https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%87%D8%B0%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82تهذيب الأخلاق - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-08T03:08:18Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%B0%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82&diff=769316&oldid=prevMkheradmand110: {{کاربردهای دیگر|تهذیب الأخلاق (ابهامزدایی)}}2025-01-03T06:52:58Z<p>{{کاربردهای دیگر|تهذیب الأخلاق (ابهامزدایی)}}</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{کاربردهای دیگر|تهذیب الأخلاق (ابهامزدایی)}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تهذيب الأخلاق'''، منسوب به نویسنده، واژهشناس، متکلم و ادیب معتزلى بصری [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]]، معروف به [[جاحظ]] (۱۶۰-۲۵۵ق)، صفات اخلاقی انسان (فضائل و رذائل) و ویژگیهای انسان رشدیافته را معرفی میکند و از روش عقلی برای تبیین مقصودش بهره میگیرد و توجهی به منابع نقلی ندارد. پژوهشگر معاصر، [[بنمحمد، ابراهیم|ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]] این کتاب را قرائت کرده و برای آن مقدمهای عجولانه نوشته و نویسنده و کتابش و ویژگیهای نسخههای خطی آن را شناسانده و تعلیقاتی بر آن افزوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تهذيب الأخلاق'''، منسوب به نویسنده، واژهشناس، متکلم و ادیب معتزلى بصری [[جاحظ، عمرو بن بحر|ابوعثمان عمرو بن بحر]]، معروف به [[جاحظ]] (۱۶۰-۲۵۵ق)، صفات اخلاقی انسان (فضائل و رذائل) و ویژگیهای انسان رشدیافته را معرفی میکند و از روش عقلی برای تبیین مقصودش بهره میگیرد و توجهی به منابع نقلی ندارد. پژوهشگر معاصر، [[بنمحمد، ابراهیم|ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]] این کتاب را قرائت کرده و برای آن مقدمهای عجولانه نوشته و نویسنده و کتابش و ویژگیهای نسخههای خطی آن را شناسانده و تعلیقاتی بر آن افزوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-713832:rev-769316 -->
</table>Mkheradmand110https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%B0%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82&diff=713832&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۲2024-02-19T09:32:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فلسفه، مذهب و روانشناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اخلاق]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1402</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محمد خردمند]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محمد خردمند]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-713831:rev-713832 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%B0%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82&diff=713831&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۱2024-02-19T09:31:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تهذيب الأخلاق'''، منسوب به نویسنده، واژهشناس، متکلم و ادیب معتزلى بصری [[ ابوعثمان عمرو بن بحر]]، معروف به [[جاحظ]] (۱۶۰-۲۵۵ق)، صفات اخلاقی انسان (فضائل و رذائل) و ویژگیهای انسان رشدیافته را معرفی میکند و از روش عقلی برای تبیین مقصودش بهره میگیرد و توجهی به منابع نقلی ندارد. پژوهشگر معاصر، [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]] این کتاب را قرائت کرده و برای آن مقدمهای عجولانه نوشته و نویسنده و کتابش و ویژگیهای نسخههای خطی آن را شناسانده و تعلیقاتی بر آن افزوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تهذيب الأخلاق'''، منسوب به نویسنده، واژهشناس، متکلم و ادیب معتزلى بصری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاحظ، عمرو بن بحر|</ins>ابوعثمان عمرو بن بحر]]، معروف به [[جاحظ]] (۱۶۰-۲۵۵ق)، صفات اخلاقی انسان (فضائل و رذائل) و ویژگیهای انسان رشدیافته را معرفی میکند و از روش عقلی برای تبیین مقصودش بهره میگیرد و توجهی به منابع نقلی ندارد. پژوهشگر معاصر، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنمحمد، ابراهیم|</ins>ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]] این کتاب را قرائت کرده و برای آن مقدمهای عجولانه نوشته و نویسنده و کتابش و ویژگیهای نسخههای خطی آن را شناسانده و تعلیقاتی بر آن افزوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==هدف و روش==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==هدف و روش==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نسبت کتاب به [[جاحظ]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نسبت کتاب به [[جاحظ]]==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، متأسفانه دقتهای لازم را در نشر و تحقیق این اثر مراعات نکرده است؛ از جمله باآنکه میگوید: رئیس مجمع علمی عربی، [[محمد کردعلی]]، این کتاب را قبلاً در سال 1342ق، بهعنوان یکی از کتابهای جاحظ منتشر کرده و مقدمهای برای آن نوشته است، از [[کارل بروکلمان]] نقل میکند که «تهذيب الأخلاق» با توجه به مضمون و روش آن، تصنیف «جاحظ» نیست و ظاهراً نوشته «عدی بن یحیی» است که قبلا در قاهره به نام او منتشر شد و همچنین بهعنوان یکی از آثار [[ابن عربی]] هم منتشر شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص7</ref>؛ ولیکن محقق کتاب، بحث را به سرانجام نرسانده و عجولانه گذشته و خوانندگان را در حیرت گذاشته است و بعد افزوده است: نسخه خطی کتاب «تهذيب الأخلاق»، با خطی زیبا نوشته شده و در پایانش چنین و چنان آمده است و تحریفاتش اندک است و هر صفحهاش چند سطر دارد و...<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>. شگفتآور است که او میافزاید: «فهرست آثار جاحظ، خالی از کتابی به نام «تهذيب الأخلاق» است» و... «باید پژوهشگران درباره اسم این کتاب تحقیق کنند»<ref>ر.ک: همان، ص8</ref> و باز بحث را ناتمام رها میکند، ولی با همه آنچه گذشت، محقق کتاب، در روی جلد این اثر و در جاهای متعدد<ref>ر.ک: همان، ص9-10</ref>، بدون هیچ تردیدی [[جاحظ]] را بهعنوان نویسنده ثبت کرده است.!</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنمحمد، ابراهیم|</ins>ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، متأسفانه دقتهای لازم را در نشر و تحقیق این اثر مراعات نکرده است؛ از جمله باآنکه میگوید: رئیس مجمع علمی عربی، [[محمد کردعلی]]، این کتاب را قبلاً در سال 1342ق، بهعنوان یکی از کتابهای جاحظ منتشر کرده و مقدمهای برای آن نوشته است، از [[کارل بروکلمان]] نقل میکند که «تهذيب الأخلاق» با توجه به مضمون و روش آن، تصنیف «جاحظ» نیست و ظاهراً نوشته «عدی بن یحیی» است که قبلا در قاهره به نام او منتشر شد و همچنین بهعنوان یکی از آثار [[ابن عربی]] هم منتشر شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص7</ref>؛ ولیکن محقق کتاب، بحث را به سرانجام نرسانده و عجولانه گذشته و خوانندگان را در حیرت گذاشته است و بعد افزوده است: نسخه خطی کتاب «تهذيب الأخلاق»، با خطی زیبا نوشته شده و در پایانش چنین و چنان آمده است و تحریفاتش اندک است و هر صفحهاش چند سطر دارد و...<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>. شگفتآور است که او میافزاید: «فهرست آثار جاحظ، خالی از کتابی به نام «تهذيب الأخلاق» است» و... «باید پژوهشگران درباره اسم این کتاب تحقیق کنند»<ref>ر.ک: همان، ص8</ref> و باز بحث را ناتمام رها میکند، ولی با همه آنچه گذشت، محقق کتاب، در روی جلد این اثر و در جاهای متعدد<ref>ر.ک: همان، ص9-10</ref>، بدون هیچ تردیدی [[جاحظ]] را بهعنوان نویسنده ثبت کرده است.!</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار و محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار و محتوا==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نمونه مباحث==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نمونه مباحث==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نویسنده میگوید: اخلاق مذمومه مانند بخل و ترس و ستم و شرارت، در بسیاری از مردم وجود دارد، بلکه غالب بر اکثر مردم است و شرّ بر طبیعت انسان غلبه دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص13</ref>، ولی [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، انتقاد کرده و طبیعت انسان را فطرت الهی توحیدی دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص13، پاورقی 1</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نویسنده میگوید: اخلاق مذمومه مانند بخل و ترس و ستم و شرارت، در بسیاری از مردم وجود دارد، بلکه غالب بر اکثر مردم است و شرّ بر طبیعت انسان غلبه دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص13</ref>، ولی [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنمحمد، ابراهیم|</ins>ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، انتقاد کرده و طبیعت انسان را فطرت الهی توحیدی دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص13، پاورقی 1</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-713460:rev-713831 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%87%D8%B0%D9%8A%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82&diff=713460&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR69694J1.jpg | عنوان = تهذيب الأخلاق | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = جاحظ، عمرو بن بحر (نويسنده) بنمحمد، ابراهیم (مصحح) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ج2ت9 1185 BJ | موضوع = |ناشر | ناشر = د...» ایجاد کرد2024-02-17T04:13:53Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR69694J1.jpg | عنوان = تهذيب الأخلاق | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%AC%D8%A7%D8%AD%D8%B8%D8%8C_%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88_%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%AD%D8%B1" title="جاحظ، عمرو بن بحر">جاحظ، عمرو بن بحر</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A8%E2%80%8D%D9%86%E2%80%8C%D9%85%E2%80%8D%D8%AD%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8D%D8%AF%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%E2%80%8D%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8D%DB%8C%E2%80%8D%D9%85%E2%80%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="بنمحمد، ابراهیم (صفحه وجود ندارد)">بنمحمد، ابراهیم</a> (مصحح) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ج2ت9 1185 BJ | موضوع = |ناشر | ناشر = د...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR69694J1.jpg<br />
| عنوان = تهذيب الأخلاق<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[جاحظ، عمرو بن بحر]] (نويسنده)<br />
[[بنمحمد، ابراهیم]] (مصحح)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی<br />
| کد کنگره = ج2ت9 1185 BJ <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = دار الصحابة للتراث<br />
| مکان نشر = مصر - طنطا<br />
| سال نشر = 1410ق - 1989م<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE69694AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 69694<br />
| کتابخوان همراه نور = 69694<br />
| کد پدیدآور = 2166<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''تهذيب الأخلاق'''، منسوب به نویسنده، واژهشناس، متکلم و ادیب معتزلى بصری [[ ابوعثمان عمرو بن بحر]]، معروف به [[جاحظ]] (۱۶۰-۲۵۵ق)، صفات اخلاقی انسان (فضائل و رذائل) و ویژگیهای انسان رشدیافته را معرفی میکند و از روش عقلی برای تبیین مقصودش بهره میگیرد و توجهی به منابع نقلی ندارد. پژوهشگر معاصر، [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]] این کتاب را قرائت کرده و برای آن مقدمهای عجولانه نوشته و نویسنده و کتابش و ویژگیهای نسخههای خطی آن را شناسانده و تعلیقاتی بر آن افزوده است.<br />
<br />
==هدف و روش==<br />
* نگارنده بدون مقدمه روشی، وارد بحث محتوایی شده و انگیزه، اهداف و چگونگیهای نگارش این اثر پنهان مانده است. نویسنده، سخنش را با «امتیاز عقلی انسان نسبت به سایر حیوانات»، آغاز کرده<ref>ر.ک: متن کتاب، ص10</ref> و با «صفات انسان تمام و جامع مکارم اخلاقی و راه رسیدن به آن» پایان داده است<ref>ر.ک: همان، ص49-61</ref>.<br />
<br />
==نسبت کتاب به [[جاحظ]]==<br />
* [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، متأسفانه دقتهای لازم را در نشر و تحقیق این اثر مراعات نکرده است؛ از جمله باآنکه میگوید: رئیس مجمع علمی عربی، [[محمد کردعلی]]، این کتاب را قبلاً در سال 1342ق، بهعنوان یکی از کتابهای جاحظ منتشر کرده و مقدمهای برای آن نوشته است، از [[کارل بروکلمان]] نقل میکند که «تهذيب الأخلاق» با توجه به مضمون و روش آن، تصنیف «جاحظ» نیست و ظاهراً نوشته «عدی بن یحیی» است که قبلا در قاهره به نام او منتشر شد و همچنین بهعنوان یکی از آثار [[ابن عربی]] هم منتشر شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص7</ref>؛ ولیکن محقق کتاب، بحث را به سرانجام نرسانده و عجولانه گذشته و خوانندگان را در حیرت گذاشته است و بعد افزوده است: نسخه خطی کتاب «تهذيب الأخلاق»، با خطی زیبا نوشته شده و در پایانش چنین و چنان آمده است و تحریفاتش اندک است و هر صفحهاش چند سطر دارد و...<ref>ر.ک: همان، ص8</ref>. شگفتآور است که او میافزاید: «فهرست آثار جاحظ، خالی از کتابی به نام «تهذيب الأخلاق» است» و... «باید پژوهشگران درباره اسم این کتاب تحقیق کنند»<ref>ر.ک: همان، ص8</ref> و باز بحث را ناتمام رها میکند، ولی با همه آنچه گذشت، محقق کتاب، در روی جلد این اثر و در جاهای متعدد<ref>ر.ک: همان، ص9-10</ref>، بدون هیچ تردیدی [[جاحظ]] را بهعنوان نویسنده ثبت کرده است.!<br />
<br />
==ساختار و محتوا==<br />
این اثر، در 4 فصل بهترتیب ذیل سامان یافته است:<br />
# تعریف اخلاق و اقسام آن و تأثیرپذیری اخلاق از نفس انسان.<br />
# انواع و اقسام اخلاق (21 مورد از اخلاق فاضله و 23 مورد از اخلاق رذیله و 3 مورد که در برخی فضیلت است و در برخی دیگر، رذیلت).<br />
# راه دستیابی به اخلاق متعالی.<br />
# ویژگیهای انسان جامع و تمام که همه محاسن اخلاق را دارد.<br />
<br />
==نمونه مباحث==<br />
* نویسنده میگوید: اخلاق مذمومه مانند بخل و ترس و ستم و شرارت، در بسیاری از مردم وجود دارد، بلکه غالب بر اکثر مردم است و شرّ بر طبیعت انسان غلبه دارد<ref>ر.ک: متن کتاب، ص13</ref>، ولی [[ابوحذیفه ابراهیم بن محمد]]، انتقاد کرده و طبیعت انسان را فطرت الهی توحیدی دانسته است<ref>ر.ک: همان، ص13، پاورقی 1</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references/><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محمد خردمند]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili