دیوان جلال‌الدین عضد یزدی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'نظام قاری' به 'نظام‌قاری'

2026-01-31T07:02:30Z

جایگزینی متن - 'نظام قاری' به 'نظام‌قاری'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۲
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	{{ب\|''به چشم خفته شب کوته نماید''\|2=''سَلُو عن مقلتي طولَ الليالي''}}		{{ب\|''به چشم خفته شب کوته نماید''\|2=''سَلُو عن مقلتي طولَ الليالي''}}
	{{پایان شعر}}		{{پایان شعر}}
	چراکه، قرن هشتم هجری دارای مشاهیر علمی و ادبی بی‌شماری است که در میان آنان به‌جز جلال طبیب، چند جلال دیگر نیز می‌زیسته‌اند که در میان ایشان «سید جلال عضد یزدی» و دیگری «شاه جلال خوافی» با تخلّص «جلال» شعر گفته‌اند و در کمال تأسف، برخی از کاتبانِ بی‌دقت و عجول یا تذکره‌نویسان، اشعار و ایجادات این سه جلال را در نُسَخ تحت کتابت خویش به یکدیگر در‌آمیخته‌اند و این سهل‌انگاری باعث شده است که ابیات و اشعار هریک از این سه به‌همراه احوال و اقوال ایشان در منابع متأخر به یکدیگر آمیخته شود و محققان و ادیبان را از گذشته تا به امروز دچار خطا در باب تشخیص و تمییز آن‌ها بنماید؛ به‌گونه‌ای که در دیوان خطی متأخر جلال عضد که حدود یک قرن پس از رحلت او در سنه 855 (به شماره 1182 کتابخانه مجلس در صفحه 143) کتابت شده است و در این دیوان نیز آورده شده است؛ درحالی‌که اصولاً برخلاف حافظ و جلال طبیب، مُلَمَّع‌گویی و سرودن اشعار و ابیات تازی در سنت جلال عضد یزدی نیست و خوشبختانه، شاعری در قرن نهم هجری به نام ~~«نظام قاری»~~ در کتاب مشهور خود، «دیوان البسه»، با انتساب صریح این غزل به جلال طبیب، آن‌ را در غزلی پاسخ گفته است و تردیدها را از میان برده است<ref>ر.ک: کافی انارکی، سعید</ref>‏.		چراکه، قرن هشتم هجری دارای مشاهیر علمی و ادبی بی‌شماری است که در میان آنان به‌جز جلال طبیب، چند جلال دیگر نیز می‌زیسته‌اند که در میان ایشان «سید جلال عضد یزدی» و دیگری «شاه جلال خوافی» با تخلّص «جلال» شعر گفته‌اند و در کمال تأسف، برخی از کاتبانِ بی‌دقت و عجول یا تذکره‌نویسان، اشعار و ایجادات این سه جلال را در نُسَخ تحت کتابت خویش به یکدیگر در‌آمیخته‌اند و این سهل‌انگاری باعث شده است که ابیات و اشعار هریک از این سه به‌همراه احوال و اقوال ایشان در منابع متأخر به یکدیگر آمیخته شود و محققان و ادیبان را از گذشته تا به امروز دچار خطا در باب تشخیص و تمییز آن‌ها بنماید؛ به‌گونه‌ای که در دیوان خطی متأخر جلال عضد که حدود یک قرن پس از رحلت او در سنه 855 (به شماره 1182 کتابخانه مجلس در صفحه 143) کتابت شده است و در این دیوان نیز آورده شده است؛ درحالی‌که اصولاً برخلاف حافظ و جلال طبیب، مُلَمَّع‌گویی و سرودن اشعار و ابیات تازی در سنت جلال عضد یزدی نیست و خوشبختانه، شاعری در قرن نهم هجری به نام «نظام‌قاری» در کتاب مشهور خود، «دیوان البسه»، با انتساب صریح این غزل به جلال طبیب، آن‌ را در غزلی پاسخ گفته است و تردیدها را از میان برده است<ref>ر.ک: کافی انارکی، سعید</ref>‏.

	ابیاتی چند از هریک از قالب‌های شعری جلال عضد:		ابیاتی چند از هریک از قالب‌های شعری جلال عضد:

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ال الدین' به 'ال‌الدین'

2025-10-25T14:08:04Z

جایگزینی متن - 'ال الدین' به 'ال‌الدین'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
	\| تصویر =NUR104783J1.jpg		\| تصویر =NUR104783J1.jpg
	\| عنوان = دیوان ~~جلال الدین~~ عضد یزدی		\| عنوان = دیوان جلال‌الدین عضد یزدی
	\| عنوان‌های دیگر = دیوان		\| عنوان‌های دیگر = دیوان
	\| پدیدآورندگان		\| پدیدآورندگان

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''

2025-08-30T07:46:49Z

جایگزینی متن - ' ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۹:		خط ۹:
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = فارسی		\| زبان = فارسی
	\| کد کنگره =		\| کد کنگره =
	\| موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق.		\| موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق.
	\|ناشر		\|ناشر

Hbaghizadeh در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵

2024-01-18T08:05:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}
	'''دیوان جلال‌الدین عضد یزدی'''، مجموعه اشعار ~~سیدجلال‌الدین~~ (درگذشته 754 یا 758ق)، فرزند «عضد» شاعر دوره ایلخانی و آل مظفر است که در قالب‌های غزلیات، قصیده‌ها، ترکیب‌بند‌ها، قطعات، دوبیتی‌ها و رباعیات و یک‌بیتی‌ها (ابیات پراکنده و معمّا) عرضه شده‌ است. این دیوان به کوشش احمد کرمی (1390-1301ش) آماده گشته است.		'''دیوان جلال‌الدین عضد یزدی'''، مجموعه اشعار [[عضد یزدی، جلال‌الدین\|سید جلال‌الدین]] (درگذشته 754 یا 758ق)، فرزند «عضد» شاعر دوره ایلخانی و آل مظفر است که در قالب‌های غزلیات، قصیده‌ها، ترکیب‌بند‌ها، قطعات، دوبیتی‌ها و رباعیات و یک‌بیتی‌ها (ابیات پراکنده و معمّا) عرضه شده‌ است. این دیوان به کوشش احمد کرمی (1390-1301ش) آماده گشته است.

	همه اشعار ~~جلال،~~ شیرین، روان و شیواست. او در قصیده به شیوه قصیده‌سرایان قرن هفتم و در غزل به شیوه سعدی، استادی و زبردستی خود را نشان داده است. اشعار او گذشته از سلاست و انسجام لفظی و معنوی، از اندیشه‌های عرفانی نیز چاشنی گرفته است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6</ref>‏.		همه اشعار [[عضد یزدی، جلال‌الدین\|جلال]]، شیرین، روان و شیواست. او در قصیده به شیوه قصیده‌سرایان قرن هفتم و در غزل به شیوه [[سعدی، مصلح بن عبدالله\|سعدی]]، استادی و زبردستی خود را نشان داده است. اشعار او گذشته از سلاست و انسجام لفظی و معنوی، از اندیشه‌های عرفانی نیز چاشنی گرفته است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6</ref>‏.

	از شمار اشعاری که به جلال ~~عضد،~~ منسوب است، شعری است که به هنگام کودکی در دیدار با «امیر مبارزالدین محمد مظفر» سروده و به او پیشکش نموده است:		از شمار اشعاری که به [[عضد یزدی، جلال‌الدین\|جلال عضد]]، منسوب است، شعری است که به هنگام کودکی در دیدار با «امیر مبارزالدین محمد مظفر» سروده و به او پیشکش نموده است:
	{{شعر}}		{{شعر}}
	{{ب\|''چار چیز است که در سنگ اگر جمع شود''\|2=''لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی''}}		{{ب\|''چار چیز است که در سنگ اگر جمع شود''\|2=''لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی''}}
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	البته، این دیدار به‌لحاظ تقارن تاریخیِ زندگی این دو تن درست نمی‌نماید. از سوی دیگر، شعری در ستایش «امیر مبارزالدین محمد مظفر» در میان اشعار او دیده نمی‌شود، ولی او کسانی را که پیش از وی، حکمران بوده‌اند، ستوده است که در میان آنان نام امیرانی چون «امیر پیرحسین» (پسر امیر محمود چوپان و پسرعموی شیخ حسن چوپانی)، امیر غیاث‌الدین کیخسرو (برادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو) و خود ابواسحاق دیده می‌شود و از همه بیشتر، ابواسحاق را که امیری خوش‌ذوق، ادب‌پرور و شاعرنواز بوده است، می‌ستاید. جلال همچنین، برای «دلشاد خاتون» (همسر شیخ حسن ایلکانی و مادر سلطان اویس) با عنوان «دلشاد شاه» شعر سروده است<ref>ر.ک: همان، ص6-3</ref>‏.		البته، این دیدار به‌لحاظ تقارن تاریخیِ زندگی این دو تن درست نمی‌نماید. از سوی دیگر، شعری در ستایش «امیر مبارزالدین محمد مظفر» در میان اشعار او دیده نمی‌شود، ولی او کسانی را که پیش از وی، حکمران بوده‌اند، ستوده است که در میان آنان نام امیرانی چون «امیر پیرحسین» (پسر امیر محمود چوپان و پسرعموی شیخ حسن چوپانی)، امیر غیاث‌الدین کیخسرو (برادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو) و خود ابواسحاق دیده می‌شود و از همه بیشتر، ابواسحاق را که امیری خوش‌ذوق، ادب‌پرور و شاعرنواز بوده است، می‌ستاید. جلال همچنین، برای «دلشاد خاتون» (همسر شیخ حسن ایلکانی و مادر سلطان اویس) با عنوان «دلشاد شاه» شعر سروده است<ref>ر.ک: همان، ص6-3</ref>‏.

	در مقایسه‌ای که میان غزلیات خواجوی کرمانی و جلال‌الدین عضد در صورت و معنای شعر انجام شده است، مضمون‌ها، معناها و اندیشه‌های مشترک بسیاری در غزلیات این دو شاعر هم‌عصر در حوزه‌های گوناگون فکری و مضمونی دیده می‌شود و بسیاری از ترکیب‌ها، طرز تعبیر و شیوه بیانشان همانند است. تسلط بر دایره واژگانی و ابداع و تصرفی هنرمندانه در غزلیات روان و شیوا به‌ویژه در فراقیاتشان نمایان است. البته جلال فراقیات سوزناک‌تری دارد و شب و گریه و زاری‌های شبانه در شعر او بیشتر است<ref>ر.ک: شجاعی، طالب، ص91</ref>‏.		در مقایسه‌ای که میان غزلیات [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی\|خواجوی کرمانی]] و [[عضد یزدی، جلال‌الدین\|جلال‌الدین عضد]] در صورت و معنای شعر انجام شده است، مضمون‌ها، معناها و اندیشه‌های مشترک بسیاری در غزلیات این دو شاعر هم‌عصر در حوزه‌های گوناگون فکری و مضمونی دیده می‌شود و بسیاری از ترکیب‌ها، طرز تعبیر و شیوه بیانشان همانند است. تسلط بر دایره واژگانی و ابداع و تصرفی هنرمندانه در غزلیات روان و شیوا به‌ویژه در فراقیاتشان نمایان است. البته جلال فراقیات سوزناک‌تری دارد و شب و گریه و زاری‌های شبانه در شعر او بیشتر است<ref>ر.ک: شجاعی، طالب، ص91</ref>‏.

	در دیوان جلال عضد، ملمّعی است که از آنِ او نیست. این مُلَمّع را «جلال طبیب» سروده است:		در دیوان جلال عضد، ملمّعی است که از آنِ او نیست. این مُلَمّع را «جلال طبیب» سروده است:

Hbaghizadeh در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۰

2024-01-18T08:00:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	از شمار اشعاری که به جلال عضد، منسوب است، شعری است که به هنگام کودکی در دیدار با «امیر مبارزالدین محمد مظفر» سروده و به او پیشکش نموده است:		از شمار اشعاری که به جلال عضد، منسوب است، شعری است که به هنگام کودکی در دیدار با «امیر مبارزالدین محمد مظفر» سروده و به او پیشکش نموده است:
	{{شعر}}		{{شعر}}
	'''چار چیز است که در سنگ اگر جمع شود''\|2=''لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی''}}		{{ب\|''چار چیز است که در سنگ اگر جمع شود''\|2=''لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی''}}
	'''‏پاکی طینت و اصل و گهر و استعداد''\|2=''تربیت ‌کردن مهر از فلک مینایی''}}		{{ب\|''‏پاکی طینت و اصل و گهر و استعداد''\|2=''تربیت ‌کردن مهر از فلک مینایی''}}
	'''‏با من این هر سه صفت هست ولی می‌باید''\|2=''تربیت از تو که خورشید جهان‌آرایی''}}		{{ب\|''‏با من این هر سه صفت هست ولی می‌باید''\|2=''تربیت از تو که خورشید جهان‌آرایی''}}
	{{پایان شعر}}		{{پایان شعر}}

	البته، این دیدار به‌لحاظ تقارن تاریخیِ زندگی این دو تن درست نمی‌نماید. از سوی دیگر، شعری در ستایش «امیر مبارزالدین محمد مظفر» در میان اشعار او دیده نمی‌شود، ولی او کسانی را که پیش از وی، حکمران بوده‌اند، ستوده است که در میان آنان نام امیرانی چون «امیر پیرحسین» (پسر امیر محمود چوپان و پسرعموی شیخ حسن چوپانی)، امیر غیاث‌الدین کیخسرو (برادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو) و خود ابواسحاق دیده می‌شود و از همه بیشتر، ابواسحاق را که امیری خوش‌ذوق، ادب‌پرور و شاعرنواز بوده است، می‌ستاید. جلال همچنین، برای «دلشاد خاتون» (همسر شیخ حسن ایلکانی و مادر سلطان اویس) با عنوان «دلشاد شاه» شعر سروده است<ref>ر.ک: همان، ص6-3</ref>‏.		البته، این دیدار به‌لحاظ تقارن تاریخیِ زندگی این دو تن درست نمی‌نماید. از سوی دیگر، شعری در ستایش «امیر مبارزالدین محمد مظفر» در میان اشعار او دیده نمی‌شود، ولی او کسانی را که پیش از وی، حکمران بوده‌اند، ستوده است که در میان آنان نام امیرانی چون «امیر پیرحسین» (پسر امیر محمود چوپان و پسرعموی شیخ حسن چوپانی)، امیر غیاث‌الدین کیخسرو (برادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو) و خود ابواسحاق دیده می‌شود و از همه بیشتر، ابواسحاق را که امیری خوش‌ذوق، ادب‌پرور و شاعرنواز بوده است، می‌ستاید. جلال همچنین، برای «دلشاد خاتون» (همسر شیخ حسن ایلکانی و مادر سلطان اویس) با عنوان «دلشاد شاه» شعر سروده است<ref>ر.ک: همان، ص6-3</ref>‏.

خط ۹۰:		خط ۹۱:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]

			[[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]

			[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]

			[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]

	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1402]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]

Hbaghizadeh در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۹

2024-01-18T07:59:41Z

نمایش تغییرات

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR104783J1.jpg | عنوان = دیوان جلال الدین عضد یزدی | عنوان‌های دیگر = دیوان | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ج‍لال‌ ع‍ض‍د، ‏‫ (نويسنده) کرمی، احمد (مصحح) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق. |ناش...» ایجاد کرد

2024-01-01T05:13:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR104783J1.jpg | عنوان = دیوان جلال الدین عضد یزدی | عنوان‌های دیگر = دیوان | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ج‍لال‌ ع‍ض‍د، ‏‫ (نويسنده) کرمی، احمد (مصحح) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق. |ناش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR104783J1.jpg
| عنوان = دیوان جلال الدین عضد یزدی
| عنوان‌های دیگر = دیوان
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[ج‍لال‌ ع‍ض‍د، ‏‫]] (نويسنده)
[[کرمی، احمد]] (مصحح)
|زبان
| زبان = فارسی
| کد کنگره =
| موضوع =شعر فارسی - قرن 8ق.
|ناشر
| ناشر = تالار کتاب
| مکان نشر = ایران - تهران
| سال نشر = 1366ش
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE104783AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک =
| تعداد جلد = 1
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 104783
| کتابخوان همراه نور = 104783
| کد پدیدآور = 76252
| پس از =
| پیش از =
}}
'''دیوان جلال‌الدین عضد یزدی'''، مجموعه اشعار سیدجلال‌الدین (درگذشته 754 یا 758ق)، فرزند «عضد» شاعر دوره ایلخانی و آل مظفر است که در قالب‌های غزلیات، قصیده‌ها، ترکیب‌بند‌ها، قطعات، دوبیتی‌ها و رباعیات و یک‌بیتی‌ها (ابیات پراکنده و معمّا) عرضه شده‌ است. این دیوان به کوشش احمد کرمی (1390-1301ش) آماده گشته است.

همه اشعار جلال، شیرین، روان و شیواست. او در قصیده به شیوه قصیده‌سرایان قرن هفتم و در غزل به شیوه سعدی، استادی و زبردستی خود را نشان داده است. اشعار او گذشته از سلاست و انسجام لفظی و معنوی، از اندیشه‌های عرفانی نیز چاشنی گرفته است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6</ref>‏.

از شمار اشعاری که به جلال عضد، منسوب است، شعری است که به هنگام کودکی در دیدار با «امیر مبارزالدین محمد مظفر» سروده و به او پیشکش نموده است:
'''چار چیز است که در سنگ اگر جمع شود
لعل و یاقوت شود سنگ بدان خارایی'''
'''‏پاکی طینت و اصل و گهر و استعداد
‏تربیت ‌کردن مهر از فلک مینایی'''
'''‏با من این هر سه صفت هست ولی می‌باید
‏تربیت از تو که خورشید جهان‌آرایی'''.
البته، این دیدار به‌لحاظ تقارن تاریخیِ زندگی این دو تن درست نمی‌نماید. از سوی دیگر، شعری در ستایش «امیر مبارزالدین محمد مظفر» در میان اشعار او دیده نمی‌شود، ولی او کسانی را که پیش از وی، حکمران بوده‌اند، ستوده است که در میان آنان نام امیرانی چون «امیر پیرحسین» (پسر امیر محمود چوپان و پسرعموی شیخ حسن چوپانی)، امیر غیاث‌الدین کیخسرو (برادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو) و خود ابواسحاق دیده می‌شود و از همه بیشتر، ابواسحاق را که امیری خوش‌ذوق، ادب‌پرور و شاعرنواز بوده است، می‌ستاید. جلال همچنین، برای «دلشاد خاتون» (همسر شیخ حسن ایلکانی و مادر سلطان اویس) با عنوان «دلشاد شاه» شعر سروده است<ref>ر.ک: همان، ص6-3</ref>‏.

در مقایسه‌ای که میان غزلیات خواجوی کرمانی و جلال‌الدین عضد در صورت و معنای شعر انجام شده است، مضمون‌ها، معناها و اندیشه‌های مشترک بسیاری در غزلیات این دو شاعر هم‌عصر در حوزه‌های گوناگون فکری و مضمونی دیده می‌شود و بسیاری از ترکیب‌ها، طرز تعبیر و شیوه بیانشان همانند است. تسلط بر دایره واژگانی و ابداع و تصرفی هنرمندانه در غزلیات روان و شیوا به‌ویژه در فراقیاتشان نمایان است. البته جلال فراقیات سوزناک‌تری دارد و شب و گریه و زاری‌های شبانه در شعر او بیشتر است<ref>ر.ک: شجاعی، طالب، ص91</ref>‏.

در دیوان جلال عضد، ملمّعی است که از آنِ او نیست. این مُلَمّع را «جلال طبیب» سروده است:
'''بده ساقی شراب لایزالی
به دست شاهدان لااُبالی'''
'''تَمَوّج في السفينة بَحرُ خَمرٍ
کأَنَّ الشَّمس في جَوفِ الهِلالِ'''
'''مبادا چشم ما بی‌باده روشن
مبادا جان ما از عشق خالی'''
'''به چشم خفته شب کوته نماید
سَلُو عن مقلتي طولَ الليالي'''؛
چراکه، قرن هشتم هجری دارای مشاهیر علمی و ادبی بی‌شماری است که در میان آنان به‌جز جلال طبیب، چند جلال دیگر نیز می‌زیسته‌اند که در میان ایشان «سید جلال عضد یزدی» و دیگری «شاه جلال خوافی» با تخلّص «جلال» شعر گفته‌اند و در کمال تأسف، برخی از کاتبانِ بی‌دقت و عجول یا تذکره‌نویسان، اشعار و ایجادات این سه جلال را در نُسَخ تحت کتابت خویش به یکدیگر در‌آمیخته‌اند و این سهل‌انگاری باعث شده است که ابیات و اشعار هریک از این سه به‌همراه احوال و اقوال ایشان در منابع متأخر به یکدیگر آمیخته شود و محققان و ادیبان را از گذشته تا به امروز دچار خطا در باب تشخیص و تمییز آن‌ها بنماید؛ به‌گونه‌ای که در دیوان خطی متأخر جلال عضد که حدود یک قرن پس از رحلت او در سنه 855 (به شماره 1182 کتابخانه مجلس در صفحه 143) کتابت شده است و در این دیوان نیز آورده شده است؛ درحالی‌که اصولاً برخلاف حافظ و جلال طبیب، مُلَمَّع‌گویی و سرودن اشعار و ابیات تازی در سنت جلال عضد یزدی نیست و خوشبختانه، شاعری در قرن نهم هجری به نام «نظام قاری» در کتاب مشهور خود، «دیوان البسه»، با انتساب صریح این غزل به جلال طبیب، آن‌ را در غزلی پاسخ گفته است و تردیدها را از میان برده است<ref>ر.ک: کافی انارکی، سعید</ref>‏.

ابیاتی چند از هریک از قالب‌های شعری جلال عضد:
# غزل:
'''آن سرو گُل‌اندام که در زیر قبا رفت
با ماش عتاب است، ندانم چه خطا رفت'''
'''آه از من بی‌دل که دل‌ سوخته من
عمری است که گُم گشت، ندانم به کجا رفت'''<ref>ر.ک: متن کتاب، ص26</ref>‏؛
# قصیده:
'''ای ز گُل روی تو، رونقِ بستان دل
وی ز هوای رُخت تازه گلستان دل'''
'''ای ز گُل مهوَشت فُسحت بستان جان
وی شکن زلف تو سلسله‌جنبان دل'''<ref>ر.ک: همان، ص231</ref>‏؛
# ترکیب‌بند (بند اول):
'''باز از شکوفه گشت فضای چمن سپید
و اطراف دشت گشت ز برگ سمن سپید'''
'''در جَنب لطف ژاله و سُرخی لاله است
دُرّ عدن سیاه و عقیق یمن سپید'''...
'''هر لحظه ابر تند سر از کوه برزند
بی‌قامت ابر دامن از آن در کمر زند'''<ref>ر.ک: همان، ص238</ref>‏؛
# رباعیات و دوبیتی‌ها:
'''ای دوست جهان دَمی است و آن دم هیچَ است
بر عمر مبند دل که آن دم هیچَ است'''
'''گر تو دهن و میان جانان بینی
معلومِ تو گردد که دو عالَم هیچ است'''<ref>ر.ک: همان، ص259</ref>‏؛
# ابیات پراکنده و معمّا:
'''ای خواجه خطیر مغز خر خوردی تو
کآویخته از گردن مرغی سرِ خر'''<ref>ر.ک: همان، ص270</ref>‏.

این دیوان با خط نستعلیق نوشته شده است و فهرست شعرها در پایان کتاب آمده است.

==پانویس ==
<references/>

==منابع مقاله==
# مقدمه محقق و متن کتاب.
# شجاعی، طالب، «مقایسه‌ی صورت و معنا در غزلیات خواجوی کرمانی و جلال‌الدین عضد»، شعرپژوهی، سال دهم، پاییز 1397، شماره 3 (پیاپی 37):
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1411687
# کافی انارکی، سعید (ساربان)، «حافظ و جلال طبیب در قرن هشتم هجری»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی:
https://www.cgie.org.ir/fa/news/262207

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ دی 1402 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ دی 1402 توسط محسن عزیزی]]