https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%85%D9%84_%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86جمل من أصول الدين - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T15:55:26Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D9%84_%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=821441&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' الدین ' به 'الدین '2026-03-22T17:19:47Z<p>جایگزینی متن - ' الدین ' به 'الدین '</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 8ج8س 204 BP </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = 8ج8س 204 BP </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =کلام ماتریدی - قرن 4ق. - اهل سنت - اصول دین - کلام اهل سنت - قرن4ق. - سمرقندی، محمد بن محمد، - 340ق. جمل من <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول الدین </del>-- نقد و تفسیر </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =کلام ماتریدی - قرن 4ق. - اهل سنت - اصول دین - کلام اهل سنت - قرن4ق. - سمرقندی، محمد بن محمد، - 340ق. جمل من <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصولالدین </ins>-- نقد و تفسیر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = دار الکتب العلمية</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = دار الکتب العلمية</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D9%84_%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=792155&oldid=prevHbaghizadeh در ۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲2025-08-05T14:02:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جمل من أصول الدين''' اثر ابوسلمه محمد بن محمد سمرقندی حنفی (متوفی قبل 340ق)، کتابی است در بیان توضیح عقاید و بیان مهمترین مسائل دینی بنابر مذهب ماتریدی که به همراه شرح آن، از مؤلفی ناشناخته، منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جمل من أصول الدين''' اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سمرقندی، محمد بن محمد|</ins>ابوسلمه محمد بن محمد سمرقندی حنفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی قبل 340ق)، کتابی است در بیان توضیح عقاید و بیان مهمترین مسائل دینی بنابر مذهب ماتریدی که به همراه شرح آن، از مؤلفی ناشناخته، منتشر شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علما و مؤلفین بزرگی همچون ابومحمد عبدالقادر بن ابوالفاء محمد بن ابی وفا قرشی (متوفی 775ق) صاحب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«الجواهر </del>المضية في طبقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الحنفية»، </del>ابوالفداء زینالدین ابوالعدل قاسم بن قطلوبغا جمالی حنفی معروف به ابن قطلوبغا (متوفی 879ق) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاج التراجم» </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فواد سزکین </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تاريخ </del>التراث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العربي»، </del>از این کتاب نام برده و به اهمیت آن اشاره کردهاند<ref>مقدمه محقق، ص6</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علما و مؤلفین بزرگی همچون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابومحمد عبدالقادر بن ابوالفاء محمد بن ابی وفا قرشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی 775ق) صاحب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[الجواهر </ins>المضية في طبقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الحنفية]]»، [[ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا|</ins>ابوالفداء زینالدین ابوالعدل قاسم بن قطلوبغا جمالی حنفی معروف به ابن قطلوبغا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفی 879ق) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تاج التراجم]]» </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سزگین، فؤاد|فؤاد سزگین]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تاريخ </ins>التراث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العربي]]»، </ins>از این کتاب نام برده و به اهمیت آن اشاره کردهاند<ref>مقدمه محقق، ص6</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیرامون رویکرد نویسنده در نگارش کتاب و محتوای آن، باید به این نکته اشاره نمود که وی علاوه بر تکیه بر روش فقهی انتقادی، عمدتا از روش تبیین و توضیح کلامی تطبیقی و مقارن برای فهم عبارات و اصول کلامی رایج در میان مسلمانان، استفاده کرده است. هدف او از پایبندی به این روش و به کار بستن آن، اثبات شواهدی بر باور به گرایش ماتریدی است. در واقع محقق کتاب بر این باور است که شاید بتوان چنین گفت که سمرقندی در این کتاب، علیرغم نتایج فراوان علمی که مورد توافق سایر متکلمان نیز هست و او بدانها رسیده، با این وجود، مطلب تازهای نیز تثبیت کرده است که بنابر مذهب ماتریدی، صحیح میباشد. البته باید توجه داشت که این کتاب، در درجه نخست، برای بزرگترین علمای حنفی و ماتریدی در ماوراءالنهر، برای درک اصول فقه اسلامی حنفی به طور کلی و برای درک پدیده گرایشهای کلامی ماتریدی به طور خاص، نوشته شده است<ref>همان</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیرامون رویکرد نویسنده در نگارش کتاب و محتوای آن، باید به این نکته اشاره نمود که وی علاوه بر تکیه بر روش فقهی انتقادی، عمدتا از روش تبیین و توضیح کلامی تطبیقی و مقارن برای فهم عبارات و اصول کلامی رایج در میان مسلمانان، استفاده کرده است. هدف او از پایبندی به این روش و به کار بستن آن، اثبات شواهدی بر باور به گرایش ماتریدی است. در واقع محقق کتاب بر این باور است که شاید بتوان چنین گفت که سمرقندی در این کتاب، علیرغم نتایج فراوان علمی که مورد توافق سایر متکلمان نیز هست و او بدانها رسیده، با این وجود، مطلب تازهای نیز تثبیت کرده است که بنابر مذهب ماتریدی، صحیح میباشد. البته باید توجه داشت که این کتاب، در درجه نخست، برای بزرگترین علمای حنفی و ماتریدی در ماوراءالنهر، برای درک اصول فقه اسلامی حنفی به طور کلی و برای درک پدیده گرایشهای کلامی ماتریدی به طور خاص، نوشته شده است<ref>همان</ref>.