https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B4%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA_%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A1درخشش ابن رشد در حکمت مشاء - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T23:17:35Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B4%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA_%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A1&diff=803397&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2025-10-26T21:39:39Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۱:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه اسلامی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-803396:rev-803397 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B4%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA_%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A1&diff=803396&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۹2025-10-26T21:39:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۱:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درخشش ابن رشد در حکمت مشاء'''، [[غلامحسین ابراهیمی دینانی]] (متولد ۱۳۱۳ش)، فیلسوف و پژوهشگر حوزه حکمت و فلسفه است. این کتاب به بررسی فلسفه ابن رشد در سنت مشاء و مقایسه آرای او با دیگر متفکران برجسته اسلامی، بهویژه ابن سینا و غزالی میپردازد و تلاشهای او برای آشتی میان عقل و شریعت را واکاوی میکند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درخشش ابن رشد در حکمت مشاء'''، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابراهیمی دینانی، غلامحسین|</ins>غلامحسین ابراهیمی دینانی]] (متولد ۱۳۱۳ش)، فیلسوف و پژوهشگر حوزه حکمت و فلسفه است. این کتاب به بررسی فلسفه ابن رشد در سنت مشاء و مقایسه آرای او با دیگر متفکران برجسته اسلامی، بهویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|</ins>ابن سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میپردازد و تلاشهای او برای آشتی میان عقل و شریعت را واکاوی میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه ویراست اول: این مقدمه به اهمیت شناخت خود و تأثیر آن بر درک جهان میپردازد و تأکید میکند که آگاهی و معرفت پویا است و نیازمند عمقگرایی در اندیشه است<ref>همان، ص37- 89</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مقدمه ویراست اول: این مقدمه به اهمیت شناخت خود و تأثیر آن بر درک جهان میپردازد و تأکید میکند که آگاهی و معرفت پویا است و نیازمند عمقگرایی در اندیشه است<ref>همان، ص37- 89</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتو اندیشههای ابن رشد و ابن سینا در آثار فلسفی قرونوسطی مغربزمین: این بخش به تأثیر عمیق اندیشههای ابن رشد و ابن سینا بر فلسفه قرونوسطی غرب میپردازد. نویسنده توضیح میدهد که چگونه ترجمه آثار این دو فیلسوف به لاتین، راه را برای شکلگیری جریانهای فکری جدیدی در اروپا هموار کرد<ref>همان، ص91- 125</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتو اندیشههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|</ins>ابن سینا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آثار فلسفی قرونوسطی مغربزمین: این بخش به تأثیر عمیق اندیشههای ابن رشد و ابن سینا بر فلسفه قرونوسطی غرب میپردازد. نویسنده توضیح میدهد که چگونه ترجمه آثار این دو فیلسوف به لاتین، راه را برای شکلگیری جریانهای فکری جدیدی در اروپا هموار کرد<ref>همان، ص91- 125</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حقیقت دوگانه یا دو گونه برداشت از حقیقت یگانه؟ این فصل به نظریه جنجالی «حقیقت دوگانه» که به ابن رشد نسبت داده میشود، میپردازد. نویسنده بهتفصیل بررسی میکند که آیا ابن رشد به دو حقیقت مستقل (فلسفی و دینی) قائل بوده یا معتقد به یک حقیقت واحد با راههای متعدد برای درک آن است<ref>همان، ص127- 158</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حقیقت دوگانه یا دو گونه برداشت از حقیقت یگانه؟ این فصل به نظریه جنجالی «حقیقت دوگانه» که به ابن رشد نسبت داده میشود، میپردازد. نویسنده بهتفصیل بررسی میکند که آیا ابن رشد به دو حقیقت مستقل (فلسفی و دینی) قائل بوده یا معتقد به یک حقیقت واحد با راههای متعدد برای درک آن است<ref>همان، ص127- 158</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن رشد در مقام جمع و توفیق میان فقه و فلسفه: این فصل بهتفصیل تلاشهای ابن رشد برای ایجاد هماهنگی و همبستگی میان شریعت و عقل میپردازد. او بر این باور بود که شریعت و فلسفه هر دو به دنبال حقیقت هستند و یکی دیگری را تأیید میکند<ref>همان، ص199- 236</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن رشد در مقام جمع و توفیق میان فقه و فلسفه: این فصل بهتفصیل تلاشهای ابن رشد برای ایجاد هماهنگی و همبستگی میان شریعت و عقل میپردازد. او بر این باور بود که شریعت و فلسفه هر دو به دنبال حقیقت هستند و یکی دیگری را تأیید میکند<ref>همان، ص199- 236</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تهافت التهافت ابن رشد در رد اندیشههای غزالی نوشته شده است یا در دوره سخنان ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا؟ </del>این بخش بهصورت اختصاصی به کتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تهافتالتهافت» </del>ابن رشد میپردازد که پاسخی مستقیم به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تهافتالفلاسفه» </del>غزالی در این فصل، استدلالهای ابن رشد در دفاع از فلسفه و رد اتهامات غزالی علیه فلاسفه، بهدقت تحلیل میشود. او سعی در نشاندادن نارسایی براهین کلامی غزالی و قوت استدلالهای فلسفی دارد<ref>همان، ص237- 270</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تهافت التهافت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در رد اندیشههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوشته شده است یا در دوره سخنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]]؟ </ins>این بخش بهصورت اختصاصی به کتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تهافت التهافت]]» </ins>ابن رشد میپردازد که پاسخی مستقیم به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تهافت التهافت|تهافتالفلاسفه]]» [[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این فصل، استدلالهای ابن رشد در دفاع از فلسفه و رد اتهامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>علیه فلاسفه، بهدقت تحلیل میشود. او سعی در نشاندادن نارسایی براهین کلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزالی، محمد بن محمد|</ins>غزالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و قوت استدلالهای فلسفی دارد<ref>همان، ص237- 270</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جنجالیترین مسئلهی مورد اختلاف میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنسینا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنرشد</del>: در این فصل، نویسنده به نقاط اصلی اختلاف فلسفی بین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنسینا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنرشد </del>میپردازد. در میان مجموعه مسایلی که ابنرشد در مورد آن، مقابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابنسینا </del>قرار گرفته و با او مخالفت میکند ارتباط میان «وجود» و «ماهیت» و کیفیت اتحاد آنها با یکدیگر، مهمترین و جنجالیترین مساله بهشمار میآید. <ref>همان، ص271- 311</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جنجالیترین مسئلهی مورد اختلاف میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|ابن رشد]]</ins>: در این فصل، نویسنده به نقاط اصلی اختلاف فلسفی بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|ابن رشد]] </ins>میپردازد. در میان مجموعه مسایلی که ابنرشد در مورد آن، مقابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابن سینا]] </ins>قرار گرفته و با او مخالفت میکند ارتباط میان «وجود» و «ماهیت» و کیفیت اتحاد آنها با یکدیگر، مهمترین و جنجالیترین مساله بهشمار میآید. <ref>همان، ص271- 311</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن رشد و اثبات صانع در دو دلیل عنایت و اختراع: این فصل به براهین ابن رشد برای اثبات وجود خداوند میپردازد، بهویژه دو برهان عنایت (نظم و حکمت در آفرینش) و اختراع (ابداع موجودات). ابن رشد این براهین را مبتنی بر مشاهده نظم و غایتمندی جهان طبیعت میدانست و آنها را قویترین دلایل عقلی برای اثبات وجود خالق معرفی میکرد<ref>همان، ص313- 351</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و اثبات صانع در دو دلیل عنایت و اختراع: این فصل به براهین ابن رشد برای اثبات وجود خداوند میپردازد، بهویژه دو برهان عنایت (نظم و حکمت در آفرینش) و اختراع (ابداع موجودات). ابن رشد این براهین را مبتنی بر مشاهده نظم و غایتمندی جهان طبیعت میدانست و آنها را قویترین دلایل عقلی برای اثبات وجود خالق معرفی میکرد<ref>همان، ص313- 351</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیا غیرمتناهی بالفعل یک مفهوم تناقضآمیز است؟ این بخش به دیدگاه ابن رشد در مورد مفهوم بینهایت میپردازد. او بر اساس فلسفه ارسطو، وجود بینهایت بالفعل در عالم مادی را محال و تناقضآمیز میداند و تنها بینهایت بالقوه را ممکن میشمارد<ref>همان، ص353- 395</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیا غیرمتناهی بالفعل یک مفهوم تناقضآمیز است؟ این بخش به دیدگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مورد مفهوم بینهایت میپردازد. او بر اساس فلسفه ارسطو، وجود بینهایت بالفعل در عالم مادی را محال و تناقضآمیز میداند و تنها بینهایت بالقوه را ممکن میشمارد<ref>همان، ص353- 395</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیا کلی طبیعی در جهان خارج به طور بالقوه موجود است؟ این فصل به مسئله کلیات در فلسفه ابن رشد میپردازد. این بحث، جایگاه کلی طبیعی را در جهان خارج، یعنی اینکه آیا کلیات بهصورت بالفعل یا بالقوه در اشیا موجودند، بررسی میکند<ref>همان، ص397- 433</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیا کلی طبیعی در جهان خارج به طور بالقوه موجود است؟ این فصل به مسئله کلیات در فلسفه ابن رشد میپردازد. این بحث، جایگاه کلی طبیعی را در جهان خارج، یعنی اینکه آیا کلیات بهصورت بالفعل یا بالقوه در اشیا موجودند، بررسی میکند<ref>همان، ص397- 433</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن رشد از شناخت مقصد شارح سخن میگوید: در نظر ابن رشد، «مقصود شرع» تعلیم علم حق و عمل حق به شمار میآید. علم حق جز معرفت خداوند تبارکوتعالی و سایر موجودات، آن هم بدان گونه که در واقع و نفسالامر هستند چیز دیگری نیست. عمل حق نیز عبارت است از امتثال امر و انجام افعالی که موجب پیدایش سعادت میگردد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از شناخت مقصد شارح سخن میگوید: در نظر ابن رشد، «مقصود شرع» تعلیم علم حق و عمل حق به شمار میآید. علم حق جز معرفت خداوند تبارکوتعالی و سایر موجودات، آن هم بدان گونه که در واقع و نفسالامر هستند چیز دیگری نیست. عمل حق نیز عبارت است از امتثال امر و انجام افعالی که موجب پیدایش سعادت میگردد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ref>همان، ص435- 478</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ref>همان، ص435- 478</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جایگاه ابن رشد در باب عقل: این فصل به نظریه عقل در فلسفه ابن رشد میپردازد. مباحثی چون عقل هیولایی (منفعل)، عقل فعال، و وحدت عقل فعال برای نوع انسان موردبررسی قرار میگیرد<ref>همان، ص479- 517</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جایگاه ابن رشد در باب عقل: این فصل به نظریه عقل در فلسفه ابن رشد میپردازد. مباحثی چون عقل هیولایی (منفعل)، عقل فعال، و وحدت عقل فعال برای نوع انسان موردبررسی قرار میگیرد<ref>همان، ص479- 517</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدون عقل فعال هیچچیز نمیاندیشد: این بخش تأکید میکند که از دیدگاه ابن رشد، وجود عقل فعال برای هرگونه تفکر و شناخت انسانی ضروری است. این فصل بهتفصیل نقش عقل فعال را در فرایند ادراک و شکلگیری مفاهیم در ذهن انسان توضیح میدهد و اهمیت آن را بهعنوان مبدأ شناخت و اتصال به عالم بالاتری از معرفت برجسته میکند<ref>همان، ص519- 553</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بدون عقل فعال هیچچیز نمیاندیشد: این بخش تأکید میکند که از دیدگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن رشد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن احمد|ابن رشد]]، </ins>وجود عقل فعال برای هرگونه تفکر و شناخت انسانی ضروری است. این فصل بهتفصیل نقش عقل فعال را در فرایند ادراک و شکلگیری مفاهیم در ذهن انسان توضیح میدهد و اهمیت آن را بهعنوان مبدأ شناخت و اتصال به عالم بالاتری از معرفت برجسته میکند<ref>همان، ص519- 553</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویژگی روش ابن رشد در تفسیر فلسفه ارسطو: این فصل به ویژگیهای خاص روششناختی ابن رشد در تفسیر آثار ارسطو میپردازد. او بر تفسیر مستقیم و وفادارانه به متن ارسطو تأکید داشت و از شروح و تفاسیر متأخر که بهزعم او از مسیر اصلی ارسطو منحرف شده بودند، انتقاد میکرد. این بخش، تلاش ابن رشد را برای بازیابی اصالت اندیشههای ارسطویی تشریح میکند<ref>همان، ص555- 592</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویژگی روش ابن رشد در تفسیر فلسفه ارسطو: این فصل به ویژگیهای خاص روششناختی ابن رشد در تفسیر آثار ارسطو میپردازد. او بر تفسیر مستقیم و وفادارانه به متن ارسطو تأکید داشت و از شروح و تفاسیر متأخر که بهزعم او از مسیر اصلی ارسطو منحرف شده بودند، انتقاد میکرد. این بخش، تلاش ابن رشد را برای بازیابی اصالت اندیشههای ارسطویی تشریح میکند<ref>همان، ص555- 592</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در نظر ابن رشد برهان عقلی یک امر باطنی شناخته میشود: این فصل، مفهوم باطنی بودن برهان عقلی در فلسفه ابن رشد را تبیین میکند. ابن رشد معتقد بود که برهان و استدلال عقلی عمیق، تنها برای اهل حکمت و خواص قابلدرک است و برای عوام باید از روشهای خطابی و جدلی استفاده شود <ref>همان، ص593- 643</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در نظر ابن رشد برهان عقلی یک امر باطنی شناخته میشود: این فصل، مفهوم باطنی بودن برهان عقلی در فلسفه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن رشد، محمد بن احمد|</ins>ابن رشد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را تبیین میکند. ابن رشد معتقد بود که برهان و استدلال عقلی عمیق، تنها برای اهل حکمت و خواص قابلدرک است و برای عوام باید از روشهای خطابی و جدلی استفاده شود <ref>همان، ص593- 643</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-803000:rev-803396 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%B4_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%B4%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA_%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A1&diff=803000&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR138741J1.jpg | عنوان = درخشش ابن رشد در حکمت مشاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = ابراهیمی دینانی، غلام حسین (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 1389 4د2الف 671 BBR | موضوع =ابن رشد، محمد بن احمد، 520 - 595ق...» ایجاد کرد2025-10-26T03:42:54Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR138741J1.jpg | عنوان = درخشش ابن رشد در حکمت مشاء | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%DB%8C_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86" class="mw-redirect" title="ابراهیمی دینانی، غلام حسین">ابراهیمی دینانی، غلام حسین</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = 1389 4د2الف 671 BBR | موضوع =ابن رشد، محمد بن احمد، 520 - 595ق...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR138741J1.jpg<br />
| عنوان = درخشش ابن رشد در حکمت مشاء<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[ابراهیمی دینانی، غلام حسین]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = 1389 4د2الف 671 BBR <br />
| موضوع =ابن رشد، محمد بن احمد، 520 - 595ق. - فلسفه اسلامی - مشاییان<br />
|ناشر <br />
| ناشر = <br />
| مکان نشر = <br />
| سال نشر = 1389ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE138741AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-964-224-127-9<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 138741<br />
| کتابخوان همراه نور = 138741<br />
| کد پدیدآور = 5848<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''درخشش ابن رشد در حکمت مشاء'''، [[غلامحسین ابراهیمی دینانی]] (متولد ۱۳۱۳ش)، فیلسوف و پژوهشگر حوزه حکمت و فلسفه است. این کتاب به بررسی فلسفه ابن رشد در سنت مشاء و مقایسه آرای او با دیگر متفکران برجسته اسلامی، بهویژه ابن سینا و غزالی میپردازد و تلاشهای او برای آشتی میان عقل و شریعت را واکاوی میکند.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب شامل یادداشت ویراستار، دو مقدمه (ویراست اول و دوم)، چهارده فصل اصلی که به ابعاد مختلف فلسفه ابن رشد میپردازد و در انتها نیز چندین فهرست شامل آیات، آثار، اصطلاحات، اعلام، کتابنامه و آثار خود نویسنده را در بر میگیرد.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
سبک نگارش کتاب علمی و تحلیلی است و با توضیحات دقیق و رویکردی تطبیقی که آرای ابن رشد را با دیگر فلاسفه مقایسه میکند، مشخص میشود. لحن نگارش استدلالی و نقادانه است، زیرا نویسنده اغلب به بررسی و رد مواضع فلسفی مختلف میپردازد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص175- 141،176-142، 91-94</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
مقدمه ویراست دوم: این بخش با معرفی ابن رشد بهعنوان فیلسوفی برجسته آغاز میشود که سهمش در جهان اسلام نادیده گرفته شده است و به اهمیت فعالیتهای او در فقه و فلسفه اشاره میکند<ref>مقدمه، ص9- 36</ref>.<br />
<br />
مقدمه ویراست اول: این مقدمه به اهمیت شناخت خود و تأثیر آن بر درک جهان میپردازد و تأکید میکند که آگاهی و معرفت پویا است و نیازمند عمقگرایی در اندیشه است<ref>همان، ص37- 89</ref>.<br />
<br />
پرتو اندیشههای ابن رشد و ابن سینا در آثار فلسفی قرونوسطی مغربزمین: این بخش به تأثیر عمیق اندیشههای ابن رشد و ابن سینا بر فلسفه قرونوسطی غرب میپردازد. نویسنده توضیح میدهد که چگونه ترجمه آثار این دو فیلسوف به لاتین، راه را برای شکلگیری جریانهای فکری جدیدی در اروپا هموار کرد<ref>همان، ص91- 125</ref>.<br />
<br />
حقیقت دوگانه یا دو گونه برداشت از حقیقت یگانه؟ این فصل به نظریه جنجالی «حقیقت دوگانه» که به ابن رشد نسبت داده میشود، میپردازد. نویسنده بهتفصیل بررسی میکند که آیا ابن رشد به دو حقیقت مستقل (فلسفی و دینی) قائل بوده یا معتقد به یک حقیقت واحد با راههای متعدد برای درک آن است<ref>همان، ص127- 158</ref>.<br />
<br />
دشمن سرسخت متکلمان پای خود را جای پای آنان میگذارد: این بخش به نقد تند ابن رشد بر متکلمان و بهویژه غزالی و کتاب «تهافتالفلاسفه» او میپردازد. ابن رشد معتقد بود که روشهای کلامی در اثبات حقیقت ناکافی بوده و گاهی منجر به سردرگمی و تفرقهافکنی میان مردم میشد. این فصل انتقادات خاص ابن رشد را در مورد مباحثی مانند صفات الهی، حدوث عالم، و معاد جسمانی بررسی میکند<ref>همان، ص159- 197</ref>.<br />
<br />
ابن رشد در مقام جمع و توفیق میان فقه و فلسفه: این فصل بهتفصیل تلاشهای ابن رشد برای ایجاد هماهنگی و همبستگی میان شریعت و عقل میپردازد. او بر این باور بود که شریعت و فلسفه هر دو به دنبال حقیقت هستند و یکی دیگری را تأیید میکند<ref>همان، ص199- 236</ref>.<br />
<br />
تهافت التهافت ابن رشد در رد اندیشههای غزالی نوشته شده است یا در دوره سخنان ابن سینا؟ این بخش بهصورت اختصاصی به کتاب «تهافتالتهافت» ابن رشد میپردازد که پاسخی مستقیم به «تهافتالفلاسفه» غزالی در این فصل، استدلالهای ابن رشد در دفاع از فلسفه و رد اتهامات غزالی علیه فلاسفه، بهدقت تحلیل میشود. او سعی در نشاندادن نارسایی براهین کلامی غزالی و قوت استدلالهای فلسفی دارد<ref>همان، ص237- 270</ref>.<br />
<br />
جنجالیترین مسئلهی مورد اختلاف میان ابنسینا و ابنرشد: در این فصل، نویسنده به نقاط اصلی اختلاف فلسفی بین ابنسینا و ابنرشد میپردازد. در میان مجموعه مسایلی که ابنرشد در مورد آن، مقابل ابنسینا قرار گرفته و با او مخالفت میکند ارتباط میان «وجود» و «ماهیت» و کیفیت اتحاد آنها با یکدیگر، مهمترین و جنجالیترین مساله بهشمار میآید. <ref>همان، ص271- 311</ref>.<br />
<br />
ابن رشد و اثبات صانع در دو دلیل عنایت و اختراع: این فصل به براهین ابن رشد برای اثبات وجود خداوند میپردازد، بهویژه دو برهان عنایت (نظم و حکمت در آفرینش) و اختراع (ابداع موجودات). ابن رشد این براهین را مبتنی بر مشاهده نظم و غایتمندی جهان طبیعت میدانست و آنها را قویترین دلایل عقلی برای اثبات وجود خالق معرفی میکرد<ref>همان، ص313- 351</ref>.<br />
<br />
آیا غیرمتناهی بالفعل یک مفهوم تناقضآمیز است؟ این بخش به دیدگاه ابن رشد در مورد مفهوم بینهایت میپردازد. او بر اساس فلسفه ارسطو، وجود بینهایت بالفعل در عالم مادی را محال و تناقضآمیز میداند و تنها بینهایت بالقوه را ممکن میشمارد<ref>همان، ص353- 395</ref>.<br />
<br />
آیا کلی طبیعی در جهان خارج به طور بالقوه موجود است؟ این فصل به مسئله کلیات در فلسفه ابن رشد میپردازد. این بحث، جایگاه کلی طبیعی را در جهان خارج، یعنی اینکه آیا کلیات بهصورت بالفعل یا بالقوه در اشیا موجودند، بررسی میکند<ref>همان، ص397- 433</ref>.<br />
<br />
ابن رشد از شناخت مقصد شارح سخن میگوید: در نظر ابن رشد، «مقصود شرع» تعلیم علم حق و عمل حق به شمار میآید. علم حق جز معرفت خداوند تبارکوتعالی و سایر موجودات، آن هم بدان گونه که در واقع و نفسالامر هستند چیز دیگری نیست. عمل حق نیز عبارت است از امتثال امر و انجام افعالی که موجب پیدایش سعادت میگردد.<br />
<ref>همان، ص435- 478</ref>.<br />
<br />
جایگاه ابن رشد در باب عقل: این فصل به نظریه عقل در فلسفه ابن رشد میپردازد. مباحثی چون عقل هیولایی (منفعل)، عقل فعال، و وحدت عقل فعال برای نوع انسان موردبررسی قرار میگیرد<ref>همان، ص479- 517</ref>.<br />
<br />
بدون عقل فعال هیچچیز نمیاندیشد: این بخش تأکید میکند که از دیدگاه ابن رشد، وجود عقل فعال برای هرگونه تفکر و شناخت انسانی ضروری است. این فصل بهتفصیل نقش عقل فعال را در فرایند ادراک و شکلگیری مفاهیم در ذهن انسان توضیح میدهد و اهمیت آن را بهعنوان مبدأ شناخت و اتصال به عالم بالاتری از معرفت برجسته میکند<ref>همان، ص519- 553</ref>.<br />
<br />
ویژگی روش ابن رشد در تفسیر فلسفه ارسطو: این فصل به ویژگیهای خاص روششناختی ابن رشد در تفسیر آثار ارسطو میپردازد. او بر تفسیر مستقیم و وفادارانه به متن ارسطو تأکید داشت و از شروح و تفاسیر متأخر که بهزعم او از مسیر اصلی ارسطو منحرف شده بودند، انتقاد میکرد. این بخش، تلاش ابن رشد را برای بازیابی اصالت اندیشههای ارسطویی تشریح میکند<ref>همان، ص555- 592</ref>.<br />
<br />
در نظر ابن رشد برهان عقلی یک امر باطنی شناخته میشود: این فصل، مفهوم باطنی بودن برهان عقلی در فلسفه ابن رشد را تبیین میکند. ابن رشد معتقد بود که برهان و استدلال عقلی عمیق، تنها برای اهل حکمت و خواص قابلدرک است و برای عوام باید از روشهای خطابی و جدلی استفاده شود <ref>همان، ص593- 643</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]<br />
[[رده:فلسفه اسلامی]]<br />
[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili