https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8Aديوان أبيذؤيب الهذلي - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-04T12:36:04Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A&diff=799658&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۸2025-10-01T19:38:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">خط ۶۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات عربی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مهر 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-799656:rev-799658 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A&diff=799656&oldid=prevHbaghizadeh در ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۳2025-10-01T19:33:29Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ديوان أبيذُؤيب الهُذَلي'''، مجموعهای از سرودههای ابوذُؤَیب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هُذَلی، </del>شاعری مخضرمی (زنده در سالهای میان دوره جاهلیت و صدر اسلام) است که به کوشش و پژوهش احمد خلیل الشال تدوین شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ديوان أبيذُؤيب الهُذَلي'''، مجموعهای از سرودههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد|</ins>ابوذُؤَیب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هُذَلی]]، </ins>شاعری مخضرمی (زنده در سالهای میان دوره جاهلیت و صدر اسلام) است که به کوشش و پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شال، احمد خلیل|</ins>احمد خلیل الشال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تدوین شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انگیزه محقق==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انگیزه محقق==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الشال میگوید که باوجود اهمیت این دیوان در ادبیات عرب، تاکنون توجه کافی به تحقیق و تخریج جامع آن نشده است و نسخههای موجود، نواقص و کمبودهایی دارند. او بر لزوم استفاده از علومی چون «علم الرواية»، برای تثبیت متون، بهویژه متون شعری، تأکید میکند و هدف خود را ارائه اثری محققانه و کامل میداند که بهدقت تمامی روایات و نسخهها را بررسی و بهترین آنها را برگزیده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6-9</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شال، احمد خلیل|</ins>الشال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میگوید که باوجود اهمیت این دیوان در ادبیات عرب، تاکنون توجه کافی به تحقیق و تخریج جامع آن نشده است و نسخههای موجود، نواقص و کمبودهایی دارند. او بر لزوم استفاده از علومی چون «علم الرواية»، برای تثبیت متون، بهویژه متون شعری، تأکید میکند و هدف خود را ارائه اثری محققانه و کامل میداند که بهدقت تمامی روایات و نسخهها را بررسی و بهترین آنها را برگزیده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6-9</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک و اهمیت نگارش==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبک و اهمیت نگارش==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رویکرد اصلی کتاب، مبتنی بر تحقیق و تخریج دقیق نسخهها و روایات شعری است. احمد خلیل الشال به مقایسه روایتهای گوناگون سرودهها از منابع گوناگون میپردازد تا به دقیقترین متن دست یابد. آنگاه تفاوتها را در پانویسها ذکر میکند. او برای درک بهتر زمینه سرودهها، پیشینه تاریخی و اجتماعی قبیلهها و زیستبوم شاعر را بررسی نموده است. تلاش دیگر او جداسازی سرودههای اصیل ابیذؤیب از انتسابات مشکوک و غیر مستند است. این اثر یک تصحیح انتقادی جامع و دقیق از دیوان ابیذؤیب هذلی را ارائه میدهد که تلاش میکند نواقص نسخههای پیشین را برطرف نموده، به حفظ و ارائه دقیق یکی از دیوانهای مهم شعر جاهلی و صدر اسلام، که منبع ارزشمندی برای مطالعه زبان، تاریخ و فرهنگ آن دوران است، یاری رساند<ref>ر.ک: همان</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رویکرد اصلی کتاب، مبتنی بر تحقیق و تخریج دقیق نسخهها و روایات شعری است. احمد خلیل الشال به مقایسه روایتهای گوناگون سرودهها از منابع گوناگون میپردازد تا به دقیقترین متن دست یابد. آنگاه تفاوتها را در پانویسها ذکر میکند. او برای درک بهتر زمینه سرودهها، پیشینه تاریخی و اجتماعی قبیلهها و زیستبوم شاعر را بررسی نموده است. تلاش دیگر او جداسازی سرودههای اصیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد|</ins>ابیذؤیب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از انتسابات مشکوک و غیر مستند است. این اثر یک تصحیح انتقادی جامع و دقیق از دیوان ابیذؤیب هذلی را ارائه میدهد که تلاش میکند نواقص نسخههای پیشین را برطرف نموده، به حفظ و ارائه دقیق یکی از دیوانهای مهم شعر جاهلی و صدر اسلام، که منبع ارزشمندی برای مطالعه زبان، تاریخ و فرهنگ آن دوران است، یاری رساند<ref>ر.ک: همان</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف)- مقدمه: الشال در آن، به اهمیت والای شعر عربی بهعنوان کلید فهم تاریخ، لغت و علوم اسلامی نظیر حدیث و تفسیر اشاره میکند. او تأکید دارد که تحقیق در متون کهن، بهویژه دیوانهای شعری، نیازمند دقت و علم به روشهای روایت و درایت است. الشال روش خود را شرح میدهد؛ روش او گِردآوری همه روایتهای موجود، مقایسه آنها و گزینش روایت صحیحتر همراه با ذکر اختلافها و ارجاع به منابع گوناگون است. این رویکرد به دنبال ارتقای فهم خواننده از متن و ارائه یک اثر معتبر و مستند است<ref>ر.ک: همان، ص8-5</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف)- مقدمه: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شال، احمد خلیل|</ins>الشال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آن، به اهمیت والای شعر عربی بهعنوان کلید فهم تاریخ، لغت و علوم اسلامی نظیر حدیث و تفسیر اشاره میکند. او تأکید دارد که تحقیق در متون کهن، بهویژه دیوانهای شعری، نیازمند دقت و علم به روشهای روایت و درایت است. الشال روش خود را شرح میدهد؛ روش او گِردآوری همه روایتهای موجود، مقایسه آنها و گزینش روایت صحیحتر همراه با ذکر اختلافها و ارجاع به منابع گوناگون است. این رویکرد به دنبال ارتقای فهم خواننده از متن و ارائه یک اثر معتبر و مستند است<ref>ر.ک: همان، ص8-5</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب)- الدراسه:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب)- الدراسه:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خاندان أبوذؤیب هذلی: این بخش، به ریشهها و پراکندگی قبیله هذیل میپردازد. الشال مسیر حرکت این قبیله را از یمن به حجاز، بهویژه در مناطق اطراف مکه، دنبال میکند. این قسمت به شاخههای مختلف قبیله هذیل، محل سکونت آنها و تعاملاتشان در دوره جاهلیت و صدر اسلام اشاره دارد. همچنین، نمودار شجرهنامه قبیله هذیل نیز ارائه شده است که فهم ساختار اجتماعی و خانوادگی این قبیله را تسهیل میکند. این خوانش به مخاطب کمک میکند تا زمینه تاریخی و فرهنگی شعرهای ابوذؤیب را بهتر درک کند<ref>ر.ک: الدراسه، ص17-10</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* خاندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد|</ins>أبوذؤیب هذلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>: این بخش، به ریشهها و پراکندگی قبیله هذیل میپردازد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شال، احمد خلیل|</ins>الشال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مسیر حرکت این قبیله را از یمن به حجاز، بهویژه در مناطق اطراف مکه، دنبال میکند. این قسمت به شاخههای مختلف قبیله هذیل، محل سکونت آنها و تعاملاتشان در دوره جاهلیت و صدر اسلام اشاره دارد. همچنین، نمودار شجرهنامه قبیله هذیل نیز ارائه شده است که فهم ساختار اجتماعی و خانوادگی این قبیله را تسهیل میکند. این خوانش به مخاطب کمک میکند تا زمینه تاریخی و فرهنگی شعرهای ابوذؤیب را بهتر درک کند<ref>ر.ک: الدراسه، ص17-10</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شرح حال أبوذُؤَیب: زندگینامه شاعر این مؤلفهها را در بر دارد: نام کامل او «خُوَیلد بن خالد بن محرث»؛ مخضرمی بودنش؛ بررسی روایتهای گوناگونی از نسب و خانواده او؛ داستان مرگ فرزندانش در طاعون؛ اسلام آوردن و شرکتش در فتوحات اسلامی، که زیر فرمان عثمان بن عفان انجام شد؛ مدفن او (مصر)؛ بررسی درستی انتساب برخی سرودهها و جایگاه او در میان شعرای بزرگ عرب<ref>ر.ک: همان، ص26-18</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* شرح حال أبوذُؤَیب: زندگینامه شاعر این مؤلفهها را در بر دارد: نام کامل او «خُوَیلد بن خالد بن محرث»؛ مخضرمی بودنش؛ بررسی روایتهای گوناگونی از نسب و خانواده او؛ داستان مرگ فرزندانش در طاعون؛ اسلام آوردن و شرکتش در فتوحات اسلامی، که زیر فرمان عثمان بن عفان انجام شد؛ مدفن او (مصر)؛ بررسی درستی انتساب برخی سرودهها و جایگاه او در میان شعرای بزرگ عرب<ref>ر.ک: همان، ص26-18</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-799655:rev-799656 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A&diff=799655&oldid=prevHbaghizadeh: Hbaghizadeh صفحهٔ ديوان أبي ذؤيب الهذلي را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به ديوان أبيذؤيب الهذلي منتقل کرد2025-10-01T19:30:37Z<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A_%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A&action=edit&redlink=1" class="new" title="ديوان أبي ذؤيب الهذلي (صفحه وجود ندارد)">ديوان أبي ذؤيب الهذلي</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A" title="ديوان أبيذؤيب الهذلي">ديوان أبيذؤيب الهذلي</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۰</td>
</tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-799613:rev-799655 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B0%D8%A4%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%B0%D9%84%D9%8A&diff=799613&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR135781J1.jpg | عنوان = ديوان أبي ذؤيب الهذلي | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد (نويسنده) شال، احمد خلیل (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 9د 2868 PJA |...» ایجاد کرد2025-10-01T03:38:22Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR135781J1.jpg | عنوان = ديوان أبي ذؤيب الهذلي | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D9%88%D8%B0%D9%88%DB%8C%E2%80%8D%D8%A8%E2%80%8C_%D9%87%E2%80%8D%D8%B0%D9%84%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8C%D8%8C_%D8%AE%E2%80%8D%D9%88%DB%8C%E2%80%8D%D9%84%E2%80%8D%D8%AF_%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C_%D8%AE%E2%80%8D%D8%A7%D9%84%E2%80%8D%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد (صفحه وجود ندارد)">ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%84%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%84&action=edit&redlink=1" class="new" title="شال، احمد خلیل (صفحه وجود ندارد)">شال، احمد خلیل</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 9د 2868 PJA |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR135781J1.jpg<br />
| عنوان = ديوان أبي ذؤيب الهذلي<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابوذویب هذلی، خویلد بن خالد]] (نويسنده)<br />
[[شال، احمد خلیل]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = 9د 2868 PJA <br />
| موضوع =شعر عربی - قرن 1ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر = <br />
| مکان نشر = <br />
| سال نشر = 1435ق - 2014م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE135781AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 135781<br />
| کتابخوان همراه نور = 135781<br />
| کد پدیدآور = 108024<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''ديوان أبيذُؤيب الهُذَلي'''، مجموعهای از سرودههای ابوذُؤَیب هُذَلی، شاعری مخضرمی (زنده در سالهای میان دوره جاهلیت و صدر اسلام) است که به کوشش و پژوهش احمد خلیل الشال تدوین شده است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
این کتاب در یک جلد تدوین شده است و بخشهای اصلی آن، مقدمه، مطالعه جامع (الدراسه) و متن تصحیحشده دیوان است.<br />
<br />
==انگیزه محقق==<br />
الشال میگوید که باوجود اهمیت این دیوان در ادبیات عرب، تاکنون توجه کافی به تحقیق و تخریج جامع آن نشده است و نسخههای موجود، نواقص و کمبودهایی دارند. او بر لزوم استفاده از علومی چون «علم الرواية»، برای تثبیت متون، بهویژه متون شعری، تأکید میکند و هدف خود را ارائه اثری محققانه و کامل میداند که بهدقت تمامی روایات و نسخهها را بررسی و بهترین آنها را برگزیده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص6-9</ref>.<br />
<br />
==سبک و اهمیت نگارش==<br />
رویکرد اصلی کتاب، مبتنی بر تحقیق و تخریج دقیق نسخهها و روایات شعری است. احمد خلیل الشال به مقایسه روایتهای گوناگون سرودهها از منابع گوناگون میپردازد تا به دقیقترین متن دست یابد. آنگاه تفاوتها را در پانویسها ذکر میکند. او برای درک بهتر زمینه سرودهها، پیشینه تاریخی و اجتماعی قبیلهها و زیستبوم شاعر را بررسی نموده است. تلاش دیگر او جداسازی سرودههای اصیل ابیذؤیب از انتسابات مشکوک و غیر مستند است. این اثر یک تصحیح انتقادی جامع و دقیق از دیوان ابیذؤیب هذلی را ارائه میدهد که تلاش میکند نواقص نسخههای پیشین را برطرف نموده، به حفظ و ارائه دقیق یکی از دیوانهای مهم شعر جاهلی و صدر اسلام، که منبع ارزشمندی برای مطالعه زبان، تاریخ و فرهنگ آن دوران است، یاری رساند<ref>ر.ک: همان</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
الف)- مقدمه: الشال در آن، به اهمیت والای شعر عربی بهعنوان کلید فهم تاریخ، لغت و علوم اسلامی نظیر حدیث و تفسیر اشاره میکند. او تأکید دارد که تحقیق در متون کهن، بهویژه دیوانهای شعری، نیازمند دقت و علم به روشهای روایت و درایت است. الشال روش خود را شرح میدهد؛ روش او گِردآوری همه روایتهای موجود، مقایسه آنها و گزینش روایت صحیحتر همراه با ذکر اختلافها و ارجاع به منابع گوناگون است. این رویکرد به دنبال ارتقای فهم خواننده از متن و ارائه یک اثر معتبر و مستند است<ref>ر.ک: همان، ص8-5</ref>.<br />
<br />
ب)- الدراسه:<br />
* خاندان أبوذؤیب هذلی: این بخش، به ریشهها و پراکندگی قبیله هذیل میپردازد. الشال مسیر حرکت این قبیله را از یمن به حجاز، بهویژه در مناطق اطراف مکه، دنبال میکند. این قسمت به شاخههای مختلف قبیله هذیل، محل سکونت آنها و تعاملاتشان در دوره جاهلیت و صدر اسلام اشاره دارد. همچنین، نمودار شجرهنامه قبیله هذیل نیز ارائه شده است که فهم ساختار اجتماعی و خانوادگی این قبیله را تسهیل میکند. این خوانش به مخاطب کمک میکند تا زمینه تاریخی و فرهنگی شعرهای ابوذؤیب را بهتر درک کند<ref>ر.ک: الدراسه، ص17-10</ref>.<br />
<br />
* شرح حال أبوذُؤَیب: زندگینامه شاعر این مؤلفهها را در بر دارد: نام کامل او «خُوَیلد بن خالد بن محرث»؛ مخضرمی بودنش؛ بررسی روایتهای گوناگونی از نسب و خانواده او؛ داستان مرگ فرزندانش در طاعون؛ اسلام آوردن و شرکتش در فتوحات اسلامی، که زیر فرمان عثمان بن عفان انجام شد؛ مدفن او (مصر)؛ بررسی درستی انتساب برخی سرودهها و جایگاه او در میان شعرای بزرگ عرب<ref>ر.ک: همان، ص26-18</ref>.<br />
<br />
* گِردآوری دیوان و نسخههای خطی آن: نویسنده بر نقش کلیدی ابوسعید سکّری در روایت و حفظ این دیوان تأکید دارد. جزئیات سندهای روایت مختلف و افرادی که در این زنجیره انتقال نقش داشتهاند، بررسی شده است. این بخش، اهمیت روایتهای موثق و بررسی دقیق آنها را برای تضمین صحت متن نهایی دیوان نشان میدهد. نسخه اصلی و پایه تحقیق، نسخه منسوب به سُکّری است. این کتاب قدیمیترین و کاملترین نسخه است. از نسخههای خطی دیگر برای تأیید خوانشها و شناسایی اختلافات بهرهگیری شده و نگارههای برخی از صفحهها نیز برای ارائه مدرک بصری گنجانده شده است<ref>ر.ک: همان، ص44-32</ref>.<br />
<br />
ج)- دیوان ابیذؤیب: در این دیوان، 35 سروده از ابوذؤیب نقل شده است و در آغاز هرکدام معمولا موضوع و علت سرودن آن ذکر شده است. در این اشعار عبارتهای منحصربهفرد، نگارههای زنده، فصاحت و دقت در انتخاب واژگان دیده میشود. ابوذؤیب چون شاعری «مخضرمی» است، شعرش بازتاب دوران جاهلیت و اسلام است و این جنبه تاریخی زندگی او، بهطور طبیعی بر مضامین و دیدگاههای شعری او تأثیرگذار بوده است. یکی از برجستهترین و شناختهشدهترین مضامین در شعر ابوذؤیب «مرثیهسرایی» است؛ بهویژه مرثیهای که در سوگ فرزندانش سروده و با غم و اندوهی عمیق و صادقانه همراه است. این مرثیه با مطلع «أ مِنَ المَنون و رَيبِها تتوجّع»، یکی از زیباترین و تأثیرگذارترین اشعار عربی شناخته میشود<ref>ر.ک: متن کتاب، ص57-47</ref>.<br />
<br />
عناصر دیگر شعر او عبارت است از: توصیفهای زندهای از حیوانات وحشی (مانند شیر)، صحنههای شکار، زندگی در صحرا و سفرهای بیابانی، بیان مطالب حکمتآمیز در ضربالمثلها<ref>ر.ک: همان، ص53، 55 و 61</ref>؛ تغزل و عشق (مثل قصیدهایی که با مطلع «أ لَا زَعَمَتْ أسماءُ أن لَا أحبها» آغاز میشود) <ref>ر.ک: همان، ص69</ref>؛ پوشش موضوعهای رایج دوران خود؛ عمق عاطفی و صداقت بیان؛ داستانسراییهای شاعرانه و بیان زیباییهای طبیعت و حکمتهای جاودانه. همه اینها با فصاحت و استادی بینظیری در شعر آورده شده است.<br />
<br />
منابع و مصدرهای پژوهش محقق بههمراه فهرستی از قافیهها در پایان کتاب آمده است<ref>ر.ک: همان، ص135-128</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه، الدراسه و متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مهر 1404 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مهر 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili