حسنات العارفین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh در ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۳۵

2024-10-23T21:35:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۰۵
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	}}		}}

	'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[~~داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د~~\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه [[رهین، مخدوم\|سید مخدوم رهین]] عرضه شده است.		'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراشکوه بابری، شاهزاده هند\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه [[رهین، مخدوم\|سید مخدوم رهین]] عرضه شده است.

	حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر(ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، [[سهل بن عبدالله تستری\|سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌]]، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏		حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر(ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، [[سهل بن عبدالله تستری\|سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌]]، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏

Hbaghizadeh در ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۳۵

2024-10-23T21:35:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۰۵
خط ۵:		خط ۵:
	\| پدیدآورندگان		\| پدیدآورندگان
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[~~داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د~~]] (نويسنده)		[[داراشکوه بابری، شاهزاده هند]] (نويسنده)
	[[رهین، مخدوم]] (مصحح)		[[رهین، مخدوم]] (مصحح)
	[[رهين، مخدوم]] (مقدمه‌نويس)		[[رهين، مخدوم]] (مقدمه‌نويس)

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'

2023-04-24T07:12:54Z

جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه [[رهین، مخدوم\|سید مخدوم رهین]] عرضه شده است.		'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه [[رهین، مخدوم\|سید مخدوم رهین]] عرضه شده است.

	حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، [[سهل بن عبدالله تستری\|سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌]]، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏		حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر(ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، [[سهل بن عبدالله تستری\|سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌]]، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏

	این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏		این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏

A-esmaili: جایگزینی متن - 'سید حمید رضا حسینی هاشمی' به 'سید حمیدرضا حسینی هاشمی'

2023-03-26T04:28:11Z

جایگزینی متن - 'سید حمید رضا حسینی هاشمی' به 'سید حمیدرضا حسینی هاشمی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۸
خط ۵۷:		خط ۵۷:

	[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید ~~حمید رضا~~ حسینی هاشمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمیدرضا حسینی هاشمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط فریدون سبحانی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط فریدون سبحانی]]

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ،' به '،'

2023-03-03T17:46:09Z

جایگزینی متن - ' ،' به '،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۱۶
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	نگارش این کتاب، با اسلوبی ساده و عامه‌فهم انجام شده است و مانند اغلب کتاب‌های صوفیه از تکلف، حشو و پیرایه تُهی است.<ref>ر.ک: همان، ص37</ref>ازآنجاکه داراشکوه شطحیاتی را که روزبهان بقلی فراهم آورده بوده، دارای تشبیه‌ها و استعاره‌هایی می‌داند که در خواننده ملال برمی‌انگیزد،<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>خواسته است تا با عبارت‌های سلیس، روان و همه‌فهم، مشی فکری خویش را- که پیروی از اندیشۀ وحدت وجود و نیز، به‌یکسونهادن حجاب‌های دوگانگی میان مسلمانان و هندوان و نزدیک‌کردن آن دو طایفه به یکدیگر بوده است- در میان مردم رواج دهد.<ref>ر.ک: همان، ص36</ref>‏		نگارش این کتاب، با اسلوبی ساده و عامه‌فهم انجام شده است و مانند اغلب کتاب‌های صوفیه از تکلف، حشو و پیرایه تُهی است.<ref>ر.ک: همان، ص37</ref>ازآنجاکه داراشکوه شطحیاتی را که روزبهان بقلی فراهم آورده بوده، دارای تشبیه‌ها و استعاره‌هایی می‌داند که در خواننده ملال برمی‌انگیزد،<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>خواسته است تا با عبارت‌های سلیس، روان و همه‌فهم، مشی فکری خویش را- که پیروی از اندیشۀ وحدت وجود و نیز، به‌یکسونهادن حجاب‌های دوگانگی میان مسلمانان و هندوان و نزدیک‌کردن آن دو طایفه به یکدیگر بوده است- در میان مردم رواج دهد.<ref>ر.ک: همان، ص36</ref>‏

	نقدهایی به کار پژوهش محقق کتاب وارد کرده‌اند و چهار نسخه‌ای را که پس از کار محقق یافت شده است، با نسخه‌های چهارگانۀ او مقابله کرده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص38-37</ref>و بدین‌گونه، به کاستی‌هایی مانند مشخص‌نبودن هویت سه نسخه از نسخه‌هایی که رهین از آن‌ها بهره جسته است، به کار نبردن روش علمی مشخص و درست برای تصحیح، نشناساندن نسخه‌های بهره‌گرفته‌شده، حذف‎ها و افزودنی‌های بی‌جا، ناراستی‌های نگارشی و ارائه‌نشدن پی‌نوشت‌ها و شرح‌های مناسب برای متن اشاره کرده‌اند. <ref>ر.ک حسینی، مریم؛ روستایی راد، ~~الهام ،~~ ص‏ 163 </ref>		نقدهایی به کار پژوهش محقق کتاب وارد کرده‌اند و چهار نسخه‌ای را که پس از کار محقق یافت شده است، با نسخه‌های چهارگانۀ او مقابله کرده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص38-37</ref>و بدین‌گونه، به کاستی‌هایی مانند مشخص‌نبودن هویت سه نسخه از نسخه‌هایی که رهین از آن‌ها بهره جسته است، به کار نبردن روش علمی مشخص و درست برای تصحیح، نشناساندن نسخه‌های بهره‌گرفته‌شده، حذف‎ها و افزودنی‌های بی‌جا، ناراستی‌های نگارشی و ارائه‌نشدن پی‌نوشت‌ها و شرح‌های مناسب برای متن اشاره کرده‌اند. <ref>ر.ک حسینی، مریم؛ روستایی راد، الهام، ص‏ 163 </ref>

Hbaghizadeh در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۲

2023-02-08T11:52:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۲
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	# مقدمه و متن کتاب		# مقدمه و متن کتاب
	# حسینی، مریم؛ روستایی راد، الهام، «ضرورت تصحیح مجدد حسنات العارفین داراشکوه»، پژوهشنامه نسخه‌شناسی متون نظم و نثر فارسی تابستان 1396 - شماره 4، تهران.		#[[:noormags:1408694\| حسینی، مریم؛ روستایی راد، الهام، «ضرورت تصحیح مجدد حسنات العارفین داراشکوه»، پژوهشنامه نسخه‌شناسی متون نظم و نثر فارسی تابستان 1396 - شماره 4، تهران]].
	~~https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1408694~~

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	[[رده:کتاب‌شناسی]]		[[رده:کتاب‌شناسی]]
			[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
			[[رده: تصوف و عرفان]]
			[[رده:آثار کلی تصوف و عرفان]]

	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1401]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط فریدون سبحانی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط فریدون سبحانی]]

Hbaghizadeh در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۰

2023-02-08T11:50:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۰
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	}}		}}

	'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه سید مخدوم رهین عرضه شده است.		'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه [[رهین، مخدوم\|سید مخدوم رهین]] عرضه شده است.

	حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، سهل‌ بن‌ عبدالله‌ ~~تستري‌،~~ ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏		حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، [[سهل بن عبدالله تستری\|سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌]]، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏

	این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏		این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏

Hbaghizadeh در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۸

2023-02-08T11:48:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۱۸
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	}}		}}

	'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده محمد داراشکوه (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه سید مخدوم رهین عرضه شده است.		'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده [[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د\|محمد داراشکوه]] (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه سید مخدوم رهین عرضه شده است.

	حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، جنيد ~~بغدادي‌،~~ بايزيد بسطامي‌، سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏		حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، [[جنید بغدادی، جنید بن محمد\|جنيد بغدادي‌]]، بايزيد بسطامي‌، سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏

	این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏		این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏

Hbaghizadeh در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۵

2023-02-08T11:45:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۱۵
خط ۶:		خط ۶:
	\| پدیدآوران =		\| پدیدآوران =
	[[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د]] (نويسنده)		[[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د]] (نويسنده)
	[[رهین، مخدوم ~~; مقدمه نويس~~]] (مصحح)		[[رهین، مخدوم]] (مصحح)
			[[رهين، مخدوم]] (مقدمه‌نويس)
	\|زبان		\|زبان
	\| زبان = فارسی		\| زبان = فارسی

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR77126J1.jpg | عنوان = ‫حسنات العارفین | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د (نويسنده) رهین، مخدوم ; مقدمه نويس (مصحح) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /د۲ح۵ 285/...» ایجاد کرد

2023-02-03T15:12:04Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR77126J1.jpg | عنوان = ‫حسنات العارفین | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د (نويسنده) رهین، مخدوم ; مقدمه نويس (مصحح) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /د۲ح۵ 285/...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر =NUR77126J1.jpg
| عنوان = ‫حسنات العارفین
| عنوان‌های دیگر =
| پدیدآورندگان
| پدیدآوران =
[[داراش‍ک‍وه‌ ب‍اب‍ری‌، ش‍اه‍زاده‌ ه‍ن‍د]] (نويسنده)
[[رهین، مخدوم ; مقدمه نويس]] (مصحح)
|زبان
| زبان = فارسی
| کد کنگره = /د۲ح۵ 285/6 BP
| موضوع =
|ناشر
| ناشر =
| مکان نشر =
| سال نشر = 1352ش
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE77126AUTOMATIONCODE
| چاپ = 1
| شابک =
| تعداد جلد = 1
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 77126
| کتابخوان همراه نور = 77126
| کد پدیدآور = 59942
| پس از =
| پیش از =
}}

'''حسنات العارفین'''، نوشته شاهزاده محمد داراشکوه (1069-1024) فرزند «شاه جهان» و «ملکه ممتاز محل»، دانشمند بابری گورکانی از سرزمین هند، و صوفی پیرو طریقۀ قادریه است. این اثر یکی از آثار برجستۀ شاهزاده در سال 1062هجری و در بیان شطحیات 107 تن از صوفیان مسلمان است که نخستین‌بار با تصحیح و مقدمه سید مخدوم رهین عرضه شده است.

حسنات‌ العارفين‌، دومین کتاب به زبان فارسی و به تقلید از شیخ روزبهان است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص36</ref>که در آن‌، شطحيّاتی منسوب به پيامبر (ص)، خلفاي‌ راشدين‌، ائمه‌ شیعه و مشايخ‌ صوفيه‌‌ای چون‌ ذوالنون‌ مصري‌، جنيد بغدادي‌، بايزيد بسطامي‌، سهل‌ بن‌ عبدالله‌ تستري‌، ابوسعيد خرّاز و دیگران گردآوری شده است. داراشکوه حتی از شطح خداوندی نیز سخن گفته است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص4</ref>‏

این اثر را كتاب‌ شطحيّات‌ نيز ناميده‌اند. در نظر صوفیان، شطحیات عبارت از واژه‌ها و سخنانی است که در حالت سُکر و بی‌خودی و غلبه شور، جذبه و مستی بر زبان می‌رفته است. ‏از آن جا که این سخنان دارای ایهام، مجاز و استعاره‌های بسیار بوده، و نیز فهم آن‌ها در درک عوام نمی‌گنجیده است، برای همین در نگاه فقیهان و عوام، کفر و زندقه به شمار می‌رفته است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص18</ref>نمونه‌ای از شطحیاتی که موهم کلام باطل است، مانند این سخن ابوحفص نیشابوری است: «از آن‌گاه که الله را بشناختم، در دل من حق و باطل نیاید. یعنی، هرگاه همه او باشد، حق عین باطل است و باطل عین حق!»<ref>ر.ک: متن کتاب، ص11</ref>‏

داراشکوه در این رساله، واژه‌ها و سخنانی از بزرگان اسلامی و مشایخ صوفیه در باره مسائل مختلف عرفانی مخصوصا وحدت وجود فراهم آورده و گاهی هم برای تایید این سخنان از خودش و دیگران اشعاری گنجانده است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص27،30،31،36</ref>او ‏بخش دیگر از این شطحیات را از عارفان معاصر خود شنیده و یا آنان برای او نوشته و فرستاده‌اند.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص30،31</ref> داراشکوه به برخی عارفانی که کمتر در متون عرفانی دیده می‌شده‌اند، توجه کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص36</ref>‏

نگارش این کتاب، با اسلوبی ساده و عامه‌فهم انجام شده است و مانند اغلب کتاب‌های صوفیه از تکلف، حشو و پیرایه تُهی است.<ref>ر.ک: همان، ص37</ref>ازآنجاکه داراشکوه شطحیاتی را که روزبهان بقلی فراهم آورده بوده، دارای تشبیه‌ها و استعاره‌هایی می‌داند که در خواننده ملال برمی‌انگیزد،<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>خواسته است تا با عبارت‌های سلیس، روان و همه‌فهم، مشی فکری خویش را- که پیروی از اندیشۀ وحدت وجود و نیز، به‌یکسونهادن حجاب‌های دوگانگی میان مسلمانان و هندوان و نزدیک‌کردن آن دو طایفه به یکدیگر بوده است- در میان مردم رواج دهد.<ref>ر.ک: همان، ص36</ref>‏

نقدهایی به کار پژوهش محقق کتاب وارد کرده‌اند و چهار نسخه‌ای را که پس از کار محقق یافت شده است، با نسخه‌های چهارگانۀ او مقابله کرده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص38-37</ref>و بدین‌گونه، به کاستی‌هایی مانند مشخص‌نبودن هویت سه نسخه از نسخه‌هایی که رهین از آن‌ها بهره جسته است، به کار نبردن روش علمی مشخص و درست برای تصحیح، نشناساندن نسخه‌های بهره‌گرفته‌شده، حذف‎ها و افزودنی‌های بی‌جا، ناراستی‌های نگارشی و ارائه‌نشدن پی‌نوشت‌ها و شرح‌های مناسب برای متن اشاره کرده‌اند. <ref>ر.ک حسینی، مریم؛ روستایی راد، الهام ، ص‏ 163 </ref>

==پانویس ==
<references/>

==منابع مقاله==
# مقدمه و متن کتاب
# حسینی، مریم؛ روستایی راد، الهام، «ضرورت تصحیح مجدد حسنات العارفین داراشکوه»، پژوهشنامه نسخه‌شناسی متون نظم و نثر فارسی تابستان 1396 - شماره 4، تهران.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1408694

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}

[[رده:کتاب‌شناسی]]

[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1401 توسط سید حمید رضا حسینی هاشمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1401 توسط فریدون سبحانی]]