https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C 2026-06-27T00:53:05Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=807010&oldid=prev 2025-11-14T10:20:09Z

<p>جایگزینی متن - &#039;مولف&#039; به &#039;مؤلف&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه [[فرهنگ‌ سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری|جهانگیری]]، [[فرهنگ رشیدی|رشیدی]]، [[برهان قاطع]] و [[برهان جامع]] نوشته شده است. این فرهنگ که تقلید و اقتباس گونه‌هایی از [[فرهنگ جهانگیری]] و امثال آن است، دنباله‌رو فرهنگ‌هایی چون [[برهان قاطع]] و [[فرهنگ رشیدی]] می‌باشد و در برخی موارد عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. لیکن باید گفت که در صحت و اعتبار به پای فرهنگ [[برهان قاطع]] نمی‌رسد. البته این شیوۀ پیروی و تقلیدگویی بعدها در فرهنگ آنندراج نیز دیده می‌شود، به گونه‌ای که بسیاری از نقدها و اشعار [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] را عیناً آورده است و همین ابیات او و نقدهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولف </del>انجمن‌آرا به نام آنندراج وارد لغتنامه شده است. برای مثال می‌توان واژه‌هایی چون «زبر تنگ، خزان، خشگل» و بسیاری واژه‌های دیگر به لغتنامه رجوع کرد که به نام آنندراج در لغتنامه ضبط شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه [[فرهنگ‌ سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری|جهانگیری]]، [[فرهنگ رشیدی|رشیدی]]، [[برهان قاطع]] و [[برهان جامع]] نوشته شده است. این فرهنگ که تقلید و اقتباس گونه‌هایی از [[فرهنگ جهانگیری]] و امثال آن است، دنباله‌رو فرهنگ‌هایی چون [[برهان قاطع]] و [[فرهنگ رشیدی]] می‌باشد و در برخی موارد عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. لیکن باید گفت که در صحت و اعتبار به پای فرهنگ [[برهان قاطع]] نمی‌رسد. البته این شیوۀ پیروی و تقلیدگویی بعدها در فرهنگ آنندراج نیز دیده می‌شود، به گونه‌ای که بسیاری از نقدها و اشعار [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] را عیناً آورده است و همین ابیات او و نقدهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلف </ins>انجمن‌آرا به نام آنندراج وارد لغتنامه شده است. برای مثال می‌توان واژه‌هایی چون «زبر تنگ، خزان، خشگل» و بسیاری واژه‌های دیگر به لغتنامه رجوع کرد که به نام آنندراج در لغتنامه ضبط شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدایت، فرهنگ انجمن‌آرای ناصری را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست آن که در واقع مقدمه کتاب می‌باشد و سابقۀ فرهنگ‌نویسی به صورت مختصر، تحقیق در واژگان پارسی و عربی و برخی نقدها و تحقیقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولف </del>دربارۀ اشتباهات فرهنگ‌نویسان پیش از خود و بحث و نقد مفصل در نکات و مباحث دستوری که در مجموع در دوازده آرایش نوشته شده است. دوازده آرایشی که مؤلف در مقدمه ترتیب داده است به شرح ذیل می‌باشد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدایت، فرهنگ انجمن‌آرای ناصری را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست آن که در واقع مقدمه کتاب می‌باشد و سابقۀ فرهنگ‌نویسی به صورت مختصر، تحقیق در واژگان پارسی و عربی و برخی نقدها و تحقیقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلف </ins>دربارۀ اشتباهات فرهنگ‌نویسان پیش از خود و بحث و نقد مفصل در نکات و مباحث دستوری که در مجموع در دوازده آرایش نوشته شده است. دوازده آرایشی که مؤلف در مقدمه ترتیب داده است به شرح ذیل می‌باشد:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آرایش یکم: تحقیق لغات عرب و مولده و متفرقه. آرایش دوم: توضیح بعضی لغات پارسی و عربی و تبدیلات آنها. آرایش سوم: در برخی لغات که صاحبان فرهنگ و برهان در آن اشتباه کرده‌اند. آرایش چهارم: در بیان بعضی اشتباهات در لغات برهان و خطایی که دیگران را دست داده. آرایش پنجم: تحقیق در زبان پارسی و تغییرات آن و صف کلمه و کلام نثر و نظم. آرایش ششم: در بیان حروف تهجی و تحقیقات آن. آرایش هفتم: در بیان تبدیلات هر یک از حروف بیست‌وچهارگانه به حروف دیگر (که به شانزده آیین تقسیم می‌شود). آرایش هشتم: در بیان بعضی فواید در ضمن چند گفتار. آرایش نهم: در بیان شناخت مصدر و علامت آن و بیان اسم مصدر و حروف که دلالت بر معنی مصدر نماید و بیان تصریفات ماضی و مضارع. آرایش دهم: در مصطلحات ضروری علم صرف و نحو. آرایش یازده: در بیان فعل و انواع ساخت‌های آن. آرایش دوازدهم: در بیان اسم.