رسائل الحكمة العلوية - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

2025-02-06T08:28:00Z

جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۶:		خط ۶:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[طبرانی، ابو سعید میمون]] (نويسنده)		[[طبرانی، ابو سعید میمون]] (نويسنده)
	[[ابوموسی ]] (محقق)		[[ابوموسی]] (محقق)
	[[شیخ موسی]] (محقق)		[[شیخ موسی]] (محقق)
	\|زبان		\|زبان

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '( ' به '('

2025-02-06T08:27:28Z

جایگزینی متن - '( ' به '('

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۷:		خط ۷:
	[[طبرانی، ابو سعید میمون]] (نويسنده)		[[طبرانی، ابو سعید میمون]] (نويسنده)
	[[ابوموسی ]] (محقق)		[[ابوموسی ]] (محقق)
	[[شیخ موسی]] ( محقق)		[[شیخ موسی]] (محقق)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = عربی		\| زبان = عربی

Hbaghizadeh در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۹

2025-02-05T05:59:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۹
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	از دیگر کتاب‌هایی که از اهمیت ویژه‌ای نزد علویان برخوردار است، این کتاب است که به «راحة الأرواح» نیز نام‌گذاری شده است<ref>ر.ک: همان، ص207؛ تقدیم، ص13</ref>. کتاب یادشده در برخی از منابع با نام «سبيل راحة الأرواح و دليل السرور و الأفراح إلى خالق الإصباح»، ذکر شده است<ref>ر.ک: صالحیه، محمد عیسى، ج5، ص201</ref>.		از دیگر کتاب‌هایی که از اهمیت ویژه‌ای نزد علویان برخوردار است، این کتاب است که به «راحة الأرواح» نیز نام‌گذاری شده است<ref>ر.ک: همان، ص207؛ تقدیم، ص13</ref>. کتاب یادشده در برخی از منابع با نام «سبيل راحة الأرواح و دليل السرور و الأفراح إلى خالق الإصباح»، ذکر شده است<ref>ر.ک: صالحیه، محمد عیسى، ج5، ص201</ref>.

	این کتاب، به ذکر مجموعه‌ای از اعیاد علویان پرداخته است که ابوسعید میمون آنها را گردآوری نموده است. اعیاد یادشده، اعیاد فارسی و اعیاد عربی را شامل شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13؛ متن کتاب، ص230 و 235</ref>. علاوه بر ذکر اعیاد و دعاها و زیارات و خطبه‌های مربوط به آنها، از روزهایی که در قرآن آمده نیز سخن رفته است و با رویکردی باطنی و تأویلی به تبیین آنها پرداخته شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص232-234</ref>. همچنین مطالبی پیرامون ماه رمضان ذکر شده و علاوه بر بیان معنای آن، از سایر ماه‌های قمری با رویکردی تأویلی و تطبیق آن بر برخی شخصیت‌ها سخن به میان آمده و به ماه‌های نخست سال‌های فارسی، رومی و فرقه خصیبیه (علویان) اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص237<ref>.		این کتاب، به ذکر مجموعه‌ای از اعیاد علویان پرداخته است که ابوسعید میمون آنها را گردآوری نموده است. اعیاد یادشده، اعیاد فارسی و اعیاد عربی را شامل شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13؛ متن کتاب، ص230 و 235</ref>. علاوه بر ذکر اعیاد و دعاها و زیارات و خطبه‌های مربوط به آنها، از روزهایی که در قرآن آمده نیز سخن رفته است و با رویکردی باطنی و تأویلی به تبیین آنها پرداخته شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص232-234</ref>. همچنین مطالبی پیرامون ماه رمضان ذکر شده و علاوه بر بیان معنای آن، از سایر ماه‌های قمری با رویکردی تأویلی و تطبیق آن بر برخی شخصیت‌ها سخن به میان آمده و به ماه‌های نخست سال‌های فارسی، رومی و فرقه خصیبیه (علویان) اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص237</ref>.
	کتاب مورد بحث از کتاب‌هایی دانسته شده که در حیات اجتماعی علویان از بیشترین اهمیت برخوردار است؛ چراکه اعیاد علویان تمام مظاهر شادی نزد ملل مختلف را از جمله اعیاد مسلمانان، مسیحیان و یهودیان را در خود جای داده است. در مقدمه مربوط به این کتاب، معنای هر عید و ریشه آن بیان شده است.<ref>ر.ک: تقدیم، ص13<ref>		کتاب مورد بحث از کتاب‌هایی دانسته شده که در حیات اجتماعی علویان از بیشترین اهمیت برخوردار است؛ چراکه اعیاد علویان تمام مظاهر شادی نزد ملل مختلف را از جمله اعیاد مسلمانان، مسیحیان و یهودیان را در خود جای داده است. در مقدمه مربوط به این کتاب، معنای هر عید و ریشه آن بیان شده است.<ref>ر.ک: تقدیم، ص13</ref>

	==پانویس ==		==پانویس ==

Hbaghizadeh در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۸

2025-02-05T05:58:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۸
خط ۷۲:		خط ۷۲:

	این کتاب، به ذکر مجموعه‌ای از اعیاد علویان پرداخته است که ابوسعید میمون آنها را گردآوری نموده است. اعیاد یادشده، اعیاد فارسی و اعیاد عربی را شامل شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13؛ متن کتاب، ص230 و 235</ref>. علاوه بر ذکر اعیاد و دعاها و زیارات و خطبه‌های مربوط به آنها، از روزهایی که در قرآن آمده نیز سخن رفته است و با رویکردی باطنی و تأویلی به تبیین آنها پرداخته شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص232-234</ref>. همچنین مطالبی پیرامون ماه رمضان ذکر شده و علاوه بر بیان معنای آن، از سایر ماه‌های قمری با رویکردی تأویلی و تطبیق آن بر برخی شخصیت‌ها سخن به میان آمده و به ماه‌های نخست سال‌های فارسی، رومی و فرقه خصیبیه (علویان) اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص237<ref>.		این کتاب، به ذکر مجموعه‌ای از اعیاد علویان پرداخته است که ابوسعید میمون آنها را گردآوری نموده است. اعیاد یادشده، اعیاد فارسی و اعیاد عربی را شامل شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13؛ متن کتاب، ص230 و 235</ref>. علاوه بر ذکر اعیاد و دعاها و زیارات و خطبه‌های مربوط به آنها، از روزهایی که در قرآن آمده نیز سخن رفته است و با رویکردی باطنی و تأویلی به تبیین آنها پرداخته شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص232-234</ref>. همچنین مطالبی پیرامون ماه رمضان ذکر شده و علاوه بر بیان معنای آن، از سایر ماه‌های قمری با رویکردی تأویلی و تطبیق آن بر برخی شخصیت‌ها سخن به میان آمده و به ماه‌های نخست سال‌های فارسی، رومی و فرقه خصیبیه (علویان) اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص237<ref>.
	کتاب مورد بحث از کتاب‌هایی دانسته شده که در حیات اجتماعی علویان از بیشترین اهمیت برخوردار است؛ چراکه اعیاد علویان تمام مظاهر شادی نزد ملل مختلف را از جمله اعیاد مسلمانان، مسیحیان و یهودیان را در خود جای داده است. در مقدمه مربوط به این کتاب، معنای هر عید و ریشه آن بیان شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13</ref>.		کتاب مورد بحث از کتاب‌هایی دانسته شده که در حیات اجتماعی علویان از بیشترین اهمیت برخوردار است؛ چراکه اعیاد علویان تمام مظاهر شادی نزد ملل مختلف را از جمله اعیاد مسلمانان، مسیحیان و یهودیان را در خود جای داده است. در مقدمه مربوط به این کتاب، معنای هر عید و ریشه آن بیان شده است.<ref>ر.ک: تقدیم، ص13<ref>

