https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%28%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%29ترجمۀ تاریخ یمینی (اهری) - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-28T00:01:48Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=806062&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - 'فارسي' به 'فارسی'2025-11-06T06:10:19Z<p>جایگزینی متن - 'فارسي' به 'فارسی'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دوستي، حسين]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دوستي، حسين]] (محقق)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =1399 2041ت2ع / 770 DSR </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =1399 2041ت2ع / 770 DSR </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ايران - تاريخ - غزنويان، 351 - 582ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ايران - تاريخ - غزنويان، 351 - 582ق.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>- قرن 7ق.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>- قرن 7ق.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ايران - تاريخ - سامانيان، 279 - 389ق.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ايران - تاريخ - سامانيان، 279 - 389ق.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=804532&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'2025-10-29T17:07:16Z<p>جایگزینی متن - 'هـ' به 'ه'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب خود را به درخواست ولیعهد سلطان محمود، امیر جلالالدوله ابواحمد محمد به زبان عربی نوشت تا اهل عراق بهویژه دانشمندان بغداد از آن استفاده نمایند. این کتاب افزون بر جنبۀ تاریخی، از نظر ادبی نیز مهم تلقی شده و عبارات بدیع و ابیات شیوا و نثر مسجع آن در کنار داستانهای دلکش و پندآمیز، آن را در ردیف کتب ارزشمند عرب قرار داده که با ترجمۀ آن به زبان فارسی، در میان کتب ادب فارسی نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب خود را به درخواست ولیعهد سلطان محمود، امیر جلالالدوله ابواحمد محمد به زبان عربی نوشت تا اهل عراق بهویژه دانشمندان بغداد از آن استفاده نمایند. این کتاب افزون بر جنبۀ تاریخی، از نظر ادبی نیز مهم تلقی شده و عبارات بدیع و ابیات شیوا و نثر مسجع آن در کنار داستانهای دلکش و پندآمیز، آن را در ردیف کتب ارزشمند عرب قرار داده که با ترجمۀ آن به زبان فارسی، در میان کتب ادب فارسی نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اولین «ترجمۀ تاریخ یمینی» به زبان فارسی در سال 603 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ</del>.ق. به وسیلۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفادقانی (گلپایگانی) از نویسندگان و مترجمان بنام دورۀ سلجوقی انجام شده است. اما ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. [[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق|عبدالکریم بن محمد صادق اهری]] از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اولین «ترجمۀ تاریخ یمینی» به زبان فارسی در سال 603 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق. به وسیلۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفادقانی (گلپایگانی) از نویسندگان و مترجمان بنام دورۀ سلجوقی انجام شده است. اما ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. [[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق|عبدالکریم بن محمد صادق اهری]] از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترجمۀ تاریخ یمینی» در سال 1261 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هـ</del>.ق. به درخواست بهمن میرزا (فرزند عباس میرزای قاجار) که حاکم آذربایجان بوده، توسط عبدالکریم اهری در مدت سه ماه انجام شده است. اهری در این ترجمه، عبارات و اشعار عربی را به فارسی ترجمه کرده و برخی را نیز بدون اینکه به سیر حوادث خدشهای وارد کند، حذف کرده است. البته جرفادقانی نیز گاهی برخی اشعار عربی را نیاورده و به اصل کتاب عتبی ارجاع داده است؛ اما اشعار موجود در ترجمۀ عتبی ـ بر اساس نظریات دکتر جعفر شعار در مقدمۀ «ترجمۀ تاریخ یمینی» ـ گذشته از چند بیت که از شاهنامۀ فردوسی و گشتاسبنامۀ طوسی است، مابقی شعرها از معین الاسلام علی بن محمد ابی الغیث، مستوفی ابوالقاسم علی بن حسن، وزیر جمالالدین آی ابه الغ باربک است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترجمۀ تاریخ یمینی» در سال 1261 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</ins>.ق. به درخواست بهمن میرزا (فرزند عباس میرزای قاجار) که حاکم آذربایجان بوده، توسط عبدالکریم اهری در مدت سه ماه انجام شده است. اهری در این ترجمه، عبارات و اشعار عربی را به فارسی ترجمه کرده و برخی را نیز بدون اینکه به سیر حوادث خدشهای وارد کند، حذف کرده است. البته جرفادقانی نیز گاهی برخی اشعار عربی را نیاورده و به اصل کتاب عتبی ارجاع داده است؛ اما اشعار موجود در ترجمۀ عتبی ـ بر اساس نظریات دکتر جعفر شعار در مقدمۀ «ترجمۀ تاریخ یمینی» ـ گذشته از چند بیت که از شاهنامۀ فردوسی و گشتاسبنامۀ طوسی است، مابقی شعرها از معین الاسلام علی بن محمد ابی الغیث، مستوفی ابوالقاسم علی بن حسن، وزیر جمالالدین آی ابه الغ باربک است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما اهری گاهی به جای برخی اشعار عربی، ترجمۀ فارسی آن را آورده که احتمالاً سرودۀ خودش میباشد. آثار شعری اهری در رسالههای جهادیۀ او نیز به چشم میخورد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما اهری گاهی به جای برخی اشعار عربی، ترجمۀ فارسی آن را آورده که احتمالاً سرودۀ خودش میباشد. آثار شعری اهری در رسالههای جهادیۀ او نیز به چشم میخورد.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764847:rev-804532 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764847&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2024-12-12T08:15:09Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تاریخ یمینی» کتابی است در شرح وقایع تاریخی از اواخر سامانیان تا زمان سلطان محمود غزنوی. مؤلف کتاب، عمدۀ گزارشات خود را به جنگهای سلطان محمود غزنوی در هندوستان اختصاص داده و از دید جنگهای جهادی در مورد لشکرکشیها و پیروزیهای سلطان محمود، داد سخن داده است. وی در گزارشات تاریخی خود به تاریخ برخی سلسلههای دیگر معاصر سلطان محمود غزنوی نیز پرداخته است؛ از جمله سامانیان، امرای سیستان، آل زیار، سیمجوریان، خانیان، دیلمیان، آل فریغون، غوریان، ملوک غرشستان، خوارزمشاهیان، افغانیان و .... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تاریخ یمینی» کتابی است در شرح وقایع تاریخی از اواخر سامانیان تا زمان سلطان محمود غزنوی. مؤلف کتاب، عمدۀ گزارشات خود را به جنگهای سلطان محمود غزنوی در هندوستان اختصاص داده و از دید جنگهای جهادی در مورد لشکرکشیها و پیروزیهای سلطان محمود، داد سخن داده است. وی در گزارشات تاریخی خود به تاریخ برخی سلسلههای دیگر معاصر سلطان محمود غزنوی نیز پرداخته است؛ از جمله سامانیان، امرای سیستان، آل زیار، سیمجوریان، خانیان، دیلمیان، آل فریغون، غوریان، ملوک غرشستان، خوارزمشاهیان، افغانیان و.....</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف این کتاب مهم تاریخی که به زبان عربی فصیح تألیف شده و از این نظر جزء متون ادب عرب به شمار میرود، مورخ و نویسندۀ برجستۀ ایرانی قرن چهارم و پنجم هجری قمری است به نام [[عتبی، محمد بن عبدالجبار|ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی]] (متوفای 427 قمری). وی از مردی ری بو که در آغاز جوانی به نزد دایی خود در خراسان رفته و تحت تربیت او در علوم ادبیات عرب، فقه، حدیث، کلام و تفسیر قرآن مسلط شد. او پس از مدتی در بخارا به دربار امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور (هفتمین پادشاه سامانی) راه یافت و رئیس برید نیشابور شد. چند سالی هم صاحب دیوان رسائل عمادالدوله ابوعلی محمد بن محمد سیمجور امیر و سپهسالار خراسان شد. وی پس از چندی در غزنین وارد دیوان رسائل ناصرالدین سبکتکین (پدر سلطان محمود غزنوی) گردید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف این کتاب مهم تاریخی که به زبان عربی فصیح تألیف شده و از این نظر جزء متون ادب عرب به شمار میرود، مورخ و نویسندۀ برجستۀ ایرانی قرن چهارم و پنجم هجری قمری است به نام [[عتبی، محمد بن عبدالجبار|ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی]] (متوفای 427 قمری). وی از مردی ری بو که در آغاز جوانی به نزد دایی خود در خراسان رفته و تحت تربیت او در علوم ادبیات عرب، فقه، حدیث، کلام و تفسیر قرآن مسلط شد. او پس از مدتی در بخارا به دربار امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور (هفتمین پادشاه سامانی) راه یافت و رئیس برید نیشابور شد. چند سالی هم صاحب دیوان رسائل عمادالدوله ابوعلی محمد بن محمد سیمجور امیر و سپهسالار خراسان شد. وی پس از چندی در غزنین وارد دیوان رسائل ناصرالدین سبکتکین (پدر سلطان محمود غزنوی) گردید.</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764501&oldid=prevHbaghizadeh در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۸2024-12-08T08:38:53Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l64">خط ۶۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ آسیا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آذر) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آذر) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1403</ins>]]</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764499&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2024-12-08T08:37:34Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابستهها==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابستهها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابستهها}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترجمه تاریخ یمینی]] </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترجمه تاریخ یمینی (نسخه)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آذر) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(آذر) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764495:rev-764499 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764495&oldid=prevHbaghizadeh در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۵2024-12-08T08:35:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترجمۀ تاریخ یمینی''' تألیف ابوالنصر محمد بن عبدالجبار عُتبى (متوفای 427ق)، ترجمه عبدالکریم بن محمدصادق اهری (نگاشته در سال 1261ق)، ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترجمۀ تاریخ یمینی''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عتبی، محمد بن عبدالجبار|</ins>ابوالنصر محمد بن عبدالجبار عُتبى<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفای 427ق)، ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق|</ins>عبدالکریم بن محمدصادق اهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(نگاشته در سال 1261ق)، ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق|</ins>عبدالکریم بن محمد صادق اهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تاریخ یمینی» کتابی است در شرح وقایع تاریخی از اواخر سامانیان تا زمان سلطان محمود غزنوی. مؤلف کتاب، عمدۀ گزارشات خود را به جنگهای سلطان محمود غزنوی در هندوستان اختصاص داده و از دید جنگهای جهادی در مورد لشکرکشیها و پیروزیهای سلطان محمود، داد سخن داده است. وی در گزارشات تاریخی خود به تاریخ برخی سلسلههای دیگر معاصر سلطان محمود غزنوی نیز پرداخته است؛ از جمله سامانیان، امرای سیستان، آل زیار، سیمجوریان، خانیان، دیلمیان، آل فریغون، غوریان، ملوک غرشستان، خوارزمشاهیان، افغانیان و .... .</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«تاریخ یمینی» کتابی است در شرح وقایع تاریخی از اواخر سامانیان تا زمان سلطان محمود غزنوی. مؤلف کتاب، عمدۀ گزارشات خود را به جنگهای سلطان محمود غزنوی در هندوستان اختصاص داده و از دید جنگهای جهادی در مورد لشکرکشیها و پیروزیهای سلطان محمود، داد سخن داده است. وی در گزارشات تاریخی خود به تاریخ برخی سلسلههای دیگر معاصر سلطان محمود غزنوی نیز پرداخته است؛ از جمله سامانیان، امرای سیستان، آل زیار، سیمجوریان، خانیان، دیلمیان، آل فریغون، غوریان، ملوک غرشستان، خوارزمشاهیان، افغانیان و .... .</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف این کتاب مهم تاریخی که به زبان عربی فصیح تألیف شده و از این نظر جزء متون ادب عرب به شمار میرود، مورخ و نویسندۀ برجستۀ ایرانی قرن چهارم و پنجم هجری قمری است به نام ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (متوفای 427 قمری). وی از مردی ری بو که در آغاز جوانی به نزد دایی خود در خراسان رفته و تحت تربیت او در علوم ادبیات عرب، فقه، حدیث، کلام و تفسیر قرآن مسلط شد. او پس از مدتی در بخارا به دربار امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور (هفتمین پادشاه سامانی) راه یافت و رئیس برید نیشابور شد. چند سالی هم صاحب دیوان رسائل عمادالدوله ابوعلی محمد بن محمد سیمجور امیر و سپهسالار خراسان شد. وی پس از چندی در غزنین وارد دیوان رسائل ناصرالدین سبکتکین (پدر سلطان محمود غزنوی) گردید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف این کتاب مهم تاریخی که به زبان عربی فصیح تألیف شده و از این نظر جزء متون ادب عرب به شمار میرود، مورخ و نویسندۀ برجستۀ ایرانی قرن چهارم و پنجم هجری قمری است به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عتبی، محمد بن عبدالجبار|</ins>ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(متوفای 427 قمری). وی از مردی ری بو که در آغاز جوانی به نزد دایی خود در خراسان رفته و تحت تربیت او در علوم ادبیات عرب، فقه، حدیث، کلام و تفسیر قرآن مسلط شد. او پس از مدتی در بخارا به دربار امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور (هفتمین پادشاه سامانی) راه یافت و رئیس برید نیشابور شد. چند سالی هم صاحب دیوان رسائل عمادالدوله ابوعلی محمد بن محمد سیمجور امیر و سپهسالار خراسان شد. وی پس از چندی در غزنین وارد دیوان رسائل ناصرالدین سبکتکین (پدر سلطان محمود غزنوی) گردید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابونصر عتبی مدتی نیز نیابت شمسالمعالی قابوس بن وشمگیر را در خراسان عهدهدار شده، چند سالی نیز در نیشابور نزد امیر نصر بن سبکتکین ـ سپهسالار خراسان ـ به سر برده است. از شرح مفصل غزوات سلطان محمود، به نظر میرسد که در دربار سلطان محمود نیز حضور داشته و شاید هم در آن جنگها، به ثبت وقایع مشغول بوده است. ابونصر عتبی در این کتاب، لقب «یمینالدوله» را جزء القاب سلطان محمود نام برده است؛ بنابراین کتاب تاریخ او که گاهی «تاریخ عتبی» هم نامیده میشود، به نام «تاریخ یمینی» معروف شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عتبی، محمد بن عبدالجبار|</ins>ابونصر عتبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مدتی نیز نیابت شمسالمعالی قابوس بن وشمگیر را در خراسان عهدهدار شده، چند سالی نیز در نیشابور نزد امیر نصر بن سبکتکین ـ سپهسالار خراسان ـ به سر برده است. از شرح مفصل غزوات سلطان محمود، به نظر میرسد که در دربار سلطان محمود نیز حضور داشته و شاید هم در آن جنگها، به ثبت وقایع مشغول بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عتبی، محمد بن عبدالجبار|</ins>ابونصر عتبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این کتاب، لقب «یمینالدوله» را جزء القاب سلطان محمود نام برده است؛ بنابراین کتاب تاریخ او که گاهی «تاریخ عتبی» هم نامیده میشود، به نام «تاریخ یمینی» معروف شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب خود را به درخواست ولیعهد سلطان محمود، امیر جلالالدوله ابواحمد محمد به زبان عربی نوشت تا اهل عراق بهویژه دانشمندان بغداد از آن استفاده نمایند. این کتاب افزون بر جنبۀ تاریخی، از نظر ادبی نیز مهم تلقی شده و عبارات بدیع و ابیات شیوا و نثر مسجع آن در کنار داستانهای دلکش و پندآمیز، آن را در ردیف کتب ارزشمند عرب قرار داده که با ترجمۀ آن به زبان فارسی، در میان کتب ادب فارسی نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب خود را به درخواست ولیعهد سلطان محمود، امیر جلالالدوله ابواحمد محمد به زبان عربی نوشت تا اهل عراق بهویژه دانشمندان بغداد از آن استفاده نمایند. این کتاب افزون بر جنبۀ تاریخی، از نظر ادبی نیز مهم تلقی شده و عبارات بدیع و ابیات شیوا و نثر مسجع آن در کنار داستانهای دلکش و پندآمیز، آن را در ردیف کتب ارزشمند عرب قرار داده که با ترجمۀ آن به زبان فارسی، در میان کتب ادب فارسی نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اولین «ترجمۀ تاریخ یمینی» به زبان فارسی در سال 603 هـ.ق. به وسیلۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفادقانی (گلپایگانی) از نویسندگان و مترجمان بنام دورۀ سلجوقی انجام شده است. اما ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اولین «ترجمۀ تاریخ یمینی» به زبان فارسی در سال 603 هـ.ق. به وسیلۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفادقانی (گلپایگانی) از نویسندگان و مترجمان بنام دورۀ سلجوقی انجام شده است. اما ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق|</ins>عبدالکریم بن محمد صادق اهری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترجمۀ تاریخ یمینی» در سال 1261 هـ.ق. به درخواست بهمن میرزا (فرزند عباس میرزای قاجار) که حاکم آذربایجان بوده، توسط عبدالکریم اهری در مدت سه ماه انجام شده است. اهری در این ترجمه، عبارات و اشعار عربی را به فارسی ترجمه کرده و برخی را نیز بدون اینکه به سیر حوادث خدشهای وارد کند، حذف کرده است. البته جرفادقانی نیز گاهی برخی اشعار عربی را نیاورده و به اصل کتاب عتبی ارجاع داده است؛ اما اشعار موجود در ترجمۀ عتبی ـ بر اساس نظریات دکتر جعفر شعار در مقدمۀ «ترجمۀ تاریخ یمینی» ـ گذشته از چند بیت که از شاهنامۀ فردوسی و گشتاسبنامۀ طوسی است، مابقی شعرها از معین الاسلام علی بن محمد ابی الغیث، مستوفی ابوالقاسم علی بن حسن، وزیر جمالالدین آی ابه الغ باربک است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترجمۀ تاریخ یمینی» در سال 1261 هـ.ق. به درخواست بهمن میرزا (فرزند عباس میرزای قاجار) که حاکم آذربایجان بوده، توسط عبدالکریم اهری در مدت سه ماه انجام شده است. اهری در این ترجمه، عبارات و اشعار عربی را به فارسی ترجمه کرده و برخی را نیز بدون اینکه به سیر حوادث خدشهای وارد کند، حذف کرده است. البته جرفادقانی نیز گاهی برخی اشعار عربی را نیاورده و به اصل کتاب عتبی ارجاع داده است؛ اما اشعار موجود در ترجمۀ عتبی ـ بر اساس نظریات دکتر جعفر شعار در مقدمۀ «ترجمۀ تاریخ یمینی» ـ گذشته از چند بیت که از شاهنامۀ فردوسی و گشتاسبنامۀ طوسی است، مابقی شعرها از معین الاسلام علی بن محمد ابی الغیث، مستوفی ابوالقاسم علی بن حسن، وزیر جمالالدین آی ابه الغ باربک است.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764458:rev-764495 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764458&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۴2024-12-07T17:04:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترجمۀ تاریخ یمینی''' تألیف ابوالنصر محمد بن عبدالجبار عُتبى (متوفای 427ق)، ترجمه عبدالکریم بن محمدصادق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهری، </del>ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترجمۀ تاریخ یمینی''' تألیف ابوالنصر محمد بن عبدالجبار عُتبى (متوفای 427ق)، ترجمه عبدالکریم بن محمدصادق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهری (نگاشته در سال 1261ق)، </ins>ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764457:rev-764458 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764457&oldid=prevHbaghizadeh در ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۱2024-12-07T17:01:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پدیدآورندگان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عتبي، </del>محمد بن عبدالجبار]] (نویسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عتبی، </ins>محمد بن عبدالجبار]] (نویسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق]] (مترجم)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق]] (مترجم)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دوستي، حسين]] (محقق)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دوستي، حسين]] (محقق)</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%DB%80_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_(%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C)&diff=764456&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR127839J1.jpg | عنوان =ترجمه تاريخ يميني (عتبي) | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = عتبي، محمد بن عبدالجبار (نویسنده) اهري، عبدالکريم بن محمدصادق (مترجم) دوستي، حسين (محقق) |زبان | زبان = فارسي | کد کنگره =...» ایجاد کرد2024-12-07T17:00:19Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR127839J1.jpg | عنوان =ترجمه تاريخ يميني (عتبي) | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D9%8A%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="عتبي، محمد بن عبدالجبار (صفحه وجود ندارد)">عتبي، محمد بن عبدالجبار</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%8A%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D9%8A%D9%85_%E2%80%8C%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&action=edit&redlink=1" class="new" title="اهري، عبدالکريم بن محمدصادق (صفحه وجود ندارد)">اهري، عبدالکريم بن محمدصادق</a> (مترجم) <a href="/w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="دوستي، حسين (صفحه وجود ندارد)">دوستي، حسين</a> (محقق) |زبان | زبان = فارسي | کد کنگره =...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR127839J1.jpg<br />
| عنوان =ترجمه تاريخ يميني (عتبي)<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[عتبي، محمد بن عبدالجبار]] (نویسنده)<br />
[[اهري، عبدالکريم بن محمدصادق]] (مترجم)<br />
[[دوستي، حسين]] (محقق)<br />
|زبان <br />
| زبان = فارسي <br />
| کد کنگره =1399 2041ت2ع / 770 DSR <br />
| موضوع =ايران - تاريخ - غزنويان، 351 - 582ق.<br />
نثر فارسي - قرن 7ق.<br />
ايران - تاريخ - سامانيان، 279 - 389ق.<br />
|ناشر <br />
| ناشر =تمثال <br />
| مکان نشر =ايران - تهران <br />
| سال نشر =1399ش. <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE127839AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =يکم <br />
| شابک =9ـ9ـ99042ـ622ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''ترجمۀ تاریخ یمینی''' تألیف ابوالنصر محمد بن عبدالجبار عُتبى (متوفای 427ق)، ترجمه عبدالکریم بن محمدصادق اهری، ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
«تاریخ یمینی» کتابی است در شرح وقایع تاریخی از اواخر سامانیان تا زمان سلطان محمود غزنوی. مؤلف کتاب، عمدۀ گزارشات خود را به جنگهای سلطان محمود غزنوی در هندوستان اختصاص داده و از دید جنگهای جهادی در مورد لشکرکشیها و پیروزیهای سلطان محمود، داد سخن داده است. وی در گزارشات تاریخی خود به تاریخ برخی سلسلههای دیگر معاصر سلطان محمود غزنوی نیز پرداخته است؛ از جمله سامانیان، امرای سیستان، آل زیار، سیمجوریان، خانیان، دیلمیان، آل فریغون، غوریان، ملوک غرشستان، خوارزمشاهیان، افغانیان و .... .<br />
<br />
مؤلف این کتاب مهم تاریخی که به زبان عربی فصیح تألیف شده و از این نظر جزء متون ادب عرب به شمار میرود، مورخ و نویسندۀ برجستۀ ایرانی قرن چهارم و پنجم هجری قمری است به نام ابونصر محمد بن عبدالجبار عتبی (متوفای 427 قمری). وی از مردی ری بو که در آغاز جوانی به نزد دایی خود در خراسان رفته و تحت تربیت او در علوم ادبیات عرب، فقه، حدیث، کلام و تفسیر قرآن مسلط شد. او پس از مدتی در بخارا به دربار امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور (هفتمین پادشاه سامانی) راه یافت و رئیس برید نیشابور شد. چند سالی هم صاحب دیوان رسائل عمادالدوله ابوعلی محمد بن محمد سیمجور امیر و سپهسالار خراسان شد. وی پس از چندی در غزنین وارد دیوان رسائل ناصرالدین سبکتکین (پدر سلطان محمود غزنوی) گردید.<br />
<br />
ابونصر عتبی مدتی نیز نیابت شمسالمعالی قابوس بن وشمگیر را در خراسان عهدهدار شده، چند سالی نیز در نیشابور نزد امیر نصر بن سبکتکین ـ سپهسالار خراسان ـ به سر برده است. از شرح مفصل غزوات سلطان محمود، به نظر میرسد که در دربار سلطان محمود نیز حضور داشته و شاید هم در آن جنگها، به ثبت وقایع مشغول بوده است. ابونصر عتبی در این کتاب، لقب «یمینالدوله» را جزء القاب سلطان محمود نام برده است؛ بنابراین کتاب تاریخ او که گاهی «تاریخ عتبی» هم نامیده میشود، به نام «تاریخ یمینی» معروف شده است.<br />
<br />
او کتاب خود را به درخواست ولیعهد سلطان محمود، امیر جلالالدوله ابواحمد محمد به زبان عربی نوشت تا اهل عراق بهویژه دانشمندان بغداد از آن استفاده نمایند. این کتاب افزون بر جنبۀ تاریخی، از نظر ادبی نیز مهم تلقی شده و عبارات بدیع و ابیات شیوا و نثر مسجع آن در کنار داستانهای دلکش و پندآمیز، آن را در ردیف کتب ارزشمند عرب قرار داده که با ترجمۀ آن به زبان فارسی، در میان کتب ادب فارسی نیز جایگاه خوبی کسب کرده است.<br />
<br />
اولین «ترجمۀ تاریخ یمینی» به زبان فارسی در سال 603 هـ.ق. به وسیلۀ ابوالشرف ناصح بن ظفر بن سعد منشی جرفادقانی (گلپایگانی) از نویسندگان و مترجمان بنام دورۀ سلجوقی انجام شده است. اما ترجمهای که در این کتاب آورده شده، تا امروز همانند بقیۀ آثار مترجم آن گمنام مانده است. عبدالکریم بن محمد صادق اهری از نویسندگان و علمای معروف دورۀ قاجاری است که در جنگهای ایران و روس (1218 ـ 1243 ق) به درخواست قائممقام فراهانی، اقدام به نگارش چهار رسالۀ جهادیه نموده است.<br />
<br />
«ترجمۀ تاریخ یمینی» در سال 1261 هـ.ق. به درخواست بهمن میرزا (فرزند عباس میرزای قاجار) که حاکم آذربایجان بوده، توسط عبدالکریم اهری در مدت سه ماه انجام شده است. اهری در این ترجمه، عبارات و اشعار عربی را به فارسی ترجمه کرده و برخی را نیز بدون اینکه به سیر حوادث خدشهای وارد کند، حذف کرده است. البته جرفادقانی نیز گاهی برخی اشعار عربی را نیاورده و به اصل کتاب عتبی ارجاع داده است؛ اما اشعار موجود در ترجمۀ عتبی ـ بر اساس نظریات دکتر جعفر شعار در مقدمۀ «ترجمۀ تاریخ یمینی» ـ گذشته از چند بیت که از شاهنامۀ فردوسی و گشتاسبنامۀ طوسی است، مابقی شعرها از معین الاسلام علی بن محمد ابی الغیث، مستوفی ابوالقاسم علی بن حسن، وزیر جمالالدین آی ابه الغ باربک است.<br />
<br />
اما اهری گاهی به جای برخی اشعار عربی، ترجمۀ فارسی آن را آورده که احتمالاً سرودۀ خودش میباشد. آثار شعری اهری در رسالههای جهادیۀ او نیز به چشم میخورد.<br />
<br />
دستنویس این ترجمه به خط ابراهیم اهری در کتابخانه و موزۀ اسناد مجلس شورای اسلامی به شمارۀ بازیابی 4200 در 148 برگ موجود است.<br />
<br />
در تصحیح این دستنویس منحصربهفرد، برای برطرفکردن بعضی مشکلات خطی و افتادگی در متن، از دو کتاب چاپی این اثر به تصحیح زندهیادان جعفر شعار و علی قویم بهره برده شده که در پاورقیها ذکر شده است.<ref> [https://literaturelib.com/books/4595 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(آذر) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh