایی فرهنگمرد و سیاستورزی که در سال 844 هـ.ق در هرات چشم به جهان گشود و در سال 906 هـ.ق در همین شهر دیده بر دنیا فرو بست، از شخصیتهای برجستۀ واپسین دهههای فرمانروایی تیموریان به شمار میآمد. وی که به روزگار پادشاهی سلطان حسین بایقرا میزیست، واجد جایگاهی پرفرازورفعت در تاریخ ایران است. آنچه موجب دستیابی وی به چنین جایگاهی شد را میتوان در چند مورد خلاصه کرد: حضور توانمندانه در آوردگاه سیاست، نگارش و سرایش آثار فراوان به دو زبان ترکی و فارسی، پشتیبانی افزون و گسترده از کنشگران عرصههای علم و ادب و هنر، خدمات و اقدامات عامالمنفعۀ بسیار. به این چهار مورد در پیشگفتار این کتاب به تفصیل پرداخته شده است.<br />
<br />
محققان و پژوهشگران تاکنون به پیروی از رکنالدین همایونفرخ که دیوان فارسی نوایی به اهتمام او انتشار یافت، معتقد بودند که نوایی تنها صاحب یک قصیده با عنوان «تحفة الافکار» بوده است؛ اما خود نوایی در آثار خود و از جمله در «محاکمة اللغتین» از قصاید دهگانۀ خویش یاد کرده است. این قصاید دهگانه را امیر علیشیر نوایی در دو مجموعۀ مجزا گردآوری کرده که نخستین آن را «ستۀ ضروریه» نام نهاده که دربرگیرندۀ شش قصیده است و دومی را اسم به «فصول اربعه» معین داشت که دربردارندۀ چهار قصیده است.<br />
<br />
در این کتاب این قصاید دهگانه با استفاده از سه نسخه تصحیح شده است. نخست نسخهای که مطابق نسخۀ منتشرشده در جلد بیستم مجموعۀ آثار امیر علیشیر نوایی چاپ ازبکستان بوده است و در تارنمای کتابخانۀ ملی امیر علیشیر نوایی تاشکند به صورت برخط میشد از آن سود جست. دوم نسخهای که در کشور افغانستان منتشر شده و البته تنها قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را شامل بوده است و سوم دیوان فارسی امیر علیشیر نوایی که در تهران منتشر شده و تنها یک قصیده از قصاید ششگانۀ «ستۀ ضروریه» را دربر داشته است.<ref> [https://literaturelib.com/books/4846 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(آبان) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>Hbaghizadeh