https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84زهر الخمائل علی الشمائل - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T06:16:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84&diff=700521&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۴2023-12-23T10:24:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تفسیر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تفاسیر سور و آیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1402</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-700520:rev-700521 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84&diff=700520&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۱2023-12-23T10:21:48Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''زهر الخمائل علی الشمائل'''، اثر جلالالدین سیوطی (متوفی 911ق)، رسالهای است کوچک و مختصر در تلخیص کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الشمائل المحمدية» </del>ابوعیسی محمد بن سوره ترمذی (متوفی 279ق).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''زهر الخمائل علی الشمائل'''، اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|</ins>جلالالدین سیوطی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی 911ق)، رسالهای است کوچک و مختصر در تلخیص کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الشمائل المحمدية]]» [[ترمذی، محمد بن عیسی|</ins>ابوعیسی محمد بن سوره ترمذی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی 279ق).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حاجی خلیفه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«كشف الظنون»، </del>صحت انتساب این کتاب به سیوطی را تأیید نموده و آن را جزو آثار وی، برشمرده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص7</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله|</ins>حاجی خلیفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[كشف الظنون عن أسامي الكتب و الفنون|كشف الظنون]]»، </ins>صحت انتساب این کتاب به سیوطی را تأیید نموده و آن را جزو آثار وی، برشمرده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص7</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«الشمائل» جمع «شمال» (به کسر شین)، به معنای طبیعت و سرشت است و شامل خلق (به فتح خاء) و خلق (به ضم خاء) هر دو میشود. مراد از خلق (به فتح خاء)، صورت انسان و شکل ظاهری او مانند سفیدی، بلندی و... و منظور از خلق (به ضم خاء)، صورت باطنی انسان مانند حلم، علم و... است. اما «الخمائل» جمع «خمیله» به معنای هرچیزی است که دارای شاخه بوده و شاخههای آن، به هم گره خورده باشد و همینطور به معنای زمین هموار و پاکیزهای است که گیاهانش شبیه گل همیشه بهار (یا گیاه تاج خروس، دارای برگها و شکوفههای مخملی و ارغوانی) است. علت نامگذاری کتاب به این نام زیبا، به این دلیل است که کار سیوطی در تلخیص خودش برای خوانندگان، مانند کار کسی است که اقدام به جمعآوری شکوفه و گلی از هر باغی کرده تا در اطراف شاخهها پراکنده شود. وی سخنان اهل حدیث و علما را جمعآوری نموده تا آنها را پیرامون شمایل نبوی پراکنده سازد<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«الشمائل» جمع «شمال» (به کسر شین)، به معنای طبیعت و سرشت است و شامل خلق (به فتح خاء) و خلق (به ضم خاء) هر دو میشود. مراد از خلق (به فتح خاء)، صورت انسان و شکل ظاهری او مانند سفیدی، بلندی و... و منظور از خلق (به ضم خاء)، صورت باطنی انسان مانند حلم، علم و... است. اما «الخمائل» جمع «خمیله» به معنای هرچیزی است که دارای شاخه بوده و شاخههای آن، به هم گره خورده باشد و همینطور به معنای زمین هموار و پاکیزهای است که گیاهانش شبیه گل همیشه بهار (یا گیاه تاج خروس، دارای برگها و شکوفههای مخملی و ارغوانی) است. علت نامگذاری کتاب به این نام زیبا، به این دلیل است که کار سیوطی در تلخیص خودش برای خوانندگان، مانند کار کسی است که اقدام به جمعآوری شکوفه و گلی از هر باغی کرده تا در اطراف شاخهها پراکنده شود. وی سخنان اهل حدیث و علما را جمعآوری نموده تا آنها را پیرامون شمایل نبوی پراکنده سازد<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیوطی در تلخیص خود، ویژگیهای زیر را (با ذکر و شرح و بیان غریب الحدیث در آنها، با ذکر نظرات ائمه لغت و شارحان حدیث و اظهار نظر خویش)، بیان کرده است:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|</ins>سیوطی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تلخیص خود، ویژگیهای زیر را (با ذکر و شرح و بیان غریب الحدیث در آنها، با ذکر نظرات ائمه لغت و شارحان حدیث و اظهار نظر خویش)، بیان کرده است:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفت پیامبر(ص)؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفت پیامبر(ص)؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مهر نبوت؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مهر نبوت؛</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-699736:rev-700520 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B2%D9%87%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%84&diff=699736&oldid=prevA-esmaili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR75921J1.jpg | عنوان = زهر الخمائل على الشمائل أوصاف النبي صلی الله علیه و آله و سلم | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر (نويسنده) عاشور، مصطفی (محقق) |زبان | زبان = عربی |...» ایجاد کرد2023-12-21T04:19:24Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR75921J1.jpg | عنوان = زهر الخمائل على الشمائل أوصاف النبي صلی الله علیه و آله و سلم | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B3%DB%8C%D9%88%D8%B7%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%A8%DA%A9%D8%B1" class="mw-redirect" title="سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر">سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%8C_%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="عاشور، مصطفی (صفحه وجود ندارد)">عاشور، مصطفی</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR75921J1.jpg<br />
| عنوان = زهر الخمائل على الشمائل أوصاف النبي صلی الله علیه و آله و سلم<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر]] (نويسنده)<br />
[[عاشور، مصطفی]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = س9ز9 22/7 BP <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = مکتبة القرآن<br />
| مکان نشر = مصر - قاهره<br />
| سال نشر = 13سده<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE75921AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 75921<br />
| کتابخوان همراه نور = 75921<br />
| کد پدیدآور = 615<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''زهر الخمائل علی الشمائل'''، اثر جلالالدین سیوطی (متوفی 911ق)، رسالهای است کوچک و مختصر در تلخیص کتاب «الشمائل المحمدية» ابوعیسی محمد بن سوره ترمذی (متوفی 279ق).<br />
<br />
حاجی خلیفه در «كشف الظنون»، صحت انتساب این کتاب به سیوطی را تأیید نموده و آن را جزو آثار وی، برشمرده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص7</ref>.<br />
<br />
«الشمائل» جمع «شمال» (به کسر شین)، به معنای طبیعت و سرشت است و شامل خلق (به فتح خاء) و خلق (به ضم خاء) هر دو میشود. مراد از خلق (به فتح خاء)، صورت انسان و شکل ظاهری او مانند سفیدی، بلندی و... و منظور از خلق (به ضم خاء)، صورت باطنی انسان مانند حلم، علم و... است. اما «الخمائل» جمع «خمیله» به معنای هرچیزی است که دارای شاخه بوده و شاخههای آن، به هم گره خورده باشد و همینطور به معنای زمین هموار و پاکیزهای است که گیاهانش شبیه گل همیشه بهار (یا گیاه تاج خروس، دارای برگها و شکوفههای مخملی و ارغوانی) است. علت نامگذاری کتاب به این نام زیبا، به این دلیل است که کار سیوطی در تلخیص خودش برای خوانندگان، مانند کار کسی است که اقدام به جمعآوری شکوفه و گلی از هر باغی کرده تا در اطراف شاخهها پراکنده شود. وی سخنان اهل حدیث و علما را جمعآوری نموده تا آنها را پیرامون شمایل نبوی پراکنده سازد<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>.<br />
<br />
سیوطی در تلخیص خود، ویژگیهای زیر را (با ذکر و شرح و بیان غریب الحدیث در آنها، با ذکر نظرات ائمه لغت و شارحان حدیث و اظهار نظر خویش)، بیان کرده است:<br />
# صفت پیامبر(ص)؛<br />
# مهر نبوت؛<br />
# موی پیامبر(ص) و خضاب نمودن و سرمه کشیدن؛<br />
# لباس آن حضرت(ص)؛<br />
# عیش و تفریح ایشان؛<br />
# کفش راحتی، نعلین، انگشتر، شمشیر و سپر؛<br />
# عمامه؛<br />
# آنچه درباره ازار پیامبر(ص) و راه رفتن، نشستن، تکیه دادن و خوابیدنش ذکر شده است.<br />
# آنچه درباره سخن گفتن، خندیدن و مزاح ایشان آمده و...<br />
# آنچه درباره خوردن و نوشیدن و میوه و عطر آن حضرت وارد شده است؛<br />
# آنچه در کلام آن حضرت در گفتگوی شبانه پیرامون حکایات (از جمله حدیث امزرع) وارد شده است<ref>ر.ک: همان، ص9</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaili