https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87 2026-06-18T19:47:29Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=805479&oldid=prev 2025-11-03T14:50:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تذکرۀ نظامشاهیه''' تألیف حسن بن عبدالرحمن (قرن 10ق)، حکیم و پزشک دوره نظامشاهیان؛ تصحیح مجید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوشیروانی، </del>مصحح؛ تذکره‌ای پزشکی است که بخشی کوچک از اثری گسترده محسوب می‌شود و به قیاس توصیف نویسنده در برگ‌های نخست، می‌بایست بسی فراتر از نسخۀ موجود بوده باشد. این کتاب که در دورۀ حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیرۀ دکن در جنوب هند نگاشته شده، به بررسی بیماری‌های سردرد و درمان‌های آن با رویکردی تطبیقی میان آرای حکیمان یونانی، رومی، ایرانی و عرب می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تذکرۀ نظامشاهیه''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حسن بن عبدالرحمن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(قرن 10ق)، حکیم و پزشک دوره نظامشاهیان؛ تصحیح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انوشیروانی، مجید|</ins>مجید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوشیروانی]]، </ins>مصحح؛ تذکره‌ای پزشکی است که بخشی کوچک از اثری گسترده محسوب می‌شود و به قیاس توصیف نویسنده در برگ‌های نخست، می‌بایست بسی فراتر از نسخۀ موجود بوده باشد. این کتاب که در دورۀ حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیرۀ دکن در جنوب هند نگاشته شده، به بررسی بیماری‌های سردرد و درمان‌های آن با رویکردی تطبیقی میان آرای حکیمان یونانی، رومی، ایرانی و عرب می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش کتاب==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تذکرۀ نظامشاهیه اثر حسن بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحمن، </del>حکیمی از قرن دهم هجری قمری است که اطلاعات چندانی درباره او در دست نیست، اما با توجه به نام کتاب و اشارات نویسنده در خطبه، وی در دوره حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیره دکن در جنوب هند می‌زیسته است. نظامشاهیان یکی از سه سلسله حکمرانان شیعه از میان پنج سلسله‌ای بوده‌اند که پس از تجزیه سرزمین‌های سلاطین بهمنی بر شبه جزیره دکن فرمان می‌رانده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تذکرۀ نظامشاهیه اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حسن بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحمن]]، </ins>حکیمی از قرن دهم هجری قمری است که اطلاعات چندانی درباره او در دست نیست، اما با توجه به نام کتاب و اشارات نویسنده در خطبه، وی در دوره حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیره دکن در جنوب هند می‌زیسته است. نظامشاهیان یکی از سه سلسله حکمرانان شیعه از میان پنج سلسله‌ای بوده‌اند که پس از تجزیه سرزمین‌های سلاطین بهمنی بر شبه جزیره دکن فرمان می‌رانده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب خود را دربرگیرندۀ مقدمه و چهارده رکن و خاتمه معرفی کرده است، اما کامل‌ترین نسخۀ کنونی تنها شامل مقدمه و نه فصل نخست از رکن اول است که در آن به برخی از انواع سردرد و درمان‌هایش پرداخته است. این کتاب با وجود نقص و افتادگی، دست‌کم تاکنون کامل‌ترین و جامع‌ترین کتاب شناخته شده واحدی است که درباره سردرد نگاشته شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده کتاب خود را دربرگیرندۀ مقدمه و چهارده رکن و خاتمه معرفی کرده است، اما کامل‌ترین نسخۀ کنونی تنها شامل مقدمه و نه فصل نخست از رکن اول است که در آن به برخی از انواع سردرد و درمان‌هایش پرداخته است. این کتاب با وجود نقص و افتادگی، دست‌کم تاکنون کامل‌ترین و جامع‌ترین کتاب شناخته شده واحدی است که درباره سردرد نگاشته شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این کتاب نویسنده بیش از 120 تن از حکما را نام برده و نظرات آنان را به اشارت یا تفصیل یاد کرده است که در میان آنان یونانی و ایرانی و غیر آن و مسلمان و غیرمسلمان در کنار هم‌اند: بقراط، جالینوس، ارسطو، ارکاغانیس، اندرماخس، تیاذوق، شیخ الرئیس (ابن سینا)، بختیشوع، اسحاق بن عمران، اسقف بصری، تفلیسی، سندهشار هندی و دیگران. روش نویسنده در ذکر نام و ماهیت مفرده‌ها و نیز علاج‌های گوناگون در بیشتر موارد، روشی تطبیقی است و آرای حکیمان نام‌آور یونانی و رومی و ایرانی و عرب و اختلافات‌شان به ویژه در توصیف ماهیت یعنی شناسایی ظاهری گیاه را به خوبی ذکر کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این کتاب نویسنده بیش از 120 تن از حکما را نام برده و نظرات آنان را به اشارت یا تفصیل یاد کرده است که در میان آنان یونانی و ایرانی و غیر آن و مسلمان و غیرمسلمان در کنار هم‌اند: بقراط، جالینوس، ارسطو، ارکاغانیس، اندرماخس، تیاذوق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|</ins>شیخ الرئیس (ابن سینا)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، بختیشوع، اسحاق بن عمران، اسقف بصری، تفلیسی، سندهشار هندی و دیگران. روش نویسنده در ذکر نام و ماهیت مفرده‌ها و نیز علاج‌های گوناگون در بیشتر موارد، روشی تطبیقی است و آرای حکیمان نام‌آور یونانی و رومی و ایرانی و عرب و اختلافات‌شان به ویژه در توصیف ماهیت یعنی شناسایی ظاهری گیاه را به خوبی ذکر کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در بیان بیماری‌ها هم تعریف و سبب‌شناسی بیماری را گشوده و هم علامت‌شناسی آنها را با نگاه به کتاب اسباب و علامات و شرح آنها باز گفته است و هم در علاج‌ها به تفصیلی درخور به مفردات سودمند پرداخته و داروهای مرکب را یاد کرده است. همچنین به شایستگی دربارۀ درمان‌های غذایی و نیز تدابیر غیرخوراکی ماننده بهره‌گرفتن از شمومات (بوییدنی‌ها) و نطولات (مالیدنی‌ها) و اطلیه (ضمادها) و اضمده (مرهم‌ها) و ادهان (روغن‌ها) و قطورات (قطره‌ها) و عطوسات (عطسه‌آورها) و سعوطات (بخورها) را به خوبی بیان کرده و نیز روش تهیۀ برخی از خوراک‌ها و اشکال دارویی را نیز بیان کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده در بیان بیماری‌ها هم تعریف و سبب‌شناسی بیماری را گشوده و هم علامت‌شناسی آنها را با نگاه به کتاب اسباب و علامات و شرح آنها باز گفته است و هم در علاج‌ها به تفصیلی درخور به مفردات سودمند پرداخته و داروهای مرکب را یاد کرده است. همچنین به شایستگی دربارۀ درمان‌های غذایی و نیز تدابیر غیرخوراکی ماننده بهره‌گرفتن از شمومات (بوییدنی‌ها) و نطولات (مالیدنی‌ها) و اطلیه (ضمادها) و اضمده (مرهم‌ها) و ادهان (روغن‌ها) و قطورات (قطره‌ها) و عطوسات (عطسه‌آورها) و سعوطات (بخورها) را به خوبی بیان کرده و نیز روش تهیۀ برخی از خوراک‌ها و اشکال دارویی را نیز بیان کرده است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805478:rev-805479 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=805478&oldid=prev 2025-11-03T14:49:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">خط ۵۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-805477:rev-805478 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=805477&oldid=prev 2025-11-03T14:49:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">R ١٢٨</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">٣ </del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف٨ت ١٣٩١</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4ت5ح </ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">128</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3 R </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پزشکی اسلامی -</del>- متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمی </del>تا قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12 -- پزشکی سنتی -</del>- متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمی </del>تا قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12 -- داروشناسی -</del>- متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمی </del>تا قرن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پزشکي اسلامي </ins>- متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمي </ins>تا قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پزشکي سنتي </ins>- متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمي </ins>تا قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارو شناسي </ins>- متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمي </ins>تا قرن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =چوگان</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =چوگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با همکاری دانشگاه علوم پزشکي. دانشکده طب سنتي </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر =تهران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر =تهران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l53">خط ۵۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم پزشکی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آبان 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد اتوماسیون]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-804061:rev-805477 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=804061&oldid=prev 2025-10-29T06:26:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1392</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">AUTOMATIONCODE127931AUTOMATIONCODE</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =اول</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =اول</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =5‑34‑5682‑964‑978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =5‑34‑5682‑964‑978</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تعداد جلد =1</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخانۀ دیجیتال نور =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">127931</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخوان همراه نور =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کتابخوان همراه نور =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد پدیدآور =</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-800430:rev-804061 --> </table>

A-esmaili https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=800430&oldid=prev 2025-10-10T22:56:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتذکره نظامشاهیهJ1.jpg | عنوان =تذکرۀ نظامشاهیه | عنوان‌های دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="حسن بن عبدالرحمن (صفحه وجود ندارد)">حسن بن عبدالرحمن</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AC%DB%8C%D8%AF&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="انوشیروانی، مجید (صفحه وجود ندارد)">انوشیروانی، مجید</a> (مصحح) |زبان | زبان =فارسی | کد کنگره =R ١٢٨/٣ / الف٨ت ١٣٩١ | موضوع =پزشکی اسلامی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NURتذکره نظامشاهیهJ1.jpg<br /> | عنوان =تذکرۀ نظامشاهیه<br /> | عنوان‌های دیگر =<br /> |پدیدآورندگان <br /> | پدیدآوران = <br /> [[حسن بن عبدالرحمن]] (نویسنده)<br /> [[انوشیروانی، مجید]] (مصحح)<br /> |زبان <br /> | زبان =فارسی<br /> | کد کنگره =R ١٢٨/٣ / الف٨ت ١٣٩١<br /> | موضوع =پزشکی اسلامی -- متون قدیمی تا قرن 12 -- پزشکی سنتی -- متون قدیمی تا قرن 12 -- داروشناسی -- متون قدیمی تا قرن 12<br /> |ناشر <br /> | ناشر =چوگان<br /> | مکان نشر =تهران<br /> | سال نشر = 1392<br /> <br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ =اول<br /> | شابک =5‑34‑5682‑964‑978<br /> | تعداد جلد =1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور =<br /> | کتابخوان همراه نور =<br /> | کد پدیدآور =<br /> | پس از =<br /> | پیش از =<br /> }}<br /> <br /> '''تذکرۀ نظامشاهیه''' تألیف حسن بن عبدالرحمن (قرن 10ق)، حکیم و پزشک دوره نظامشاهیان؛ تصحیح مجید انوشیروانی، مصحح؛ تذکره‌ای پزشکی است که بخشی کوچک از اثری گسترده محسوب می‌شود و به قیاس توصیف نویسنده در برگ‌های نخست، می‌بایست بسی فراتر از نسخۀ موجود بوده باشد. این کتاب که در دورۀ حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیرۀ دکن در جنوب هند نگاشته شده، به بررسی بیماری‌های سردرد و درمان‌های آن با رویکردی تطبیقی میان آرای حکیمان یونانی، رومی، ایرانی و عرب می‌پردازد.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> این کتاب بر اساس طرح اصلی نویسنده می‌بایست شامل مقدمه و چهارده رکن و خاتمه باشد، اما نسخۀ موجود تنها شامل مقدمه و نه فصل نخست از رکن اول است که به انواع سردرد و درمان‌هایش اختصاص دارد.<br /> <br /> ==گزارش کتاب==<br /> تذکرۀ نظامشاهیه اثر حسن بن عبدالرحمن، حکیمی از قرن دهم هجری قمری است که اطلاعات چندانی درباره او در دست نیست، اما با توجه به نام کتاب و اشارات نویسنده در خطبه، وی در دوره حکمرانی نظامشاهیان بر شبه جزیره دکن در جنوب هند می‌زیسته است. نظامشاهیان یکی از سه سلسله حکمرانان شیعه از میان پنج سلسله‌ای بوده‌اند که پس از تجزیه سرزمین‌های سلاطین بهمنی بر شبه جزیره دکن فرمان می‌رانده‌اند.<br /> <br /> نویسنده کتاب خود را دربرگیرندۀ مقدمه و چهارده رکن و خاتمه معرفی کرده است، اما کامل‌ترین نسخۀ کنونی تنها شامل مقدمه و نه فصل نخست از رکن اول است که در آن به برخی از انواع سردرد و درمان‌هایش پرداخته است. این کتاب با وجود نقص و افتادگی، دست‌کم تاکنون کامل‌ترین و جامع‌ترین کتاب شناخته شده واحدی است که درباره سردرد نگاشته شده است.<br /> <br /> در این کتاب نویسنده بیش از 120 تن از حکما را نام برده و نظرات آنان را به اشارت یا تفصیل یاد کرده است که در میان آنان یونانی و ایرانی و غیر آن و مسلمان و غیرمسلمان در کنار هم‌اند: بقراط، جالینوس، ارسطو، ارکاغانیس، اندرماخس، تیاذوق، شیخ الرئیس (ابن سینا)، بختیشوع، اسحاق بن عمران، اسقف بصری، تفلیسی، سندهشار هندی و دیگران. روش نویسنده در ذکر نام و ماهیت مفرده‌ها و نیز علاج‌های گوناگون در بیشتر موارد، روشی تطبیقی است و آرای حکیمان نام‌آور یونانی و رومی و ایرانی و عرب و اختلافات‌شان به ویژه در توصیف ماهیت یعنی شناسایی ظاهری گیاه را به خوبی ذکر کرده است.<br /> <br /> نویسنده در بیان بیماری‌ها هم تعریف و سبب‌شناسی بیماری را گشوده و هم علامت‌شناسی آنها را با نگاه به کتاب اسباب و علامات و شرح آنها باز گفته است و هم در علاج‌ها به تفصیلی درخور به مفردات سودمند پرداخته و داروهای مرکب را یاد کرده است. همچنین به شایستگی دربارۀ درمان‌های غذایی و نیز تدابیر غیرخوراکی ماننده بهره‌گرفتن از شمومات (بوییدنی‌ها) و نطولات (مالیدنی‌ها) و اطلیه (ضمادها) و اضمده (مرهم‌ها) و ادهان (روغن‌ها) و قطورات (قطره‌ها) و عطوسات (عطسه‌آورها) و سعوطات (بخورها) را به خوبی بیان کرده و نیز روش تهیۀ برخی از خوراک‌ها و اشکال دارویی را نیز بیان کرده است.<br /> <br /> این تصحیح براساس دو نسخه کتابخانه ملی و مجلس انجام گرفته است: نسخۀ کتابخانه ملی با شماره ثبت 5-10016 که در قرن 12 استنساخ شده و نوع کاغذ آن دولت‌آبادی و با خط نستعلیق نوشته شده است. این نسخه فارسی بوده و در سال 953 قمری تألیف و به نظامشاه اهدا شده است. نسخۀ کتابخانه مجلس نیز در قرن ده قمری نگاشته شده و به زبان فارسی است. به نظر می‌رسد که نسخه مجلس از روی نسخه ملی استنساخ شده است.&lt;ref&gt;[https://literaturelib.com/books/1806 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانويس ==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:مقالات(مهر 1404) باقی زاده]]<br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:فاقد اتوماسیون]]</div>

Hbaghizadeh