رسالة الآثار العلوية - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'الآثار (ابهام زدایی)' به 'الآثار (ابهام‌زدایی)'

2024-08-23T08:35:52Z

جایگزینی متن - 'الآثار (ابهام زدایی)' به 'الآثار (ابهام‌زدایی)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	{{کاربردهای دیگر\|الآثار (~~ابهام زدایی~~)}}		{{کاربردهای دیگر\|الآثار (ابهام‌زدایی)}}
	'''رسالة الآثار العُلوية''' اثر [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] (متوفای 595ق)، شرح متوسط بر «متئورولوگیکا» یا «پدیده‌های جوی» [[ارسطو]] و برداشت‎ها و فهم وی از آن اثر می‌باشد.		'''رسالة الآثار العُلوية''' اثر [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] (متوفای 595ق)، شرح متوسط بر «متئورولوگیکا» یا «پدیده‌های جوی» [[ارسطو]] و برداشت‎ها و فهم وی از آن اثر می‌باشد.

Hbaghizadeh در ‏۲۸ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۱

2023-03-28T05:21:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
			{{کاربردهای دیگر\|الآثار (ابهام زدایی)}}
	'''رسالة الآثار العُلوية''' اثر [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] (متوفای 595ق)، شرح متوسط بر «متئورولوگیکا» یا «پدیده‌های جوی» [[ارسطو]] و برداشت‎ها و فهم وی از آن اثر می‌باشد.		'''رسالة الآثار العُلوية''' اثر [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] (متوفای 595ق)، شرح متوسط بر «متئورولوگیکا» یا «پدیده‌های جوی» [[ارسطو]] و برداشت‎ها و فهم وی از آن اثر می‌باشد.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2020-12-10T15:08:38Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۳۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| چاپ =1		\| چاپ =1
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~11629~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =01777
	\| کتابخوان همراه نور =01777		\| کتابخوان همراه نور =01777
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۶۵:		خط ۶۵:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 آبان الی 24 آذر96' به ''

2020-06-09T15:21:48Z

جایگزینی متن - 'رده:25 آبان الی 24 آذر96' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۵۱
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]		[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]



	~~[[رده:25 آبان الی 24 آذر96]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25آذر الی 24 دی' به ''

2020-06-09T15:02:12Z

جایگزینی متن - 'رده:25آذر الی 24 دی' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۳۲
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]		[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]

	~~[[رده:25آذر الی 24 دی]]~~

	[[رده:25 آبان الی 24 آذر96]]		[[رده:25 آبان الی 24 آذر96]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‎ی' به 'ه‌ی'

2019-12-13T13:12:26Z

جایگزینی متن - 'ه‎ی' به 'ه‌ی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =11629		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =11629
			\| کتابخوان همراه نور =01777
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۳۸:		خط ۳۹:
	در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.		در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.

	آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی دانش‌های طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و شگفتی‌هایی كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ~~ریشه‎یابی~~ عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.		آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی دانش‌های طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و شگفتی‌هایی كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ریشه‌یابی عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.

	این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.		این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ش‎ه' به 'ش‌ه'

2019-09-11T02:49:22Z

جایگزینی متن - 'ش‎ه' به 'ش‌ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۱۹
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.		در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.

	آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی ~~دانش‎های~~ طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و شگفتی‌هایی كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ریشه‎یابی عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.		آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی دانش‌های طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و شگفتی‌هایی كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ریشه‎یابی عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.

	این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.		این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ش‎ب' به 'ش‌ب'

2019-09-10T23:07:30Z

جایگزینی متن - 'ش‎ب' به 'ش‌ب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۲:۳۷
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	مقاله سوم، به ستارگان، بادهای طوفانی، هاله و رنگین‌کمان، تأثیر بخار تر در انعکاس شعاع‎های بصری، رنگ‎های رنگین‌کمان، نمایش ترسیمی رنگین‌کمان و عصاهای نورانی و شمس‎های کاذب، اختصاص یافته<ref>همان، ص70- 75</ref> و در مقاله چهارم، از قوای فاعله در اجسام متشابه و تأثیر گرم و سرد و خشک و تر، انجماد و غلظت، بررسی یکایک کیفیت اجسام، اجسام متشاکل، دمای اجسام، ترکیب و نقش و غایت متشاکل‎ها و نامتشاکل‎ها، سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص87- 106</ref>.		مقاله سوم، به ستارگان، بادهای طوفانی، هاله و رنگین‌کمان، تأثیر بخار تر در انعکاس شعاع‎های بصری، رنگ‎های رنگین‌کمان، نمایش ترسیمی رنگین‌کمان و عصاهای نورانی و شمس‎های کاذب، اختصاص یافته<ref>همان، ص70- 75</ref> و در مقاله چهارم، از قوای فاعله در اجسام متشابه و تأثیر گرم و سرد و خشک و تر، انجماد و غلظت، بررسی یکایک کیفیت اجسام، اجسام متشاکل، دمای اجسام، ترکیب و نقش و غایت متشاکل‎ها و نامتشاکل‎ها، سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص87- 106</ref>.

	آثار علوی، در میان آثار [[ارسطو]] جایی ممتاز دارد، هم از جهت صورت و هم از جهت محتوا. این تنها رساله‌ای است که درعین‌حال، به قلمروهای متفاوت علوم، مانند نجوم، جغرافیا، فیزیک، هندسه، نورشناسی، زمین‌شناسی، زلزله‌شناسی، آتشفشان‌شناسی، شیمی و حتی هواشناسی، به معنای امروزی کلمه، یعنی ~~پیش‎بینی~~ هوا، می‌پردازد. همین تنوع موضوعات، آثار علوی را سندی استثنایی کرده است.<ref>سعادت، اسماعیل، ص7- 8</ref>.		آثار علوی، در میان آثار [[ارسطو]] جایی ممتاز دارد، هم از جهت صورت و هم از جهت محتوا. این تنها رساله‌ای است که درعین‌حال، به قلمروهای متفاوت علوم، مانند نجوم، جغرافیا، فیزیک، هندسه، نورشناسی، زمین‌شناسی، زلزله‌شناسی، آتشفشان‌شناسی، شیمی و حتی هواشناسی، به معنای امروزی کلمه، یعنی پیش‌بینی هوا، می‌پردازد. همین تنوع موضوعات، آثار علوی را سندی استثنایی کرده است.<ref>سعادت، اسماعیل، ص7- 8</ref>.

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ن‎ح' به 'ن‌ح'

2019-09-08T21:21:23Z

جایگزینی متن - 'ن‎ح' به 'ن‌ح'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۰:۵۱
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	مقاله سوم، به ستارگان، بادهای طوفانی، هاله و رنگین‌کمان، تأثیر بخار تر در انعکاس شعاع‎های بصری، رنگ‎های رنگین‌کمان، نمایش ترسیمی رنگین‌کمان و عصاهای نورانی و شمس‎های کاذب، اختصاص یافته<ref>همان، ص70- 75</ref> و در مقاله چهارم، از قوای فاعله در اجسام متشابه و تأثیر گرم و سرد و خشک و تر، انجماد و غلظت، بررسی یکایک کیفیت اجسام، اجسام متشاکل، دمای اجسام، ترکیب و نقش و غایت متشاکل‎ها و نامتشاکل‎ها، سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص87- 106</ref>.		مقاله سوم، به ستارگان، بادهای طوفانی، هاله و رنگین‌کمان، تأثیر بخار تر در انعکاس شعاع‎های بصری، رنگ‎های رنگین‌کمان، نمایش ترسیمی رنگین‌کمان و عصاهای نورانی و شمس‎های کاذب، اختصاص یافته<ref>همان، ص70- 75</ref> و در مقاله چهارم، از قوای فاعله در اجسام متشابه و تأثیر گرم و سرد و خشک و تر، انجماد و غلظت، بررسی یکایک کیفیت اجسام، اجسام متشاکل، دمای اجسام، ترکیب و نقش و غایت متشاکل‎ها و نامتشاکل‎ها، سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص87- 106</ref>.

	آثار علوی، در میان آثار [[ارسطو]] جایی ممتاز دارد، هم از جهت صورت و هم از جهت محتوا. این تنها رساله‌ای است که ~~درعین‎حال،~~ به قلمروهای متفاوت علوم، مانند نجوم، جغرافیا، فیزیک، هندسه، نورشناسی، زمین‌شناسی، زلزله‌شناسی، آتشفشان‌شناسی، شیمی و حتی هواشناسی، به معنای امروزی کلمه، یعنی پیش‎بینی هوا، می‌پردازد. همین تنوع موضوعات، آثار علوی را سندی استثنایی کرده است.<ref>سعادت، اسماعیل، ص7- 8</ref>.		آثار علوی، در میان آثار [[ارسطو]] جایی ممتاز دارد، هم از جهت صورت و هم از جهت محتوا. این تنها رساله‌ای است که درعین‌حال، به قلمروهای متفاوت علوم، مانند نجوم، جغرافیا، فیزیک، هندسه، نورشناسی، زمین‌شناسی، زلزله‌شناسی، آتشفشان‌شناسی، شیمی و حتی هواشناسی، به معنای امروزی کلمه، یعنی پیش‎بینی هوا، می‌پردازد. همین تنوع موضوعات، آثار علوی را سندی استثنایی کرده است.<ref>سعادت، اسماعیل، ص7- 8</ref>.

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه'

2019-09-08T20:06:51Z

جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۳:۳۶
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.		در مقدمه، ابتدا به بررسی مصادر رساله پرداخته شده و سپس، به مضمون آن، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه، ص5- 24</ref>.

	آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی دانش‎های طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و ~~شگفتی‎هایی~~ كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ریشه‎یابی عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.		آثار عُلوی، یا کائنات الجو، عنوانی كه فلاسفه اسلامی در مورد مباحث مربوط به پدیده‌های جوی به كار برده‌اند. در نظر این دانشمندان، آثار علوی یكی از 8 بخش اصلی دانش‎های طبیعی است كه «باز نماینده و خبر دهنده بُوَد از حادثه‌هایی كه در هوا پیدا شود چون رعدوبرق و باران و برف و شگفتی‌هایی كه بر زمین بُوَدْ چون بیرون آمدن چشمه‌ها و روان گشتن كاریزها و رودها از كوه‌ها و آن چیزها كه در زمین تولد كند مانند جوهرهایی كه آن را فلزات گویند و انواع كبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) و زاج و مانند این». زمینه اصلی این مباحث، كتاب «متئورولوگیای» ارسطوست كه توسط یحیی بن بطریق از مترجمان دوره مأمون عباسی، از سریانی به عربی ترجمه شده است. این كتاب از لحاظ ریشه‎یابی عقاید مربوط به زمین‌شناسی و هواشناسی و چگونگی تكوین نظریه‌های مربوط به طبیعیات، در میان مسلمانان اهمیت بسزایی دارد و از سده 3ق/9م توجه اهل‎فن را به خود برانگیخته و اینان در توضیح و یا تكمیل آن، كتاب‌ها نوشته‌اند که از جمله آن‌ها، [[ابن رشد، محمد بن احمد\|ابن رشد]] می‌باشد<ref>موحد، صمد، ج1، ص110</ref>.

	این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.		این رساله، از گروه رساله‌های [[ارسطو]] در علم طبیعت است. «رساله فیزیک» نخستین مباحثی است که [[ارسطو]] در کتابش ذکر کرده است. در این بخش، از اصول کلی تغییر، نامتناهی، مکان، خلأ و زمان سخن گفته شده است. پس‌از آن، رساله «در آسمان» است که موضوع آن، نشان دادن تمایز اساسی میان جهان فوق قمر و جهان تحت قمر است. در ادامه آن، رساله «در کون و فساد» می‌آید که ادامه بررسی اجسام تحت قمر و خصوصیات اساسی آن‌ها، یعنی کون و فساد است و موضوع آن، عمدتاًًً بررسی عناصر چهارگانه، ماهیت آن‌ها و تبدل آن‌ها به یکدیگر است و بالاخره، رساله حاضر که رساله «آثار علوی» است که موضوع آن، به‌طورکلی، ارائه نظریه بدیع وجود دو بخار خشک و تر است که [[ارسطو]] به یاری آن، پدیده‌هایی را که در جو و خشکی و دریا روی می‌دهد، مانند شهاب ثاقب، ستارگان دنباله‌دار، راه شیری، باران، مه، برف، تگرگ، باد، زمین‎لرزه، رعدوبرق، صاعقه و رنگین‌کمان، هاله، رودها و دریاها و سنگ‎ها و فلزات را تبیین می‌کند. وی بر آن است که گویی جریانی دائمی از مرکز زمین به‌سوی بالاترین نقاط جو حرکت می‌کند و دوباره به آن باز می‌گردد<ref>ر.ک: سعادت، اسماعیل، صفحه نه- یازده</ref>.
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	فهارس کتاب که عبارتند از فهرست اصطلاحات، اعلام و محتویات، در انتهای کتاب جای گرفته است.		فهارس کتاب که عبارتند از فهرست اصطلاحات، اعلام و محتویات، در انتهای کتاب جای گرفته است.

	~~پاورقی‎ها~~ بسیار اندک بوده و در آن‌ها، به توضیح برخی از کلمات و عبارت متن، پرداخته شده است.<ref>ر.ک: پاورقی، ص91</ref>.		پاورقی‌ها بسیار اندک بوده و در آن‌ها، به توضیح برخی از کلمات و عبارت متن، پرداخته شده است.<ref>ر.ک: پاورقی، ص91</ref>.

	==پانویس==		==پانویس==