https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86تشیع و قدرت در ایران - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T18:52:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=813920&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''2026-01-08T21:30:40Z<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =BP ۲۳۹/ک۵ت۵ ۱۳۷۹ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =BP ۲۳۹/ک۵ت۵ ۱۳۷۹ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = شیعه,شیعه امامیه,اسلام, -- تاریخ, -- تاریخ, -- تاریخ, -- ایران, -- ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = شیعه,شیعه امامیه,اسلام, -- تاریخ, -- تاریخ, -- تاریخ, -- ایران, -- ایران</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=807921&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷2025-11-27T16:17:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">BP ۲۳۹/ک۵ت۵ ۱۳۷۹ </ins> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیعه,شیعه امامیه,اسلام, -- تاریخ, -- تاریخ, -- تاریخ, -- ایران, -- ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = الاتحاد العالمي لعلماء المسلمین. لجنة التألیف و الترجمة</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = الاتحاد العالمي لعلماء المسلمین. لجنة التألیف و الترجمة</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l58">خط ۵۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اسلام، عرفان، غیره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فرق اسلامی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: فرق شیعه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-807920:rev-807921 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=807920&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۵2025-11-27T16:15:52Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تشیع و قدرت در ایران'''، اثر [[بهزاد کشاورزی]] (معاصر)، پژوهشگر تاریخ و جامعهشناسی سیاسی که به بررسی تاریخی و تحلیلی رابطه قدرت و مذهب تشیع در ایران، از زمان تشکیل سلسله صفویه تا آستانه انقلاب ۱۳۵۷ش میپردازد و هدف اصلی آن ردیابی ریشههای ظهور قدرت روحانیت شیعه و نقش آنها در ساختار سیاسی ایران است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تشیع و قدرت در ایران'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشاورزی، بهزاد|</ins>بهزاد کشاورزی]] (معاصر)، پژوهشگر تاریخ و جامعهشناسی سیاسی که به بررسی تاریخی و تحلیلی رابطه قدرت و مذهب تشیع در ایران، از زمان تشکیل سلسله صفویه تا آستانه انقلاب ۱۳۵۷ش میپردازد و هدف اصلی آن ردیابی ریشههای ظهور قدرت روحانیت شیعه و نقش آنها در ساختار سیاسی ایران است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم: دوران فترت دوران فترت به فاصله سقوط صفویه و برآمدن قاجاریه اشاره دارد. این بخش خلاصه حادثه حمله افغان و وضعیت روحانیت شیعه در زمان فترت را در بر میگیرد. همچنین، مهاجمان افغان و روحانیت شیعه، ماجرای نادرشاه و روحانیت شیعه، و جایگاه روحانیت شیعه در زمان زندیه (کریمخان زند) موردمطالعه قرار میگیرد. در این دوره، با تضعیف حکومت مرکزی، روحانیت توانست قدرت و نفوذ خود را در امور اجتماعی و سیاسی افزایش دهد<ref>همان، ص117- 132</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم: دوران فترت دوران فترت به فاصله سقوط صفویه و برآمدن قاجاریه اشاره دارد. این بخش خلاصه حادثه حمله افغان و وضعیت روحانیت شیعه در زمان فترت را در بر میگیرد. همچنین، مهاجمان افغان و روحانیت شیعه، ماجرای نادرشاه و روحانیت شیعه، و جایگاه روحانیت شیعه در زمان زندیه (کریمخان زند) موردمطالعه قرار میگیرد. در این دوره، با تضعیف حکومت مرکزی، روحانیت توانست قدرت و نفوذ خود را در امور اجتماعی و سیاسی افزایش دهد<ref>همان، ص117- 132</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم: قاجاریه تا سلطنت ناصرالدینشاه این بخش به دوران قاجاریه تا ناصرالدینشاه میپردازد و چگونگی تداوم نقش روحانیت در این دوره را بررسی میکند. پیدایش سلسله قاجار، رابطه آقا محمد خان قاجار با روحانیت، و نقش روحانیت در زمان فتحعلیشاه و جنگهای ایران و روس (مانند مسئله جنگهای تبریز و گریبایدوف) شرح داده میشود. در ادامه، رقابت بین روحانیت شیعه و تصوف، و سپس جریان باب و ظهور شیخ احمد احسائی و بابیگری و تقابل