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-792153:rev-792155 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D9%84_%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=792153&oldid=prevHbaghizadeh در ۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۷2025-08-05T13:57:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">خط ۵۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلامی اشاعره. ماتریدیه (قرن 3 – 5)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آثار کلامی اشاعره. ماتریدیه (قرن 3 – 5)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مرداد 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-791560:rev-792153 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D9%84_%D9%85%D9%86_%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&diff=791560&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR131290J1.jpg | عنوان = جمل من أصول الدين | عنوانهای دیگر = جمل من أصول الدین. شرح | پدیدآورندگان | پدیدآوران = سمرقندی، محمد بن محمد (نويسنده) قاسمی، الهام (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ج8س 204 BP | موض...» ایجاد کرد2025-07-30T02:43:34Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR131290J1.jpg | عنوان = جمل من أصول الدين | عنوانهای دیگر = جمل من أصول الدین. شرح | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="سمرقندی، محمد بن محمد (صفحه وجود ندارد)">سمرقندی، محمد بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="قاسمی، الهام (صفحه وجود ندارد)">قاسمی، الهام</a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 8ج8س 204 BP | موض...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR131290J1.jpg<br />
| عنوان = جمل من أصول الدين<br />
| عنوانهای دیگر = جمل من أصول الدین. شرح<br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[سمرقندی، محمد بن محمد]] (نويسنده)<br />
[[قاسمی، الهام]] (محقق)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = 8ج8س 204 BP <br />
| موضوع =کلام ماتریدی - قرن 4ق. - اهل سنت - اصول دین - کلام اهل سنت - قرن4ق. - سمرقندی، محمد بن محمد، - 340ق. جمل من اصول الدین -- نقد و تفسیر <br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار الکتب العلمية<br />
| مکان نشر = لبنان - بیروت<br />
| سال نشر = 1436ق - 2015م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE131290AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-2-7451-0099-3<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 131290<br />
| کتابخوان همراه نور = 131290<br />
| کد پدیدآور = 105326<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''جمل من أصول الدين''' اثر ابوسلمه محمد بن محمد سمرقندی حنفی (متوفی قبل 340ق)، کتابی است در بیان توضیح عقاید و بیان مهمترین مسائل دینی بنابر مذهب ماتریدی که به همراه شرح آن، از مؤلفی ناشناخته، منتشر شده است.<br />
<br />
علما و مؤلفین بزرگی همچون ابومحمد عبدالقادر بن ابوالفاء محمد بن ابی وفا قرشی (متوفی 775ق) صاحب «الجواهر المضية في طبقات الحنفية»، ابوالفداء زینالدین ابوالعدل قاسم بن قطلوبغا جمالی حنفی معروف به ابن قطلوبغا (متوفی 879ق) در «تاج التراجم» و فواد سزکین در «تاريخ التراث العربي»، از این کتاب نام برده و به اهمیت آن اشاره کردهاند<ref>مقدمه محقق، ص6</ref>.<br />
<br />
پیرامون رویکرد نویسنده در نگارش کتاب و محتوای آن، باید به این نکته اشاره نمود که وی علاوه بر تکیه بر روش فقهی انتقادی، عمدتا از روش تبیین و توضیح کلامی تطبیقی و مقارن برای فهم عبارات و اصول کلامی رایج در میان مسلمانان، استفاده کرده است. هدف او از پایبندی به این روش و به کار بستن آن، اثبات شواهدی بر باور به گرایش ماتریدی است. در واقع محقق کتاب بر این باور است که شاید بتوان چنین گفت که سمرقندی در این کتاب، علیرغم نتایج فراوان علمی که مورد توافق سایر متکلمان نیز هست و او بدانها رسیده، با این وجود، مطلب تازهای نیز تثبیت کرده است که بنابر مذهب ماتریدی، صحیح میباشد. البته باید توجه داشت که این کتاب، در درجه نخست، برای بزرگترین علمای حنفی و ماتریدی در ماوراءالنهر، برای درک اصول فقه اسلامی حنفی به طور کلی و برای درک پدیده گرایشهای کلامی ماتریدی به طور خاص، نوشته شده است<ref>همان</ref>.<br />
<br />
کتاب با مقدمهای از محقق آغاز شده که در آن، ضمن شرح حال مختصر مؤلف، به بیان برخی از ویژگیهای کتاب و توضیح اقدامات تحقیقی صورت گرفته در آن، پرداخته شده<ref>همان، ص8- 3</ref> و مطالب، بدون تبویب یا فصلبندی خاصی، به بیان موضوعاتی همچون اثبات حدوث عالم<ref>متن کتاب، ص16</ref>، اثبات توحید<ref>همان، ص17</ref>، اثبات صفات خداوند<ref>همان، ص18</ref> و... اختصاص یافته است.<br />
<br />
شرح کتاب نیز بدین صورت است که قسمتهایی از متن اصلی، تحت عناوینی چون: «قال الشيخ الامام»، «قال الشيخ»، «قال رحمه الله» و «قال» انتخاب و در ادامه، به توضیح و تبیین آن قسمت، پرداخته شده است<ref>همان، ص40- 211</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:کلام و عقاید]]<br />
[[رده:آثار کلی (مناظرات کلامی، مذاهب کلامی)]]<br />
[[رده:آثار کلامی اشاعره. ماتریدیه (قرن 3 – 5)]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili