https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86حقوق اقلیتها در قرآن - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T12:53:19Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82_%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=828185&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR105125J1.jpg | عنوان = حقوق اقليتها در قرآن | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = درویش گفتار، احمد (نويسنده) صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهشهای اسلامی (سایر) |زبان | زبان = فارسی...» ایجاد کرد2026-06-20T04:27:06Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR105125J1.jpg | عنوان = حقوق اقليتها در قرآن | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%DB%8C%E2%80%8D%D8%B4%E2%80%8C_%DA%AF%E2%80%8D%D9%81%E2%80%8D%D8%AA%E2%80%8D%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="درویش گفتار، احمد (صفحه وجود ندارد)">درویش گفتار، احمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B5%D8%AF%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86._%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهشهای اسلامی (صفحه وجود ندارد)">صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهشهای اسلامی</a> (سایر) |زبان | زبان = فارسی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR105125J1.jpg<br />
| عنوان = حقوق اقليتها در قرآن<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[درویش گفتار، احمد]] (نويسنده)<br />
[[صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهشهای اسلامی]] (سایر)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = هلا بوک شوب<br />
| مکان نشر = ایران - قم<br />
| سال نشر = 1383ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE105125AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 105125<br />
| کتابخوان همراه نور = 105125<br />
| کد پدیدآور = 76501<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''حقوق اقلیتها در قرآن'''، تألیف احمد درویشگفتار، در بررسی مبانی حقوقی، فرهنگی و سیاسی اقلیتهای دینی در چارچوب احکام اسلام و با استناد به آیات شریفه قرآن است. نویسنده با اذعان به تنوع عقاید، نژادها و زبانها در جهان، تلاش کرده است تا ثابت کند اسلام نهاد شهروندی درجهبندیشدهای میان اکثریت (مسلمانان) و اقلیت قائل نیست و حقوق اقلیتها را بر پایه اصول والای کرامت انسانی و عدالت جهانشمول تثبیت مینماید. این تحقیق درصدد آن است تا با تکیه بر منابع اصلی اسلامی، دیدگاههای منفی و خشونتآمیزی که ممکن است در طول تاریخ به اسلام نسبت داده شده باشد را رد کرده و چهره واقعی و مدنی نظام حقوقی اسلام را نمایش دهد.<br />
<br />
==ساختار و محتوا==<br />
مطالب اصلی کتاب، در پنج بخش تنظیم شده است، به شرح زیر:<br />
* بخش اول، با عنوان «کلیات»، به مبانی نظری تحقیق اختصاص دارد و شامل مباحثی چون ماهیت و منابع حقوق (حق در لغت، در علم حقوق و در فقه)، رابطه حق و تکلیف و مهمتر از همه، مفهوم «تابعیت» (تعریف و معیار آن در اسلام) است. در این بخش، دیدگاههای متفاوتی از جمله تابعیت امی یا اسلامی (که تنها افراد مؤمن را در بر میگیرد) و تابعیت قراردادی (که بر مبنای پیمان با حکومت است) و... مطرح شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص8-36</ref>.<br />
<br />
* بخش دوم، با عنوان «پیمان و میزان اعتبار آن و حقوق کلی همپیمانان»، بر اهمیت بنیادین وفای به عهد در قرآن و سنت نبوی تأکید میکند و آن را از منابع حقوق بینالملل میشمارد. این بخش، مبنای همزیستی مسالمتآمیز را تشریح کرده و بهتفصیل در مورد شرایط عقد پیمان ذمه (مانند پرداخت جزیه، ترک رفتار منافی امان و پذیرش اجرای احکام اسلام) بحث میکند<ref>ر.ک: همان، ص38-67</ref>.<br />
<br />
* بخش سوم، تحت عنوان «حقوق اهل ذمه و مستأمنین در اسلام»، به بررسی حقوق و تکالیف اقلیتهای ساکن سرزمین اسلامی (اهل ذمه) و پناهجویان موقت (مستأمنین) میپردازد. مهمترین حقوقی که برای اهل ذمه برشمرده میشود، عبارتند از: حق سکونت؛ حق مالکیت؛ حمایت کامل جانی، مالی و ناموسی؛ حق آزادی مذهبی و برگزاری مراسم؛ حق کار و حق رجوع به محاکم اسلامی و...<ref>ر.ک: همان، ص69-108</ref>.<br />
<br />
* بخش چهارم، با عنوان «جایگاه دیگر اقلیتها در حقوق اسلام»، به اصول فراگیر و مبانی عام حقوق بشر در اسلام میپردازد و شامل بحث کرامت ذاتی انسان، مفهوم آزادی (بهویژه آزادی در عقیده)، عدالت برای همه و... است. این بخش، همچنین دیدگاه اسلام درباره جنگ (جهاد) و صلح را تحلیل میکند<ref>ر.ک: همان، ص110-168</ref>.<br />
مؤلف با استناد به آیاتی چون آیه کرامت (اسراء: ۷۰)، کرامت را ارزش وجودی انسان، فارغ از دین و نژاد میداند و آن را مبنای وضع قوانین در نظر میگیرد<ref>ر.ک: همان، ص114-117</ref>.<br />
مبحث تحلیل جهاد در این کتاب، رویکردی انتقادی نسبت به تفاسیر سنتی دارد و جهاد ابتدایی را مخصوص موارد خاص میداند و اصل را بر دفاع و حفظ صلح میگذارد<ref>ر.ک: همان، ص132-140</ref>. نویسنده با تأکید بر آیه صلح (انفال: ۶۱)، صلح و همزیستی مسالمتآمیز را مبنای روابط با اقلیتها میداند و هرگونه تعرض یا تجاوز از سوی غیر مسلمانان را مانع تحقق جهاد تهاجمی میشمارد. بدین ترتیب، این اثر کوشیده است تا نظام حقوقی اسلام را نظامی مبتنی بر عدالت فراگیر و تأمینکننده حقوق شهروندان غیر مسلمان در پناه قوانین اسلامی ترسیم نماید<ref>ر.ک: همان</ref>.<br />
<br />
* بخش پنجم، با عنوان «همراه با برنامهسازان»، به نقد عملکرد رسانهها در پوشش این موضوع و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای تولید برنامههای دقیقتر میپردازد<ref>ر.ک: همان، ص169-186</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1405 توسط غلامرضا بدرخانی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1405 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili