دیوان ناصری کاشانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۹

2024-05-31T20:39:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	}}		}}

	'''دیوان ناصری کاشانی''' به تصحیح، توضیح و مقدمه [[صائم ~~کاشاني، علي‌اصغر~~\|سید علی‌اصغر صائم کاشانی]]، کتابی است در یک جلد با موضوع ادبیات و اشعار فارسی. در این اثر، مجموعه اشعار [[ناصری کاشانی، حسن\|حسن ناصری کاشانی]] (1222-1316) به‌ترتیب، قصاید، غزلیات، مسمطات و مثنوی‌ها (و در پایان ماده تاریخ و سروده‌اش در وفات نحوی) ارائه شده است.		'''دیوان ناصری کاشانی''' به تصحیح، توضیح و مقدمه [[صائم کاشانی، علی‌اصغر\|سید علی‌اصغر صائم کاشانی]]، کتابی است در یک جلد با موضوع ادبیات و اشعار فارسی. در این اثر، مجموعه اشعار [[ناصری کاشانی، حسن\|حسن ناصری کاشانی]] (1222-1316) به‌ترتیب، قصاید، غزلیات، مسمطات و مثنوی‌ها (و در پایان ماده تاریخ و سروده‌اش در وفات نحوی) ارائه شده است.

	==ساختار==		==ساختار==

Hbaghizadeh در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۸

2024-05-31T20:38:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۸
خط ۸:		خط ۸:
	[[ناصری کاشانی، حسن]] (نویسنده)		[[ناصری کاشانی، حسن]] (نویسنده)

	[[صائم ~~کاشاني، علي‌اصغر~~]] (مصحح)		[[صائم کاشانی، علی‌اصغر]] (مصحح)
	\| زبان =فارسی		\| زبان =فارسی
	\| کد کنگره =‏‏‎‏PIR‎‏ ‎‏7892‎‏ ‎‏/‎‏د‎‏9		\| کد کنگره =‏‏‎‏PIR‎‏ ‎‏7892‎‏ ‎‏/‎‏د‎‏9

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '}} [[' به '}} [['

2021-09-06T09:27:05Z

جایگزینی متن - '}} [[' به '}} [['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۷
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	\| شابک =		\| شابک =
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =28446
	\| کتابخوان همراه نور =28446		\| کتابخوان همراه نور =28446
	\| کد پدیدآور =18450		\| کد پدیدآور =18450
خط ۱۰۱:		خط ۱۰۱:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

2020-12-10T17:54:41Z

جایگزینی متن - '==وابسته‌ها== ' به '==وابسته‌ها== {{وابسته‌ها}} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۲۴
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
			{{وابسته‌ها}}
	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۰۳

2020-08-28T12:03:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	#:و یا		#:و یا
	#:{{شعر}}		#:{{شعر}}
	#:{{ب\|''به‌ناگه کور شد اسفندیار لیل را دیده''\|2=''تو گفتی تیر خور جست از کمان پور زال زر''~~}}{{پایان شعر}}~~<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های یازده و دوازده</ref>.		#:{{ب\|''به‌ناگه کور شد اسفندیار لیل را دیده''\|2=''تو گفتی تیر خور جست از کمان پور زال زر''<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های یازده و دوازده</ref>}}{{پایان شعر}}.
	# آشنایی وی به زبان عربی و قرآن بسیار افزون و در حد محققان علوم دینی و مذهبی بوده است		# آشنایی وی به زبان عربی و قرآن بسیار افزون و در حد محققان علوم دینی و مذهبی بوده است
	# در آیینه‌زاران مذاهب و ادیان الهی، به‌ویژه آئین اسلام و کیش زردشت و کتاب اوستا و گاته‌های آن تفحصی بسزا داشته و جبلّت را با فروغ شریعت نورانی ساخته است.		# در آیینه‌زاران مذاهب و ادیان الهی، به‌ویژه آئین اسلام و کیش زردشت و کتاب اوستا و گاته‌های آن تفحصی بسزا داشته و جبلّت را با فروغ شریعت نورانی ساخته است.

Hbaghizadeh@noornet.net در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۰۳

2020-08-28T12:03:05Z

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده:سال97-25شهریور الی24 مهر' به ''

2020-06-14T14:29:22Z

جایگزینی متن - 'رده:سال97-25شهریور الی24 مهر' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۵۹
خط ۱۱۰:		خط ۱۱۰:

	[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]		[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]


	~~[[رده:سال97-25شهریور الی24 مهر]]~~

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'رده: 25 شهریور الی 24 مهر' به ''

2020-06-14T14:13:39Z

جایگزینی متن - 'رده: 25 شهریور الی 24 مهر' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۴۳
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:
	[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]		[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]

	~~[[رده: 25 شهریور الی 24 مهر]]~~
	[[رده:سال97-25شهریور الی24 مهر]]		[[رده:سال97-25شهریور الی24 مهر]]

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'افسه‌گانه' به 'افسانه'

2020-05-27T11:55:07Z

جایگزینی متن - 'افسه‌گانه' به 'افسانه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۲۵
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	برخی از ویژگی‌های قصاید او را چنین می‌توان برشمرد:		برخی از ویژگی‌های قصاید او را چنین می‌توان برشمرد:
	# تسلط بر واژه‌ها: «به‌کارگیری و استخدام کلمات مهجور و غریبی مانند «چالیش» به معنی ناز و خرام و جنگ و جدال، «بیغاره‌زن»، یعنی طعنه‌زن و ملامتگر، «غیث»، به معنی باران، ابری که از آن باران ببارد، «اعتق»، یعنی عاتق‎تر و «عاتق»، به معنی رها، آزاد، «آقچه»، یعنی سکه زر یا سیم، «آخشیجان»، به معنی عنصر هریک از عناصر چهارگانه، «کسمه»، یعنی مویی چند که زنان از سر زلف خود پیچ و خم داده و بر رخسار گذارند، «مخیم»، خیمه‌گاه، اردوگاه، معسکر و امثال آن و نیز استفاده از قوافی بسیار مشکل در قصاید مطول نشانگر تسلط او بر ادبیات کهن و شعر کلاسیک است»<ref>همان</ref>.		# تسلط بر واژه‌ها: «به‌کارگیری و استخدام کلمات مهجور و غریبی مانند «چالیش» به معنی ناز و خرام و جنگ و جدال، «بیغاره‌زن»، یعنی طعنه‌زن و ملامتگر، «غیث»، به معنی باران، ابری که از آن باران ببارد، «اعتق»، یعنی عاتق‎تر و «عاتق»، به معنی رها، آزاد، «آقچه»، یعنی سکه زر یا سیم، «آخشیجان»، به معنی عنصر هریک از عناصر چهارگانه، «کسمه»، یعنی مویی چند که زنان از سر زلف خود پیچ و خم داده و بر رخسار گذارند، «مخیم»، خیمه‌گاه، اردوگاه، معسکر و امثال آن و نیز استفاده از قوافی بسیار مشکل در قصاید مطول نشانگر تسلط او بر ادبیات کهن و شعر کلاسیک است»<ref>همان</ref>.
	# احاطه بی‌بدیل وی بر داستان‌های شاهنامه: تلمیحات فراوان او در قصایدش بر اشعار و ~~افسه‌گانه‌های~~ فردوسی دلیل بر این مدعاست.<ref>ر.ک: همان، صفحه ده و یازده</ref>.		# احاطه بی‌بدیل وی بر داستان‌های شاهنامه: تلمیحات فراوان او در قصایدش بر اشعار و افسانه‌های فردوسی دلیل بر این مدعاست.<ref>ر.ک: همان، صفحه ده و یازده</ref>.
	# اطلاع دقیق از علوم موسیقی، هیئت و نجوم.		# اطلاع دقیق از علوم موسیقی، هیئت و نجوم.
	# صنایع لفظی و معنوی در اشعار وی: استفاده و به‌کارگیری انواع آرایه‌ها و صنایع لفظی و معنوی در سروده‌های ناصری، بیانگر تسلط کامل او بر صناعات ادبی، به‌خصوص تشبیه، استعاره و تلمیح است:		# صنایع لفظی و معنوی در اشعار وی: استفاده و به‌کارگیری انواع آرایه‌ها و صنایع لفظی و معنوی در سروده‌های ناصری، بیانگر تسلط کامل او بر صناعات ادبی، به‌خصوص تشبیه، استعاره و تلمیح است:

Hbaghizadeh@noornet.net: جایگزینی متن - 'سانه' به 'سه‌گانه'

2019-09-22T17:10:47Z

جایگزینی متن - 'سانه' به 'سه‌گانه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\| تعداد جلد =1		\| تعداد جلد =1
	\| کتابخانۀ دیجیتال نور =		\| کتابخانۀ دیجیتال نور =
			\| کتابخوان همراه نور =28446
	\| کد پدیدآور =18450		\| کد پدیدآور =18450
	\| پس از =		\| پس از =
خط ۴۴:		خط ۴۵:
	برخی از ویژگی‌های قصاید او را چنین می‌توان برشمرد:		برخی از ویژگی‌های قصاید او را چنین می‌توان برشمرد:
	# تسلط بر واژه‌ها: «به‌کارگیری و استخدام کلمات مهجور و غریبی مانند «چالیش» به معنی ناز و خرام و جنگ و جدال، «بیغاره‌زن»، یعنی طعنه‌زن و ملامتگر، «غیث»، به معنی باران، ابری که از آن باران ببارد، «اعتق»، یعنی عاتق‎تر و «عاتق»، به معنی رها، آزاد، «آقچه»، یعنی سکه زر یا سیم، «آخشیجان»، به معنی عنصر هریک از عناصر چهارگانه، «کسمه»، یعنی مویی چند که زنان از سر زلف خود پیچ و خم داده و بر رخسار گذارند، «مخیم»، خیمه‌گاه، اردوگاه، معسکر و امثال آن و نیز استفاده از قوافی بسیار مشکل در قصاید مطول نشانگر تسلط او بر ادبیات کهن و شعر کلاسیک است»<ref>همان</ref>.		# تسلط بر واژه‌ها: «به‌کارگیری و استخدام کلمات مهجور و غریبی مانند «چالیش» به معنی ناز و خرام و جنگ و جدال، «بیغاره‌زن»، یعنی طعنه‌زن و ملامتگر، «غیث»، به معنی باران، ابری که از آن باران ببارد، «اعتق»، یعنی عاتق‎تر و «عاتق»، به معنی رها، آزاد، «آقچه»، یعنی سکه زر یا سیم، «آخشیجان»، به معنی عنصر هریک از عناصر چهارگانه، «کسمه»، یعنی مویی چند که زنان از سر زلف خود پیچ و خم داده و بر رخسار گذارند، «مخیم»، خیمه‌گاه، اردوگاه، معسکر و امثال آن و نیز استفاده از قوافی بسیار مشکل در قصاید مطول نشانگر تسلط او بر ادبیات کهن و شعر کلاسیک است»<ref>همان</ref>.
	# احاطه بی‌بدیل وی بر داستان‌های شاهنامه: تلمیحات فراوان او در قصایدش بر اشعار و ~~افسانه‌های~~ فردوسی دلیل بر این مدعاست.<ref>ر.ک: همان، صفحه ده و یازده</ref>.		# احاطه بی‌بدیل وی بر داستان‌های شاهنامه: تلمیحات فراوان او در قصایدش بر اشعار و افسه‌گانه‌های فردوسی دلیل بر این مدعاست.<ref>ر.ک: همان، صفحه ده و یازده</ref>.
	# اطلاع دقیق از علوم موسیقی، هیئت و نجوم.		# اطلاع دقیق از علوم موسیقی، هیئت و نجوم.
	# صنایع لفظی و معنوی در اشعار وی: استفاده و به‌کارگیری انواع آرایه‌ها و صنایع لفظی و معنوی در سروده‌های ناصری، بیانگر تسلط کامل او بر صناعات ادبی، به‌خصوص تشبیه، استعاره و تلمیح است:		# صنایع لفظی و معنوی در اشعار وی: استفاده و به‌کارگیری انواع آرایه‌ها و صنایع لفظی و معنوی در سروده‌های ناصری، بیانگر تسلط کامل او بر صناعات ادبی، به‌خصوص تشبیه، استعاره و تلمیح است:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	{{ب\|''خیز و نگارا بریز، باده گلگون به جام''\|2=''تا شکند رنگ او، رونق ماه تمام''}}		{{ب\|''خیز و نگارا بریز، باده گلگون به جام''\|2=''تا شکند رنگ او، رونق ماه تمام''}}
	{{ب\|''زانکه برد زنگ غم، از دل، شرب مدام''\|2=''خاصه ز دست جوان، ویژه به هنگام بام''}}		{{ب\|''زانکه برد زنگ غم، از دل، شرب مدام''\|2=''خاصه ز دست جوان، ویژه به هنگام بام''}}
	{{ب\|''وقت صبوح است هان ای مه رومی‎غلام''\|2=''گیر، به دفع خمار بر کف، جام نبید''~~}}{{پایان شعر}}~~<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های سیزده و چهارده</ref>.		{{ب\|''وقت صبوح است هان ای مه رومی‎غلام''\|2=''گیر، به دفع خمار بر کف، جام نبید''<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های سیزده و چهارده</ref>}}{{پایان شعر}}.

	ناصری در ابیاتی خود را با رشیدالدین وطواط و عنصری برابر و بلکه والاتر دانسته است.<ref>ر.ک: همان، صفحه چهارده</ref>. او در قصیده‌ای عالی، خود را از مداحی دیگران همانند برخی از شاعران متملق و مدح‎سرا مبرا ساخته و گفته است من به‌جز مدح خاندان عصمت و طهارت(ع) مدح دیگری را نمی‌گویم و به‌تصریح، مداحی سلاطین و حکمرانان را تقبیح کرده است:		ناصری در ابیاتی خود را با رشیدالدین وطواط و عنصری برابر و بلکه والاتر دانسته است.<ref>ر.ک: همان، صفحه چهارده</ref>. او در قصیده‌ای عالی، خود را از مداحی دیگران همانند برخی از شاعران متملق و مدح‎سرا مبرا ساخته و گفته است من به‌جز مدح خاندان عصمت و طهارت(ع) مدح دیگری را نمی‌گویم و به‌تصریح، مداحی سلاطین و حکمرانان را تقبیح کرده است:
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	{{ب\|''من نیم خاقانی آن استاد کامل کاهل معنی''\|2=''مدح‌خوان یابند، اندر حضرت شاه اخستانم''}}		{{ب\|''من نیم خاقانی آن استاد کامل کاهل معنی''\|2=''مدح‌خوان یابند، اندر حضرت شاه اخستانم''}}
	{{ب\|''پادشاهی را ثنا گویم که چون گویم ثنایش''\|2=''آید از اجزای هستی، مرحبا با صد زبانم''}}		{{ب\|''پادشاهی را ثنا گویم که چون گویم ثنایش''\|2=''آید از اجزای هستی، مرحبا با صد زبانم''}}
	{{ب\|''فاش‎تر گویم، چرا باید سخن سربسته گفتن ''\|2=''از دل و جان، مدح‎گوی خسرو لب‎تشنگانم''~~}}{{پایان شعر}}~~<ref>ر.ک: همان، صفحه پانزده</ref>.		{{ب\|''فاش‎تر گویم، چرا باید سخن سربسته گفتن ''\|2=''از دل و جان، مدح‎گوی خسرو لب‎تشنگانم''<ref>ر.ک: همان، صفحه پانزده</ref>}}{{پایان شعر}}.

	مدح ائمه اطهار(ع)، به‌ویژه آخرین پیام‌آور نور حضرت محمد(ص) و امیر مؤمنان علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، از خصوصیات بارز قصاید و مسمطات اوست. در پاره‌ای از قصاید که در مدح امامان همام سروده است، مدح را عاقبت به شرح مصائب ایشان می‌کشاند؛ حتی گاه در تولد آن بزرگواران پس از اظهار شادمانی و مسرت، بلادرنگ از وقایع مصیب‌بار آنان دم می‌زند که مورد اخیر بیشتر در قصایدی که برای امام حسین(ع) سروده، به چشم می‌خورد. ناصری از بدو نوجوانی به سرودن شعر پرداخته و در آغاز جوانی به پختگی شعری رسیده است. دلیل بر این گفتار قصیده‌ای است که در بیست‌وچهار سالگی در مدح امام عصر(عج) سروده است:		مدح ائمه اطهار(ع)، به‌ویژه آخرین پیام‌آور نور حضرت محمد(ص) و امیر مؤمنان علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، از خصوصیات بارز قصاید و مسمطات اوست. در پاره‌ای از قصاید که در مدح امامان همام سروده است، مدح را عاقبت به شرح مصائب ایشان می‌کشاند؛ حتی گاه در تولد آن بزرگواران پس از اظهار شادمانی و مسرت، بلادرنگ از وقایع مصیب‌بار آنان دم می‌زند که مورد اخیر بیشتر در قصایدی که برای امام حسین(ع) سروده، به چشم می‌خورد. ناصری از بدو نوجوانی به سرودن شعر پرداخته و در آغاز جوانی به پختگی شعری رسیده است. دلیل بر این گفتار قصیده‌ای است که در بیست‌وچهار سالگی در مدح امام عصر(عج) سروده است:
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	{{ب\|''مدح تو را ناصری چگونه سراید''\|2=''وصف تو بحری است بی‌کرانه و پایان''}}		{{ب\|''مدح تو را ناصری چگونه سراید''\|2=''وصف تو بحری است بی‌کرانه و پایان''}}
	{{ب\|''بیست‌وچهارم ز عمر رفته و گفتم''\|2=''مدح تو را و نبی به شیوه حسّان''}}		{{ب\|''بیست‌وچهارم ز عمر رفته و گفتم''\|2=''مدح تو را و نبی به شیوه حسّان''}}
	{{ب\|''از نعَمَت نانکی است چشمه خورشید''\|2=''وز کرمت، فرغری است لجه عمّان''~~}}{{پایان شعر}}~~<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های پانزده و شانزده</ref>.		{{ب\|''از نعَمَت نانکی است چشمه خورشید''\|2=''وز کرمت، فرغری است لجه عمّان''<ref>ر.ک: همان، صفحه‌های پانزده و شانزده</ref>}}{{پایان شعر}}.

	==وضعیت کتاب==		==وضعیت کتاب==