جلال طبیب، احمد بن یوسف - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2026-02-20T08:26:34Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۹۶:		خط ۹۶:

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده۲~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 اسفند 1404]]
	[[رده:مؤلفین-اسفند]]		[[رده:مؤلفین-اسفند]]

Hbaghizadeh در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶

2026-02-20T08:26:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۴۸:		خط ۴۸:

	==تحصیلات و اساتید==		==تحصیلات و اساتید==
	جلال طبیب فن طبابت را از عموی خود، نجم‌الدین محمود بن الیاس طبیب شیرازی، که از دانشمندان معروف شیراز در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم و از نزدیکان خواجه رشیدالدین فضل‌الله بود، آموخت. نجم‌الدین از سوی خواجه رشیدالدین به ریاست بیمارستان دروازه سلم شیراز، معروف به دارالشفای اتابکی، منصوب شده بود. جلال در مثنوی گل و نوروز ~~(ص ۵۶)~~ از عموی خود به عنوان استاد و حکیمی حاذق یاد کرده است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref>		جلال طبیب فن طبابت را از عموی خود، نجم‌الدین محمود بن الیاس طبیب شیرازی، که از دانشمندان معروف شیراز در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم و از نزدیکان خواجه رشیدالدین فضل‌الله بود، آموخت. نجم‌الدین از سوی خواجه رشیدالدین به ریاست بیمارستان دروازه سلم شیراز، معروف به دارالشفای اتابکی، منصوب شده بود. جلال در مثنوی گل و نوروز از عموی خود به عنوان استاد و حکیمی حاذق یاد کرده است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref>

	==فعالیت‌ها==		==فعالیت‌ها==
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	وی در دستگاه پادشاهان اینجو نیز حضور داشت<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص313</ref> و در نوروز سال ۷۳۴ قمری منظومه عاشقانه گل و نوروز خود را به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم کرد. پس از کشته شدن خواجه غیاث‌الدین، به خدمت شاه محمود آل مظفر (متوفی ۷۷۶ ق) رفت و قصایدی در مدح وی سرود.		وی در دستگاه پادشاهان اینجو نیز حضور داشت<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص313</ref> و در نوروز سال ۷۳۴ قمری منظومه عاشقانه گل و نوروز خود را به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم کرد. پس از کشته شدن خواجه غیاث‌الدین، به خدمت شاه محمود آل مظفر (متوفی ۷۷۶ ق) رفت و قصایدی در مدح وی سرود.

	جلال طبیب گذشته از تبحر در پزشکی، شاعر نیز بود و در شعر غالباً «جلال» و گاه «طبیب» تخلص می‌کرد. اشعار عربی و چندین غزل ملمع نیز از او در دست است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref> او در غزلسرایی چیره‌دست بود و غزل‌های لطیف و روانی داشت. شعر او مانند بیشتر شعرای آن زمان، در مواردی رنگ عرفانی و صوفیانه دارد؛ تصوف او تصوفی عاشقانه است، مانند تصوفی که در شعر سعدی، حافظ و خواجو مشاهده می‌کنیم.		جلال طبیب گذشته از تبحر در پزشکی، شاعر نیز بود و در شعر غالباً «جلال» و گاه «طبیب» تخلص می‌کرد. اشعار عربی و چندین غزل ملمع نیز از او در دست است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref> او در غزلسرایی چیره‌دست بود و غزل‌های لطیف و روانی داشت. شعر او مانند بیشتر شعرای آن زمان، در مواردی رنگ عرفانی و صوفیانه دارد؛ تصوف او تصوفی عاشقانه است، مانند تصوفی که در شعر [[سعدی، مصلح بن عبدالله\|سعدی]]، [[حافظ، شمس‌الدین محمد\|حافظ]] و [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی\|خواجو]] مشاهده می‌کنیم.

	==ارتباط با حافظ شیرازی==		==ارتباط با حافظ شیرازی==
	جلال طبیب از معاصران خواجه حافظ شیرازی بود و مراودات ادبی عمیقی بین این دو شاعر وجود داشته است. بسیاری از مضامین و مفاهیم غزلیات حافظ، از جمله ازلی بودن عشق، برتری عشق بر عقل، خرابات و میخانه، و نیز برخی ابیات مشهور، متأثر از غزلیات جلال طبیب بوده است. برای نمونه، غزل معروف حافظ با مطلع «صلاح کار کجا و من خراب کجا» با غزل جلال طبیب با مطلع «چه کار با من دیوانه درس و فتوی را» مرتبط است. همچنین غزل «یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور» حافظ با غزل «ای دل از بیداد دوران غم مخور» جلال طبیب همخوانی دارد. حافظ در یکی از غزل‌های خود به صراحت از «طبیب» نام برده است:		جلال طبیب از معاصران [[حافظ، شمس‌الدین محمد\|خواجه حافظ شیرازی]] بود و مراودات ادبی عمیقی بین این دو شاعر وجود داشته است. بسیاری از مضامین و مفاهیم غزلیات حافظ، از جمله ازلی بودن عشق، برتری عشق بر عقل، خرابات و میخانه، و نیز برخی ابیات مشهور، متأثر از غزلیات جلال طبیب بوده است. برای نمونه، غزل معروف [[حافظ، شمس‌الدین محمد\|حافظ]] با مطلع «صلاح کار کجا و من خراب کجا» با غزل جلال طبیب با مطلع «چه کار با من دیوانه درس و فتوی را» مرتبط است. همچنین غزل «یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور» حافظ با غزل «ای دل از بیداد دوران غم مخور» جلال طبیب همخوانی دارد. حافظ در یکی از غزل‌های خود به صراحت از «طبیب» نام برده است:
	{{شعر}}		{{شعر}}
	{{ب\|''دی گفت طبیب از سر حسرت چو مرا دید''\|2=''هیهات که رنج تو ز قانون شفا رفت''}}		{{ب\|''دی گفت طبیب از سر حسرت چو مرا دید''\|2=''هیهات که رنج تو ز قانون شفا رفت''}}
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	==آثار==		==آثار==
	===منظومه گل و نوروز===		===منظومه گل و نوروز===
	مهم‌ترین اثر جلال طبیب، مثنوی عاشقانه گل و نوروز است که در نوروز سال ۷۳۴ قمری سروده شد و به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم گردید. این منظومه نخستین اثری است که در آن شخصیت‌های داستان با صفات و نام موجودات غیرانسانی، به خصوص گل و مرغ، ظاهر می‌شوند. داستان درباره شاهزاده‌ای به نام نوروز است که در خواب دختری به نام گل را می‌بیند و به جستجوی او می‌پردازد. این منظومه چنان شهرتی یافت که کاتبان با سرعت بسیار از روی آن نسخه برمی‌داشتند و در میان جوانان متداول بود. ده سال پس از سرودن آن، خواجوی کرمانی مثنوی نوروز و گل خود را به تقلید از آن سرود. در سال ۸۱۴ ق، شاعری ترک زبان به نام لطفی آن را به ترکی ترجمه کرد.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314</ref>		مهم‌ترین اثر جلال طبیب، مثنوی عاشقانه گل و نوروز است که در نوروز سال ۷۳۴ قمری سروده شد و به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم گردید. این منظومه نخستین اثری است که در آن شخصیت‌های داستان با صفات و نام موجودات غیرانسانی، به خصوص گل و مرغ، ظاهر می‌شوند. داستان درباره شاهزاده‌ای به نام نوروز است که در خواب دختری به نام گل را می‌بیند و به جستجوی او می‌پردازد. این منظومه چنان شهرتی یافت که کاتبان با سرعت بسیار از روی آن نسخه برمی‌داشتند و در میان جوانان متداول بود. ده سال پس از سرودن آن، [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی\|خواجوی کرمانی]] مثنوی نوروز و گل خود را به تقلید از آن سرود. در سال ۸۱۴ ق، شاعری ترک زبان به نام لطفی آن را به ترکی ترجمه کرد.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314</ref>

	===دیوان اشعار===		===دیوان اشعار===
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	===دیگر آثار===		===دیگر آثار===
	* '''فارس‌نامه''': مثنوی تاریخی کوتاه که در نسخه خطی کتابخانه سلیمانیه ترکیه موجود است و شاعر در آن اوضاع فارس و شهر شیراز را در دوره‌ای که پیوسته بین حاکمان متعدد دست‌به‌دست می‌شد، توصیف کرده است.		* '''فارس‌نامه''': مثنوی تاریخی کوتاه که در نسخه خطی کتابخانه سلیمانیه ترکیه موجود است و شاعر در آن اوضاع فارس و شهر شیراز را در دوره‌ای که پیوسته بین حاکمان متعدد دست‌به‌دست می‌شد، توصیف کرده است.
	* '''رساله شمع''': رساله‌ای منثور که به شیوه گلستان سعدی نگاشته شده و نسخه خطی آن در کتابخانه کالج ترینیتی دانشگاه کمبریج انگلستان موجود است. این رساله به کوشش محمدجعفر یاحقی در مجموعه رسائل فارسی (ص ۴۳-۵۰) چاپ شده است.		* '''رساله شمع''': رساله‌ای منثور که به شیوه [[گلستان\|گلستان سعدی]] نگاشته شده و نسخه خطی آن در کتابخانه کالج ترینیتی دانشگاه کمبریج انگلستان موجود است. این رساله به کوشش محمدجعفر یاحقی در مجموعه رسائل فارسی (ص ۴۳-۵۰) چاپ شده است.
	* '''جواهر البحور''': رساله‌ای در علم عروض.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314-316</ref>		* '''جواهر البحور''': رساله‌ای در علم عروض.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314-316</ref>

Hbaghizadeh در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۳

2026-02-20T08:23:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	\| شاگردان =		\| شاگردان =
	\| اجازه اجتهاد از =		\| اجازه اجتهاد از =
	\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[گل و نوروز (منظومه)]] \| [[دیوان اشعار]] \| [[فارس‌نامه (مثنوی)]] \| [[رساله شمع]] \| [[جواهر البحور (در عروض)]]}}		\| آثار = {{فهرست جعبه عمودی \| [[گل و نوروز (منظومه)]] \| [[دیوان اشعار جلال طبیب شیرازی]]\| [[فارس‌نامه (مثنوی)]] \| [[رساله شمع]] \| [[جواهر البحور (در عروض)]]}}
	\| سبک نوشتاری =		\| سبک نوشتاری =
	\| وبگاه =		\| وبگاه =

Hbaghizadeh: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جلال طبیب شیرازی | تصویر = NUR102986.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = جلال‌الدین احمد بن یوسف بن الیاس طبیب شیرازی | نام‌های دیگر = جلال‌الدین احمد بن یوسف خوافی شیرازی | لقب = جلال طبیب | تخلص = جلال، طب...» ایجاد کرد

2026-02-20T08:21:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = جلال طبیب شیرازی | تصویر = NUR102986.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = جلال‌الدین احمد بن یوسف بن الیاس طبیب شیرازی | نام‌های دیگر = جلال‌الدین احمد بن یوسف خوافی شیرازی | لقب = جلال طبیب | تخلص = جلال، طب...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = جلال طبیب شیرازی
| تصویر = NUR102986.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل = جلال‌الدین احمد بن یوسف بن الیاس طبیب شیرازی
| نام‌های دیگر = جلال‌الدین احمد بن یوسف خوافی شیرازی
| لقب = جلال طبیب
| تخلص = جلال، طبیب
| نسب =
| نام پدر = یوسف بن صائن‌الدین الیاس
| ولادت = نیمه اول قرن هشتم هجری
| محل تولد = شیراز (اصالتاً از خواف خراسان)
| کشور تولد = ایران
| محل زندگی = شیراز
| رحلت = حدود ۷۷۳ یا ۷۹۵ قمری
| شهادت =
| مدفن = شیراز
| طول عمر =
| نام همسر =
| فرزندان = دارای فرزندانی اهل فضل
| خویشاوندان = نجم‌الدین محمود بن الیاس طبیب شیرازی (عمو)، صائن‌الدین (پدربزرگ)
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| پیشه = طبیب، شاعر، حکیم
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| علایق پژوهشی = طب، شعر، حکمت
| منصب = پزشک مخصوص شاه شجاع، رئیس دارالشفای فارس
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[نجم‌الدین محمود بن الیاس طبیب شیرازی]] (عمو)}}
| مشایخ =
| معاصرین = {{فهرست جعبه عمودی | [[حافظ شیرازی]] | [[خواجوی کرمانی]] | [[شاه شجاع مظفری]] | [[شاه محمود اینجو]] | [[غیاث‌الدین کیخسرو اینجو]] | [[عبید زاکانی]]}}
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[گل و نوروز (منظومه)]] | [[دیوان اشعار]] | [[فارس‌نامه (مثنوی)]] | [[رساله شمع]] | [[جواهر البحور (در عروض)]]}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE102986AUTHORCODE
}}

'''جلال‌الدین احمد بن یوسف بن الیاس طبیب شیرازی''' (قرن هشتم هجری)، حکیم، طبیب و شاعر نامدار ایرانی بود. وی پزشک مخصوص شاه شجاع مظفری و از معاصران خواجه حافظ شیرازی به شمار می‌رفت. منظومه عاشقانه «گل و نوروز» از مشهورترین آثار اوست که در سال ۷۳۴ قمری سروده شد و مورد استقبال فراوان قرار گرفت.

==ولادت==
از سال دقیق تولد جلال طبیب اطلاع درستی در دست نیست، اما با توجه به سرودن منظومه گل و نوروز در سال ۷۳۴ قمری، می‌توان حدس زد که وی در اواخر قرن هفتم یا اوایل قرن هشتم هجری متولد شده است. پدران او از خاندانی اهل علم و ادب بودند که در قرن هفتم از شهر خواف خراسان به شیراز مهاجرت کرده و در آنجا ساکن شدند. به همین سبب او را خوافی شیرازی نیز خوانده‌اند. پدرش یوسف بن صائن‌الدین الیاس، مردی اهل شیراز و در زهد و پارسایی مشهور بود و گوشه‌گیری اختیار کرده بود. پدربزرگش صائن‌الدین، فقیهی برجسته بود.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref>

==تحصیلات و اساتید==
جلال طبیب فن طبابت را از عموی خود، نجم‌الدین محمود بن الیاس طبیب شیرازی، که از دانشمندان معروف شیراز در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم و از نزدیکان خواجه رشیدالدین فضل‌الله بود، آموخت. نجم‌الدین از سوی خواجه رشیدالدین به ریاست بیمارستان دروازه سلم شیراز، معروف به دارالشفای اتابکی، منصوب شده بود. جلال در مثنوی گل و نوروز (ص ۵۶) از عموی خود به عنوان استاد و حکیمی حاذق یاد کرده است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref>

==فعالیت‌ها==
جلال طبیب از حاذق‌ترین پزشکان روزگار خود بود و به همین جهت مقرب ملوک زمان گردید. او پزشک مخصوص شاه شجاع مظفری (حکومت ۷۶۰-۷۸۶ ق) بود و گویا ریاست دارالشفای فارس را برعهده داشت. معروف است که داروی مفرحی برای شاه شجاع ساخت و با ابیاتی در وصف فواید آن به خدمت شاه فرستاد.

وی در دستگاه پادشاهان اینجو نیز حضور داشت<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص313</ref> و در نوروز سال ۷۳۴ قمری منظومه عاشقانه گل و نوروز خود را به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم کرد. پس از کشته شدن خواجه غیاث‌الدین، به خدمت شاه محمود آل مظفر (متوفی ۷۷۶ ق) رفت و قصایدی در مدح وی سرود.

جلال طبیب گذشته از تبحر در پزشکی، شاعر نیز بود و در شعر غالباً «جلال» و گاه «طبیب» تخلص می‌کرد. اشعار عربی و چندین غزل ملمع نیز از او در دست است.<ref> ر.ک: رسولی، رقیه، ج10، ص517</ref> او در غزلسرایی چیره‌دست بود و غزل‌های لطیف و روانی داشت. شعر او مانند بیشتر شعرای آن زمان، در مواردی رنگ عرفانی و صوفیانه دارد؛ تصوف او تصوفی عاشقانه است، مانند تصوفی که در شعر سعدی، حافظ و خواجو مشاهده می‌کنیم.

==ارتباط با حافظ شیرازی==
جلال طبیب از معاصران خواجه حافظ شیرازی بود و مراودات ادبی عمیقی بین این دو شاعر وجود داشته است. بسیاری از مضامین و مفاهیم غزلیات حافظ، از جمله ازلی بودن عشق، برتری عشق بر عقل، خرابات و میخانه، و نیز برخی ابیات مشهور، متأثر از غزلیات جلال طبیب بوده است. برای نمونه، غزل معروف حافظ با مطلع «صلاح کار کجا و من خراب کجا» با غزل جلال طبیب با مطلع «چه کار با من دیوانه درس و فتوی را» مرتبط است. همچنین غزل «یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور» حافظ با غزل «ای دل از بیداد دوران غم مخور» جلال طبیب همخوانی دارد. حافظ در یکی از غزل‌های خود به صراحت از «طبیب» نام برده است:
{{شعر}}
{{ب|''دی گفت طبیب از سر حسرت چو مرا دید''|2=''هیهات که رنج تو ز قانون شفا رفت''}}
{{پایان شعر}}

که به نظر می‌رسد اشاره به جلال طبیب داشته باشد.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/262207 ر.ک: سعید کافی انارکی-ساربان،، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]</ref>

==آثار==
===منظومه گل و نوروز===
مهم‌ترین اثر جلال طبیب، مثنوی عاشقانه گل و نوروز است که در نوروز سال ۷۳۴ قمری سروده شد و به امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو تقدیم گردید. این منظومه نخستین اثری است که در آن شخصیت‌های داستان با صفات و نام موجودات غیرانسانی، به خصوص گل و مرغ، ظاهر می‌شوند. داستان درباره شاهزاده‌ای به نام نوروز است که در خواب دختری به نام گل را می‌بیند و به جستجوی او می‌پردازد. این منظومه چنان شهرتی یافت که کاتبان با سرعت بسیار از روی آن نسخه برمی‌داشتند و در میان جوانان متداول بود. ده سال پس از سرودن آن، خواجوی کرمانی مثنوی نوروز و گل خود را به تقلید از آن سرود. در سال ۸۱۴ ق، شاعری ترک زبان به نام لطفی آن را به ترکی ترجمه کرد.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314</ref>

===دیوان اشعار===
دیوان اشعار جلال طبیب بیش از سه هزار بیت داشته که نسخه‌ای خطی از آن به شماره ۶۴۵ در دارالکتب قاهره موجود است. این نسخه در سال ۸۲۳ قمری کتابت شده است. اشعار پراکنده‌ای نیز از وی در جنگ‌های خطی و تذکره‌هایی مانند عرفات العاشقین ثبت شده است. غزل‌های او دارای مضامین عاشقانه و عرفانی و سرشار از تعبیرات مجازی مربوط به گل و گیاه، اعضای بدن معشوق، و می و خرابات است.

===دیگر آثار===
* '''فارس‌نامه''': مثنوی تاریخی کوتاه که در نسخه خطی کتابخانه سلیمانیه ترکیه موجود است و شاعر در آن اوضاع فارس و شهر شیراز را در دوره‌ای که پیوسته بین حاکمان متعدد دست‌به‌دست می‌شد، توصیف کرده است.
* '''رساله شمع''': رساله‌ای منثور که به شیوه گلستان سعدی نگاشته شده و نسخه خطی آن در کتابخانه کالج ترینیتی دانشگاه کمبریج انگلستان موجود است. این رساله به کوشش محمدجعفر یاحقی در مجموعه رسائل فارسی (ص ۴۳-۵۰) چاپ شده است.
* '''جواهر البحور''': رساله‌ای در علم عروض.<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314-316</ref>

==وفات==
تاریخ وفات جلال طبیب دقیقاً معلوم نیست. به نوشته علی ابراهیم خلیل، وی در سال ۷۹۵ قمری درگذشت، اما در برخی منابع دیگر سال ۷۷۳ قمری نیز ذکر شده است. بر اساس نسخه‌ای خطی در کتابخانه ملک که در ۷۸۵ ق کتابت شده، از جلال به منزله شاعری که دیگر در قید حیات نبوده، یاد شده است. به هر حال، وی در شیراز درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. چنانکه خود در قطعه‌ای گفته است:
{{شعر}}
{{ب|''گر ترا باز به شیراز گذاری افتد''|2=''بر سر خاک من آ و نفسی منزل کن''<ref> ر.ک: پورجوادی، نصرالله، ج18، ص314</ref>}}
{{پایان شعر}}
==پانویس==
<references />

==منابع مقاله==
* پورجوادی، نصرالله، دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، ج18، تهران، مرکز دایرة‎المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1388.
* رسولی، رقیه، «دانشنامه جهان اسلام»، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، ج10، تهران، بنیاد دایرة‎المعارف اسلامی، چاپ دوم، 1378.
* [https://www.cgie.org.ir/fa/news/262207 سعید کافی انارکی-ساربان، «حافظ و جلال طبیب در قرن هشتم هجری»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1399/6/22]

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[دیوان اشعار جلال طبیب شیرازی]]

[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده۲]]
[[رده:مؤلفین-اسفند]]