https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B0%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A1ذم الثقلاء - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T17:34:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%B0%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A1&diff=828190&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR126503J1.jpg | عنوان = ذم الثقلاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف (نويسنده) اعرجی، محمد حسین (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ذ2الف 247/25 BP | موضوع =اخلاق اسلامی - متو...» ایجاد کرد2026-06-20T04:27:10Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR126503J1.jpg | عنوان = ذم الثقلاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D9%84%D9%81&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف (صفحه وجود ندارد)">ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="اعرجی، محمد حسین (صفحه وجود ندارد)">اعرجی، محمد حسین</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ذ2الف 247/25 BP | موضوع =اخلاق اسلامی - متو...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR126503J1.jpg<br />
| عنوان = ذم الثقلاء<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف]] (نويسنده)<br />
[[اعرجی، محمد حسین]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = 8ذ2الف 247/25 BP <br />
| موضوع =اخلاق اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14 - خیر و شر - متون قدیمی تا قرن 14<br />
|ناشر <br />
| ناشر = الجمل<br />
| مکان نشر = آلمان - کلن<br />
| سال نشر = 1999م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE126503AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 126503<br />
| کتابخوان همراه نور = 126503<br />
| کد پدیدآور = 34001<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''ذمّ الثقلاء'''، از آثار تاریخنگار و ادیب بغدادی قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری قمری، [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابوبکر محمد بن خلف بن مرزبان بن بسّام آجری مُحَوّلی]]، مشهور به [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] (متوفای 309 یا 310ق)، پژوهشی است که به مذمت کسانی میپردازد که متکبر، بداخلاق، ناگوار، ناخوشایند و مردمآزار هستند و اخلاق و آداب معاشرت را رعایت نمیکنند. پژوهشگر معاصر عراقی، [[اعرجی، محمد حسین| دکتر محمد حسین اعرجی]]، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده و تعلیقاتی را بر آن افزوده است.<br />
<br />
==هدف و روش==<br />
* [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] بدون مقدمه به نقل روایات پرداخته و دیدگاه خودش را درباره هدف، روش و چگونگیهای نگارش اثر حاضر، ناگفته گذاشته است.<br />
* [[اعرجی، محمد حسین| دکتر محمد حسین اعرجی]]، روش نویسنده را چنین بازگو میکند که [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] فقط روایاتی را نقل میکند که اشخاصی، شاگردان یا همانندان خود یا دیگران را ثقیل و سخترو و ناگوار میشمردند، ولی به اخبار و نوادر این افراد ثقیل، نمیپردازد. شاید روح تقلید باعث گزینش چنین روشی شده است<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص36</ref>.<br />
* کتاب دیگر [[ابن مرزبان محولی، محمد بن خلف| ابن مرزبان]] به نام [[تفضيل الكلاب علی كثير ممن لبس الثياب]] با اثر حاضر همسو است.<br />
<br />
==ساختار و محتوا==<br />
* نویسنده در کتاب مختصر حاضر، مجموعهای از روایات و آثار را همراه با سند و بدون هیچ توضیح و تحلیلی آورده است.<br />
<br />
==نمونه مباحث==<br />
* با سند نقل کرده است که رسول خدا(ص) گفت: محبوبترین شما در نزد من و نزدیکترین شما به من، کسانی هستند که اخلاقشان نیکوتر است و ثرثارین و متشدقین و متفیهقین را بیشتر از همه دشمن میدارم. گفتند: ای رسولالله(ص)! ما ثرثارین (ورّاجان و بیهودهگویان پرگو) و متشدقین (مسخرهکنندگان) را شناختیم، ولی متفیهقون چه کسانی هستند؟ پاسخ داد: خودبرتربینان و متکبران<ref>ر.ک: متن کتاب، ص51-52</ref>.<br />
* با سند نقل میکند که [[امام علی(ع)]]، مالک اشتر را ناگوار و سخترو میشمرد!<ref>ر.ک: همان، ص110-111</ref>. انتقاد: [[اعرجی، محمد حسین| دکتر محمد حسین اعرجی]]، این روایت را نقد کرده و مشکوک شمرده و محتوای آن را ناسازگار با دیدگاه [[امام علی(ع)]] در ستایش مالک اشتر و تجلیل از او دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص111، پاورقی 1</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:اخلاق اسلامی]]<br />
[[رده:آثار کلی اخلاق قرن 1 – 14]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محمد خردمند]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili