https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86توحید در قرآن - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T15:06:24Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=813969&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2026-01-09T05:57:07Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l71">خط ۷۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:متون تفاسیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:متون تفاسیر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813968:rev-813969 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=813968&oldid=prevHbaghizadeh در ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۶2026-01-09T05:56:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توحید در قرآن'''، اثر [[آیتالله جوادی آملی]] (متولد 1312ش<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- آمل</del>)، حکیم متأله و مفسر قرآن که به عنوان بخشی از تفسیر موضوعی قرآن کریم، به تبیین دقیق مفهوم توحید، مراتب آن (ذات، صفات و افعال)، و راههای گوناگون شناخت خداوند از منظر قرآن میپردازد. هدف کلی کتاب این است که با بهرهگیری از براهین عقلی، نقلی و عرفانی، مفهوم توحید را از زوایای مختلف بررسی کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توحید در قرآن'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوادی آملی، عبدالله|</ins>آیتالله جوادی آملی]] (متولد 1312ش)، حکیم متأله و مفسر قرآن که به عنوان بخشی از تفسیر موضوعی قرآن کریم، به تبیین دقیق مفهوم توحید، مراتب آن (ذات، صفات و افعال)، و راههای گوناگون شناخت خداوند از منظر قرآن میپردازد. هدف کلی کتاب این است که با بهرهگیری از براهین عقلی، نقلی و عرفانی، مفهوم توحید را از زوایای مختلف بررسی کند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم: مراتب توحید این بخش بهمراتب توحید شامل توحید ذات، توحید صفات و توحید افعال میپردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم: مراتب توحید این بخش بهمراتب توحید شامل توحید ذات، توحید صفات و توحید افعال میپردازد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث توحید ذات، بر تنزیه مطلق خداوند و نفی هرگونه تشبیه تأکید میشود؛ زیرا ذات الهی بسیط و یگانه است و هیچ یک از مخلوقات در مقام ذات با او تشبیه نمیشوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بحث توحید ذات، بر تنزیه مطلق خداوند و نفی هرگونه تشبیه تأکید میشود؛ زیرا ذات الهی بسیط و یگانه است و هیچ یک از مخلوقات در مقام ذات با او تشبیه نمیشوند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مورد توحید اسما و صفات، نکاتی درباره اسمای حسنا و مراتب آنها بیان میشود و صفات ثبوتی و سلبی و صفات ذات و صفات فعل و عینیت صفت با ذات و بیان هر دسته از صفات (مانند حیات، علم، قدرت، سمیع و بصیر و...) مطرح میشود<ref>همان: ص201- 378</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مورد توحید اسما و صفات، نکاتی درباره اسمای حسنا و مراتب آنها بیان میشود و صفات ثبوتی و سلبی و صفات ذات و صفات فعل و عینیت صفت با ذات و بیان هر دسته از صفات (مانند حیات، علم، قدرت، سمیع و بصیر و...) مطرح میشود<ref>همان: ص201- 378</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در توحید افعال، بر این نکته تأکید میشود که خداوند تنها فاعل مستقل و غنی در جهان هستی است و تمامی پدیدههای عالم تحت حاکمیت و تدبیر او هستند هیچ موثر مستقلی در عالم غیر خدای سبحان نیست و قیومیت هستی، آفرینش، مالکیت، ربوبیت، رزاقیت و ولایت که هریک بر دیگری مترتب است منحصرا متعلق به خداوند است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در توحید افعال، بر این نکته تأکید میشود که خداوند تنها فاعل مستقل و غنی در جهان هستی است و تمامی پدیدههای عالم تحت حاکمیت و تدبیر او هستند هیچ موثر مستقلی در عالم غیر خدای سبحان نیست و قیومیت هستی، آفرینش، مالکیت، ربوبیت، رزاقیت و ولایت که هریک بر دیگری مترتب است منحصرا متعلق به خداوند است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توحید افعالی دارای مسائل عینی فراوان، ویژگیها و جلوههای متعددی است که به تحلیل عمدهترین ویژگیها و جلوههای آن در این اثر پرداخته، بررسی مهمترین شبههها در این زمینه و پاسخ آنها ارائه خواهد شد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توحید افعالی دارای مسائل عینی فراوان، ویژگیها و جلوههای متعددی است که به تحلیل عمدهترین ویژگیها و جلوههای آن در این اثر پرداخته، بررسی مهمترین شبههها در این زمینه و پاسخ آنها ارائه خواهد شد</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بحثهایی از قبیل ویژگیهای فعل الهی، تبیین صفت فعل، توحید افعالی و نظام علیت، توحید افعالی و اراده انسان و...<ref>همان: ص379- 509</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بحثهایی از قبیل ویژگیهای فعل الهی، تبیین صفت فعل، توحید افعالی و نظام علیت، توحید افعالی و اراده انسان و...<ref>همان: ص379- 509</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل چهارم این بخش در بحث توحید عملی است که مباحث گستره توحید عملی، جلوههای توحید عملی، توحید عبادی، شبهات توحید عبادی، توحید در حمد و در دعا مطرح میشود...<ref>همان: ص510- 549</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل چهارم این بخش در بحث توحید عملی است که مباحث گستره توحید عملی، جلوههای توحید عملی، توحید عبادی، شبهات توحید عبادی، توحید در حمد و در دعا مطرح میشود...<ref>همان: ص510- 549</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موحدان در قرآن فصل پنجم این بخش را در بردارد، پرورش خلیفه الله، روش تربیتی قرآن، رهآورد موحد بودن از مباحث آن است...<ref>همان: ص550- 568</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موحدان در قرآن فصل پنجم این بخش را در بردارد، پرورش خلیفه الله، روش تربیتی قرآن، رهآورد موحد بودن از مباحث آن است...<ref>همان: ص550- 568</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم: نفی شرک؛ این بخش بهصورت مفصل به بررسی انواع شرک و گروههای مشرک، برائت همگانی از شرک، میپردازد و ریشههای شرک و پیامدهای آن را شرح میدهد. شرک بهعنوان مانع اصلی در راه شناخت و سعادت انسان معرفی شده و به معنای هرگونه شریک قراردادن برای خداوند در عبادت یا در تدبیر جهان است. در این بخش، اقسام مختلف شرک (مانند شرک در ذات، صفات، افعال، و عبادت) و گروههای مشرک (مانند بتپرستان و کسانی که به غیر خدا متوسل میشوند) مورد تحلیل قرار گرفته است و برائت از شرک بهعنوان یکی از اصول مهم توحید عملی و اعتقادی مطرح شده است. پیامدهای شرک شامل محروم شدن از معارف الهی و عذاب جهنم در آخرت است<ref>همان: ص569- 713</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم: نفی شرک؛ این بخش بهصورت مفصل به بررسی انواع شرک و گروههای مشرک، برائت همگانی از شرک، میپردازد و ریشههای شرک و پیامدهای آن را شرح میدهد. شرک بهعنوان مانع اصلی در راه شناخت و سعادت انسان معرفی شده و به معنای هرگونه شریک قراردادن برای خداوند در عبادت یا در تدبیر جهان است. در این بخش، اقسام مختلف شرک (مانند شرک در ذات، صفات، افعال، و عبادت) و گروههای مشرک (مانند بتپرستان و کسانی که به غیر خدا متوسل میشوند) مورد تحلیل قرار گرفته است و برائت از شرک بهعنوان یکی از اصول مهم توحید عملی و اعتقادی مطرح شده است. پیامدهای شرک شامل محروم شدن از معارف الهی و عذاب جهنم در آخرت است<ref>همان: ص569- 713</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=813877&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''2026-01-08T21:30:21Z<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی - فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی - فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>/ج9ت7 98 BP </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =/ج9ت7 98 BP </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =تفاسیر شیعه - قرن 14</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =تفاسیر شیعه - قرن 14</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809303:rev-813877 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=809303&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR66355J1.jpg | عنوان = توحید در قرآن | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = جوادی آملی، عبدالله (نويسنده) ایوبی، حیدرعلی (مصحح) |زبان | زبان = عربی - فارسی | کد کنگره = /ج9ت7 98 BP | موضوع =تفاسیر...» ایجاد کرد2025-12-07T07:13:40Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR66355J1.jpg | عنوان = توحید در قرآن | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%A2%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87" title="جوادی آملی، عبدالله">جوادی آملی، عبدالله</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%A8%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D9%84%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="ایوبی، حیدرعلی (صفحه وجود ندارد)">ایوبی، حیدرعلی</a> (مصحح) |زبان | زبان = عربی - فارسی | کد کنگره = /ج9ت7 98 BP | موضوع =تفاسیر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR66355J1.jpg<br />
| عنوان = توحید در قرآن<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[جوادی آملی، عبدالله]] (نويسنده)<br />
[[ایوبی، حیدرعلی]] (مصحح)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی - فارسی<br />
| کد کنگره = /ج9ت7 98 BP <br />
| موضوع =تفاسیر شیعه - قرن 14<br />
|ناشر <br />
| ناشر = اسراء<br />
| مکان نشر = ایران - قم<br />
| سال نشر = 1383ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE66355AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 964-5984-25-4<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 66355<br />
| کتابخوان همراه نور = 66355<br />
| کد پدیدآور = 21<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''توحید در قرآن'''، اثر [[آیتالله جوادی آملی]] (متولد 1312ش- آمل)، حکیم متأله و مفسر قرآن که به عنوان بخشی از تفسیر موضوعی قرآن کریم، به تبیین دقیق مفهوم توحید، مراتب آن (ذات، صفات و افعال)، و راههای گوناگون شناخت خداوند از منظر قرآن میپردازد. هدف کلی کتاب این است که با بهرهگیری از براهین عقلی، نقلی و عرفانی، مفهوم توحید را از زوایای مختلف بررسی کند.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب در یک جلد و پس از مقدمه ناشر و مباحث مقدماتی، مطالب در سه بخش اصلی که شامل «قرآن و راههای شناخت خدا»، «مراتب توحید» و «نفی شرک» در فصول متعدد تنظیم شده است.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
این اثر در سبک تفسیر موضوعی قرآن کریم نگاشته شده است<ref>سخن ناشر، ص20</ref>. از ویژگیهای اصلی آن میتوان به ارائه براهین مستدل عقلی و نقلی در کنار یکدیگر<ref>متن کتاب، ص63- 64</ref>، و ترکیب مباحث نظری و عملی (سیروسلوک) برای رسیدن به کمال معرفت الهی اشاره کرد<ref>ر.ک: همان، ص67- 68</ref>. نویسنده تلاش میکند باوجود عمق موضوع، مطالب را به زبانی روشن و ساده بیان کند<ref>ر.ک: همان، ص65</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
در مقدمه ناشر، به معرفی موضوع کتاب پرداخته شده<ref>سخن ناشر، ص19- 20</ref> و در مباحث مقدماتی کتاب، به موضوعاتی همچون ارتباط قرآن و سیر الی الله، اعتقاد عالمانه به توحید، قرآن و استدلال بر مبدأ، فطریبودن گرایش به مبدأ، آگاهی موجودات به مبدأ و... اشاره گردیده است<ref>متن کتاب، ص21- 46</ref>.<br />
<br />
بخش یکم: قرآن و راههای شناخت خدا این بخش به بررسی راهها و ابزارهای نیل به توحید و شناخت خداوند اختصاص دارد و هدف آن، پرورش انسان کاملی است که مظهر جمال و جلال خدا باشد. در این مسیر، سه راه اصلی برای شناخت توحید معرفی شده است: راه آفاقی، راه انفسی و سیر از مقصد به مقصود. راه آفاقی بر تأمل در ظواهر عالم و پدیدههای خارجی، مانند حرکت ستارگان و نظام طبیعت، بهعنوان برهانهای توحید تمرکز دارد و براهین گوناگونی چون برهان تمانع و برهان حرکت را مطرح میکند. راه انفسی بر سیر در آیات درونی انسان و مشاهده خود و تهذیب نفس و عقل تأکید میکند تا سالک بتواند خود را از بند هر آنچه غیر خداست رها کند. راه سوم، سیر از مقصد به مقصود، یا سیر در حقیقت هستی برایناساس است که وصول به حقیقت هستی همان غایت و هدف اعلای سالک است و فرد باید باتوجهبه آن مقصد، مسیر را بپیماید<ref>متن کتاب: ص49- 197</ref>.<br />
<br />
بخش دوم: مراتب توحید این بخش بهمراتب توحید شامل توحید ذات، توحید صفات و توحید افعال میپردازد.<br />
در بحث توحید ذات، بر تنزیه مطلق خداوند و نفی هرگونه تشبیه تأکید میشود؛ زیرا ذات الهی بسیط و یگانه است و هیچ یک از مخلوقات در مقام ذات با او تشبیه نمیشوند.<br />
در مورد توحید اسما و صفات، نکاتی درباره اسمای حسنا و مراتب آنها بیان میشود و صفات ثبوتی و سلبی و صفات ذات و صفات فعل و عینیت صفت با ذات و بیان هر دسته از صفات (مانند حیات، علم، قدرت، سمیع و بصیر و...) مطرح میشود<ref>همان: ص201- 378</ref>.<br />
<br />
در توحید افعال، بر این نکته تأکید میشود که خداوند تنها فاعل مستقل و غنی در جهان هستی است و تمامی پدیدههای عالم تحت حاکمیت و تدبیر او هستند هیچ موثر مستقلی در عالم غیر خدای سبحان نیست و قیومیت هستی، آفرینش، مالکیت، ربوبیت، رزاقیت و ولایت که هریک بر دیگری مترتب است منحصرا متعلق به خداوند است.<br />
توحید افعالی دارای مسائل عینی فراوان، ویژگیها و جلوههای متعددی است که به تحلیل عمدهترین ویژگیها و جلوههای آن در این اثر پرداخته، بررسی مهمترین شبههها در این زمینه و پاسخ آنها ارائه خواهد شد<br />
بحثهایی از قبیل ویژگیهای فعل الهی، تبیین صفت فعل، توحید افعالی و نظام علیت، توحید افعالی و اراده انسان و...<ref>همان: ص379- 509</ref>.<br />
فصل چهارم این بخش در بحث توحید عملی است که مباحث گستره توحید عملی، جلوههای توحید عملی، توحید عبادی، شبهات توحید عبادی، توحید در حمد و در دعا مطرح میشود...<ref>همان: ص510- 549</ref>.<br />
موحدان در قرآن فصل پنجم این بخش را در بردارد، پرورش خلیفه الله، روش تربیتی قرآن، رهآورد موحد بودن از مباحث آن است...<ref>همان: ص550- 568</ref>.<br />
بخش سوم: نفی شرک؛ این بخش بهصورت مفصل به بررسی انواع شرک و گروههای مشرک، برائت همگانی از شرک، میپردازد و ریشههای شرک و پیامدهای آن را شرح میدهد. شرک بهعنوان مانع اصلی در راه شناخت و سعادت انسان معرفی شده و به معنای هرگونه شریک قراردادن برای خداوند در عبادت یا در تدبیر جهان است. در این بخش، اقسام مختلف شرک (مانند شرک در ذات، صفات، افعال، و عبادت) و گروههای مشرک (مانند بتپرستان و کسانی که به غیر خدا متوسل میشوند) مورد تحلیل قرار گرفته است و برائت از شرک بهعنوان یکی از اصول مهم توحید عملی و اعتقادی مطرح شده است. پیامدهای شرک شامل محروم شدن از معارف الهی و عذاب جهنم در آخرت است<ref>همان: ص569- 713</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br />
[[رده:تفسیر]]<br />
[[رده:متون تفاسیر]]<br />
[[رده:قرن 14 متون تفاسیر]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili