رسائل الكندي الفلسفية - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'مى‏' به 'مى‌‏'

2023-03-11T20:34:21Z

جایگزینی متن - 'مى‏' به 'مى‌‏'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۴
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	در فن سوم رساله، از این مسئله بحث به میان می‌آید که آیا ممکن است شى‏ء علت وجود خود واقع شود یا نه و با طرح احتمالات چهارگانه‏‌اى در مورد آن که همگى منتهى به تناقض می‌شوند، امتناع چنین امرى را اثبات مى‌کند<ref>ر.ک: همان، ص58</ref>.		در فن سوم رساله، از این مسئله بحث به میان می‌آید که آیا ممکن است شى‏ء علت وجود خود واقع شود یا نه و با طرح احتمالات چهارگانه‏‌اى در مورد آن که همگى منتهى به تناقض می‌شوند، امتناع چنین امرى را اثبات مى‌کند<ref>ر.ک: همان، ص58</ref>.

	فن چهارم نیز با بحث از معناى وحدت در محسوسات و آنچه ملحق بدان‏هاست آغاز می‌شود و محور مباحث آن را مسئله توحید تشکیل ~~مى‏‌دهد~~ و به اعتبارى هم می‌توان گفت که اندیشه اصلى مطرح‌‏شده در این رساله همان مسئله توحید است.<ref>ر.ک: کندی، یعقوب بن اسحاق، ص5</ref>.		فن چهارم نیز با بحث از معناى وحدت در محسوسات و آنچه ملحق بدان‏هاست آغاز می‌شود و محور مباحث آن را مسئله توحید تشکیل مى‌‏‌دهد و به اعتبارى هم می‌توان گفت که اندیشه اصلى مطرح‌‏شده در این رساله همان مسئله توحید است.<ref>ر.ک: کندی، یعقوب بن اسحاق، ص5</ref>.

	ب)- درباره حدود و رسوم اشیاء: این رساله، مشتمل بر تعریف امور و مفاهیم مختلف در حوزه‏‌هاى دانش‏هاى گوناگون است و ذکر آن‏ها از ترتیب و قاعده خاصى تبعیت نمى‌کند؛ چنان‌که گاهى در آن‏ها غموض و تکرار نیز مشاهده می‌شود که شاید علت آن مربوط به عدم دقت استنساخ‏‌کننده باشد.		ب)- درباره حدود و رسوم اشیاء: این رساله، مشتمل بر تعریف امور و مفاهیم مختلف در حوزه‏‌هاى دانش‏هاى گوناگون است و ذکر آن‏ها از ترتیب و قاعده خاصى تبعیت نمى‌کند؛ چنان‌که گاهى در آن‏ها غموض و تکرار نیز مشاهده می‌شود که شاید علت آن مربوط به عدم دقت استنساخ‏‌کننده باشد.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== [[' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} [['

2021-09-04T09:01:17Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== [[' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۳۱
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| چاپ =2		\| چاپ =2
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =~~4020~~		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =01867
	\| کتابخوان همراه نور =01867		\| کتابخوان همراه نور =01867
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
خط ۸۱:		خط ۸۱:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}

	[[مجموعه رسائل فلسفی کندی]]		[[مجموعه رسائل فلسفی کندی]]

Yqorbani@noornet.net در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۱۶

2021-05-06T06:16:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۶
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	}}		}}

	'''رسائل الكندي الفلسفية'''، تألیف یعقوب بن اسحاق کندی (متوفی 252ق)، مشتمل بر مجموعه‌ای از رساله‌های فلسفی کندی است که به زبان عربی، با تحقیق و پاورقی محمد عبدالهادی ابوریده منتشر شده است.		'''رسائل الكندي الفلسفية'''، تألیف [[یعقوب بن اسحاق کندی]] (متوفی 252ق)، مشتمل بر مجموعه‌ای از رساله‌های فلسفی کندی است که به زبان عربی، با تحقیق و پاورقی محمد عبدالهادی ابوریده منتشر شده است.

	==ساختار==		==ساختار==

Yqorbani@noornet.net در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۱۳

2021-05-06T06:13:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۳:		خط ۳:
	\| عنوان =رسائل الكندي الفلسفية		\| عنوان =رسائل الكندي الفلسفية
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[~~کندي، يعقوب~~ بن اسحاق]] (نویسنده)		[[کندی، یعقوب بن اسحاق]] (نویسنده)
	[[ابوریده، محمد عبدالهادی]] (محقق)		[[ابوریده، محمد عبدالهادی]] (محقق)
	\|-		\|-

A-esmaili@noornet.net در ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۳:۰۳

2021-04-29T03:03:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۳۳
خط ۴:		خط ۴:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[کندي، يعقوب بن اسحاق]] (نویسنده)		[[کندي، يعقوب بن اسحاق]] (نویسنده)
	[[~~ابو ريده،~~ محمد ~~عبدالهادي~~]] (محقق)		[[ابوریده، محمد عبدالهادی]] (محقق)
	\|-		\|-
	\| data-type="language" \|عربي		\| data-type="language" \|عربي

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25آذر الی 24 دی' به ''

2020-06-09T15:20:41Z

جایگزینی متن - 'رده:25آذر الی 24 دی' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۹۰:		خط ۹۰:

	[[رده:فلسفه اسلامی]]		[[رده:فلسفه اسلامی]]

	~~[[رده:25آذر الی 24 دی]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:25 آذر الی 24 دی96' به ''

2020-06-09T15:01:50Z

جایگزینی متن - 'رده:25 آذر الی 24 دی96' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۳۱
خط ۹۲:		خط ۹۲:

	[[رده:25آذر الی 24 دی]]		[[رده:25آذر الی 24 دی]]

	~~[[رده:25 آذر الی 24 دی96]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ى‏ا' به 'ی‌ا'

2020-02-18T19:57:58Z

جایگزینی متن - 'ى‏ا' به 'ی‌ا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۲۳:۲۷
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	# اگر بر یکى از مقادیر متجانس متساوى، مقدار متجانس دیگرى افزوده شود، آن‏ها غیر مساوى می‌شوند.		# اگر بر یکى از مقادیر متجانس متساوى، مقدار متجانس دیگرى افزوده شود، آن‏ها غیر مساوى می‌شوند.
	# وجود دو مقدار متجانس نامتناهى، که یکى کمتر از دیگرى باشد، ناممکن است.		# وجود دو مقدار متجانس نامتناهى، که یکى کمتر از دیگرى باشد، ناممکن است.
	# مقادیر متجانس که هریک از آن‏ها ~~متناهى‏اند،~~ کل آن‏ها نیز متناهى خواهند بود.		# مقادیر متجانس که هریک از آن‏ها متناهی‌اند، کل آن‏ها نیز متناهى خواهند بود.

	کندى پس از آن به اثبات این امر می‌پردازد که ممکن نیست جرمى نامتناهى وجود داشته باشد. دلیل آن هم این است که اگر جزء محدودى از این جرم نامتناهى را درنظر بگیریم و آن را منفک کنیم، آنچه باقى می‌ماند یا متناهى است که در نتیجه کل آن، بنا به مقدمه چهارم متناهى خواهد بود و یا نامتناهى است. در این صورت اگر آنچه را که از آن جدا کرده بودیم، دوباره بدان بیفزاییم و حاصل باز هم نامتناهى باشد - و می‌دانیم که این نامتناهى که پس از افزودن جزء حاصل شده است، بزرگ‏تر از آن است که چنین جزئى بدان افزوده نشده بود - در این صورت یک نامتناهى بزرگ‏تر از نامتناهى دیگر خواهد بود و این با مقدمات اول و دوم ناسازگار است. در نهایت کندى نتیجه مى‌گیرد که جرم عالم ضرورتا متناهى است.		کندى پس از آن به اثبات این امر می‌پردازد که ممکن نیست جرمى نامتناهى وجود داشته باشد. دلیل آن هم این است که اگر جزء محدودى از این جرم نامتناهى را درنظر بگیریم و آن را منفک کنیم، آنچه باقى می‌ماند یا متناهى است که در نتیجه کل آن، بنا به مقدمه چهارم متناهى خواهد بود و یا نامتناهى است. در این صورت اگر آنچه را که از آن جدا کرده بودیم، دوباره بدان بیفزاییم و حاصل باز هم نامتناهى باشد - و می‌دانیم که این نامتناهى که پس از افزودن جزء حاصل شده است، بزرگ‏تر از آن است که چنین جزئى بدان افزوده نشده بود - در این صورت یک نامتناهى بزرگ‏تر از نامتناهى دیگر خواهد بود و این با مقدمات اول و دوم ناسازگار است. در نهایت کندى نتیجه مى‌گیرد که جرم عالم ضرورتا متناهى است.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'مى‏ک' به 'می‌ک'

2020-01-28T08:09:24Z

جایگزینی متن - 'مى‏ک' به 'می‌ک'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	کندى پس از آن به اثبات این امر می‌پردازد که ممکن نیست جرمى نامتناهى وجود داشته باشد. دلیل آن هم این است که اگر جزء محدودى از این جرم نامتناهى را درنظر بگیریم و آن را منفک کنیم، آنچه باقى می‌ماند یا متناهى است که در نتیجه کل آن، بنا به مقدمه چهارم متناهى خواهد بود و یا نامتناهى است. در این صورت اگر آنچه را که از آن جدا کرده بودیم، دوباره بدان بیفزاییم و حاصل باز هم نامتناهى باشد - و می‌دانیم که این نامتناهى که پس از افزودن جزء حاصل شده است، بزرگ‏تر از آن است که چنین جزئى بدان افزوده نشده بود - در این صورت یک نامتناهى بزرگ‏تر از نامتناهى دیگر خواهد بود و این با مقدمات اول و دوم ناسازگار است. در نهایت کندى نتیجه مى‌گیرد که جرم عالم ضرورتا متناهى است.		کندى پس از آن به اثبات این امر می‌پردازد که ممکن نیست جرمى نامتناهى وجود داشته باشد. دلیل آن هم این است که اگر جزء محدودى از این جرم نامتناهى را درنظر بگیریم و آن را منفک کنیم، آنچه باقى می‌ماند یا متناهى است که در نتیجه کل آن، بنا به مقدمه چهارم متناهى خواهد بود و یا نامتناهى است. در این صورت اگر آنچه را که از آن جدا کرده بودیم، دوباره بدان بیفزاییم و حاصل باز هم نامتناهى باشد - و می‌دانیم که این نامتناهى که پس از افزودن جزء حاصل شده است، بزرگ‏تر از آن است که چنین جزئى بدان افزوده نشده بود - در این صورت یک نامتناهى بزرگ‏تر از نامتناهى دیگر خواهد بود و این با مقدمات اول و دوم ناسازگار است. در نهایت کندى نتیجه مى‌گیرد که جرم عالم ضرورتا متناهى است.

	این رساله علی‌‏رغم کوتاهى و اختصار آن، خود رساله مستقلى است؛ چنان‏که کندى در آخر رساله بدان اشاره ~~مى‏کند~~ و از این جهت بر دو رساله بعد مقدم داشته شد که مطالب مندرج در آن و مطالب مندرج در رساله بعد از آن، مربوط به اثبات مسائلى می‌شوند که در رساله سوم مطرح شده‌‏اند<ref>ر.ک: همان، ص80-79؛ همان، ص138-137</ref>.		این رساله علی‌‏رغم کوتاهى و اختصار آن، خود رساله مستقلى است؛ چنان‏که کندى در آخر رساله بدان اشاره می‌کند و از این جهت بر دو رساله بعد مقدم داشته شد که مطالب مندرج در آن و مطالب مندرج در رساله بعد از آن، مربوط به اثبات مسائلى می‌شوند که در رساله سوم مطرح شده‌‏اند<ref>ر.ک: همان، ص80-79؛ همان، ص138-137</ref>.

	ه)- در چیستى آنچه که نامتناهى بودنش ناممکن نیست و در چیستى آنچه بدان «نامتناهى» گفته می‌شود: این رساله نیز نمونه‏‌اى دیگر از روش تحقیقاتى کندى در ارائه مقدمات و استنتاج از آن‏هاست. این رساله، پس از دیباچه متعارف رسائل کندى، با ذکر چهار مقدمه بدیهى ریاضى آغاز می‌شود و از آن‏ها براى اثبات این امر که وجود جرم نامتناهى بالفعل محال است، استفاده می‌گردد و اساس این استدلال نیز منتهى شدن فرض وجود جرم نامتناهى بالفعل به تناقض است. کندى سپس به اثبات متناهى بودن جسم می‌پردازد و پس از تأکید بر وابستگى و تلازم سه امر زمان و حرکت و جرم به یکدیگر، در پى اثبات این امر برمی‌آید که زمان متناهى است و آغازى دارد؛ زیرا مانند حرکت در مورد آن هم می‌توان سخن از «من» و «إلى» به میان آورد و چون عدم تناهى بالفعل در جرم و حرکت و زمان ممکن نیست، پس عدم تناهى جز به‌‏صورت بالقوه و امکان وجود ندارد<ref>ر.ک: همان، ص87؛ همان، ص147</ref>.		ه)- در چیستى آنچه که نامتناهى بودنش ناممکن نیست و در چیستى آنچه بدان «نامتناهى» گفته می‌شود: این رساله نیز نمونه‏‌اى دیگر از روش تحقیقاتى کندى در ارائه مقدمات و استنتاج از آن‏هاست. این رساله، پس از دیباچه متعارف رسائل کندى، با ذکر چهار مقدمه بدیهى ریاضى آغاز می‌شود و از آن‏ها براى اثبات این امر که وجود جرم نامتناهى بالفعل محال است، استفاده می‌گردد و اساس این استدلال نیز منتهى شدن فرض وجود جرم نامتناهى بالفعل به تناقض است. کندى سپس به اثبات متناهى بودن جسم می‌پردازد و پس از تأکید بر وابستگى و تلازم سه امر زمان و حرکت و جرم به یکدیگر، در پى اثبات این امر برمی‌آید که زمان متناهى است و آغازى دارد؛ زیرا مانند حرکت در مورد آن هم می‌توان سخن از «من» و «إلى» به میان آورد و چون عدم تناهى بالفعل در جرم و حرکت و زمان ممکن نیست، پس عدم تناهى جز به‌‏صورت بالقوه و امکان وجود ندارد<ref>ر.ک: همان، ص87؛ همان، ص147</ref>.

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'ه‎ل' به 'ه‌ل'

2019-09-10T23:55:04Z

جایگزینی متن - 'ه‎ل' به 'ه‌ل'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۳:۲۵
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =4020		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =4020
			\| کتابخوان همراه نور =01867
	\| کد پدیدآور =		\| کد پدیدآور =
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۴۸:		خط ۴۹:
	ج)- درباره فاعل حقیقى اول تام و فاعل ناقص که مجازا فاعل است‏: این رساله - ‎علی‌‏رغم حجم اندک آن -‎ مشتمل بر اندیشه‌‏اى جوهرى و ویژه در فلسفه کندى است و در آن به تفاوتى اساسى بین دو نوع فاعل و در نتیجه دو نوع فعل اشاره شده است. از این دو نوع، یکى فاعل حقیقى است و فعلش ایجاد اشیا از عدم است، بدون آنکه خود از این فعل اثر بپذیرد و آن همان فاعل یگانه یا خداوند است و فعل او ابداع می‌باشد. دیگرى هم فاعلى است که مبدع و مخلوق است و فعل آن تأثیر در غیر می‌باشد، ولى چون خود منفعل از فاعل حقیقى است، ناگزیر باید فاعل مجازى نامیده شود.		ج)- درباره فاعل حقیقى اول تام و فاعل ناقص که مجازا فاعل است‏: این رساله - ‎علی‌‏رغم حجم اندک آن -‎ مشتمل بر اندیشه‌‏اى جوهرى و ویژه در فلسفه کندى است و در آن به تفاوتى اساسى بین دو نوع فاعل و در نتیجه دو نوع فعل اشاره شده است. از این دو نوع، یکى فاعل حقیقى است و فعلش ایجاد اشیا از عدم است، بدون آنکه خود از این فعل اثر بپذیرد و آن همان فاعل یگانه یا خداوند است و فعل او ابداع می‌باشد. دیگرى هم فاعلى است که مبدع و مخلوق است و فعل آن تأثیر در غیر می‌باشد، ولى چون خود منفعل از فاعل حقیقى است، ناگزیر باید فاعل مجازى نامیده شود.

	از آنجا که پدیدآورنده اشیا، خود غیر منفعل است، پس همه امور و اشیا که پدیدآمده به‌وسیله او هستند، منفعل بشمار می‌آیند؛ بنابراین اولین شى‏ء پدیدآمده، بدون واسطه از او وجود یافته است و بقیه باواسطه - ‎بر اساس تفاوتى که در قرب و بعد نسبت به فاعل نخست دارند - ‎و چون همگى آن‏ها ~~به‎لحاظ~~ وجود استناد به پدیدآورنده نخست دارند، پس علت بلاواسطه یا باواسطه هرآنچه در عالم واقع می‌شود، او خواهد بود<ref>ر.ک: همان، ص75؛ همان، ص‎131</ref>.		از آنجا که پدیدآورنده اشیا، خود غیر منفعل است، پس همه امور و اشیا که پدیدآمده به‌وسیله او هستند، منفعل بشمار می‌آیند؛ بنابراین اولین شى‏ء پدیدآمده، بدون واسطه از او وجود یافته است و بقیه باواسطه - ‎بر اساس تفاوتى که در قرب و بعد نسبت به فاعل نخست دارند - ‎و چون همگى آن‏ها به‌لحاظ وجود استناد به پدیدآورنده نخست دارند، پس علت بلاواسطه یا باواسطه هرآنچه در عالم واقع می‌شود، او خواهد بود<ref>ر.ک: همان، ص75؛ همان، ص‎131</ref>.

	د)- در آشکار ساختن تناهى جرم عالم:‏ این رساله، بهترین اثرى است که ویژگى مهم تفکر کندى، یعنى تفکرى واضح و مبتنى بر روش ریاضى را که بر اساس وضع و اثبات مقدمات و سپس استفاده از آن‏ها براى اثبات نتایج است، نشان می‌‏دهد. کندى در آغاز این رساله، انگیزه خود را از استفاده از مقدمات ریاضى که براى عقل مأنوس و بى‏‌نیاز از برهان است بیان مى‌کند و آن را از جهتى عبارت از سدّ راه بر مخالف و از جهت دیگر تسهیل وصول به مقصود، می‌داند.		د)- در آشکار ساختن تناهى جرم عالم:‏ این رساله، بهترین اثرى است که ویژگى مهم تفکر کندى، یعنى تفکرى واضح و مبتنى بر روش ریاضى را که بر اساس وضع و اثبات مقدمات و سپس استفاده از آن‏ها براى اثبات نتایج است، نشان می‌‏دهد. کندى در آغاز این رساله، انگیزه خود را از استفاده از مقدمات ریاضى که براى عقل مأنوس و بى‏‌نیاز از برهان است بیان مى‌کند و آن را از جهتى عبارت از سدّ راه بر مخالف و از جهت دیگر تسهیل وصول به مقصود، می‌داند.