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آرایش یکم: تحقیق لغات عرب و مولده و متفرقه. آرایش دوم: توضیح بعضی لغات پارسی و عربی و تبدیلات آنها. آرایش سوم: در برخی لغات که صاحبان فرهنگ و برهان در آن اشتباه کرده‌اند. آرایش چهارم: در بیان بعضی اشتباهات در لغات برهان و خطایی که دیگران را دست داده. آرایش پنجم: تحقیق در زبان پارسی و تغییرات آن و صف کلمه و کلام نثر و نظم. آرایش ششم: در بیان حروف تهجی و تحقیقات آن. آرایش هفتم: در بیان تبدیلات هر یک از حروف بیست‌وچهارگانه به حروف دیگر (که به شانزده آیین تقسیم می‌شود). آرایش هشتم: در بیان بعضی فواید در ضمن چند گفتار. آرایش نهم: در بیان شناخت مصدر و علامت آن و بیان اسم مصدر و حروف که دلالت بر معنی مصدر نماید و بیان تصریفات ماضی و مضارع. آرایش دهم: در مصطلحات ضروری علم صرف و نحو. آرایش یازده: در بیان فعل و انواع ساخت‌های آن. آرایش دوازدهم: در بیان اسم.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که بخش عمده و اصلی کتاب می‌باشد، دربردارندۀ 24 انجمن است که در آن به واژگان فارسی پرداخته است. بخش سوم: شامل کنایات و استعاره‌های زبان فارسی و عربی است که با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی آمده است. این بخش از فرهنگ در سه بخش نوشته شده است، پیرایش نخست کنایات فقط فارسی و پیرایش دوم درباره کنایاتی که از واژه‌های فارسی و عربی ترکیب یافته است و پیرایش سوم شامل کنایات عربی است که در زبان ادب پارسی کاربرد داشته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که بخش عمده و اصلی کتاب می‌باشد، دربردارندۀ 24 انجمن است که در آن به واژگان فارسی پرداخته است. بخش سوم: شامل کنایات و استعاره‌های زبان فارسی و عربی است که با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی آمده است. این بخش از فرهنگ در سه بخش نوشته شده است، پیرایش نخست کنایات فقط فارسی و پیرایش دوم درباره کنایاتی که از واژه‌های فارسی و عربی ترکیب یافته است و پیرایش سوم شامل کنایات عربی است که در زبان ادب پارسی کاربرد داشته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با نگاه به گذشته با سه نوع فرهنگ به طور کلی روبرو می‌شویم: 1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولفانی </del>که بخشی از کتاب خود را به لغت اختصاص داده‌اند، همچون معیار «جمالی و مفتاح ابواسحاقی» که در چهار بخش عروض، قوافی، بدیع و لغت نوشته شده است. 2. فرهنگ‌هایی که به لغت پرداخته‌اند، ولیکن هیچ شاهد مثال شعری از آثار ادبی ذکر نکرده‌اند. معروف‌ترین این فرهنگ‌ها «برهان قاطع» می‌باشد که در نوع خود ارزش بالایی دارد. 3. مهم‌ترین و با ارزشمندترین نوع که بیشتر فرهنگ‌نویسان در این مقوله جای می‌گیرد، فرهنگ‌هایی هستند که با استناد به اشعار شاعران به تألیف فرهنگ خود پرداخته‌اند. در گذر زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولفان </del>اخیر به تکمیل و نقد آثار فرهنگی پیش از خود پرداخته‌اند و بدین ترتیب در دوران اخیر با فرهنگ‌های لغت مفصلی روبرو هستیم. اوج این فرهنگ‌نویسی را باید در فرهنگ‌هایی چون «جهانگیری»، «سروری»، «فرهنگ رشیدی و انجمن آرا» دید، زیرا این فرهنگ‌ها هم از نظر شمول واژگان، واژه‌های بیشتری نسبت به دیگر فرهنگ‌ها دارند و دیگر اینکه با افق دید وسیع‌تری به نقد فرهنگ‌های پیش از خود پرداخته‌اند و خواننده با خواندن این فرهنگ‌ها، با فضای فرهنگ‌های گذشته آشنا می‌گردد و خود را بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌ها می‌بیند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با نگاه به گذشته با سه نوع فرهنگ به طور کلی روبرو می‌شویم: 1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلفانی </ins>که بخشی از کتاب خود را به لغت اختصاص داده‌اند، همچون معیار «جمالی و مفتاح ابواسحاقی» که در چهار بخش عروض، قوافی، بدیع و لغت نوشته شده است. 2. فرهنگ‌هایی که به لغت پرداخته‌اند، ولیکن هیچ شاهد مثال شعری از آثار ادبی ذکر نکرده‌اند. معروف‌ترین این فرهنگ‌ها «برهان قاطع» می‌باشد که در نوع خود ارزش بالایی دارد. 3. مهم‌ترین و با ارزشمندترین نوع که بیشتر فرهنگ‌نویسان در این مقوله جای می‌گیرد، فرهنگ‌هایی هستند که با استناد به اشعار شاعران به تألیف فرهنگ خود پرداخته‌اند. در گذر زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلفان </ins>اخیر به تکمیل و نقد آثار فرهنگی پیش از خود پرداخته‌اند و بدین ترتیب در دوران اخیر با فرهنگ‌های لغت مفصلی روبرو هستیم. اوج این فرهنگ‌نویسی را باید در فرهنگ‌هایی چون «جهانگیری»، «سروری»، «فرهنگ رشیدی و انجمن آرا» دید، زیرا این فرهنگ‌ها هم از نظر شمول واژگان، واژه‌های بیشتری نسبت به دیگر فرهنگ‌ها دارند و دیگر اینکه با افق دید وسیع‌تری به نقد فرهنگ‌های پیش از خود پرداخته‌اند و خواننده با خواندن این فرهنگ‌ها، با فضای فرهنگ‌های گذشته آشنا می‌گردد و خود را بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌ها می‌بیند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولفان </del>پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولف </del>«فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلفان </ins>پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلف </ins>«فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و تألیف فرهنگ دخیل است.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و تألیف فرهنگ دخیل است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولفان </del>به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤلفان </ins>به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-804294:rev-807010 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=804294&oldid=prev 2025-10-29T07:44:08Z

<p>جایگزینی متن - &#039;AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE&#039; به &#039;AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1397  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1397  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>.....AUTOMATIONCODE</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =7ـ983ـ426ـ964ـ978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =7ـ983ـ426ـ964ـ978</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-787558:rev-804294 --> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=787558&oldid=prev 2025-06-25T22:16:24Z

<p>جایگزینی متن - &#039;تالیف&#039; به &#039;تألیف&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۱:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که بخش عمده و اصلی کتاب می‌باشد، دربردارندۀ 24 انجمن است که در آن به واژگان فارسی پرداخته است. بخش سوم: شامل کنایات و استعاره‌های زبان فارسی و عربی است که با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی آمده است. این بخش از فرهنگ در سه بخش نوشته شده است، پیرایش نخست کنایات فقط فارسی و پیرایش دوم درباره کنایاتی که از واژه‌های فارسی و عربی ترکیب یافته است و پیرایش سوم شامل کنایات عربی است که در زبان ادب پارسی کاربرد داشته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که بخش عمده و اصلی کتاب می‌باشد، دربردارندۀ 24 انجمن است که در آن به واژگان فارسی پرداخته است. بخش سوم: شامل کنایات و استعاره‌های زبان فارسی و عربی است که با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی آمده است. این بخش از فرهنگ در سه بخش نوشته شده است، پیرایش نخست کنایات فقط فارسی و پیرایش دوم درباره کنایاتی که از واژه‌های فارسی و عربی ترکیب یافته است و پیرایش سوم شامل کنایات عربی است که در زبان ادب پارسی کاربرد داشته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با نگاه به گذشته با سه نوع فرهنگ به طور کلی روبرو می‌شویم: 1. مولفانی که بخشی از کتاب خود را به لغت اختصاص داده‌اند، همچون معیار «جمالی و مفتاح ابواسحاقی» که در چهار بخش عروض، قوافی، بدیع و لغت نوشته شده است. 2. فرهنگ‌هایی که به لغت پرداخته‌اند، ولیکن هیچ شاهد مثال شعری از آثار ادبی ذکر نکرده‌اند. معروف‌ترین این فرهنگ‌ها «برهان قاطع» می‌باشد که در نوع خود ارزش بالایی دارد. 3. مهم‌ترین و با ارزشمندترین نوع که بیشتر فرهنگ‌نویسان در این مقوله جای می‌گیرد، فرهنگ‌هایی هستند که با استناد به اشعار شاعران به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تالیف </del>فرهنگ خود پرداخته‌اند. در گذر زمان مولفان اخیر به تکمیل و نقد آثار فرهنگی پیش از خود پرداخته‌اند و بدین ترتیب در دوران اخیر با فرهنگ‌های لغت مفصلی روبرو هستیم. اوج این فرهنگ‌نویسی را باید در فرهنگ‌هایی چون «جهانگیری»، «سروری»، «فرهنگ رشیدی و انجمن آرا» دید، زیرا این فرهنگ‌ها هم از نظر شمول واژگان، واژه‌های بیشتری نسبت به دیگر فرهنگ‌ها دارند و دیگر اینکه با افق دید وسیع‌تری به نقد فرهنگ‌های پیش از خود پرداخته‌اند و خواننده با خواندن این فرهنگ‌ها، با فضای فرهنگ‌های گذشته آشنا می‌گردد و خود را بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌ها می‌بیند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با نگاه به گذشته با سه نوع فرهنگ به طور کلی روبرو می‌شویم: 1. مولفانی که بخشی از کتاب خود را به لغت اختصاص داده‌اند، همچون معیار «جمالی و مفتاح ابواسحاقی» که در چهار بخش عروض، قوافی، بدیع و لغت نوشته شده است. 2. فرهنگ‌هایی که به لغت پرداخته‌اند، ولیکن هیچ شاهد مثال شعری از آثار ادبی ذکر نکرده‌اند. معروف‌ترین این فرهنگ‌ها «برهان قاطع» می‌باشد که در نوع خود ارزش بالایی دارد. 3. مهم‌ترین و با ارزشمندترین نوع که بیشتر فرهنگ‌نویسان در این مقوله جای می‌گیرد، فرهنگ‌هایی هستند که با استناد به اشعار شاعران به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیف </ins>فرهنگ خود پرداخته‌اند. در گذر زمان مولفان اخیر به تکمیل و نقد آثار فرهنگی پیش از خود پرداخته‌اند و بدین ترتیب در دوران اخیر با فرهنگ‌های لغت مفصلی روبرو هستیم. اوج این فرهنگ‌نویسی را باید در فرهنگ‌هایی چون «جهانگیری»، «سروری»، «فرهنگ رشیدی و انجمن آرا» دید، زیرا این فرهنگ‌ها هم از نظر شمول واژگان، واژه‌های بیشتری نسبت به دیگر فرهنگ‌ها دارند و دیگر اینکه با افق دید وسیع‌تری به نقد فرهنگ‌های پیش از خود پرداخته‌اند و خواننده با خواندن این فرهنگ‌ها، با فضای فرهنگ‌های گذشته آشنا می‌گردد و خود را بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌ها می‌بیند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای مولفان پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به مولف «فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر [[هدایت، رضاقلی|رضاقلی خان هدایت]] معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای مولفان پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به مولف «فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تالیف </del>فرهنگ دخیل است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تألیف </ins>فرهنگ دخیل است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها مولفان به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها مولفان به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775945:rev-787558 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=775945&oldid=prev 2025-03-03T21:11:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‏</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PIR ۲۹۵۲/ه۴ف۴۰۲۲‬م‏</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی -- واژه‌ نامه‌ ها</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">خط ۵۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فرهنگ انجمن آرای ناصری]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اسفند) باقی زاده]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(اسفند) باقی زاده]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1403</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775944:rev-775945 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=775944&oldid=prev 2025-03-03T21:08:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصری''' تألیف رضاقلی‌خان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدایت، </del>با تصحیح انتقادی دکتر بهمن افشاری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آقاجری؛ </del>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه فرهنگ‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروری، جهانگیری، رشیدی، </del>برهان قاطع و برهان جامع نوشته شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصری''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هدایت، رضاقلی|</ins>رضاقلی‌خان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدایت]]، </ins>با تصحیح انتقادی دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[افشاری آقاجری، بهمن|</ins>بهمن افشاری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آقاجری]]؛ </ins>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری|جهانگیری]]، [[فرهنگ رشیدی|رشیدی]]، [[</ins>برهان قاطع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>برهان جامع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوشته شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه فرهنگ‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروری، جهانگیری، رشیدی، </del>برهان قاطع و برهان جامع نوشته شده است. این فرهنگ که تقلید و اقتباس گونه‌هایی از فرهنگ جهانگیری و امثال آن است، دنباله‌رو فرهنگ‌هایی چون برهان قاطع و فرهنگ رشیدی می‌باشد و در برخی موارد عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. لیکن باید گفت که در صحت و اعتبار به پای فرهنگ برهان قاطع نمی‌رسد. البته این شیوۀ پیروی و تقلیدگویی بعدها در فرهنگ آنندراج نیز دیده می‌شود، به گونه‌ای که بسیاری از نقدها و اشعار رضاقلی خان هدایت را عیناً آورده است و همین ابیات او و نقدهای مولف انجمن‌آرا به نام آنندراج وارد لغتنامه شده است. برای مثال می‌توان واژه‌هایی چون «زبر تنگ، خزان، خشگل» و بسیاری واژه‌های دیگر به لغتنامه رجوع کرد که به نام آنندراج در لغتنامه ضبط شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری|جهانگیری]]، [[فرهنگ رشیدی|رشیدی]]، [[</ins>برهان قاطع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>برهان جامع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوشته شده است. این فرهنگ که تقلید و اقتباس گونه‌هایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ جهانگیری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و امثال آن است، دنباله‌رو فرهنگ‌هایی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>برهان قاطع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ رشیدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌باشد و در برخی موارد عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. لیکن باید گفت که در صحت و اعتبار به پای فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>برهان قاطع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نمی‌رسد. البته این شیوۀ پیروی و تقلیدگویی بعدها در فرهنگ آنندراج نیز دیده می‌شود، به گونه‌ای که بسیاری از نقدها و اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هدایت، رضاقلی|</ins>رضاقلی خان هدایت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را عیناً آورده است و همین ابیات او و نقدهای مولف انجمن‌آرا به نام آنندراج وارد لغتنامه شده است. برای مثال می‌توان واژه‌هایی چون «زبر تنگ، خزان، خشگل» و بسیاری واژه‌های دیگر به لغتنامه رجوع کرد که به نام آنندراج در لغتنامه ضبط شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدایت، فرهنگ انجمن‌آرای ناصری را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست آن که در واقع مقدمه کتاب می‌باشد و سابقۀ فرهنگ‌نویسی به صورت مختصر، تحقیق در واژگان پارسی و عربی و برخی نقدها و تحقیقات مولف دربارۀ اشتباهات فرهنگ‌نویسان پیش از خود و بحث و نقد مفصل در نکات و مباحث دستوری که در مجموع در دوازده آرایش نوشته شده است. دوازده آرایشی که مؤلف در مقدمه ترتیب داده است به شرح ذیل می‌باشد:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هدایت، فرهنگ انجمن‌آرای ناصری را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست آن که در واقع مقدمه کتاب می‌باشد و سابقۀ فرهنگ‌نویسی به صورت مختصر، تحقیق در واژگان پارسی و عربی و برخی نقدها و تحقیقات مولف دربارۀ اشتباهات فرهنگ‌نویسان پیش از خود و بحث و نقد مفصل در نکات و مباحث دستوری که در مجموع در دوازده آرایش نوشته شده است. دوازده آرایشی که مؤلف در مقدمه ترتیب داده است به شرح ذیل می‌باشد:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر رضاقلی خان هدایت معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای مولفان پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به مولف «فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هدایت، رضاقلی|</ins>رضاقلی خان هدایت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای مولفان پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به مولف «فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و تالیف فرهنگ دخیل است.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و تالیف فرهنگ دخیل است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها مولفان به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها مولفان به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775943:rev-775944 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=775943&oldid=prev 2025-03-03T21:04:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[هدایت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضاقلی‌خان</del>]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[هدایت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضاقلی</ins>]] (نویسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[افشاری آقاجری، بهمن]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[افشاری آقاجری، بهمن]] (مصحح)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-775841:rev-775943 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C&diff=775841&oldid=prev 2025-03-02T14:51:03Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصریJ1.jpg | عنوان =تصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصری | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%8C_%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="هدایت، رضاقلی‌خان (صفحه وجود ندارد)">هدایت، رضاقلی‌خان</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="افشاری آقاجری، بهمن (صفحه وجود ندارد)">افشاری آقاجری، بهمن</a> (مصحح) |زبان |...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NURتصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصریJ1.jpg<br /> | عنوان =تصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصری<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[هدایت، رضاقلی‌خان]] (نویسنده)<br /> [[افشاری آقاجری، بهمن]] (مصحح)<br /> |زبان <br /> | زبان =<br /> | کد کنگره =‏<br /> | موضوع =<br /> |ناشر <br /> | ناشر =پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی <br /> | مکان نشر =تهران<br /> | سال نشر =1397 <br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =<br /> | شابک =7ـ983ـ426ـ964ـ978<br /> | تعداد جلد =<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> '''تصحیح انتقادی فرهنگ فارسی انجمن‌آرای ناصری''' تألیف رضاقلی‌خان هدایت، با تصحیح انتقادی دکتر بهمن افشاری آقاجری؛ انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه فرهنگ‌ سروری، جهانگیری، رشیدی، برهان قاطع و برهان جامع نوشته شده است.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> انجمن‌آرای ناصری فرهنگی است که براساس لغات فرهنگ‌های متقدم خاصه فرهنگ‌ سروری، جهانگیری، رشیدی، برهان قاطع و برهان جامع نوشته شده است. این فرهنگ که تقلید و اقتباس گونه‌هایی از فرهنگ جهانگیری و امثال آن است، دنباله‌رو فرهنگ‌هایی چون برهان قاطع و فرهنگ رشیدی می‌باشد و در برخی موارد عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. لیکن باید گفت که در صحت و اعتبار به پای فرهنگ برهان قاطع نمی‌رسد. البته این شیوۀ پیروی و تقلیدگویی بعدها در فرهنگ آنندراج نیز دیده می‌شود، به گونه‌ای که بسیاری از نقدها و اشعار رضاقلی خان هدایت را عیناً آورده است و همین ابیات او و نقدهای مولف انجمن‌آرا به نام آنندراج وارد لغتنامه شده است. برای مثال می‌توان واژه‌هایی چون «زبر تنگ، خزان، خشگل» و بسیاری واژه‌های دیگر به لغتنامه رجوع کرد که به نام آنندراج در لغتنامه ضبط شده است.<br /> <br /> هدایت، فرهنگ انجمن‌آرای ناصری را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست آن که در واقع مقدمه کتاب می‌باشد و سابقۀ فرهنگ‌نویسی به صورت مختصر، تحقیق در واژگان پارسی و عربی و برخی نقدها و تحقیقات مولف دربارۀ اشتباهات فرهنگ‌نویسان پیش از خود و بحث و نقد مفصل در نکات و مباحث دستوری که در مجموع در دوازده آرایش نوشته شده است. دوازده آرایشی که مؤلف در مقدمه ترتیب داده است به شرح ذیل می‌باشد:<br /> <br /> آرایش یکم: تحقیق لغات عرب و مولده و متفرقه. آرایش دوم: توضیح بعضی لغات پارسی و عربی و تبدیلات آنها. آرایش سوم: در برخی لغات که صاحبان فرهنگ و برهان در آن اشتباه کرده‌اند. آرایش چهارم: در بیان بعضی اشتباهات در لغات برهان و خطایی که دیگران را دست داده. آرایش پنجم: تحقیق در زبان پارسی و تغییرات آن و صف کلمه و کلام نثر و نظم. آرایش ششم: در بیان حروف تهجی و تحقیقات آن. آرایش هفتم: در بیان تبدیلات هر یک از حروف بیست‌وچهارگانه به حروف دیگر (که به شانزده آیین تقسیم می‌شود). آرایش هشتم: در بیان بعضی فواید در ضمن چند گفتار. آرایش نهم: در بیان شناخت مصدر و علامت آن و بیان اسم مصدر و حروف که دلالت بر معنی مصدر نماید و بیان تصریفات ماضی و مضارع. آرایش دهم: در مصطلحات ضروری علم صرف و نحو. آرایش یازده: در بیان فعل و انواع ساخت‌های آن. آرایش دوازدهم: در بیان اسم.<br /> <br /> مؤلف در تدوین مباحث دستوری از منابعی استفاده کرده است، از جملۀ این منابع تحقیق القوانین حاجی محی‌الدین که به سال 1262ه.ق در هند نوشته شده و مؤلف حدود دو‌سوم مباحث دستوری فرهنگش را از این کتاب گرفته است و علاوه بر آن از برهان قاطع نیز بهره برده است؛ به گونه‌ای که بسیاری از مطالب دستوری برهان قاطع خلف تبریزی در این فرهنگ موجود است. از مآخذ دیگری که مورد استفادۀ رضاقلی‌خان هدایت بوده، شرفنامه منیری است که شباهت‌هایی بین مطالب انجمن‌آرا و مباحث دستوری این کتاب دیده می‌شود. علی‌رغم شرح و بسطی که هدایت در مقدمه دربارۀ مباحث دستوری و نقد فرهنگ‌های پیش از خود دارد، دربارۀ شیوۀ کار و ترتیب واژه‌ها اشاره‌ای نکرده است.<br /> <br /> بخش دوم که بخش عمده و اصلی کتاب می‌باشد، دربردارندۀ 24 انجمن است که در آن به واژگان فارسی پرداخته است. بخش سوم: شامل کنایات و استعاره‌های زبان فارسی و عربی است که با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی آمده است. این بخش از فرهنگ در سه بخش نوشته شده است، پیرایش نخست کنایات فقط فارسی و پیرایش دوم درباره کنایاتی که از واژه‌های فارسی و عربی ترکیب یافته است و پیرایش سوم شامل کنایات عربی است که در زبان ادب پارسی کاربرد داشته است.<br /> <br /> با نگاه به گذشته با سه نوع فرهنگ به طور کلی روبرو می‌شویم: 1. مولفانی که بخشی از کتاب خود را به لغت اختصاص داده‌اند، همچون معیار «جمالی و مفتاح ابواسحاقی» که در چهار بخش عروض، قوافی، بدیع و لغت نوشته شده است. 2. فرهنگ‌هایی که به لغت پرداخته‌اند، ولیکن هیچ شاهد مثال شعری از آثار ادبی ذکر نکرده‌اند. معروف‌ترین این فرهنگ‌ها «برهان قاطع» می‌باشد که در نوع خود ارزش بالایی دارد. 3. مهم‌ترین و با ارزشمندترین نوع که بیشتر فرهنگ‌نویسان در این مقوله جای می‌گیرد، فرهنگ‌هایی هستند که با استناد به اشعار شاعران به تالیف فرهنگ خود پرداخته‌اند. در گذر زمان مولفان اخیر به تکمیل و نقد آثار فرهنگی پیش از خود پرداخته‌اند و بدین ترتیب در دوران اخیر با فرهنگ‌های لغت مفصلی روبرو هستیم. اوج این فرهنگ‌نویسی را باید در فرهنگ‌هایی چون «جهانگیری»، «سروری»، «فرهنگ رشیدی و انجمن آرا» دید، زیرا این فرهنگ‌ها هم از نظر شمول واژگان، واژه‌های بیشتری نسبت به دیگر فرهنگ‌ها دارند و دیگر اینکه با افق دید وسیع‌تری به نقد فرهنگ‌های پیش از خود پرداخته‌اند و خواننده با خواندن این فرهنگ‌ها، با فضای فرهنگ‌های گذشته آشنا می‌گردد و خود را بی‌نیاز از دیگر فرهنگ‌ها می‌بیند.<br /> <br /> متاسفانه وجود اختلاف نسخ گوناگون در دیوان شاعران، فرهنگ‌نویسان در برخی موارد به اشتباه افکنده و با نوشتن شاهد مثال‌های شعری نادرست، برخی واژه‌های نادرست با مثال‌های اشتباه در فرهنگ‌ها و زبان ساخته شده است؛ به عنوان مثال تردیدی نیست، ده‌ها هزار غلط و خرده‌ای که در لغت‌نامه دهخدا وجود دارد به همین مقوله نیز باز می‌گردد که علامه به همراه همکارانش از فرهنگ‌ها با امکانات ناچیز آن زمان به نقل پرداخته‌اند. البته در نگاه دیگر همین فرهنگ‌ها بهترین منبع و ابزار برای مصحح در تصحیح دیوان شاعران در برخی ابیات بوده است. خوشبختانه تصحیحات عالمانه استادان امروز در دیوان شاعران، فضا را برای مصحح فرهنگ هموارتر کرده است تا بهتر و دقیق‌تر اشتباهات و نگاه‌های متفاوت فرهنگ‌نویسان را در اختیار خواننده قرار دهد.<br /> <br /> این فرهنگ اثر رضاقلی خان هدایت معروف به لله‌باشی شاعر و محقق و نابغه دوره قاجاری، منبع ارزشمندی برای بررسی نقدهای مولفان پیش از او و داوری‌های این نویسنده درباره فرهنگ‌های پیش از خود است. متاسفانه بسیاری از نکات این فرهنگ از نگاه فرهنگ‌نویسان و لغت‌نامه دورمانده است یا به مولف «فرهنگ آنندراج» نسبت داده شده است.<br /> <br /> تردیدی نیست که امروزه فرهنگ‌نویسی خود یک شاخه جداگانه علمی به شمار می‌رود و فرهنگ‌نویسان بایستی با مباحث زبان‌شناختی و ادبیات قدیم آشنایی دقیق داشته باشند و هنوز برای رسیدن به یک دیدگاه جامع بین فرهنگ‌نویسان زمان لازم است و متأسفانه همچنان سلیقه‌های شخصی در کار تصحیح و تالیف فرهنگ دخیل است. <br /> <br /> با تمام این مشکلات باید اذعان کرد که در تصحیح این فرهنگ سعی شده تصحیحی متفاوت با کار مصححان قدیم صورت گیرد و از جمله این کارها استفاده از دقیق‌ترین منابع مورد تایید و وثوق استادان فرهنگ و ادب پارسی است. همچنین، بیش از ده هزار شاهد مثال شعری از متون نظم و نثر برای واژه‌ها، جدا از واژه‌های در متن کتاب در پانوشت براساس معتبرترین تصحیح‌ها آورده شده تا خواننده منبع غنی‌تری از مثال‌های شعری برای آشنایی با گنجینه واژه‌های فارسی داشته باشد. دیگر آنکه در فرهنگ‌ها در معنی برخی واژ‌ها مولفان به دلیل ناآشنایی با زبان باستان به خرافات و باور عامه روی می‌آوردند که «انجمن آرا» نیز این مقوله مستثنی نبوده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/3744 پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(اسفند) باقی زاده]] <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>

Hbaghizadeh