فرقههای بابیه و روحانیت شیعه بررسی میگردد<ref>همان، ص134- 205</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم: قاجاریه تا سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدینشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این بخش به دوران قاجاریه تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدینشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میپردازد و چگونگی تداوم نقش روحانیت در این دوره را بررسی میکند. پیدایش سلسله قاجار، رابطه آقا محمد خان قاجار با روحانیت، و نقش روحانیت در زمان فتحعلیشاه و جنگهای ایران و روس (مانند مسئله جنگهای تبریز و گریبایدوف) شرح داده میشود. در ادامه، رقابت بین روحانیت شیعه و تصوف، و سپس جریان باب و ظهور شیخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[احسائی، احمد بن زینالدین|</ins>احمد احسائی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بابیگری و تقابل فرقههای بابیه و روحانیت شیعه بررسی میگردد<ref>همان، ص134- 205</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش پنجم: ناصرالدینشاه و روحانیت؛ بخش پایانی کتاب، روابط بین ناصرالدینشاه و روحانیت را تشریح میکند. این بخش شامل بررسی نقش روحانیت در دوره صدارت امیرکبیر و اصلاحات قضایی او، موقعیت روحانیت پس از سقوط میرزا آقاخان نوری، و پیدایش اندیشههای نو در ایران و موقعیت روحانیت است. همچنین، نقش میرزا حسینخان مشیرالدوله (سپهسالار) و روحانیت، قدرت روحانیت در دوران پس از مشیرالدوله، و فعالیتهای افرادی چون میرزا ملکم خان و سید جمالالدین اسدآبادی موردتوجه قرار میگیرد. در نهایت، به انقلاب تنباکو و نقش علما در پیروزی آن پرداخته میشود<ref>همان، ص207- 346</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش پنجم: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدینشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روحانیت؛ بخش پایانی کتاب، روابط بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدینشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و روحانیت را تشریح میکند. این بخش شامل بررسی نقش روحانیت در دوره صدارت امیرکبیر و اصلاحات قضایی او، موقعیت روحانیت پس از سقوط میرزا آقاخان نوری، و پیدایش اندیشههای نو در ایران و موقعیت روحانیت است. همچنین، نقش میرزا حسینخان مشیرالدوله (سپهسالار) و روحانیت، قدرت روحانیت در دوران پس از مشیرالدوله، و فعالیتهای افرادی چون میرزا ملکم خان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسدآبادی، سید جمالالدین|</ins>سید جمالالدین اسدآبادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>موردتوجه قرار میگیرد. در نهایت، به انقلاب تنباکو و نقش علما در پیروزی آن پرداخته میشود<ref>همان، ص207- 346</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-807110:rev-807920 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=807110&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115212J1.jpg | عنوان = تشیع و قدرت در ایران | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = کشاورزی، بهزاد (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر = الاتحاد العالمي لعلماء المسلمین. لجنة التأ...» ایجاد کرد2025-11-15T07:37:49Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR115212J1.jpg | عنوان = تشیع و قدرت در ایران | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D8%A8%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="کشاورزی، بهزاد (صفحه وجود ندارد)">کشاورزی، بهزاد</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر = الاتحاد العالمي لعلماء المسلمین. لجنة التأ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR115212J1.jpg<br />
| عنوان = تشیع و قدرت در ایران<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[کشاورزی، بهزاد]] (نويسنده)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = <br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر = الاتحاد العالمي لعلماء المسلمین. لجنة التألیف و الترجمة<br />
| مکان نشر = فرانسه - پاریس<br />
| سال نشر = 1379ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE115212AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 115212<br />
| کتابخوان همراه نور = 115212<br />
| کد پدیدآور = 91140<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''تشیع و قدرت در ایران'''، اثر [[بهزاد کشاورزی]] (معاصر)، پژوهشگر تاریخ و جامعهشناسی سیاسی که به بررسی تاریخی و تحلیلی رابطه قدرت و مذهب تشیع در ایران، از زمان تشکیل سلسله صفویه تا آستانه انقلاب ۱۳۵۷ش میپردازد و هدف اصلی آن ردیابی ریشههای ظهور قدرت روحانیت شیعه و نقش آنها در ساختار سیاسی ایران است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب شامل پنج بخش اصلی است که هر بخش به چندین فصل فرعی تقسیم شده است، و از پیشگفتار و فهرست مطالب نیز برخوردار است.<br />
<br />
==سبک نگارش==<br />
شیوه نگارش کتاب:<br />
<br />
#تحقیقی و تحلیلی است و نویسنده سعی کرده است برای بررسی موضوع، از منابع و اسناد تاریخی موجود، بهویژه نوشتههایی که از دوره صفوی باقیماندهاند، استفاده کند؛<br />
<br />
#هدف نویسنده صرفاً بیان مطالب تاریخی نیست، بلکه بررسی و تحقیق برای شناخت علل و عوامل ریشهای قدرتگیری تشیع است که این امر مستلزم تحلیل پدیدههای اجتماعی و سیاسی است<ref>ر.ک: پیشگفتار، ص1-6</ref>.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
بخش اول: شیعه صفوی و پیدایش آن: این بخش به ریشههای شکلگیری شیعه صفوی میپردازد. ابتدا، عوامل گسترش تشیع صفوی، پیشینه تاریخی قزلباشان، نقش غلامان و مهاجمان ترک (غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان) و موقعیت آناتولی بهعنوان پناهگاه ترکان فراری بررسی میشود. در ادامه، اعتقادات مذهبی قزلباشان، عوامل انتخاب مذهب شیعه توسط آنها (اعم از عوامل زمانی، تاریخی، مذهبی و سیاسی)، و سیاست تقیه و نفوذ و پیروزی شیعه شرح داده میشود. نهایتاً، این بخش به چگونگی تبدیلشدن شیوخ اردبیل (شیخ صفی تا شیخ ابراهیم و شیخ حیدر) به قدرتهای سیاسی و نظامی، و تلاش اسماعیل برای کسب قدرت و استقرار تشیع در ایران میپردازد<ref>همان، ص7- 63</ref>.<br />
<br />
بخش دوم: روحانیت شیعه و شیعه صفوی: این بخش بر نقش روحانیت شیعه و چگونگی تحولات ایدئولوژیک که به قدرتگیری آنها انجامید، تمرکز دارد. ابتدا، عامل ایدئولوژیکی کسب قدرت توسط روحانیت شیعه (مانند جدال اخباری و اصولی) و نقش اجتهاد بهعنوان وسیلهای برای تقویت قدرت علمای اصولی بررسی میشود. سپس، سلسلهمراتب روحانیت شیعه در دوران صفویه، شامل مناصبی چون ملاباشی و صدرالشریعه، شرح داده شده و نقش آنها در امور مذهبی، قضایی و اداری تبیین میگردد. در ادامه، ارتباط سلاطین صفوی (از شاه اسماعیل تا شاه سلطان حسین) با روحانیت شیعه و نحوه حمایت پادشاهان از علما و نفوذ روحانیون در دربار و جامعه بررسی میشود<ref>همان، ص65- 115</ref>.<br />
<br />
بخش سوم: دوران فترت دوران فترت به فاصله سقوط صفویه و برآمدن قاجاریه اشاره دارد. این بخش خلاصه حادثه حمله افغان و وضعیت روحانیت شیعه در زمان فترت را در بر میگیرد. همچنین، مهاجمان افغان و روحانیت شیعه، ماجرای نادرشاه و روحانیت شیعه، و جایگاه روحانیت شیعه در زمان زندیه (کریمخان زند) موردمطالعه قرار میگیرد. در این دوره، با تضعیف حکومت مرکزی، روحانیت توانست قدرت و نفوذ خود را در امور اجتماعی و سیاسی افزایش دهد<ref>همان، ص117- 132</ref>.<br />
<br />
بخش چهارم: قاجاریه تا سلطنت ناصرالدینشاه این بخش به دوران قاجاریه تا ناصرالدینشاه میپردازد و چگونگی تداوم نقش روحانیت در این دوره را بررسی میکند. پیدایش سلسله قاجار، رابطه آقا محمد خان قاجار با روحانیت، و نقش روحانیت در زمان فتحعلیشاه و جنگهای ایران و روس (مانند مسئله جنگهای تبریز و گریبایدوف) شرح داده میشود. در ادامه، رقابت بین روحانیت شیعه و تصوف، و سپس جریان باب و ظهور شیخ احمد احسائی و بابیگری و تقابل فرقههای بابیه و روحانیت شیعه بررسی میگردد<ref>همان، ص134- 205</ref>.<br />
<br />
بخش پنجم: ناصرالدینشاه و روحانیت؛ بخش پایانی کتاب، روابط بین ناصرالدینشاه و روحانیت را تشریح میکند. این بخش شامل بررسی نقش روحانیت در دوره صدارت امیرکبیر و اصلاحات قضایی او، موقعیت روحانیت پس از سقوط میرزا آقاخان نوری، و پیدایش اندیشههای نو در ایران و موقعیت روحانیت است. همچنین، نقش میرزا حسینخان مشیرالدوله (سپهسالار) و روحانیت، قدرت روحانیت در دوران پس از مشیرالدوله، و فعالیتهای افرادی چون میرزا ملکم خان و سید جمالالدین اسدآبادی موردتوجه قرار میگیرد. در نهایت، به انقلاب تنباکو و نقش علما در پیروزی آن پرداخته میشود<ref>همان، ص207- 346</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آبان 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آبان 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>A-esmaeili