https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T23:29:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87&diff=817789&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'2026-02-08T17:32:02Z<p>جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر [[زرینکوب، عبدالحسین|عبدالحسین زرینکوب]]، به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر [[زرینکوب، عبدالحسین|عبدالحسین زرینکوب]]، به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان [[امام حسن علیهالسلام|حسن]] و [[امام حسین علیهالسلام|حسین(ع)]] و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر(ص)، خلفا و امامان [[امام حسن علیهالسلام|حسن]] و [[امام حسین علیهالسلام|حسین(ع)]] و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم [[مدرس رضوی، محمدتقی|مدرس رضوی]] (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم [[مدرس رضوی، محمدتقی|مدرس رضوی]] (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817475:rev-817789 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87&diff=817475&oldid=prevHbaghizadeh در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۹2026-02-06T09:19:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه''' تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حشمت الله </del>ریاضی (متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام معصومه امین دهقان. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار حکیم سنایی و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ریاضی، حشمتالله|حشمتالله </ins>ریاضی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امین دهقان، معصومه|</ins>معصومه امین دهقان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سنایی، مجدود بن آدم|</ins>حکیم سنایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با نگاهی گذرا به زندگی حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی (حدود ۴۷۳-۵۲۵ق) آغاز میشود. نویسنده به دوران چکامهسرایی سنایی در مدح پادشاهان غزنوی، تحول روحی و عرفانی او، سفرهایش به مراکزی مانند بلخ و مکه، و ملاقات با عارفانی چون خواجه یوسف همدانی و شیخ احمد غزالی اشاره میکند. سپس آثار سنایی را آیینهای از درون پاک، وسعت اندیشه، زهد و عشق او به اهل بیت معرفی میکند و تأثیر او بر عارفان پس از خود مانند عطار و مولوی را خاطرنشان میسازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب با نگاهی گذرا به زندگی حکیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سنایی، مجدود بن آدم|</ins>ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(حدود ۴۷۳-۵۲۵ق) آغاز میشود. نویسنده به دوران چکامهسرایی سنایی در مدح پادشاهان غزنوی، تحول روحی و عرفانی او، سفرهایش به مراکزی مانند بلخ و مکه، و ملاقات با عارفانی چون خواجه یوسف همدانی و شیخ احمد غزالی اشاره میکند. سپس آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سنایی، مجدود بن آدم|</ins>سنایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را آیینهای از درون پاک، وسعت اندیشه، زهد و عشق او به اهل بیت معرفی میکند و تأثیر او بر عارفان پس از خود مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عطار، محمد بن ابراهیم|</ins>عطار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مولوی، جلالالدین محمد|</ins>مولوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را خاطرنشان میسازد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر عبدالحسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، </del>به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرینکوب، </ins>عبدالحسین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عبدالحسین زرینکوب]]، </ins>به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان حسن و حسین (ع) و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام </ins>حسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علیهالسلام|حسن]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام حسین علیهالسلام|</ins>حسین(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم مدرس رضوی (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدرس رضوی، محمدتقی|</ins>مدرس رضوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817474:rev-817475 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87&diff=817474&oldid=prevHbaghizadeh در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۶2026-02-06T09:16:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">**</del>داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">** </del>تألیف حشمت الله ریاضی (متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام معصومه امین دهقان. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار حکیم سنایی و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>تألیف حشمت الله ریاضی (متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام معصومه امین دهقان. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار حکیم سنایی و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-817473:rev-817474 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D9%82%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87&diff=817473&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR181590J1.jpg | عنوان = داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = ریاضی، حشمت الله (نویسنده) امین دهقان، معصومه (گردآورنده) سنایی، مجدود بن آدم (اصلی) |زبان | زبان =...» ایجاد کرد2026-02-06T09:16:28Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR181590J1.jpg | عنوان = داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B4%D9%85%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87" class="mw-redirect" title="ریاضی، حشمت الله">ریاضی، حشمت الله</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D9%87%D9%82%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D9%87&action=edit&redlink=1" class="new" title="امین دهقان، معصومه (صفحه وجود ندارد)">امین دهقان، معصومه</a> (گردآورنده) <a href="/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D8%AF%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%A2%D8%AF%D9%85" title="سنایی، مجدود بن آدم">سنایی، مجدود بن آدم</a> (اصلی) |زبان | زبان =...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR181590J1.jpg<br />
| عنوان = داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران =<br />
[[ریاضی، حشمت الله]] (نویسنده)<br />
[[امین دهقان، معصومه]] (گردآورنده)<br />
[[سنایی، مجدود بن آدم]] (اصلی)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = ۴۹۴۴ ۲د۹ر / PIR<br />
| موضوع = سنایی، مجدود بن آدم، ۴۷۳؟-۵۲۵؟ق. حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه - نقد و تفسیر // شعر فارسی - قرن ۶ق. - تاریخ و نقد // شعر عرفانی - قرن ۶ق. - تاریخ و نقد<br />
|ناشر<br />
| ناشر = نشر حقیقت<br />
| مکان نشر = تهران<br />
| سال نشر = ۱۳۹۰ش<br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE181590AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = نخست<br />
| شابک = ۹-۲۲-۵۲۳۱-۶۰۰-۹۷۸<br />
| تعداد جلد = ۱<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
<br />
**داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه** تألیف حشمت الله ریاضی (متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام معصومه امین دهقان. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار حکیم سنایی و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد.<br />
<br />
==ساختار==<br />
این کتاب شامل یک مقدمه و بخشهای اصلی است که به بازنویسی و تحلیل داستانهای حدیقةالحقیقه اختصاص دارد. کتاب با کتابنامه به پایان میرسد.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
کتاب با نگاهی گذرا به زندگی حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی (حدود ۴۷۳-۵۲۵ق) آغاز میشود. نویسنده به دوران چکامهسرایی سنایی در مدح پادشاهان غزنوی، تحول روحی و عرفانی او، سفرهایش به مراکزی مانند بلخ و مکه، و ملاقات با عارفانی چون خواجه یوسف همدانی و شیخ احمد غزالی اشاره میکند. سپس آثار سنایی را آیینهای از درون پاک، وسعت اندیشه، زهد و عشق او به اهل بیت معرفی میکند و تأثیر او بر عارفان پس از خود مانند عطار و مولوی را خاطرنشان میسازد.<br />
<br />
پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر عبدالحسین زرینکوب، به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند.<br />
<br />
ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان حسن و حسین (ع) و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر.<br />
<br />
نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم مدرس رضوی (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:زبانشناسی، زبان و ادبیات]]<br />
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]<br />
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]<br />
[[رده:مقالات(بهمن 1404) باقی زاده]]<br />
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]</div>Hbaghizadeh