https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89 2026-06-20T21:25:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=798863&oldid=prev 2025-09-22T17:35:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l55">خط ۵۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کلام و عقاید]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: مباحث خاص کلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:الهیات (توحید)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 مهر 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=798862&oldid=prev 2025-09-22T17:34:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفسیر اسماءالله الحسنی '''،  املاء [[زجاج، ابراهیم بن سری|ابراهیم بن سری زجاج]] (241 -311ق) در شرح و تبیین اسامی و صفات خداوند متعال، از جمله منابع پیش‌گام در این موضوع است که با مقدمه و تحقیق احمد یوسف دقاق به طبع رسیده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تفسیر اسماءالله الحسنی'''،  املاء [[زجاج، ابراهیم بن سری|ابراهیم بن سری زجاج]] (241 -311ق) در شرح و تبیین اسامی و صفات خداوند متعال، از جمله منابع پیش‌گام در این موضوع است که با مقدمه و تحقیق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دقاق، احمد یوسف|</ins>احمد یوسف دقاق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به طبع رسیده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت و قدمت کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اهمیت و قدمت کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زجاج]] این کتاب را درحالی‌که کمتر از 41 سال سن داشته بر اسماعیل قاضی املاء کرده است؛ چراکه قاضی اسماعیل در سال 179 متولد و در سال 282 وفات کرده است و زجاج در سال 241ق متولد شده است پس عمرش به هنگام وفات قاضی 41 سال بوده است. بنابراین کتاب مقدم بر دیگر تألیفات [[زجاج]] و بویژه کتاب دیگرش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«معانی القرآن» </del>تألیف شده است. پس این کتاب نزدیک به 270ق املاء شده است؛ بنابراین از قدیمی‌ترین کتبی است که در موضوع «اسمای حسنای الهی» تألیف شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص7&lt;/ref&gt;‏</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زجاج، ابراهیم بن سری|</ins>زجاج]] این کتاب را درحالی‌که کمتر از 41 سال سن داشته بر اسماعیل قاضی املاء کرده است؛ چراکه قاضی اسماعیل در سال 179 متولد و در سال 282 وفات کرده است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زجاج، ابراهیم بن سری|</ins>زجاج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سال 241ق متولد شده است پس عمرش به هنگام وفات قاضی 41 سال بوده است. بنابراین کتاب مقدم بر دیگر تألیفات [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زجاج، ابراهیم بن سری|</ins>زجاج]] و بویژه کتاب دیگرش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[تهذيب معاني القرآن و إعرابه|معانی القرآن]]» </ins>تألیف شده است. پس این کتاب نزدیک به 270ق املاء شده است؛ بنابراین از قدیمی‌ترین کتبی است که در موضوع «اسمای حسنای الهی» تألیف شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص7&lt;/ref&gt;‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبب عدم شهرت کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==سبب عدم شهرت کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با وجود اینکه این کتاب از کتب متقدم زجاج است؛ اما در بین علما مشهور نیست؛ شاید عدم شهرت آن به این دلایل باز می‌گردد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با وجود اینکه این کتاب از کتب متقدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زجاج، ابراهیم بن سری|</ins>زجاج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است؛ اما در بین علما مشهور نیست؛ شاید عدم شهرت آن به این دلایل باز می‌گردد:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#این کتاب از کتب امالی ویژه‌ای است که ابواسحاق در یکی از مجالس خصوصی آن را املا کرده است؛ بدین جهت همانند کتبی که در حلقات علمی وسیع املا می‌شده مشهور نشده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#این کتاب از کتب امالی ویژه‌ای است که ابواسحاق در یکی از مجالس خصوصی آن را املا کرده است؛ بدین جهت همانند کتبی که در حلقات علمی وسیع املا می‌شده مشهور نشده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#این کتاب پاسخ به سؤال خاصی از اسماعیل قاضی بوده که تفسیرش را از او طلب کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#این کتاب پاسخ به سؤال خاصی از اسماعیل قاضی بوده که تفسیرش را از او طلب کرده است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه نگارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه نگارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زجاج در ابتدای کتاب حدیث ثابتی را در فضیلت «اسمای حسنای الهی» از طریق اسماعیل قاضی نقل کرده که تنها در این شرح آمده است. سپس معنای کلام پیامبر(ص) «من احصاها دخل الجنة» را شرح می‌دهد و معنای احصاء را تبیین می‌کند. سپس اسمای الهی را آن‌گونه که در اثر به دست او رسیده را ذکر کرده و تفسیر و توضیح داده و اشتقاق آن را بیان می‌کند. سپس به اصل کلمه در وضع اشاره کرده و معنای استفاده شده از آن را به عبارت ساده و مفید با شواهدی از قرآن کریم و سنت مطهر و اشعار معتبر و گاه باتکیه‌بر سخنان ابوالعباس مبرد و دیگر لغویون ذکر می‌کند. او سعی کرده از زیاده‌گویی پرهیز کند و پایبند به‌اختصار باشد و در محدوده معنای ذاتی برگرفته از زبان و اساتید آن و به‌دور از رویکردهای متکلمان و مکاتب فلسفی در نام‌های و صفات خداوند شرح و توضیح دهد و هر نام یا صفت را به زبان قرآن که به عربی فصیح نازل شده بازگرداند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص8-9&lt;/ref&gt;‏</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زجاج، ابراهیم بن سری|</ins>زجاج<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در ابتدای کتاب حدیث ثابتی را در فضیلت «اسمای حسنای الهی» از طریق اسماعیل قاضی نقل کرده که تنها در این شرح آمده است. سپس معنای کلام پیامبر(ص) «من احصاها دخل الجنة» را شرح می‌دهد و معنای احصاء را تبیین می‌کند. سپس اسمای الهی را آن‌گونه که در اثر به دست او رسیده را ذکر کرده و تفسیر و توضیح داده و اشتقاق آن را بیان می‌کند. سپس به اصل کلمه در وضع اشاره کرده و معنای استفاده شده از آن را به عبارت ساده و مفید با شواهدی از قرآن کریم و سنت مطهر و اشعار معتبر و گاه باتکیه‌بر سخنان ابوالعباس مبرد و دیگر لغویون ذکر می‌کند. او سعی کرده از زیاده‌گویی پرهیز کند و پایبند به‌اختصار باشد و در محدوده معنای ذاتی برگرفته از زبان و اساتید آن و به‌دور از رویکردهای متکلمان و مکاتب فلسفی در نام‌های و صفات خداوند شرح و توضیح دهد و هر نام یا صفت را به زبان قرآن که به عربی فصیح نازل شده بازگرداند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص8-9&lt;/ref&gt;‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش ابوعلی فارسی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش ابوعلی فارسی==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-798861:rev-798862 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=798861&oldid=prev 2025-09-22T17:32:04Z

<p>Hbaghizadeh صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="تفسیر أسماء الله الحسنى (صفحه وجود ندارد)">تفسیر أسماء الله الحسنى</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89" title="تفسیر أسماءالله الحسنى">تفسیر أسماءالله الحسنى</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۲</td> </tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-797627:rev-798861 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=797627&oldid=prev 2025-09-07T12:51:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039; ]]&#039; به &#039;]]&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زجاج، ابراهیم بن سری]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زجاج، ابراهیم بن سری]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دقاق، احمد یوسف ]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دقاق، احمد یوسف]] (محقق)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = عربی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-797439:rev-797627 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=797439&oldid=prev 2025-09-07T05:27:18Z

<p>جایگزینی متن - &#039; (ص)&#039; به &#039;(ص)&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه نگارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه نگارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زجاج در ابتدای کتاب حدیث ثابتی را در فضیلت «اسمای حسنای الهی» از طریق اسماعیل قاضی نقل کرده که تنها در این شرح آمده است. سپس معنای کلام پیامبر (ص) «من احصاها دخل الجنة» را شرح می‌دهد و معنای احصاء را تبیین می‌کند. سپس اسمای الهی را آن‌گونه که در اثر به دست او رسیده را ذکر کرده و تفسیر و توضیح داده و اشتقاق آن را بیان می‌کند. سپس به اصل کلمه در وضع اشاره کرده و معنای استفاده شده از آن را به عبارت ساده و مفید با شواهدی از قرآن کریم و سنت مطهر و اشعار معتبر و گاه باتکیه‌بر سخنان ابوالعباس مبرد و دیگر لغویون ذکر می‌کند. او سعی کرده از زیاده‌گویی پرهیز کند و پایبند به‌اختصار باشد و در محدوده معنای ذاتی برگرفته از زبان و اساتید آن و به‌دور از رویکردهای متکلمان و مکاتب فلسفی در نام‌های و صفات خداوند شرح و توضیح دهد و هر نام یا صفت را به زبان قرآن که به عربی فصیح نازل شده بازگرداند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص8-9&lt;/ref&gt;‏</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زجاج در ابتدای کتاب حدیث ثابتی را در فضیلت «اسمای حسنای الهی» از طریق اسماعیل قاضی نقل کرده که تنها در این شرح آمده است. سپس معنای کلام پیامبر(ص) «من احصاها دخل الجنة» را شرح می‌دهد و معنای احصاء را تبیین می‌کند. سپس اسمای الهی را آن‌گونه که در اثر به دست او رسیده را ذکر کرده و تفسیر و توضیح داده و اشتقاق آن را بیان می‌کند. سپس به اصل کلمه در وضع اشاره کرده و معنای استفاده شده از آن را به عبارت ساده و مفید با شواهدی از قرآن کریم و سنت مطهر و اشعار معتبر و گاه باتکیه‌بر سخنان ابوالعباس مبرد و دیگر لغویون ذکر می‌کند. او سعی کرده از زیاده‌گویی پرهیز کند و پایبند به‌اختصار باشد و در محدوده معنای ذاتی برگرفته از زبان و اساتید آن و به‌دور از رویکردهای متکلمان و مکاتب فلسفی در نام‌های و صفات خداوند شرح و توضیح دهد و هر نام یا صفت را به زبان قرآن که به عربی فصیح نازل شده بازگرداند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص8-9&lt;/ref&gt;‏</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش ابوعلی فارسی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==نقش ابوعلی فارسی==</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A3%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%89&diff=797389&oldid=prev 2025-09-07T04:42:59Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR91809J1.jpg | عنوان = تفسیر أسماء الله الحسنى | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B2%D8%AC%D8%A7%D8%AC%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B1%DB%8C" title="زجاج، ابراهیم بن سری">زجاج، ابراهیم بن سری</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%AF%D9%82%D8%A7%D9%82%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="دقاق، احمد یوسف (صفحه وجود ندارد)">دقاق، احمد یوسف </a> (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = /ز3ت7 219/9 BP | موضوع = |ناشر | ناشر = دا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR91809J1.jpg<br /> | عنوان = تفسیر أسماء الله الحسنى<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[زجاج، ابراهیم بن سری]] (نويسنده)<br /> [[دقاق، احمد یوسف ]] (محقق)<br /> |زبان<br /> | زبان = عربی<br /> | کد کنگره = /ز3ت7 219/9 BP <br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر = دار المأمون للتراث<br /> | مکان نشر = سوریه - دمشق ** لبنان - بیروت<br /> | سال نشر = 1406ق - 1986م<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE91809AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 5<br /> | شابک = <br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 91809<br /> | کتابخوان همراه نور = 91809<br /> | کد پدیدآور = 2774<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''تفسیر اسماءالله الحسنی '''، املاء [[زجاج، ابراهیم بن سری|ابراهیم بن سری زجاج]] (241 -311ق) در شرح و تبیین اسامی و صفات خداوند متعال، از جمله منابع پیش‌گام در این موضوع است که با مقدمه و تحقیق احمد یوسف دقاق به طبع رسیده است.<br /> <br /> ==اهمیت و قدمت کتاب==<br /> [[زجاج]] این کتاب را درحالی‌که کمتر از 41 سال سن داشته بر اسماعیل قاضی املاء کرده است؛ چراکه قاضی اسماعیل در سال 179 متولد و در سال 282 وفات کرده است و زجاج در سال 241ق متولد شده است پس عمرش به هنگام وفات قاضی 41 سال بوده است. بنابراین کتاب مقدم بر دیگر تألیفات [[زجاج]] و بویژه کتاب دیگرش «معانی القرآن» تألیف شده است. پس این کتاب نزدیک به 270ق املاء شده است؛ بنابراین از قدیمی‌ترین کتبی است که در موضوع «اسمای حسنای الهی» تألیف شده است.&lt;ref&gt;ر.ک: مقدمه، ص7&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==سبب عدم شهرت کتاب==<br /> با وجود اینکه این کتاب از کتب متقدم زجاج است؛ اما در بین علما مشهور نیست؛ شاید عدم شهرت آن به این دلایل باز می‌گردد:<br /> #این کتاب از کتب امالی ویژه‌ای است که ابواسحاق در یکی از مجالس خصوصی آن را املا کرده است؛ بدین جهت همانند کتبی که در حلقات علمی وسیع املا می‌شده مشهور نشده است.<br /> #این کتاب پاسخ به سؤال خاصی از اسماعیل قاضی بوده که تفسیرش را از او طلب کرده است.<br /> #کتاب دیگر زجاج «معانی القرآن» و انتشارش بین علما دربردارنده شرح اسماءالحسنی است، لذا علما را در این موضوع از دیگر آثار بی‌نیاز کرده است. &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص7-8&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==شیوه نگارش کتاب==<br /> زجاج در ابتدای کتاب حدیث ثابتی را در فضیلت «اسمای حسنای الهی» از طریق اسماعیل قاضی نقل کرده که تنها در این شرح آمده است. سپس معنای کلام پیامبر (ص) «من احصاها دخل الجنة» را شرح می‌دهد و معنای احصاء را تبیین می‌کند. سپس اسمای الهی را آن‌گونه که در اثر به دست او رسیده را ذکر کرده و تفسیر و توضیح داده و اشتقاق آن را بیان می‌کند. سپس به اصل کلمه در وضع اشاره کرده و معنای استفاده شده از آن را به عبارت ساده و مفید با شواهدی از قرآن کریم و سنت مطهر و اشعار معتبر و گاه باتکیه‌بر سخنان ابوالعباس مبرد و دیگر لغویون ذکر می‌کند. او سعی کرده از زیاده‌گویی پرهیز کند و پایبند به‌اختصار باشد و در محدوده معنای ذاتی برگرفته از زبان و اساتید آن و به‌دور از رویکردهای متکلمان و مکاتب فلسفی در نام‌های و صفات خداوند شرح و توضیح دهد و هر نام یا صفت را به زبان قرآن که به عربی فصیح نازل شده بازگرداند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص8-9&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==نقش ابوعلی فارسی==<br /> کتاب زجاج به روایت شاگرد ابوعلی فارسی است. فارسی به منزله نسخه‌بردار کتاب نیست؛ بلکه او در این اثر نقش منتقد تیزبینی را داراست که با بعضی ملاحظاتش که خالی از نقد یا توجیه یا تعلیق نیست متن زجاج را غنی کرده است.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، همان&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==محتوای کتاب==<br /> در این کتاب به ترتیب 99 اسمای حسنای الهی با لفظ جلاله «الله» آغاز و به صبور ختم شده است. البته آنگونه که محقق کتاب در مقدمه توضیح داده اسماء حسنای الهی به این تعداد محدود نیست: «به ذهن تبادر می‌کند که اسمای حسنای الهی محصور در عدد 99 است که در حدیث «ان لله تسعه و تسعین اسماً، مائة الا واحدة...» آمده است و حال آنکه اینگونه نیست؛ بلکه در قرآن و سنت اسماء و صفاتی بیش از آنچه که ابواسحاق زجاج شرح کرده برای خداوند سبحان ذکر شده است».&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص10&lt;/ref&gt;‏<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>

A-esmaeili