	==پانویس ==		==پانویس ==
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	[[رده:کلیات]]		[[رده:کلیات]]
	[[رده:کنگره‌ها. کنفرانس‌ها (مؤتمرات). مجموعه‌ها]]		[[رده:کنگره‌ها. کنفرانس‌ها (مؤتمرات). مجموعه‌ها]]
			[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1403]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1403 توسط محسن عزیزی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1403 توسط محسن عزیزی]]

Hbaghizadeh در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۶

2025-02-05T05:56:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۶
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''رسائل الحكمه العلوية'''، نوشته ابوسعید سرور بن قاسم ~~طبرانی،~~ ملقب به میمون (358-426ق)، شیخ فرقه علویان در سوریه و رئیس طریقه جنبلانیه، است. این اثر توسط ابوموسی و شیخ موسی تحقیق شده است.		'''رسائل الحكمه العلوية'''، نوشته [[طبرانی، ابو سعید میمون\|ابوسعید سرور بن قاسم طبرانی]]، ملقب به میمون (358-426ق)، شیخ فرقه علویان در سوریه و رئیس طریقه جنبلانیه، است. این اثر توسط [[ابوموسی]] و [[شیخ موسی]] تحقیق شده است.
	لازم به ذکر است که این مجموعه، حاوی تعالیم نصیریه است. این فرقه را «انصاریه» و «علویه» نیز می‌گویند و منسوب به ابن نصیرنامى هستند که در قرن پنجم از شیعه امامیه منشعب شده و در شمال غربى سوریه جاى گرفتند. در حقیقت عقاید این فرقه عبارت است از التقاط عناصر شیعه و مسیحیت و معتقدات ایران پیش از اسلام<ref>ر.ک: مشکور، محمدجواد، ص442</ref>. محمد بن على جلّى و سپس ابوسعید سرور بن قاسم ~~طبرانى،~~ ملقب به میمون (م ۴۲۶ق) رهبرى این گروه را به‌عهده داشتند و در لاذقیه و اطراف آن به تبلیغ کیش نصیریه پرداختند<ref>ر.ک: سبحانی تبریزی جعفر، ج8، ص421؛ فرمانیان مهدی، ص216</ref>.
	آنچه برخی نویسندگان در مورد نصیریه مطرح کرده‌اند، موضوع باور به الوهیت حضرت علی(ع) در میان آنان است<ref>ر.ک: بدوی عبدالرحمن، ص1232</ref>.		لازم به ذکر است که این مجموعه، حاوی تعالیم نصیریه است. این فرقه را «انصاریه» و «علویه» نیز می‌گویند و منسوب به ابن نصیرنامى هستند که در قرن پنجم از شیعه امامیه منشعب شده و در شمال غربى سوریه جاى گرفتند. در حقیقت عقاید این فرقه عبارت است از التقاط عناصر شیعه و مسیحیت و معتقدات ایران پیش از اسلام<ref>ر.ک: مشکور، محمدجواد، ص442</ref>. [[محمد بن على جلّى]] و سپس [[طبرانی، ابو سعید میمون\|ابوسعید سرور بن قاسم طبرانى]]، ملقب به میمون (م ۴۲۶ق) رهبرى این گروه را به‌عهده داشتند و در لاذقیه و اطراف آن به تبلیغ کیش نصیریه پرداختند<ref>ر.ک: سبحانی تبریزی جعفر، ج8، ص421؛ فرمانیان مهدی، ص216</ref>.
	گاهی در این اثر از عبارت خصیبیه، استفاده شده است که در حقیقت منظور علویان پیرو حسین بن حمدان خصیبی (م 358ق) است<ref>ر.ک: زرکلى، خیرالدین، ج2، ص175</ref>.		آنچه برخی نویسندگان در مورد نصیریه مطرح کرده‌اند، موضوع باور به الوهیت [[امام علی علیه‌السلام\|حضرت علی(ع)]] در میان آنان است<ref>ر.ک: بدوی عبدالرحمن، ص1232</ref>.

			گاهی در این اثر از عبارت خصیبیه، استفاده شده است که در حقیقت منظور علویان پیرو [[خصیبی، حسین بن حمدان\|حسین بن حمدان خصیبی]] (م 358ق) است<ref>ر.ک: زرکلى، خیرالدین، ج2، ص175</ref>.

	کتاب حاضر، شامل مجموعه‌ای از رسائل و کتاب‌های متعلق به فرقه علویه یا نصیریه است که عبارتند از: رسالة الظهور و البطون، الجوهرية (الكلبية)، وصية الجلّي لأبي‌سعيد، كتاب الحاوي لعلوم الفتاوي، كتاب الدلائل في المسائل، الرسالة المرشدة، الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة، المسائل الخاصة، مسائل بيروت و مجموع الأعياد.		کتاب حاضر، شامل مجموعه‌ای از رسائل و کتاب‌های متعلق به فرقه علویه یا نصیریه است که عبارتند از: رسالة الظهور و البطون، الجوهرية (الكلبية)، وصية الجلّي لأبي‌سعيد، كتاب الحاوي لعلوم الفتاوي، كتاب الدلائل في المسائل، الرسالة المرشدة، الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة، المسائل الخاصة، مسائل بيروت و مجموع الأعياد.
خط ۴۲:		خط ۴۴:

	* وصية الجلي لأبي‌سعيد:		* وصية الجلي لأبي‌سعيد:
	گفته شده است که ابوسعید میمون بن قاسم ~~طبرانی،~~ وارث شیخ جلّی و آخرین نفر از بزرگان صاحب مقاله در عقیده علوی است. وی واضع دستور است. سخن هیچ مؤلفی بعد از وی چنانچه به قول او یا به قول شیوخ دین استشهاد نکند، ارزش ندارد. جلّی ضمن طرح باورهای علویان برای وی، حرمت عدم ابلاغ آن به افراد شایسته را به وی گوشزد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص41-42</ref>.		گفته شده است که [[طبرانی، ابو سعید میمون\|ابوسعید میمون بن قاسم طبرانی]]، وارث شیخ جلّی و آخرین نفر از بزرگان صاحب مقاله در عقیده علوی است. وی واضع دستور است. سخن هیچ مؤلفی بعد از وی چنانچه به قول او یا به قول شیوخ دین استشهاد نکند، ارزش ندارد. جلّی ضمن طرح باورهای علویان برای وی، حرمت عدم ابلاغ آن به افراد شایسته را به وی گوشزد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص41-42</ref>.

	* كتاب الحاوي في الفتاوي:		* كتاب الحاوي في الفتاوي:
خط ۴۹:		خط ۵۱:
	* كتاب الدلائل في المسائل:		* كتاب الدلائل في المسائل:
	این کتاب، شامل دویست پرسش، به‌همراه پاسخ آنها توسط شیخ جلّی است که ابوسعید طبرانی آنها را در این کتاب گرد آورده است. این کتاب با نام «المسائل» نیز شناخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص117</ref>.		این کتاب، شامل دویست پرسش، به‌همراه پاسخ آنها توسط شیخ جلّی است که ابوسعید طبرانی آنها را در این کتاب گرد آورده است. این کتاب با نام «المسائل» نیز شناخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص117</ref>.

	عمده مسائل این کتاب به موضوعات عقیدتی، اخلاقی، تفسیری و.... با نگاه و رویکرد باطنی و تأویلی فرقه علویان مطرح شده است؛ مثلا در پاسخ به سؤال از علم و عمل گفته شده است: علم، اسم است و عمل، باب دعوت‌کننده برای نجات است<ref>ر.ک: همان، ص118</ref>. در پاسخ از پرسش درباره «و حور عين»، گفته شده: العین، شاگردانی هستند که دانش خود را از علمای عارف دریافت نموده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص122</ref>.		عمده مسائل این کتاب به موضوعات عقیدتی، اخلاقی، تفسیری و.... با نگاه و رویکرد باطنی و تأویلی فرقه علویان مطرح شده است؛ مثلا در پاسخ به سؤال از علم و عمل گفته شده است: علم، اسم است و عمل، باب دعوت‌کننده برای نجات است<ref>ر.ک: همان، ص118</ref>. در پاسخ از پرسش درباره «و حور عين»، گفته شده: العین، شاگردانی هستند که دانش خود را از علمای عارف دریافت نموده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص122</ref>.

	* الرسالة المرشدة:		* الرسالة المرشدة:
	این رساله، پیرامون ظهورات است. نویسنده، مطالب این رساله را از سخنان و نوشته‌های ابوعبدالله حسین بن حمدان خصیبی جمع‌آوری کرده است<ref>ر.ک: همان، ص157-158</ref>.		این رساله، پیرامون ظهورات است. نویسنده، مطالب این رساله را از سخنان و نوشته‌های [[خصیبی، حسین بن حمدان\|ابوعبدالله حسین بن حمدان خصیبی]] جمع‌آوری کرده است<ref>ر.ک: همان، ص157-158</ref>.

	مطالب کتاب در حقیقت پیرامون تجلیات و ظهورات خداوند بر اساس رویکرد غالیانه فرقه علویان است.		مطالب کتاب در حقیقت پیرامون تجلیات و ظهورات خداوند بر اساس رویکرد غالیانه فرقه علویان است.

	* الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة:		* الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة:
	در این رساله که توسط ابوسعید نوشته شده به اندیشه نور و اثبات آن پرداخته شده است. نویسنده از باور خصیبی به اندیشه یادشده و دعوت به آن سخن به میان آورده است<ref>ر.ک: همان، ص181</ref>.		در این رساله که توسط ابوسعید نوشته شده به اندیشه نور و اثبات آن پرداخته شده است. نویسنده از باور [[خصیبی، حسین بن حمدان\|خصیبی]] به اندیشه یادشده و دعوت به آن سخن به میان آورده است<ref>ر.ک: همان، ص181</ref>.

	* المسائل الخاصه:		* المسائل الخاصه:
خط ۶۳:		خط ۶۶:

	* مسائل بيروت:		* مسائل بيروت:
	این رساله مختصر، پیرامون پرسش‌هایی است که ابوسعید طبرانی درباره تجلی و صفات و مسائل دیگر از استاد خود ابوالحسین جلّی داشته است. وی این پرسش‌ها را در خلال حضورشان در بیروت و در سال 370ق، مطرح کرده است. ابتدای این رساله با سؤالی از آیه «فاصبر كما صبر أولوا العزم....» و از تجلی آغاز شده است. جلّی ضمن پاسخ به کیستی أولوا العزم، به مفهموم و معنای تجلی و انواع آن اشاره کرده است<ref>ر.ک: همان، ص203-204</ref>.		این رساله مختصر، پیرامون پرسش‌هایی است که [[طبرانی، ابو سعید میمون\|ابوسعید طبرانی]] درباره تجلی و صفات و مسائل دیگر از استاد خود ابوالحسین جلّی داشته است. وی این پرسش‌ها را در خلال حضورشان در بیروت و در سال 370ق، مطرح کرده است. ابتدای این رساله با سؤالی از آیه «فاصبر كما صبر أولوا العزم....» و از تجلی آغاز شده است. جلّی ضمن پاسخ به کیستی أولوا العزم، به مفهموم و معنای تجلی و انواع آن اشاره کرده است<ref>ر.ک: همان، ص203-204</ref>.

	* كتاب مجموع الأعياد:		* كتاب مجموع الأعياد:

Hbaghizadeh در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۹

2025-02-05T05:49:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۹
خط ۵:		خط ۵:
	\| پدیدآورندگان		\| پدیدآورندگان
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[طبرانی،		[[طبرانی، ابو سعید میمون]] (نويسنده)
	ابو
	سعید
	میمون]] (نويسنده)
	[[ابوموسی ]] (محقق)		[[ابوموسی ]] (محقق)
	[[شیخ موسی]] ( محقق)		[[شیخ موسی]] ( محقق)

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115554J1.jpg | عنوان = رسائل الحكمة العلوية | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = طبرانی، ابو سعید میمون (نويسنده) ابوموسی (محقق) شیخ موسی ( محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ع 4/4 BP | موضوع =علویا‌...» ایجاد کرد

2025-01-26T08:03:50Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115554J1.jpg | عنوان = رسائل الحكمة العلوية | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = طبرانی، ابو سعید میمون (نويسنده) ابوموسی (محقق) شیخ موسی ( محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ع 4/4 BP | موضوع =علویا‌...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR115554J1.jpg
| عنوان = رسائل الحكمة العلوية
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[طبرانی،
ابو
سعید
میمون]] (نويسنده)
[[ابوموسی ]] (محقق)
[[شیخ موسی]] ( محقق)
|زبان
| زبان = عربی
| کد کنگره = 8ع 4/4 BP
| موضوع =علویا‌ن‌ -- عقا‌ئد
|ناشر
| ناشر = دار لأجل المعرفة
| مکان نشر = لبنان - دیار عقل
| سال نشر = 2006م
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE115554AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک =
| تعداد جلد = 3
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 115554
| کتابخوان همراه نور = 115554
| کد پدیدآور = 91345
| پس از =
| پیش از =
}}
'''رسائل الحكمه العلوية'''، نوشته ابوسعید سرور بن قاسم طبرانی، ملقب به میمون (358-426ق)، شیخ فرقه علویان در سوریه و رئیس طریقه جنبلانیه، است. این اثر توسط ابوموسی و شیخ موسی تحقیق شده است.
لازم به ذکر است که این مجموعه، حاوی تعالیم نصیریه است. این فرقه را «انصاریه» و «علویه» نیز می‌گویند و منسوب به ابن نصیرنامى هستند که در قرن پنجم از شیعه امامیه منشعب شده و در شمال غربى سوریه جاى گرفتند. در حقیقت عقاید این فرقه عبارت است از التقاط عناصر شیعه و مسیحیت و معتقدات ایران پیش از اسلام<ref>ر.ک: مشکور، محمدجواد، ص442</ref>. محمد بن على جلّى و سپس ابوسعید سرور بن قاسم طبرانى، ملقب به میمون (م ۴۲۶ق) رهبرى این گروه را به‌عهده داشتند و در لاذقیه و اطراف آن به تبلیغ کیش نصیریه پرداختند<ref>ر.ک: سبحانی تبریزی جعفر، ج8، ص421؛ فرمانیان مهدی، ص216</ref>.
آنچه برخی نویسندگان در مورد نصیریه مطرح کرده‌اند، موضوع باور به الوهیت حضرت علی(ع) در میان آنان است<ref>ر.ک: بدوی عبدالرحمن، ص1232</ref>.
گاهی در این اثر از عبارت خصیبیه، استفاده شده است که در حقیقت منظور علویان پیرو حسین بن حمدان خصیبی (م 358ق) است<ref>ر.ک: زرکلى، خیرالدین، ج2، ص175</ref>.

کتاب حاضر، شامل مجموعه‌ای از رسائل و کتاب‌های متعلق به فرقه علویه یا نصیریه است که عبارتند از: رسالة الظهور و البطون، الجوهرية (الكلبية)، وصية الجلّي لأبي‌سعيد، كتاب الحاوي لعلوم الفتاوي، كتاب الدلائل في المسائل، الرسالة المرشدة، الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة، المسائل الخاصة، مسائل بيروت و مجموع الأعياد.

* رسالة الظهور و البطون:
این رساله توسط شیخ ابوالحسین محمد بن علی جلّی و در رد بر عقیده و تفکر شخصی به نام اسحاق احمر که در تضاد با باورهای محمد بن نصیر است، به نگارش درآمده است.
این رساله بر تفکر خصیبی (خصیبیه) در موضوع وحدانیت خداوند و ظهور و تجلی او دلالت می‌کند و عقایدی را که اسحاق احمر آنها را مطرح کرده و ترویج نموده و افرادی مانند ابن حسکه و ابن خلاد به نشر آنها پرداخته‌اند، رد کرده است.
طبرانی این رساله را از آثار جلّی برشمرده است، لکن معمار صوفی آن را از آثار طبرانی و از جمله تألیفات وی دانسته است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص15-16</ref>.

* الجوهرية (الكلبية):
این رساله را نویسنده برای فرزندش علی بن کلیب شریف جوهری به نگارش درآورده است. رساله یادشده، شامل مطالبی پیرامون احوال عرش، قباب عجمیه، کرجیه، رومیه، فارسیه و حکمیه است. همچنین از ظهوری که معنی با آن ظهور یافت و از کتاب سبعین و از تمام ظهورات ظاهری و باطنی و... خبر می‌دهد<ref>ر.ک: همان، ص19</ref>.

* وصية الجلي لأبي‌سعيد:
گفته شده است که ابوسعید میمون بن قاسم طبرانی، وارث شیخ جلّی و آخرین نفر از بزرگان صاحب مقاله در عقیده علوی است. وی واضع دستور است. سخن هیچ مؤلفی بعد از وی چنانچه به قول او یا به قول شیوخ دین استشهاد نکند، ارزش ندارد. جلّی ضمن طرح باورهای علویان برای وی، حرمت عدم ابلاغ آن به افراد شایسته را به وی گوشزد کرده است<ref>ر.ک: همان، ص41-42</ref>.

* كتاب الحاوي في الفتاوي:
این کتاب از مهم‌ترین نوشته‌ها نزد علویان شمرده شده است. کتاب یادشده، مشتمل بر مجموعه‌ای از روش‌های مورد استفاده در تعلیم و همچنین مبانی اصول دینی و اجتماعی میان علویان است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13</ref>. نویسنده، این کتاب را با استفاده از کلام ابوالحسین محمد بن علی جلّی به نگارش درآورده است. محتوای کتاب، شامل یک‌صدوبیست مسئله در ذیل یازده فصل است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص45</ref>.

* كتاب الدلائل في المسائل:
این کتاب، شامل دویست پرسش، به‌همراه پاسخ آنها توسط شیخ جلّی است که ابوسعید طبرانی آنها را در این کتاب گرد آورده است. این کتاب با نام «المسائل» نیز شناخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص117</ref>.
عمده مسائل این کتاب به موضوعات عقیدتی، اخلاقی، تفسیری و.... با نگاه و رویکرد باطنی و تأویلی فرقه علویان مطرح شده است؛ مثلا در پاسخ به سؤال از علم و عمل گفته شده است: علم، اسم است و عمل، باب دعوت‌کننده برای نجات است<ref>ر.ک: همان، ص118</ref>. در پاسخ از پرسش درباره «و حور عين»، گفته شده: العین، شاگردانی هستند که دانش خود را از علمای عارف دریافت نموده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص122</ref>.

* الرسالة المرشدة:
این رساله، پیرامون ظهورات است. نویسنده، مطالب این رساله را از سخنان و نوشته‌های ابوعبدالله حسین بن حمدان خصیبی جمع‌آوری کرده است<ref>ر.ک: همان، ص157-158</ref>.

مطالب کتاب در حقیقت پیرامون تجلیات و ظهورات خداوند بر اساس رویکرد غالیانه فرقه علویان است.

* الرسالة المنصفة في حقيقة المعرفة:
در این رساله که توسط ابوسعید نوشته شده به اندیشه نور و اثبات آن پرداخته شده است. نویسنده از باور خصیبی به اندیشه یادشده و دعوت به آن سخن به میان آورده است<ref>ر.ک: همان، ص181</ref>.

* المسائل الخاصه:
این نوشته، در حقیقت حاوی پرسش‌های طبرانی از شیخ خود ابوالحسین جلّی است. عمده این پرسش‌ها درباره آیات و عباراتی از قرآن، برخی افراد و اماکن و.... است که پاسخ آنها با رویکردی تأویلی و باطنی داده شده است<ref>ر.ک: همان، ص195</ref>؛ مثلا در پرسش از عبارت قرآنی «قدت قميصه من دبر»، گفته شده: قمیص، همان مقداد است<ref>ر.ک: همان، ص200</ref>؛ یا در عبارت «رفع أبويه علی العرش»، ابوین، به محمد و سلمان تأویل شده است<ref>ر.ک: همان، ص201</ref>.

* مسائل بيروت:
این رساله مختصر، پیرامون پرسش‌هایی است که ابوسعید طبرانی درباره تجلی و صفات و مسائل دیگر از استاد خود ابوالحسین جلّی داشته است. وی این پرسش‌ها را در خلال حضورشان در بیروت و در سال 370ق، مطرح کرده است. ابتدای این رساله با سؤالی از آیه «فاصبر كما صبر أولوا العزم....» و از تجلی آغاز شده است. جلّی ضمن پاسخ به کیستی أولوا العزم، به مفهموم و معنای تجلی و انواع آن اشاره کرده است<ref>ر.ک: همان، ص203-204</ref>.

* كتاب مجموع الأعياد:
از دیگر کتاب‌هایی که از اهمیت ویژه‌ای نزد علویان برخوردار است، این کتاب است که به «راحة الأرواح» نیز نام‌گذاری شده است<ref>ر.ک: همان، ص207؛ تقدیم، ص13</ref>. کتاب یادشده در برخی از منابع با نام «سبيل راحة الأرواح و دليل السرور و الأفراح إلى خالق الإصباح»، ذکر شده است<ref>ر.ک: صالحیه، محمد عیسى، ج5، ص201</ref>.

این کتاب، به ذکر مجموعه‌ای از اعیاد علویان پرداخته است که ابوسعید میمون آنها را گردآوری نموده است. اعیاد یادشده، اعیاد فارسی و اعیاد عربی را شامل شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13؛ متن کتاب، ص230 و 235</ref>. علاوه بر ذکر اعیاد و دعاها و زیارات و خطبه‌های مربوط به آنها، از روزهایی که در قرآن آمده نیز سخن رفته است و با رویکردی باطنی و تأویلی به تبیین آنها پرداخته شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص232-234</ref>. همچنین مطالبی پیرامون ماه رمضان ذکر شده و علاوه بر بیان معنای آن، از سایر ماه‌های قمری با رویکردی تأویلی و تطبیق آن بر برخی شخصیت‌ها سخن به میان آمده و به ماه‌های نخست سال‌های فارسی، رومی و فرقه خصیبیه (علویان) اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص237<ref>.
کتاب مورد بحث از کتاب‌هایی دانسته شده که در حیات اجتماعی علویان از بیشترین اهمیت برخوردار است؛ چراکه اعیاد علویان تمام مظاهر شادی نزد ملل مختلف را از جمله اعیاد مسلمانان، مسیحیان و یهودیان را در خود جای داده است. در مقدمه مربوط به این کتاب، معنای هر عید و ریشه آن بیان شده است<ref>ر.ک: تقدیم، ص13</ref>.

==پانویس ==
<references/>

==منابع مقاله==
# مقدمه و متن کتاب.
# بدوی، عبدالرحمن، «مذاهب الإسلاميين»، دارالعلم للملايين، 1996م، چاپ اول.
# زرکلى، خیرالدین، «الأعلام»، بیروت، دارالعلم للملايين، 1989م، چاپ هشتم.
# سبحانی، جعفر، «بحوث في الملل و النحل»، قم، مؤسسة الإمام الصادق(ع)، 1427ق.
# صالحیه، محمد عیسى، «المعجم الشامل للتراث العربي المطبوع»، قاهره، معهد المخطوطات العربية، 1991، چاپ اول.
# فرمانیان، مهدی، «آشنایی با فرق تشیع»، حوزه علمیه قم، مرکز مدیریت، 1387ش، چاپ اول.
# مشکور، محمدجواد، «فرهنگ فرق اسلامی»، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامى، 1375، چاپ سوم.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
[[رده:کلیات]]
[[رده:کنگره‌ها. کنفرانس‌ها (مؤتمرات). مجموعه‌ها]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1403 توسط فاضل گرنه زاده]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1403 توسط محسن عزیزی]]