https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8 2026-06-25T23:47:50Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=657530&oldid=prev 2023-04-28T02:33:39Z

<p>جایگزینی متن - &#039;جالدین&#039; به &#039;ج‌الدین&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زناتی، انور محمود]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زناتی، انور محمود]] (محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن وردی، عمر بن مظفر (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سراجالدین</del>)]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن وردی، عمر بن مظفر (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سراج‌الدین</ins>)]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =عربی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏AC‎‏ ‎‏106‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏خ‎‏4‎‏</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏AC‎‏ ‎‏106‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏خ‎‏4‎‏</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-657397:rev-657530 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=657397&oldid=prev 2023-04-28T02:30:27Z

<p>جایگزینی متن - &#039; الدین&#039; به &#039;الدین&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زناتی، انور محمود]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زناتی، انور محمود]] (محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن وردی، عمر بن مظفر (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سراج الدین</del>)]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابن وردی، عمر بن مظفر (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سراجالدین</ins>)]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =عربی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏AC‎‏ ‎‏106‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏خ‎‏4‎‏</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =‏AC‎‏ ‎‏106‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏خ‎‏4‎‏</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-648963:rev-657397 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=648963&oldid=prev 2023-03-21T06:08:28Z

<p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l72">خط ۷۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مجموعه‌ها. پیایندها. مجموعه آثار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مجموعه‌ها. پیایندها. مجموعه آثار]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مجموعه رساله‌ها، مقالات و ...]]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: مجموعه رساله‌ها، مقالات و...]]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-636799:rev-648963 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=636799&oldid=prev 2023-01-23T06:54:14Z

<p>جایگزینی متن - &#039;الكشكول (بحراني، يوسف بن احمد)&#039; به &#039;الكشكول (بحراني)&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[الكشكول (شیخ بهایي)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[الكشكول (شیخ بهایي)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[الكشكول (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحراني، يوسف بن احمد</del>)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[الكشكول (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحراني</ins>)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[كتاب الأزمنة و الأمكنة]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[كتاب الأزمنة و الأمكنة]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-533511:rev-636799 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=533511&oldid=prev 2021-04-28T08:11:09Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =977-341-358-6</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =977-341-358-6</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6778</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10732</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخوان همراه نور =10732</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخوان همراه نور =10732</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقدمه و متن كتاب.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقدمه و متن كتاب.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==وابسته‌ها==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{وابسته‌ها}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الكشكول (شیخ بهایي)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[الكشكول (بحراني، يوسف بن احمد)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[كتاب الأزمنة و الأمكنة]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[كشكول السيد محسن‌ الأمين العاملي]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محاضرة الأبرار و مسامرة الأخيار في الأدبيات و النوادر و الأخبار]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-533505:rev-533511 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=533505&oldid=prev 2021-04-28T08:06:21Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">منابع مقاله</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- </del>مقدمه و متن كتاب.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>مقدمه و متن كتاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتاب‌شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آثار کلی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: مجموعه‌ها</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیایندها. مجموعه آثار]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌شناسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه رساله‌ها، مقالات و ...]</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-527485:rev-533505 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=527485&oldid=prev 2021-02-20T20:00:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خريدة العجائب و فريدة الغرائب''' تأليف سراج‌الدين بن الوردى متوفى 861ق است كه به عربى به رشته تحرير در آمده است. اين اثر از نوع كيهان‌نگارى و جغرافياى اقليمى است. تاريخ نگارش كتاب به گفته خود او 822 قمرى است. كشكولى است كه هر آن چه به نظر نویسنده از حيوانات و نباتات و مباحث جغرافيايى و تاريخى و فلكى و حوادث آخر الزمان و قيامت و... جالب و قابل ذكر بوده در آن گرد آورده است. در دايرةالمعارف اسلامى درباره اين كتاب چنين آمده است: &quot;كتابى با عنوان خريده العجائب كه نوعى كتاب جغرافيا و تاريخ طبيعى كم ارزش است به ابن‌وردى نسبت داده شده كه سال‌ها مورد توجه خاورشناسان قرار داشت و چاپ‌هاى مختلفى از همه آن يا بخش‌هايى از آن صورت گرفته است؛ اما امروزه محققان متفقند كه اين اثر نه از زين‌الدين ابن‌وردى كه از سراج‌الدين ابوحفص عمر بن وردى است&quot;. برخی به اشتباه اين كتاب را به افراد ديگری و از جمله جدّ او نسبت داده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خريدة العجائب و فريدة الغرائب''' تأليف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن وردی، عمر بن مظفر (سراج‌الدین)|</ins>سراج‌الدين بن الوردى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متوفى 861ق است كه به عربى به رشته تحرير در آمده است. اين اثر از نوع كيهان‌نگارى و جغرافياى اقليمى است. تاريخ نگارش كتاب به گفته خود او 822 قمرى است. كشكولى است كه هر آن چه به نظر نویسنده از حيوانات و نباتات و مباحث جغرافيايى و تاريخى و فلكى و حوادث آخر الزمان و قيامت و... جالب و قابل ذكر بوده در آن گرد آورده است. در دايرةالمعارف اسلامى درباره اين كتاب چنين آمده است: &quot;كتابى با عنوان خريده العجائب كه نوعى كتاب جغرافيا و تاريخ طبيعى كم ارزش است به ابن‌وردى نسبت داده شده كه سال‌ها مورد توجه خاورشناسان قرار داشت و چاپ‌هاى مختلفى از همه آن يا بخش‌هايى از آن صورت گرفته است؛ اما امروزه محققان متفقند كه اين اثر نه از زين‌الدين ابن‌وردى كه از سراج‌الدين ابوحفص عمر بن وردى است&quot;. برخی به اشتباه اين كتاب را به افراد ديگری و از جمله جدّ او نسبت داده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ساختار==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-527484:rev-527485 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=527484&oldid=prev 2021-02-20T19:59:45Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعيت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعيت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زناتی، انور محمود|</ins>انور محمود زناتى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&quot; محقق كتاب، مقدمه مختصر و مفيدى در ابتداى اثر دارد. وى تحقيق خوبى نيز در رابطه با اماكن و الفاظ و اصطلاحات كتاب انجام داده كه به صورت پاورقى‌هايى مفصل ارائه شده است. در پايان كتاب، نقشه‌هاى [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]]، [[ادریسی، محمد بن محمد|ادريسى]] و ابن‌وردى و تعدادى از نقشه‌هاى تاريخى و فهرست منابع و مراجع آمده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&quot;انور محمود زناتى&quot; محقق كتاب، مقدمه مختصر و مفيدى در ابتداى اثر دارد. وى تحقيق خوبى نيز در رابطه با اماكن و الفاظ و اصطلاحات كتاب انجام داده كه به صورت پاورقى‌هايى مفصل ارائه شده است. در پايان كتاب، نقشه‌هاى [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]]، [[ادریسی، محمد بن محمد|ادريسى]] و ابن‌وردى و تعدادى از نقشه‌هاى تاريخى و فهرست منابع و مراجع آمده است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 81-82.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-440778:rev-527484 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=440778&oldid=prev 2019-08-17T14:36:41Z

<p>جایگزینی متن - &#039;اي &#039; به &#039;ای &#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۸:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =6778</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =6778</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| کتابخوان همراه نور =10732</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پس از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پس از =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب با اشاره به آيه اول سوره &quot;ق&quot; با توضيح كوه قاف آغاز شده است. در اولين فصل كه از فصول ديگر مفصل‌تر است و بيشتر از ثلث كتاب را فرا مى‌گيرد، به شرح ولايت‌ها و شمار شهرهای آنها و مسافت و فاصله آنها با شرق و غرب عالم پرداخته است كه به حدود مملكت اسلام ختم مى‌شود. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتداي </del>فصل دوم، روش خود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هاي </del>مختلف را تبيين مى‌كند كه در صدد است كه در كتابش به مشهورترين بلاد، شهرها، رودها و... اشاره كرده و از تطويل مباحث اجتناب كند. فصول ديگر به ترتيب در رابطه با اين موضوعات است: جزيره‌ها، عجايبى كه مايه عبرت است، رودهاى معروف، چشمه‌ها و چاه‌ها و كوه‌هاى بلند. از فصل هشتم كه درباره خواص سنگ‌هاى گرانبها است، كتاب تا حدى تخصصى مى‌شود. موضوعات فصول بعد نيز عبارت است از: معادن و جواهر، گياهان و ميوه‌ها و خواص آنها، بقولات، علف‌هاى مختلف، بذرهاى گوناگون و حيوانات و پرندگان. در بعضى نسخه‌هاى خطى و نسخه‌هاى تصحيح شده و از جمله نسخه موجود، پس از اين بخش‌ها مطالب مختلفى آمده است كه نمى‌توان هم آنها را از مؤلف كتاب دانست و چه بسا از سوى كاتبان افزوده شده باشد. از آن جمله است: پرسش‌هاى عبدالله بن سلام از پيامبر و بخش قابل توجهى پيرامون معادشناسى كه با قصيدهاى پايان مى‌پذيرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب با اشاره به آيه اول سوره &quot;ق&quot; با توضيح كوه قاف آغاز شده است. در اولين فصل كه از فصول ديگر مفصل‌تر است و بيشتر از ثلث كتاب را فرا مى‌گيرد، به شرح ولايت‌ها و شمار شهرهای آنها و مسافت و فاصله آنها با شرق و غرب عالم پرداخته است كه به حدود مملكت اسلام ختم مى‌شود. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتدای </ins>فصل دوم، روش خود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌های </ins>مختلف را تبيين مى‌كند كه در صدد است كه در كتابش به مشهورترين بلاد، شهرها، رودها و... اشاره كرده و از تطويل مباحث اجتناب كند. فصول ديگر به ترتيب در رابطه با اين موضوعات است: جزيره‌ها، عجايبى كه مايه عبرت است، رودهاى معروف، چشمه‌ها و چاه‌ها و كوه‌هاى بلند. از فصل هشتم كه درباره خواص سنگ‌هاى گرانبها است، كتاب تا حدى تخصصى مى‌شود. موضوعات فصول بعد نيز عبارت است از: معادن و جواهر، گياهان و ميوه‌ها و خواص آنها، بقولات، علف‌هاى مختلف، بذرهاى گوناگون و حيوانات و پرندگان. در بعضى نسخه‌هاى خطى و نسخه‌هاى تصحيح شده و از جمله نسخه موجود، پس از اين بخش‌ها مطالب مختلفى آمده است كه نمى‌توان هم آنها را از مؤلف كتاب دانست و چه بسا از سوى كاتبان افزوده شده باشد. از آن جمله است: پرسش‌هاى عبدالله بن سلام از پيامبر و بخش قابل توجهى پيرامون معادشناسى كه با قصيدهاى پايان مى‌پذيرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب از نوع كيهان نگارى قزوينى و دمشقى و ديگران است. محتواى كتاب با ديگر مؤلفات كيهان نگارى تفاوت كلى ندارد. ولى تصادفى نيست كه كلمه &quot;عجايب و غرايب&quot; در عنوان آمده، زيرا اين قسمت مورد توجه مؤلف بوده و در همه كتاب اثر مشخص دارد و به همين جهت كيهان نگارى ابن الوردى در شرق رواج يافت و نسخه‌هاى بسيار از آن به غرب راه يافت. بخش عمد كتاب خريده العجائب مختص مسائل كيهان نگارى است؛ ولى در فصول كتاب بيشتر به شگفتى‌ها توجه شده است كه مهم‌ترين آنها فصل‌هاى مربوط به عجايب محيط، درياى چين، درياى فارس، درياى عمان، بحر احمر، درياى مغرب و عجايب چشمه‌ها، چاه‌ها، كوه‌ها، و غيره است. چنين به نظر مى‌رسد كه شگفتى‌هاى جهان بيشتر مورد توجه ابن وردى بوده است. در سراسر قرن 18م دانشمندان اروپا تنها با سه تن از مؤلفان قرن‌هاى 13 و 14م آشنا بودند. اين سه تن عبارت بودند از: [[ابوالفداء، اسماعیل بن علی|ابوالفداء]]، ابن وردى و موفق‌الدين عبداللطيف بن يونس بغدادى. شايد شهرت ابن‌وردى موجب انتقال شمار قابل توجهى از نسخه‌هاى خطى كتاب او به اروپا شده باشد. اين نسخه‌ها توجه اروپاييان به ويژه محققان تازه كار را به خود معطوف داشت. اينان به سبب عدم دسترسى به ديگر آثار، اغلب از كتاب ابن‌وردى براى نوشتن رساله استفاده می‌كردند. محققان اروپايى به آن بخش از مطالبى كه در شرق موجب شهرت ابن‌وردى شده بود، چندان توجهى ابراز نمی‌كردند. نظر آنان بيشتر به تاريخ طبيعى و مطالب مربوط به گياهان معطوف بود. در ديگر كشورهاى اروپايى نيز نسبت به كتاب ابن‌وردى بذل توجه شد. با اين وصف از اواسط قرن 19م با كشف آثار ارزشمند جغرافيايى، شهرت ابن‌وردى رو به كاستى نهاد و در صف آخر كيهان‌نگاران عرب جاى گرفت. تا يك صد سال اثر ابن‌وردى نزد دانشمندان اروپا مشهور بود؛ ولى بعدها رفته رفته نسبت به ديگر آثار، موقعيت پيشين خود را از دست داد. اگر چه در اروپا دلسردى نسبت به كتاب ابن‌وردى آغاز گرديد؛ ولى در كشورهاى اسلامى مدت‌ها پيش از اروپا شك و ترديدهايى نسبت بدان ابراز شده بود. حاجى خليفه، دربار خريده‌العجائب چنين نوشته است: &quot;كتاب او يك جلد است كه نيم نخست آن در باب اقليت‌ها و سرزمين‌ها و باقى ماند آن در باب معادن، گياهان و جانوران است. مؤلف در آغاز دايرهاى مشتمل بر صور اقاليم و درياها و آنچه در آنها است، به زعم خود رسم كرده و بدان صورتى واقعى داده است كه خطا و دور از واقعيت است، زيرا وى جغرافى نگار نبوده است. تصوير او را نمى‌توان با ديگر نقشه‌ها و تصاوير قياس كرد. با اين همه وى در كتاب، اخبارى واهى و امورى ناممكن آورده كه شيوه عربى زبانان و ادباى غافل از علوم عقليه است و اين كتاب ميان افراد كوته فكرى چون او متداول است. در آغاز كتاب ستايش خداوند توبه‌پذير و بخشايند گناهان آمده است و شايد نویسنده دريافته كه اين اثر و امثال آن از گناهان است&quot;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب از نوع كيهان نگارى قزوينى و دمشقى و ديگران است. محتواى كتاب با ديگر مؤلفات كيهان نگارى تفاوت كلى ندارد. ولى تصادفى نيست كه كلمه &quot;عجايب و غرايب&quot; در عنوان آمده، زيرا اين قسمت مورد توجه مؤلف بوده و در همه كتاب اثر مشخص دارد و به همين جهت كيهان نگارى ابن الوردى در شرق رواج يافت و نسخه‌هاى بسيار از آن به غرب راه يافت. بخش عمد كتاب خريده العجائب مختص مسائل كيهان نگارى است؛ ولى در فصول كتاب بيشتر به شگفتى‌ها توجه شده است كه مهم‌ترين آنها فصل‌هاى مربوط به عجايب محيط، درياى چين، درياى فارس، درياى عمان، بحر احمر، درياى مغرب و عجايب چشمه‌ها، چاه‌ها، كوه‌ها، و غيره است. چنين به نظر مى‌رسد كه شگفتى‌هاى جهان بيشتر مورد توجه ابن وردى بوده است. در سراسر قرن 18م دانشمندان اروپا تنها با سه تن از مؤلفان قرن‌هاى 13 و 14م آشنا بودند. اين سه تن عبارت بودند از: [[ابوالفداء، اسماعیل بن علی|ابوالفداء]]، ابن وردى و موفق‌الدين عبداللطيف بن يونس بغدادى. شايد شهرت ابن‌وردى موجب انتقال شمار قابل توجهى از نسخه‌هاى خطى كتاب او به اروپا شده باشد. اين نسخه‌ها توجه اروپاييان به ويژه محققان تازه كار را به خود معطوف داشت. اينان به سبب عدم دسترسى به ديگر آثار، اغلب از كتاب ابن‌وردى براى نوشتن رساله استفاده می‌كردند. محققان اروپايى به آن بخش از مطالبى كه در شرق موجب شهرت ابن‌وردى شده بود، چندان توجهى ابراز نمی‌كردند. نظر آنان بيشتر به تاريخ طبيعى و مطالب مربوط به گياهان معطوف بود. در ديگر كشورهاى اروپايى نيز نسبت به كتاب ابن‌وردى بذل توجه شد. با اين وصف از اواسط قرن 19م با كشف آثار ارزشمند جغرافيايى، شهرت ابن‌وردى رو به كاستى نهاد و در صف آخر كيهان‌نگاران عرب جاى گرفت. تا يك صد سال اثر ابن‌وردى نزد دانشمندان اروپا مشهور بود؛ ولى بعدها رفته رفته نسبت به ديگر آثار، موقعيت پيشين خود را از دست داد. اگر چه در اروپا دلسردى نسبت به كتاب ابن‌وردى آغاز گرديد؛ ولى در كشورهاى اسلامى مدت‌ها پيش از اروپا شك و ترديدهايى نسبت بدان ابراز شده بود. حاجى خليفه، دربار خريده‌العجائب چنين نوشته است: &quot;كتاب او يك جلد است كه نيم نخست آن در باب اقليت‌ها و سرزمين‌ها و باقى ماند آن در باب معادن، گياهان و جانوران است. مؤلف در آغاز دايرهاى مشتمل بر صور اقاليم و درياها و آنچه در آنها است، به زعم خود رسم كرده و بدان صورتى واقعى داده است كه خطا و دور از واقعيت است، زيرا وى جغرافى نگار نبوده است. تصوير او را نمى‌توان با ديگر نقشه‌ها و تصاوير قياس كرد. با اين همه وى در كتاب، اخبارى واهى و امورى ناممكن آورده كه شيوه عربى زبانان و ادباى غافل از علوم عقليه است و اين كتاب ميان افراد كوته فكرى چون او متداول است. در آغاز كتاب ستايش خداوند توبه‌پذير و بخشايند گناهان آمده است و شايد نویسنده دريافته كه اين اثر و امثال آن از گناهان است&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرايش مطالب كتاب به قصه‌ها و شگفتى‌ها آن را شبيه داستان‌هاى قصه‌گويانى كرده است كه مى‌خواستند از اين رهگذر در ميان مردم عامى شهرتى بيابند. شايد خيال‌پردازى و شرح دربار شگفتى‌ها كه بخش قابل توجهى از كتاب را فرا گرفته است، موجب چنين اظهار نظرى شده باشد. محمد بن شَنَب، خريده‌العجائب را راهنمايى معمولى و عادى در زمين جغرافيا و تاريخ طبيعى ناميده و آن را فاقد اهميت علمى‌دانسته است. به نظر وى گر چه اطلاعات واقعى در اين كتاب اندك است؛ اما در آن از ابن‌وردى مطالبى نقل شده است كه از گذشته مستقيماً به ما نرسيده است؛ بنابراین نمى‌توان، همانند حاجى خليفه منكر فوايد اثر وى شد. ابن‌وردى منابع مورد استفاد خويش را در مقدم كتاب به اين شرح معرفى كرده است: شرح تذكر [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، جفرالانبياء بطلميوس، تقويم البلاد بلخى، [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مسعودى، عجائب المخلوقات [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، مسالك و ممالك مراكشى و كتاب الابتداء. معمولاً اشار بعضى مؤلفان به نام‌هاى مؤلفان متقدم و صاحب نام در حكم گون‌هاى دفاع از اثر خودشان است؛ ولى در اين موردِ خاص نام حرانى در كتاب نيامده است. گر چه در تأثير حرانى بر ابن‌وردى جاى ترديد نيست؛ ولى نمى‌توان آثار اين دو را از جميع جهات همسان شمرد. اما دربار ضعف مطالب كتاب بايد گفت كه كشورهاى واقع در شرق مصر طى يك قرن پيش از تصرف آن سرزمين‌ها به دست تركان، از ديدگاه آثار و تأليفات جغرافيايى، غناى چندانى نداشته‌اند. با اين همه مى‌توان كتاب خريده العجائب را عمده‌ترين آنها در زمين كيهان نگارى به شمار آورد. اين كتاب در زمين كيهان نگارى به عجائب المخلوقات حمدالله قزوينى و نخبةالدهر شمس‌الدين محمد بن ابوطالب دمشقى نزدیک است. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتداي </del>كتاب نقشه مدوري از عالم ارائه شده است. اكثر نسخه‌هاى خطى كتاب حمدالله مستوفى و كيهان نگاران پس از او چون حرانى و ابن‌وردى نيز داراى نقشه‌هاى مدورى از جهان هستند كه از نوع نقش [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]] است. اين نقشه‌ها به هيچ روى بدتر از ديگر نقشه‌هاى مشابه نيستند. از اين‌رو انتقاد حاجى خليفه در اين مورد خاص مفهوم به نظر نمى‌رسد و مى‌توان گفت كه در آن تا اندازه‌اى تعصب و غرض مشهود است. به اعتقاد نویسنده مطالب كتاب شرح و تفصيل نقشه مذكور است. اين نقشه در آغاز قرن 19م بر پاى استفاده از نسخ خطى پاريس و بهره‌گيرى تورنبرگ از نسخ خطى اوپسالا شناخته شد. به جز نقش مدور جهان، نقش قبله براى اداى نماز نيز در كتاب وجود دارد. بخش جهانشناسى بى‌گمان متأثر از كتاب البدء و التاريخ بوده و حتى به آن نيز استناد شده است. شرح مربوط به كشورهاى اروپا، شمال آسيا و هندوستان به ندرت در كتاب آمده است. جالب‌ترين بخش كتاب مربوط به اخبار افريقا، عربستان و سوريه است. مؤلف دربار اقوام ساكن اطراف رود ولگا، برداس‌ها، بلغارها و روس‌ها بر پاى نوشته‌هاى مسعودى و سلام ترجمان نيز مطالبى نگاشته است. منقولات وى از ابن فضلان گويا مستقيماً از خود وى صورت نگرفته، بلكه از طريق مؤلفان ديگر بوده است.در مجموع بايد گفت كه كتاب با وجود اشكالاتى از مطالب ارزشمندى نيز برخوردار است و نبايد آن را فاقد ارزش علمى دانست.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرايش مطالب كتاب به قصه‌ها و شگفتى‌ها آن را شبيه داستان‌هاى قصه‌گويانى كرده است كه مى‌خواستند از اين رهگذر در ميان مردم عامى شهرتى بيابند. شايد خيال‌پردازى و شرح دربار شگفتى‌ها كه بخش قابل توجهى از كتاب را فرا گرفته است، موجب چنين اظهار نظرى شده باشد. محمد بن شَنَب، خريده‌العجائب را راهنمايى معمولى و عادى در زمين جغرافيا و تاريخ طبيعى ناميده و آن را فاقد اهميت علمى‌دانسته است. به نظر وى گر چه اطلاعات واقعى در اين كتاب اندك است؛ اما در آن از ابن‌وردى مطالبى نقل شده است كه از گذشته مستقيماً به ما نرسيده است؛ بنابراین نمى‌توان، همانند حاجى خليفه منكر فوايد اثر وى شد. ابن‌وردى منابع مورد استفاد خويش را در مقدم كتاب به اين شرح معرفى كرده است: شرح تذكر [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، جفرالانبياء بطلميوس، تقويم البلاد بلخى، [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مسعودى، عجائب المخلوقات [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، مسالك و ممالك مراكشى و كتاب الابتداء. معمولاً اشار بعضى مؤلفان به نام‌هاى مؤلفان متقدم و صاحب نام در حكم گون‌هاى دفاع از اثر خودشان است؛ ولى در اين موردِ خاص نام حرانى در كتاب نيامده است. گر چه در تأثير حرانى بر ابن‌وردى جاى ترديد نيست؛ ولى نمى‌توان آثار اين دو را از جميع جهات همسان شمرد. اما دربار ضعف مطالب كتاب بايد گفت كه كشورهاى واقع در شرق مصر طى يك قرن پيش از تصرف آن سرزمين‌ها به دست تركان، از ديدگاه آثار و تأليفات جغرافيايى، غناى چندانى نداشته‌اند. با اين همه مى‌توان كتاب خريده العجائب را عمده‌ترين آنها در زمين كيهان نگارى به شمار آورد. اين كتاب در زمين كيهان نگارى به عجائب المخلوقات حمدالله قزوينى و نخبةالدهر شمس‌الدين محمد بن ابوطالب دمشقى نزدیک است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتدای </ins>كتاب نقشه مدوري از عالم ارائه شده است. اكثر نسخه‌هاى خطى كتاب حمدالله مستوفى و كيهان نگاران پس از او چون حرانى و ابن‌وردى نيز داراى نقشه‌هاى مدورى از جهان هستند كه از نوع نقش [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]] است. اين نقشه‌ها به هيچ روى بدتر از ديگر نقشه‌هاى مشابه نيستند. از اين‌رو انتقاد حاجى خليفه در اين مورد خاص مفهوم به نظر نمى‌رسد و مى‌توان گفت كه در آن تا اندازه‌اى تعصب و غرض مشهود است. به اعتقاد نویسنده مطالب كتاب شرح و تفصيل نقشه مذكور است. اين نقشه در آغاز قرن 19م بر پاى استفاده از نسخ خطى پاريس و بهره‌گيرى تورنبرگ از نسخ خطى اوپسالا شناخته شد. به جز نقش مدور جهان، نقش قبله براى اداى نماز نيز در كتاب وجود دارد. بخش جهانشناسى بى‌گمان متأثر از كتاب البدء و التاريخ بوده و حتى به آن نيز استناد شده است. شرح مربوط به كشورهاى اروپا، شمال آسيا و هندوستان به ندرت در كتاب آمده است. جالب‌ترين بخش كتاب مربوط به اخبار افريقا، عربستان و سوريه است. مؤلف دربار اقوام ساكن اطراف رود ولگا، برداس‌ها، بلغارها و روس‌ها بر پاى نوشته‌هاى مسعودى و سلام ترجمان نيز مطالبى نگاشته است. منقولات وى از ابن فضلان گويا مستقيماً از خود وى صورت نگرفته، بلكه از طريق مؤلفان ديگر بوده است.در مجموع بايد گفت كه كتاب با وجود اشكالاتى از مطالب ارزشمندى نيز برخوردار است و نبايد آن را فاقد ارزش علمى دانست.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعيت==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وضعيت==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-408911:rev-440778 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%A8_%D9%88_%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%A8&diff=408911&oldid=prev 2018-11-13T19:46:54Z

<p>جایگزینی متن - &#039;مى‌كردند&#039; به &#039;می‌كردند&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۲۳:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب با اشاره به آيه اول سوره &quot;ق&quot; با توضيح كوه قاف آغاز شده است. در اولين فصل كه از فصول ديگر مفصل‌تر است و بيشتر از ثلث كتاب را فرا مى‌گيرد، به شرح ولايت‌ها و شمار شهرهای آنها و مسافت و فاصله آنها با شرق و غرب عالم پرداخته است كه به حدود مملكت اسلام ختم مى‌شود. در ابتداي فصل دوم، روش خود در بخش‌هاي مختلف را تبيين مى‌كند كه در صدد است كه در كتابش به مشهورترين بلاد، شهرها، رودها و... اشاره كرده و از تطويل مباحث اجتناب كند. فصول ديگر به ترتيب در رابطه با اين موضوعات است: جزيره‌ها، عجايبى كه مايه عبرت است، رودهاى معروف، چشمه‌ها و چاه‌ها و كوه‌هاى بلند. از فصل هشتم كه درباره خواص سنگ‌هاى گرانبها است، كتاب تا حدى تخصصى مى‌شود. موضوعات فصول بعد نيز عبارت است از: معادن و جواهر، گياهان و ميوه‌ها و خواص آنها، بقولات، علف‌هاى مختلف، بذرهاى گوناگون و حيوانات و پرندگان. در بعضى نسخه‌هاى خطى و نسخه‌هاى تصحيح شده و از جمله نسخه موجود، پس از اين بخش‌ها مطالب مختلفى آمده است كه نمى‌توان هم آنها را از مؤلف كتاب دانست و چه بسا از سوى كاتبان افزوده شده باشد. از آن جمله است: پرسش‌هاى عبدالله بن سلام از پيامبر و بخش قابل توجهى پيرامون معادشناسى كه با قصيدهاى پايان مى‌پذيرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب با اشاره به آيه اول سوره &quot;ق&quot; با توضيح كوه قاف آغاز شده است. در اولين فصل كه از فصول ديگر مفصل‌تر است و بيشتر از ثلث كتاب را فرا مى‌گيرد، به شرح ولايت‌ها و شمار شهرهای آنها و مسافت و فاصله آنها با شرق و غرب عالم پرداخته است كه به حدود مملكت اسلام ختم مى‌شود. در ابتداي فصل دوم، روش خود در بخش‌هاي مختلف را تبيين مى‌كند كه در صدد است كه در كتابش به مشهورترين بلاد، شهرها، رودها و... اشاره كرده و از تطويل مباحث اجتناب كند. فصول ديگر به ترتيب در رابطه با اين موضوعات است: جزيره‌ها، عجايبى كه مايه عبرت است، رودهاى معروف، چشمه‌ها و چاه‌ها و كوه‌هاى بلند. از فصل هشتم كه درباره خواص سنگ‌هاى گرانبها است، كتاب تا حدى تخصصى مى‌شود. موضوعات فصول بعد نيز عبارت است از: معادن و جواهر، گياهان و ميوه‌ها و خواص آنها، بقولات، علف‌هاى مختلف، بذرهاى گوناگون و حيوانات و پرندگان. در بعضى نسخه‌هاى خطى و نسخه‌هاى تصحيح شده و از جمله نسخه موجود، پس از اين بخش‌ها مطالب مختلفى آمده است كه نمى‌توان هم آنها را از مؤلف كتاب دانست و چه بسا از سوى كاتبان افزوده شده باشد. از آن جمله است: پرسش‌هاى عبدالله بن سلام از پيامبر و بخش قابل توجهى پيرامون معادشناسى كه با قصيدهاى پايان مى‌پذيرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب از نوع كيهان نگارى قزوينى و دمشقى و ديگران است. محتواى كتاب با ديگر مؤلفات كيهان نگارى تفاوت كلى ندارد. ولى تصادفى نيست كه كلمه &quot;عجايب و غرايب&quot; در عنوان آمده، زيرا اين قسمت مورد توجه مؤلف بوده و در همه كتاب اثر مشخص دارد و به همين جهت كيهان نگارى ابن الوردى در شرق رواج يافت و نسخه‌هاى بسيار از آن به غرب راه يافت. بخش عمد كتاب خريده العجائب مختص مسائل كيهان نگارى است؛ ولى در فصول كتاب بيشتر به شگفتى‌ها توجه شده است كه مهم‌ترين آنها فصل‌هاى مربوط به عجايب محيط، درياى چين، درياى فارس، درياى عمان، بحر احمر، درياى مغرب و عجايب چشمه‌ها، چاه‌ها، كوه‌ها، و غيره است. چنين به نظر مى‌رسد كه شگفتى‌هاى جهان بيشتر مورد توجه ابن وردى بوده است. در سراسر قرن 18م دانشمندان اروپا تنها با سه تن از مؤلفان قرن‌هاى 13 و 14م آشنا بودند. اين سه تن عبارت بودند از: [[ابوالفداء، اسماعیل بن علی|ابوالفداء]]، ابن وردى و موفق‌الدين عبداللطيف بن يونس بغدادى. شايد شهرت ابن‌وردى موجب انتقال شمار قابل توجهى از نسخه‌هاى خطى كتاب او به اروپا شده باشد. اين نسخه‌ها توجه اروپاييان به ويژه محققان تازه كار را به خود معطوف داشت. اينان به سبب عدم دسترسى به ديگر آثار، اغلب از كتاب ابن‌وردى براى نوشتن رساله استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مى‌كردند</del>. محققان اروپايى به آن بخش از مطالبى كه در شرق موجب شهرت ابن‌وردى شده بود، چندان توجهى ابراز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمى‌كردند</del>. نظر آنان بيشتر به تاريخ طبيعى و مطالب مربوط به گياهان معطوف بود. در ديگر كشورهاى اروپايى نيز نسبت به كتاب ابن‌وردى بذل توجه شد. با اين وصف از اواسط قرن 19م با كشف آثار ارزشمند جغرافيايى، شهرت ابن‌وردى رو به كاستى نهاد و در صف آخر كيهان‌نگاران عرب جاى گرفت. تا يك صد سال اثر ابن‌وردى نزد دانشمندان اروپا مشهور بود؛ ولى بعدها رفته رفته نسبت به ديگر آثار، موقعيت پيشين خود را از دست داد. اگر چه در اروپا دلسردى نسبت به كتاب ابن‌وردى آغاز گرديد؛ ولى در كشورهاى اسلامى مدت‌ها پيش از اروپا شك و ترديدهايى نسبت بدان ابراز شده بود. حاجى خليفه، دربار خريده‌العجائب چنين نوشته است: &quot;كتاب او يك جلد است كه نيم نخست آن در باب اقليت‌ها و سرزمين‌ها و باقى ماند آن در باب معادن، گياهان و جانوران است. مؤلف در آغاز دايرهاى مشتمل بر صور اقاليم و درياها و آنچه در آنها است، به زعم خود رسم كرده و بدان صورتى واقعى داده است كه خطا و دور از واقعيت است، زيرا وى جغرافى نگار نبوده است. تصوير او را نمى‌توان با ديگر نقشه‌ها و تصاوير قياس كرد. با اين همه وى در كتاب، اخبارى واهى و امورى ناممكن آورده كه شيوه عربى زبانان و ادباى غافل از علوم عقليه است و اين كتاب ميان افراد كوته فكرى چون او متداول است. در آغاز كتاب ستايش خداوند توبه‌پذير و بخشايند گناهان آمده است و شايد نویسنده دريافته كه اين اثر و امثال آن از گناهان است&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كتاب از نوع كيهان نگارى قزوينى و دمشقى و ديگران است. محتواى كتاب با ديگر مؤلفات كيهان نگارى تفاوت كلى ندارد. ولى تصادفى نيست كه كلمه &quot;عجايب و غرايب&quot; در عنوان آمده، زيرا اين قسمت مورد توجه مؤلف بوده و در همه كتاب اثر مشخص دارد و به همين جهت كيهان نگارى ابن الوردى در شرق رواج يافت و نسخه‌هاى بسيار از آن به غرب راه يافت. بخش عمد كتاب خريده العجائب مختص مسائل كيهان نگارى است؛ ولى در فصول كتاب بيشتر به شگفتى‌ها توجه شده است كه مهم‌ترين آنها فصل‌هاى مربوط به عجايب محيط، درياى چين، درياى فارس، درياى عمان، بحر احمر، درياى مغرب و عجايب چشمه‌ها، چاه‌ها، كوه‌ها، و غيره است. چنين به نظر مى‌رسد كه شگفتى‌هاى جهان بيشتر مورد توجه ابن وردى بوده است. در سراسر قرن 18م دانشمندان اروپا تنها با سه تن از مؤلفان قرن‌هاى 13 و 14م آشنا بودند. اين سه تن عبارت بودند از: [[ابوالفداء، اسماعیل بن علی|ابوالفداء]]، ابن وردى و موفق‌الدين عبداللطيف بن يونس بغدادى. شايد شهرت ابن‌وردى موجب انتقال شمار قابل توجهى از نسخه‌هاى خطى كتاب او به اروپا شده باشد. اين نسخه‌ها توجه اروپاييان به ويژه محققان تازه كار را به خود معطوف داشت. اينان به سبب عدم دسترسى به ديگر آثار، اغلب از كتاب ابن‌وردى براى نوشتن رساله استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كردند</ins>. محققان اروپايى به آن بخش از مطالبى كه در شرق موجب شهرت ابن‌وردى شده بود، چندان توجهى ابراز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌كردند</ins>. نظر آنان بيشتر به تاريخ طبيعى و مطالب مربوط به گياهان معطوف بود. در ديگر كشورهاى اروپايى نيز نسبت به كتاب ابن‌وردى بذل توجه شد. با اين وصف از اواسط قرن 19م با كشف آثار ارزشمند جغرافيايى، شهرت ابن‌وردى رو به كاستى نهاد و در صف آخر كيهان‌نگاران عرب جاى گرفت. تا يك صد سال اثر ابن‌وردى نزد دانشمندان اروپا مشهور بود؛ ولى بعدها رفته رفته نسبت به ديگر آثار، موقعيت پيشين خود را از دست داد. اگر چه در اروپا دلسردى نسبت به كتاب ابن‌وردى آغاز گرديد؛ ولى در كشورهاى اسلامى مدت‌ها پيش از اروپا شك و ترديدهايى نسبت بدان ابراز شده بود. حاجى خليفه، دربار خريده‌العجائب چنين نوشته است: &quot;كتاب او يك جلد است كه نيم نخست آن در باب اقليت‌ها و سرزمين‌ها و باقى ماند آن در باب معادن، گياهان و جانوران است. مؤلف در آغاز دايرهاى مشتمل بر صور اقاليم و درياها و آنچه در آنها است، به زعم خود رسم كرده و بدان صورتى واقعى داده است كه خطا و دور از واقعيت است، زيرا وى جغرافى نگار نبوده است. تصوير او را نمى‌توان با ديگر نقشه‌ها و تصاوير قياس كرد. با اين همه وى در كتاب، اخبارى واهى و امورى ناممكن آورده كه شيوه عربى زبانان و ادباى غافل از علوم عقليه است و اين كتاب ميان افراد كوته فكرى چون او متداول است. در آغاز كتاب ستايش خداوند توبه‌پذير و بخشايند گناهان آمده است و شايد نویسنده دريافته كه اين اثر و امثال آن از گناهان است&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرايش مطالب كتاب به قصه‌ها و شگفتى‌ها آن را شبيه داستان‌هاى قصه‌گويانى كرده است كه مى‌خواستند از اين رهگذر در ميان مردم عامى شهرتى بيابند. شايد خيال‌پردازى و شرح دربار شگفتى‌ها كه بخش قابل توجهى از كتاب را فرا گرفته است، موجب چنين اظهار نظرى شده باشد. محمد بن شَنَب، خريده‌العجائب را راهنمايى معمولى و عادى در زمين جغرافيا و تاريخ طبيعى ناميده و آن را فاقد اهميت علمى‌دانسته است. به نظر وى گر چه اطلاعات واقعى در اين كتاب اندك است؛ اما در آن از ابن‌وردى مطالبى نقل شده است كه از گذشته مستقيماً به ما نرسيده است؛ بنابراین نمى‌توان، همانند حاجى خليفه منكر فوايد اثر وى شد. ابن‌وردى منابع مورد استفاد خويش را در مقدم كتاب به اين شرح معرفى كرده است: شرح تذكر [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، جفرالانبياء بطلميوس، تقويم البلاد بلخى، [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مسعودى، عجائب المخلوقات [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، مسالك و ممالك مراكشى و كتاب الابتداء. معمولاً اشار بعضى مؤلفان به نام‌هاى مؤلفان متقدم و صاحب نام در حكم گون‌هاى دفاع از اثر خودشان است؛ ولى در اين موردِ خاص نام حرانى در كتاب نيامده است. گر چه در تأثير حرانى بر ابن‌وردى جاى ترديد نيست؛ ولى نمى‌توان آثار اين دو را از جميع جهات همسان شمرد. اما دربار ضعف مطالب كتاب بايد گفت كه كشورهاى واقع در شرق مصر طى يك قرن پيش از تصرف آن سرزمين‌ها به دست تركان، از ديدگاه آثار و تأليفات جغرافيايى، غناى چندانى نداشته‌اند. با اين همه مى‌توان كتاب خريده العجائب را عمده‌ترين آنها در زمين كيهان نگارى به شمار آورد. اين كتاب در زمين كيهان نگارى به عجائب المخلوقات حمدالله قزوينى و نخبةالدهر شمس‌الدين محمد بن ابوطالب دمشقى نزدیک است. در ابتداي كتاب نقشه مدوري از عالم ارائه شده است. اكثر نسخه‌هاى خطى كتاب حمدالله مستوفى و كيهان نگاران پس از او چون حرانى و ابن‌وردى نيز داراى نقشه‌هاى مدورى از جهان هستند كه از نوع نقش [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]] است. اين نقشه‌ها به هيچ روى بدتر از ديگر نقشه‌هاى مشابه نيستند. از اين‌رو انتقاد حاجى خليفه در اين مورد خاص مفهوم به نظر نمى‌رسد و مى‌توان گفت كه در آن تا اندازه‌اى تعصب و غرض مشهود است. به اعتقاد نویسنده مطالب كتاب شرح و تفصيل نقشه مذكور است. اين نقشه در آغاز قرن 19م بر پاى استفاده از نسخ خطى پاريس و بهره‌گيرى تورنبرگ از نسخ خطى اوپسالا شناخته شد. به جز نقش مدور جهان، نقش قبله براى اداى نماز نيز در كتاب وجود دارد. بخش جهانشناسى بى‌گمان متأثر از كتاب البدء و التاريخ بوده و حتى به آن نيز استناد شده است. شرح مربوط به كشورهاى اروپا، شمال آسيا و هندوستان به ندرت در كتاب آمده است. جالب‌ترين بخش كتاب مربوط به اخبار افريقا، عربستان و سوريه است. مؤلف دربار اقوام ساكن اطراف رود ولگا، برداس‌ها، بلغارها و روس‌ها بر پاى نوشته‌هاى مسعودى و سلام ترجمان نيز مطالبى نگاشته است. منقولات وى از ابن فضلان گويا مستقيماً از خود وى صورت نگرفته، بلكه از طريق مؤلفان ديگر بوده است.در مجموع بايد گفت كه كتاب با وجود اشكالاتى از مطالب ارزشمندى نيز برخوردار است و نبايد آن را فاقد ارزش علمى دانست.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرايش مطالب كتاب به قصه‌ها و شگفتى‌ها آن را شبيه داستان‌هاى قصه‌گويانى كرده است كه مى‌خواستند از اين رهگذر در ميان مردم عامى شهرتى بيابند. شايد خيال‌پردازى و شرح دربار شگفتى‌ها كه بخش قابل توجهى از كتاب را فرا گرفته است، موجب چنين اظهار نظرى شده باشد. محمد بن شَنَب، خريده‌العجائب را راهنمايى معمولى و عادى در زمين جغرافيا و تاريخ طبيعى ناميده و آن را فاقد اهميت علمى‌دانسته است. به نظر وى گر چه اطلاعات واقعى در اين كتاب اندك است؛ اما در آن از ابن‌وردى مطالبى نقل شده است كه از گذشته مستقيماً به ما نرسيده است؛ بنابراین نمى‌توان، همانند حاجى خليفه منكر فوايد اثر وى شد. ابن‌وردى منابع مورد استفاد خويش را در مقدم كتاب به اين شرح معرفى كرده است: شرح تذكر [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، جفرالانبياء بطلميوس، تقويم البلاد بلخى، [[مروج الذهب و معادن الجوهر|مروج الذهب]] مسعودى، عجائب المخلوقات [[ابن اثیر، علی بن محمد|ابن اثير]]، مسالك و ممالك مراكشى و كتاب الابتداء. معمولاً اشار بعضى مؤلفان به نام‌هاى مؤلفان متقدم و صاحب نام در حكم گون‌هاى دفاع از اثر خودشان است؛ ولى در اين موردِ خاص نام حرانى در كتاب نيامده است. گر چه در تأثير حرانى بر ابن‌وردى جاى ترديد نيست؛ ولى نمى‌توان آثار اين دو را از جميع جهات همسان شمرد. اما دربار ضعف مطالب كتاب بايد گفت كه كشورهاى واقع در شرق مصر طى يك قرن پيش از تصرف آن سرزمين‌ها به دست تركان، از ديدگاه آثار و تأليفات جغرافيايى، غناى چندانى نداشته‌اند. با اين همه مى‌توان كتاب خريده العجائب را عمده‌ترين آنها در زمين كيهان نگارى به شمار آورد. اين كتاب در زمين كيهان نگارى به عجائب المخلوقات حمدالله قزوينى و نخبةالدهر شمس‌الدين محمد بن ابوطالب دمشقى نزدیک است. در ابتداي كتاب نقشه مدوري از عالم ارائه شده است. اكثر نسخه‌هاى خطى كتاب حمدالله مستوفى و كيهان نگاران پس از او چون حرانى و ابن‌وردى نيز داراى نقشه‌هاى مدورى از جهان هستند كه از نوع نقش [[اصطخری، ابراهیم بن محمد|اصطخرى]] است. اين نقشه‌ها به هيچ روى بدتر از ديگر نقشه‌هاى مشابه نيستند. از اين‌رو انتقاد حاجى خليفه در اين مورد خاص مفهوم به نظر نمى‌رسد و مى‌توان گفت كه در آن تا اندازه‌اى تعصب و غرض مشهود است. به اعتقاد نویسنده مطالب كتاب شرح و تفصيل نقشه مذكور است. اين نقشه در آغاز قرن 19م بر پاى استفاده از نسخ خطى پاريس و بهره‌گيرى تورنبرگ از نسخ خطى اوپسالا شناخته شد. به جز نقش مدور جهان، نقش قبله براى اداى نماز نيز در كتاب وجود دارد. بخش جهانشناسى بى‌گمان متأثر از كتاب البدء و التاريخ بوده و حتى به آن نيز استناد شده است. شرح مربوط به كشورهاى اروپا، شمال آسيا و هندوستان به ندرت در كتاب آمده است. جالب‌ترين بخش كتاب مربوط به اخبار افريقا، عربستان و سوريه است. مؤلف دربار اقوام ساكن اطراف رود ولگا، برداس‌ها، بلغارها و روس‌ها بر پاى نوشته‌هاى مسعودى و سلام ترجمان نيز مطالبى نگاشته است. منقولات وى از ابن فضلان گويا مستقيماً از خود وى صورت نگرفته، بلكه از طريق مؤلفان ديگر بوده است.در مجموع بايد گفت كه كتاب با وجود اشكالاتى از مطالب ارزشمندى نيز برخوردار است و نبايد آن را فاقد ارزش علمى دانست.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-405433:rev-408911 --> </table>

Hbaghizadeh@noornet.net