https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD 2026-06-16T10:25:25Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=813293&oldid=prev 2026-01-06T20:48:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|محمدصادق مروزی وقایع‌نگار]] برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|محمدصادق مروزی وقایع‌نگار]] برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|محمدصادق مروزی]] از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|وقایع‌نگار]] بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|محمدصادق مروزی]] از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|وقایع‌نگار]] بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است. ذوق‌ورزی‌های همای مروزی، شاعربودن وی و نیز آشنایی عمیق او با ادبیات، سبک جدید او در نوشتن که باعث شده نویسندۀ تذکرۀ نگارستان دارا از وی با عنوان «مترسلی جدید السیاق» یاد کند و سرانجام این ویژگی او که در «محاورت و مجلس‌آرایی هم قدرتی لایق دارد» همه و همه دست به دست هم داده تا وجوه ادبی و داستان‌پردازی در راحة الارواح برجسته‌تر و نمایان‌تر باشد. از لحاظ ادبی آنچه این کتاب را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوآوری‌های مؤلف و تغییراتی است که در مأخذ اصلی خود ایجاد کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است. ذوق‌ورزی‌های همای مروزی، شاعربودن وی و نیز آشنایی عمیق او با ادبیات، سبک جدید او در نوشتن که باعث شده نویسندۀ تذکرۀ نگارستان دارا از وی با عنوان «مترسلی جدید السیاق» یاد کند و سرانجام این ویژگی او که در «محاورت و مجلس‌آرایی هم قدرتی لایق دارد» همه و همه دست به دست هم داده تا وجوه ادبی و داستان‌پردازی در راحة الارواح برجسته‌تر و نمایان‌تر باشد. از لحاظ ادبی آنچه این کتاب را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوآوری‌های مؤلف و تغییراتی است که در مأخذ اصلی خود ایجاد کرده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل داستان راحة الارواح روایتی ویژه از بخش نخست داستان برزو یا برزونامه است. وقایع‌نگار مروزی بخش نخست این داستان را روایت کرده است. اگرچه در روایت وی حوادث و اتفاقات اساسی داستان تفاوتی با روایت منظوم و روایت‌های منثور نقالان ندارد، از لحاظ ساختار و نیز نوع‌شناسی با آنها متفاوت است. همین دو مورد ویژگی‌های اساسی روایت وقایع‌نگار است؛ ویژگی‌هایی که مؤید توانایی او در داستان‌پردازی و داستان‌گزاری است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل داستان راحة الارواح روایتی ویژه از بخش نخست داستان برزو یا برزونامه است. وقایع‌نگار مروزی بخش نخست این داستان را روایت کرده است. اگرچه در روایت وی حوادث و اتفاقات اساسی داستان تفاوتی با روایت منظوم و روایت‌های منثور نقالان ندارد، از لحاظ ساختار و نیز نوع‌شناسی با آنها متفاوت است. همین دو مورد ویژگی‌های اساسی روایت وقایع‌نگار است؛ ویژگی‌هایی که مؤید توانایی او در داستان‌پردازی و داستان‌گزاری است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|وقایع‌نگار]] بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|وقایع‌نگار]] شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|وقایع‌نگار]] در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>|وقایع‌نگار]] مشهود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|وقایع‌نگار]] بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|وقایع‌نگار]] شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|وقایع‌نگار]] در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>|وقایع‌نگار]] مشهود است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813289:rev-813293 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=813289&oldid=prev 2026-01-06T20:45:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همای مروزی، محمدصادق</ins>]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جعفری قنواتی، محمد]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جعفری قنواتی، محمد]] (مصحح)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813280:rev-813289 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=813280&oldid=prev 2026-01-06T14:02:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق|</ins>محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[جعفری قنواتی، محمد|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، [[هماي مروزي، محمد صادق|محمدصادق مروزی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگا</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;nowiki/&gt;ر </del>برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، [[هماي مروزي، محمد صادق|محمدصادق مروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگار</ins>]] برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب [[هماي مروزي، محمد صادق|محمدصادق مروزی]] از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. [[هماي مروزي، محمد صادق|وقایع‌نگار]] بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب [[هماي مروزي، محمد صادق|محمدصادق مروزی]] از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. [[هماي مروزي، محمد صادق|وقایع‌نگار]] بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813279:rev-813280 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=813279&oldid=prev 2026-01-06T13:55:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هماي مروزي، محمد صادق|</del>محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د</del>|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف [[محمدصادق وقایع‌نگار]]، به کوشش [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری قنواتی، محمد</ins>|محمد جعفری(قنواتی)]]؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813276:rev-813279 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=813276&oldid=prev 2026-01-06T13:13:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[هماي مروزي، محمد صادق]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[هماي مروزي، محمد صادق]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د</del>]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفری قنواتی، محمد</ins>]] (مصحح)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-806267:rev-813276 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=806267&oldid=prev 2025-11-06T06:12:36Z

<p>جایگزینی متن - &#039;فارسي&#039; به &#039;فارسی&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =1396 2ر / 7552 PIR ‏</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =1396 2ر / 7552 PIR ‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =داستان‌هاي حماسي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =داستان‌هاي حماسي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستانهاي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>- قرن 13ق.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>داستانهاي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>- قرن 13ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>- قرن 13ق.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>- قرن 13ق.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =شرکت انتشارات علمي و فرهنگي  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =شرکت انتشارات علمي و فرهنگي  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780961:rev-806267 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=780961&oldid=prev 2025-04-23T12:52:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اردیبهشت 1404</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780960:rev-780961 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=780960&oldid=prev 2025-04-23T12:51:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل داستان راحة الارواح روایتی ویژه از بخش نخست داستان برزو یا برزونامه است. وقایع‌نگار مروزی بخش نخست این داستان را روایت کرده است. اگرچه در روایت وی حوادث و اتفاقات اساسی داستان تفاوتی با روایت منظوم و روایت‌های منثور نقالان ندارد، از لحاظ ساختار و نیز نوع‌شناسی با آنها متفاوت است. همین دو مورد ویژگی‌های اساسی روایت وقایع‌نگار است؛ ویژگی‌هایی که مؤید توانایی او در داستان‌پردازی و داستان‌گزاری است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل داستان راحة الارواح روایتی ویژه از بخش نخست داستان برزو یا برزونامه است. وقایع‌نگار مروزی بخش نخست این داستان را روایت کرده است. اگرچه در روایت وی حوادث و اتفاقات اساسی داستان تفاوتی با روایت منظوم و روایت‌های منثور نقالان ندارد، از لحاظ ساختار و نیز نوع‌شناسی با آنها متفاوت است. همین دو مورد ویژگی‌های اساسی روایت وقایع‌نگار است؛ ویژگی‌هایی که مؤید توانایی او در داستان‌پردازی و داستان‌گزاری است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی وقایع‌نگار بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام وقایع‌نگار شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. وقایع‌نگار در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی وقایع‌نگار مشهود است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>وقایع‌نگار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>وقایع‌نگار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>وقایع‌نگار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>وقایع‌نگار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مشهود است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780959:rev-780960 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=780959&oldid=prev 2025-04-23T12:49:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف محمدصادق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگار، </del>به کوشش محمد جعفری(قنواتی)؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>محمدصادق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگار]]، </ins>به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د|</ins>محمد جعفری(قنواتی)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>؛  راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، محمدصادق مروزی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگار </del>برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>محمدصادق مروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌نگا]]&lt;nowiki/&gt;ر </ins>برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب محمدصادق مروزی از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. وقایع‌نگار بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسندۀ کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>محمدصادق مروزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هماي مروزي، محمد صادق|</ins>وقایع‌نگار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است. ذوق‌ورزی‌های همای مروزی، شاعربودن وی و نیز آشنایی عمیق او با ادبیات، سبک جدید او در نوشتن که باعث شده نویسندۀ تذکرۀ نگارستان دارا از وی با عنوان «مترسلی جدید السیاق» یاد کند و سرانجام این ویژگی او که در «محاورت و مجلس‌آرایی هم قدرتی لایق دارد» همه و همه دست به دست هم داده تا وجوه ادبی و داستان‌پردازی در راحة الارواح برجسته‌تر و نمایان‌تر باشد. از لحاظ ادبی آنچه این کتاب را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوآوری‌های مؤلف و تغییراتی است که در مأخذ اصلی خود ایجاد کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است. ذوق‌ورزی‌های همای مروزی، شاعربودن وی و نیز آشنایی عمیق او با ادبیات، سبک جدید او در نوشتن که باعث شده نویسندۀ تذکرۀ نگارستان دارا از وی با عنوان «مترسلی جدید السیاق» یاد کند و سرانجام این ویژگی او که در «محاورت و مجلس‌آرایی هم قدرتی لایق دارد» همه و همه دست به دست هم داده تا وجوه ادبی و داستان‌پردازی در راحة الارواح برجسته‌تر و نمایان‌تر باشد. از لحاظ ادبی آنچه این کتاب را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوآوری‌های مؤلف و تغییراتی است که در مأخذ اصلی خود ایجاد کرده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی وقایع‌نگار بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام وقایع‌نگار شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. وقایع‌نگار در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی وقایع‌نگار مشهود است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک داستان‌پردازی وقایع‌نگار بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام وقایع‌نگار شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. وقایع‌نگار در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی وقایع‌نگار مشهود است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-780819:rev-780959 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87_%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A9_%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD&diff=780819&oldid=prev 2025-04-22T20:15:45Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR153583J1.jpg | عنوان =رساله راحة الارواح | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%8A_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="هماي مروزي، محمد صادق (صفحه وجود ندارد)">هماي مروزي، محمد صادق</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AC%E2%80%8D%D8%B9%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D8%B1%D9%8A%E2%80%8C_%D9%82%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8D%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8D%D9%8A%E2%80%8C%D8%8C_%D9%85%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د (صفحه وجود ندارد)">ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د</a> (مصحح) |زبان | زبان = | کد کنگره =1396 2ر / 7552 PIR ‏ | موضوع =داستان‌...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR153583J1.jpg<br /> | عنوان =رساله راحة الارواح<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[هماي مروزي، محمد صادق]] (نویسنده)<br /> [[ج‍ع‍ف‍ري‌ ق‍ن‍وات‍ي‌، م‍ح‍م‍د]] (مصحح)<br /> |زبان <br /> | زبان =<br /> | کد کنگره =1396 2ر / 7552 PIR ‏<br /> | موضوع =داستان‌هاي حماسي فارسي <br /> داستانهاي فارسي - قرن 13ق.<br /> نثر فارسي - قرن 13ق.<br /> |ناشر <br /> | ناشر =شرکت انتشارات علمي و فرهنگي <br /> | مکان نشر =ايران - تهران <br /> | سال نشر =1396ش. <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE153583AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =يکم <br /> | شابک =978-600-436-533-8<br /> | تعداد جلد =<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> '''رساله راحة ‌الارواح''' تألیف محمدصادق وقایع‌نگار، به کوشش محمد جعفری(قنواتی)؛ راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> در دورۀ اسلامی بسیاری از پادشاهان در دربار خود داستان‌گزارانی داشتند که در مواقع لزوم برای شاه داستان نقل می‌کرده‌اند که نام برخی از آنها در کتاب‌ها آمده است. شاهان قاجار نیز از اینگونه داستان‌گزاران داشتند؛ برای نمونه آغامحمدخان قاجار داستان‌گزاری داشت که وقتی در بستر دراز می‌کشید، برایش کتاب می‌خواند تا خواب به سراغ شاه بیاید.<br /> <br /> راحة الارواح نیز در موقعیت و مناسباتی مشابه آنچه شرح داده شد، شکل گرفته است. هدف از تألیف این کتاب آن بوده که وقتی فتحعلی شاه به بستر خواب می‌رود، برای وی خوانده شود تا با آرامش به خواب رود. از این‌رو مؤلف بخش‌های مختلف را «راحة» نامیده است. وی در مقدمۀ کتای می‌نویسد این پادشاه همیشه در اندیشۀ گیتی‌گشایی و مملکت‌آرایی است و «پیوسته همچون بخت خود بیدار است» و هیچ‌گاه خواب را در دیدۀ حق‌بینش راه نیست. مؤلف در ادامه می‌نویسد که «قرعۀ فال به نام من بندۀ جان‌نثار، محمدصادق مروزی وقایع‌نگار برآمد. از این‌رو «حکایتی چند نگاشتم و ترتیب رساله را به یک افتتاح و بیست‌وهشت راحت و اختتامی داده مسمی به راحة الارواح نمود» با این امید که باعث راحت و آسایش «پادشاه جم‌جاه اسلام‌پناه گردد».<br /> <br /> نویسندۀ کتاب محمدصادق مروزی از شاعران و نویسندگان دورۀ خود و اهل شاه‌جهان مرو بوده است. در پی هجوم و ویرانگری‌های بیگ‌جان ازبک، به خراسان و از آنجا به عتبات عالیات مهاجرت می‌کند. پس از اقامتی چندساله در آنجا به کاشان می‌رود و مصاحب صباحی کاشانی می‌شود. به سبب اشتهارش در نظم و نثر به دربار فتحعلی شاه قاجار راه می‌یابد و شاه سمت وقایع‌نگاری را به او می‌دهد. او در نثرنویسی بسیار متبحر بوده و گرایش به نوآوری داشته است. وقایع‌نگار بسیار مورد توجه و محبت قائم‌مقام فراهانی و عباس میرزا بوده است. در منشآت قائم‌مقام شانزده نامه از وی به وقایع‌نگار وجود دارد که در همۀ آنها احترام و محبت فراوان نویسنده به وقایع‌نگار احساس می‌شود. او بارها از سوی فتحعلی شاه و عباس میرزا به مأموریت‌های سیاسی مهم گسیل شد. شعر نیز می‌سرود و در شعر «هما» تخلص می‌کرده است.<br /> <br /> راحة الارواح به طور کلی در ردیف نصیحةالملوک‌ها و سیاست‌نامه‌ها قرار می‌گیرد که داستان‌های کمتری دارند و توجه مؤلفان مختلف به اصل داستان و داستان‌پردازی متفاوت است. ذوق‌ورزی‌های همای مروزی، شاعربودن وی و نیز آشنایی عمیق او با ادبیات، سبک جدید او در نوشتن که باعث شده نویسندۀ تذکرۀ نگارستان دارا از وی با عنوان «مترسلی جدید السیاق» یاد کند و سرانجام این ویژگی او که در «محاورت و مجلس‌آرایی هم قدرتی لایق دارد» همه و همه دست به دست هم داده تا وجوه ادبی و داستان‌پردازی در راحة الارواح برجسته‌تر و نمایان‌تر باشد. از لحاظ ادبی آنچه این کتاب را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوآوری‌های مؤلف و تغییراتی است که در مأخذ اصلی خود ایجاد کرده است.<br /> <br /> اصل داستان راحة الارواح روایتی ویژه از بخش نخست داستان برزو یا برزونامه است. وقایع‌نگار مروزی بخش نخست این داستان را روایت کرده است. اگرچه در روایت وی حوادث و اتفاقات اساسی داستان تفاوتی با روایت منظوم و روایت‌های منثور نقالان ندارد، از لحاظ ساختار و نیز نوع‌شناسی با آنها متفاوت است. همین دو مورد ویژگی‌های اساسی روایت وقایع‌نگار است؛ ویژگی‌هایی که مؤید توانایی او در داستان‌پردازی و داستان‌گزاری است.<br /> <br /> سبک داستان‌پردازی وقایع‌نگار بیش و پیش از آنکه متأثر از ادبیات مکتوب و رسمی ما باشد، شبیه داستان‌گزاران سنتی ایران است. سبک او وجوهی از نقالی و مجلس‌گویی را به صورت توأمان با خود دارد. چگونگی آغاز کلام وقایع‌نگار شباهتی کامل با شیوۀ سخن در مجلس‌گویی به‌ویژه در سنت شیعی دارد. وقایع‌نگار در آغاز کلام خویش خطبه‌ای عربی نقل و سپس داستان اصلی را روایت می‌کند. از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های داستان‌گزاری سنتی اعم از نقالی، مجلس‌گویی و پرده‌خوانی «مسئلۀ تداعی معانی و خواطر در شیوۀ بیانی» است. این ویژگی در روایت وقایع‌نگار نیز کاملاً نمایان است. از دیگر ویژگی‌های این سبک، زبان خاص آن است که حد فاصل زبان سادۀ گفتاری و زبان خواص است. این ویژگی نیز در داستان‌پردازی وقایع‌نگار مشهود است.<br /> <br /> از این کتاب دو نسخۀ خطی وجود دارد؛ یکی در کتابخانۀ آستان قدس رضوی به شمارۀ ثبت 4236 با 185 برگ و دیگری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با شمارۀ ثبت 689 با 159 برگ. نسخۀ مجلس افتادگی‌های زیادی دارد. از این‌رو در تصحیح نسخۀ آستان قدس اساس قرار گرفته و فقط در بعضی موارد به سبب ناخوانایی به نسخۀ مجلس مراجعت شده است.<br /> &lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3518 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(اردیبهشت 1404) باقی زاده]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>

Hbaghizadeh