https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T16:59:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=804163&oldid=prevA-esmaili: جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'2025-10-29T07:41:17Z<p>جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =۱۴۰۲ش </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =۱۴۰۲ش </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>.....AUTOMATIONCODE</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =6ـ90ـ6069ـ600ـ978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =6ـ90ـ6069ـ600ـ978</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-743762:rev-804163 -->
</table>A-esmailihttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=743762&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2024-07-28T12:18:22Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه تجاری و سیاسی، حسن پادشاه نخستین کسی بود که برای اولین بار در ایران، یک دیپلماسی منسجم را در رابطه با راههای بازرگانی (دریایی و زمینی) شرق و غرب، در بنادر دریای سیاه و مدیترانه بهخوبی دریافت. آققویونلوها در میان معدود مهاجران ترکمان بهجز قرامانیان، تنها سلسلهای بودند که اهداف تجاری شرق و غرب را بهخوبی درک کردند و برای حفظ این اهداف، تا جایی که امکان داشت پافشاری نمودند. او از سویی با اروپاییان همپیمان نظامی و سیاسی شد و تمام تلاش خود را برای حفظ این روابط تجاری و سیاسی به کار گرفت و از سوی دیگر در جنگ ترجان به سال 1473 م برای بازگشایی این راهها با عثمانیان بهتنهایی درگیر شد. درواقع اروپاییان بهویژه ونیزیها آنقدر تعلل کردند که از جسارت پادشاه دلیر آققویونلوها بازماندند و از راه دور، یعنی قبرس فقط نظارهکنندۀ این درگیری سهمناک شدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیدگاه تجاری و سیاسی، حسن پادشاه نخستین کسی بود که برای اولین بار در ایران، یک دیپلماسی منسجم را در رابطه با راههای بازرگانی (دریایی و زمینی) شرق و غرب، در بنادر دریای سیاه و مدیترانه بهخوبی دریافت. آققویونلوها در میان معدود مهاجران ترکمان بهجز قرامانیان، تنها سلسلهای بودند که اهداف تجاری شرق و غرب را بهخوبی درک کردند و برای حفظ این اهداف، تا جایی که امکان داشت پافشاری نمودند. او از سویی با اروپاییان همپیمان نظامی و سیاسی شد و تمام تلاش خود را برای حفظ این روابط تجاری و سیاسی به کار گرفت و از سوی دیگر در جنگ ترجان به سال 1473 م برای بازگشایی این راهها با عثمانیان بهتنهایی درگیر شد. درواقع اروپاییان بهویژه ونیزیها آنقدر تعلل کردند که از جسارت پادشاه دلیر آققویونلوها بازماندند و از راه دور، یعنی قبرس فقط نظارهکنندۀ این درگیری سهمناک شدند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیستودو سال زمامدار دو فرمانروای فرهیختۀ سلسلۀ آققویونلوها، یعنی حسن پادشاه و سلطان یعقوب به براندازی حکومتهای محلی و استقرار حکومت مرکزی در ایران منجر شد. کشور یکدست، اقتصاد شکوفا، شهرهای آباد و گامهای ارزشمندی در راه اصلاحات ارضی و مالیاتی برداشته شد. این سالها از جمله درخشانترین دورههای آرامش فرهنگی و سیاسی ایران به شمار میآید؛ اما اصلاحات دورۀ حسن پادشاه بهویژه تندروی دیوانسالاران ایرانی در دورۀ سلطان یعقوب، همچون قاضی عیسی ساوجی، شیخ علی صدر و ... بنیاد این دودمان را بر باد داد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیستودو سال زمامدار دو فرمانروای فرهیختۀ سلسلۀ آققویونلوها، یعنی حسن پادشاه و سلطان یعقوب به براندازی حکومتهای محلی و استقرار حکومت مرکزی در ایران منجر شد. کشور یکدست، اقتصاد شکوفا، شهرهای آباد و گامهای ارزشمندی در راه اصلاحات ارضی و مالیاتی برداشته شد. این سالها از جمله درخشانترین دورههای آرامش فرهنگی و سیاسی ایران به شمار میآید؛ اما اصلاحات دورۀ حسن پادشاه بهویژه تندروی دیوانسالاران ایرانی در دورۀ سلطان یعقوب، همچون قاضی عیسی ساوجی، شیخ علی صدر و... بنیاد این دودمان را بر باد داد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل نخست کتاب از درگیریهای داخلی آققویونلوها بعد از مرگ عثمانبیک سخن به میان آمده است. بعد از مرگ عثمانبیک، متحدکنندۀ ایل بایندری، منازعات مدعیان قدرت بهویژه فرزندان و برادرزادههایش با تحریکهای مخالفان قدرت همچون سران نظامی، این حکومت نوبنیاد را متزلزل کرد و این تزلزل به حدی بود که پس از درگذشت عثمانبیک، تا زمان رویکارآمدن حسنبیک، به مدت بیستودو سال و طی چهار دوره، تقریباً هشت مدعی حکومت مدام دستاندرکار نصب یا عزل فرمانروای جدید یا ایجاد شورش علیه یکدیگر بودند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در فصل نخست کتاب از درگیریهای داخلی آققویونلوها بعد از مرگ عثمانبیک سخن به میان آمده است. بعد از مرگ عثمانبیک، متحدکنندۀ ایل بایندری، منازعات مدعیان قدرت بهویژه فرزندان و برادرزادههایش با تحریکهای مخالفان قدرت همچون سران نظامی، این حکومت نوبنیاد را متزلزل کرد و این تزلزل به حدی بود که پس از درگذشت عثمانبیک، تا زمان رویکارآمدن حسنبیک، به مدت بیستودو سال و طی چهار دوره، تقریباً هشت مدعی حکومت مدام دستاندرکار نصب یا عزل فرمانروای جدید یا ایجاد شورش علیه یکدیگر بودند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l64">خط ۶۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یورش تیمور به منطقۀ آناتولی این فرصت را در اختیار آققویونلوها قرار داد تا وارد عرصۀ سیاست شوند؛ درواقع حکومتهایی که تیمور احیا کرد، حامیان او در منطقه به شمار میرفتند؛ بهویژه آققویونلوها که همیشه با تیموریان روابط خوبی داشتند. مرگ تیمور و پیکار بین جانشینان او، به قراقویونلوها این فرصت را داد تا بر آذربایجان و ایران مرکزی تسلط یابند. شاهرخ تیموری که از افزایش قدرت اینان نگران شد، برای پسگرفتن سلطانیه، قزوین و ایران مرکزی به آذربایجان لشکر کشید. او در سال 824 با تحریک قراعثمان آققویونلو به جنگ علیه اسکندر موفق شد به درگیریها در منطقه پایان دهد. در این میان نقش آققویونلوها بسیار تأثیرگذار بود؛ به همین دلیل در فصل هفتم از سیاست خارجی ترکمانان آققویونلو سخن به میان آمده است. فصل هشتم کتاب هم اختصاص به بررسی روابط اقتصادی آققویونلوها دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یورش تیمور به منطقۀ آناتولی این فرصت را در اختیار آققویونلوها قرار داد تا وارد عرصۀ سیاست شوند؛ درواقع حکومتهایی که تیمور احیا کرد، حامیان او در منطقه به شمار میرفتند؛ بهویژه آققویونلوها که همیشه با تیموریان روابط خوبی داشتند. مرگ تیمور و پیکار بین جانشینان او، به قراقویونلوها این فرصت را داد تا بر آذربایجان و ایران مرکزی تسلط یابند. شاهرخ تیموری که از افزایش قدرت اینان نگران شد، برای پسگرفتن سلطانیه، قزوین و ایران مرکزی به آذربایجان لشکر کشید. او در سال 824 با تحریک قراعثمان آققویونلو به جنگ علیه اسکندر موفق شد به درگیریها در منطقه پایان دهد. در این میان نقش آققویونلوها بسیار تأثیرگذار بود؛ به همین دلیل در فصل هفتم از سیاست خارجی ترکمانان آققویونلو سخن به میان آمده است. فصل هشتم کتاب هم اختصاص به بررسی روابط اقتصادی آققویونلوها دارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل حکومت آققویونلوها مانند دیگر سلسلهها، بیشتر انرژی صرف درگیریها و اختلافهای داخلی شد؛ اما در دوران حسن پادشاه که اندکی آرامش به جامعه بازگشت، بهویژه ده سال بعد از مرگ جهانشاه، دوران آبادانی این مرزوبوم فرارسید. این دورۀ دهساله به همراه دورۀ دوازدهسالۀ حکومت سلطان یعقوب از ادوار درخشان تاریخ ایران است که معماران و هنرمندان ایرانی آثار ارزشمندی از خود در این سرزمین باقی نهادند. در فصل پایانی کتاب ضمن اشاره به معماری و هنر در دورۀ آققویونلوها، شماری از این آثار معرفی و بررسی شدهاند؛ از جمله میدان صاحبآباد، مسجد حسن پادشاه، کاخ هشت بهشت و ... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل حکومت آققویونلوها مانند دیگر سلسلهها، بیشتر انرژی صرف درگیریها و اختلافهای داخلی شد؛ اما در دوران حسن پادشاه که اندکی آرامش به جامعه بازگشت، بهویژه ده سال بعد از مرگ جهانشاه، دوران آبادانی این مرزوبوم فرارسید. این دورۀ دهساله به همراه دورۀ دوازدهسالۀ حکومت سلطان یعقوب از ادوار درخشان تاریخ ایران است که معماران و هنرمندان ایرانی آثار ارزشمندی از خود در این سرزمین باقی نهادند. در فصل پایانی کتاب ضمن اشاره به معماری و هنر در دورۀ آققویونلوها، شماری از این آثار معرفی و بررسی شدهاند؛ از جمله میدان صاحبآباد، مسجد حسن پادشاه، کاخ هشت بهشت و....</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پیوستهای کتاب این موارد آورده شده است: سالشمار رویدادها و پدیدههای مهم، نمودار شجرهنامۀ آققویونلوها، نمونۀ سکههای دورۀ آققویونلوها، توقیعات حکمرانان آققویونلو.<ref> [https://literaturelib.com/books/7352 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] </ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در پیوستهای کتاب این موارد آورده شده است: سالشمار رویدادها و پدیدههای مهم، نمودار شجرهنامۀ آققویونلوها، نمونۀ سکههای دورۀ آققویونلوها، توقیعات حکمرانان آققویونلو.<ref> [https://literaturelib.com/books/7352 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] </ref></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-734303:rev-743762 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=734303&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2024-05-24T06:50:09Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l80">خط ۸۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(خرداد) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(خرداد) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 خرداد 1403</ins>]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-734302:rev-734303 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=734302&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۸2024-05-24T06:48:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها''' تألیف حوریوش احمدی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگردی؛ </del>در این کتاب چگونگی بهقدرترسیدن حسن پادشاه و روابط او با فرمانروایان آناتولی همچون قرامانیان، ذوالقدریان، قراقویونلوها، ترابزونها و اسفندیاریان، همچنین قدرتهای مطرح منطقه از جمله تیموریان، عثمانیان، مصریان و بهویژه ارتباط سیاسی و تجاری با اروپای آن روز از جمله ونیز، مجارستان، رومانی و دیگر دولتشهرهای غربی و درک انگیزههای سیاسی و دیپلماسی این فرمانروای دلیر بررسی شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[احمدی دستگردی، حوریوش|</ins>حوریوش احمدی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگردی]]؛ </ins>در این کتاب چگونگی بهقدرترسیدن حسن پادشاه و روابط او با فرمانروایان آناتولی همچون قرامانیان، ذوالقدریان، قراقویونلوها، ترابزونها و اسفندیاریان، همچنین قدرتهای مطرح منطقه از جمله تیموریان، عثمانیان، مصریان و بهویژه ارتباط سیاسی و تجاری با اروپای آن روز از جمله ونیز، مجارستان، رومانی و دیگر دولتشهرهای غربی و درک انگیزههای سیاسی و دیپلماسی این فرمانروای دلیر بررسی شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-733353:rev-734302 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%80_%D8%A2%D9%82%E2%80%8C%D9%82%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7&diff=733353&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوهاJ1.jpg | عنوان =تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = احمدی دستگردی، حوریوش (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |...» ایجاد کرد2024-05-14T11:39:35Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوهاJ1.jpg | عنوان =تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%B4&action=edit&redlink=1" class="new" title="احمدی دستگردی، حوریوش (صفحه وجود ندارد)">احمدی دستگردی، حوریوش</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURتحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوهاJ1.jpg<br />
| عنوان =تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[احمدی دستگردی، حوریوش]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =گستره <br />
| مکان نشر =۱۴۰۲<br />
| سال نشر =۱۴۰۲ش <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =6ـ90ـ6069ـ600ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''تحولات سیاسی و اقتصادی دورۀ آققویونلوها''' تألیف حوریوش احمدی دستگردی؛ در این کتاب چگونگی بهقدرترسیدن حسن پادشاه و روابط او با فرمانروایان آناتولی همچون قرامانیان، ذوالقدریان، قراقویونلوها، ترابزونها و اسفندیاریان، همچنین قدرتهای مطرح منطقه از جمله تیموریان، عثمانیان، مصریان و بهویژه ارتباط سیاسی و تجاری با اروپای آن روز از جمله ونیز، مجارستان، رومانی و دیگر دولتشهرهای غربی و درک انگیزههای سیاسی و دیپلماسی این فرمانروای دلیر بررسی شده است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب در نه فصل به نگارش درآمده است.<br />
فصل نخست: درگیریهای داخلی آققویونلوها پس از مرگ عثمانبیک<br />
<br />
فصل دوم: اقتدار آققویونلوها<br />
<br />
فصل سوم: کشمکش با عثمانی<br />
<br />
فصل چهارم: رابطۀ ایران و اروپا در دورۀ حسن پادشاه<br />
<br />
فصل پنجم: پایان فرمانروایی حسن پادشاه و رویکارآمدن جانشینان<br />
<br />
فصل ششم: فروپاشی نظام حکومتی<br />
<br />
فصل هفتم: سیاست خارجی ترکمانان آققویونلو<br />
<br />
فصل هشتم: روابط اقتصادی آققویونلوها<br />
<br />
فصل نهم: معماری و هنر در دورۀ آققویونلوها<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
بیشک ترکمانان آققویونلو با پیشینهای به گسترۀ یکسدهونیم (752 ـ 907) نقش مؤثری در شکلگیری تاریخ آناتولی، ایران و همسایگان این سرزمین داشتهاند. در این کتاب چگونگی بهقدرترسیدن حسن پادشاه و روابط او با فرمانروایان آناتولی همچون قرامانیان، ذوالقدریان، قراقویونلوها، ترابزونها و اسفندیاریان، همچنین قدرتهای مطرح منطقه از جمله تیموریان، عثمانیان، مصریان و بهویژه ارتباط سیاسی و تجاری با اروپای آن روز از جمله ونیز، مجارستان، رومانی و دیگر دولتشهرهای غربی و درک انگیزههای سیاسی و دیپلماسی این فرمانروای دلیر بررسی شده است.<br />
<br />
از دیدگاه تجاری و سیاسی، حسن پادشاه نخستین کسی بود که برای اولین بار در ایران، یک دیپلماسی منسجم را در رابطه با راههای بازرگانی (دریایی و زمینی) شرق و غرب، در بنادر دریای سیاه و مدیترانه بهخوبی دریافت. آققویونلوها در میان معدود مهاجران ترکمان بهجز قرامانیان، تنها سلسلهای بودند که اهداف تجاری شرق و غرب را بهخوبی درک کردند و برای حفظ این اهداف، تا جایی که امکان داشت پافشاری نمودند. او از سویی با اروپاییان همپیمان نظامی و سیاسی شد و تمام تلاش خود را برای حفظ این روابط تجاری و سیاسی به کار گرفت و از سوی دیگر در جنگ ترجان به سال 1473 م برای بازگشایی این راهها با عثمانیان بهتنهایی درگیر شد. درواقع اروپاییان بهویژه ونیزیها آنقدر تعلل کردند که از جسارت پادشاه دلیر آققویونلوها بازماندند و از راه دور، یعنی قبرس فقط نظارهکنندۀ این درگیری سهمناک شدند.<br />
<br />
بیستودو سال زمامدار دو فرمانروای فرهیختۀ سلسلۀ آققویونلوها، یعنی حسن پادشاه و سلطان یعقوب به براندازی حکومتهای محلی و استقرار حکومت مرکزی در ایران منجر شد. کشور یکدست، اقتصاد شکوفا، شهرهای آباد و گامهای ارزشمندی در راه اصلاحات ارضی و مالیاتی برداشته شد. این سالها از جمله درخشانترین دورههای آرامش فرهنگی و سیاسی ایران به شمار میآید؛ اما اصلاحات دورۀ حسن پادشاه بهویژه تندروی دیوانسالاران ایرانی در دورۀ سلطان یعقوب، همچون قاضی عیسی ساوجی، شیخ علی صدر و ... بنیاد این دودمان را بر باد داد.<br />
<br />
در فصل نخست کتاب از درگیریهای داخلی آققویونلوها بعد از مرگ عثمانبیک سخن به میان آمده است. بعد از مرگ عثمانبیک، متحدکنندۀ ایل بایندری، منازعات مدعیان قدرت بهویژه فرزندان و برادرزادههایش با تحریکهای مخالفان قدرت همچون سران نظامی، این حکومت نوبنیاد را متزلزل کرد و این تزلزل به حدی بود که پس از درگذشت عثمانبیک، تا زمان رویکارآمدن حسنبیک، به مدت بیستودو سال و طی چهار دوره، تقریباً هشت مدعی حکومت مدام دستاندرکار نصب یا عزل فرمانروای جدید یا ایجاد شورش علیه یکدیگر بودند.<br />
<br />
حسنبیک در تابستان سال 857 در همان سالی که پایتخت روم شرقی توسط سلطان محمد دوم فتح شد، شهر آمِد را به تصرف خود درآورد. از این دوره به بعد اقتدار آققویونلوها آغاز شد که به این مسئله در فصل دوم پرداخته شده است. فصل سوم کتاب به بررسی کشمکش آققویونلوها با عثمانیها اختصاص یافته است.<br />
<br />
در فصل چهارم از روابط ایران و اروپا در دورۀ حسن پادشاه سخن به میان آمده است. اینگونه روایت شده است که پاپ پیوس دوم در سال 863 در سفری به گرجستان و در راه بازگشت از آن نواحی، در آمِد به حضور حسن پادشاه رسید و او را از اندیشه و نقشههای خود باخبر کرد. فرمانروای آققویونلوها نیز نمایندهای بدون نامۀ رسمی همراه هیئت فرستاد که هدفش جز براندازی دولت عثمانی و توقف زیادهخواهیهای آن دولت نبود. همچنین سفیر او قول داد پنجاههزار نیرو در اختیار آن هیئت بگذارد.<br />
<br />
وقتی حسن پادشاه در سال 882 از لشکرکشی به گرجستان بازگشت، همۀ اطرافیان با مشاهدۀ ضعف جسمی وی نگران سلامتیاش شدند. سرانجام شاه در اواخر ماه رمضان بستری شد. فصل پنجم کتاب دربارۀ پایان فرمانروایی حسن پادشاه و رویکارآمدن جانشینیان اوست. در فصل ششم هم بررسی دورۀ فروپاشی نظام حکومتی آققویونلوها بررسی شده است که بعد از مرگ سلطان یعقوب و در دورۀ فرزندان او به وقوع میپیوندد.<br />
<br />
یورش تیمور به منطقۀ آناتولی این فرصت را در اختیار آققویونلوها قرار داد تا وارد عرصۀ سیاست شوند؛ درواقع حکومتهایی که تیمور احیا کرد، حامیان او در منطقه به شمار میرفتند؛ بهویژه آققویونلوها که همیشه با تیموریان روابط خوبی داشتند. مرگ تیمور و پیکار بین جانشینان او، به قراقویونلوها این فرصت را داد تا بر آذربایجان و ایران مرکزی تسلط یابند. شاهرخ تیموری که از افزایش قدرت اینان نگران شد، برای پسگرفتن سلطانیه، قزوین و ایران مرکزی به آذربایجان لشکر کشید. او در سال 824 با تحریک قراعثمان آققویونلو به جنگ علیه اسکندر موفق شد به درگیریها در منطقه پایان دهد. در این میان نقش آققویونلوها بسیار تأثیرگذار بود؛ به همین دلیل در فصل هفتم از سیاست خارجی ترکمانان آققویونلو سخن به میان آمده است. فصل هشتم کتاب هم اختصاص به بررسی روابط اقتصادی آققویونلوها دارد.<br />
<br />
در اوایل حکومت آققویونلوها مانند دیگر سلسلهها، بیشتر انرژی صرف درگیریها و اختلافهای داخلی شد؛ اما در دوران حسن پادشاه که اندکی آرامش به جامعه بازگشت، بهویژه ده سال بعد از مرگ جهانشاه، دوران آبادانی این مرزوبوم فرارسید. این دورۀ دهساله به همراه دورۀ دوازدهسالۀ حکومت سلطان یعقوب از ادوار درخشان تاریخ ایران است که معماران و هنرمندان ایرانی آثار ارزشمندی از خود در این سرزمین باقی نهادند. در فصل پایانی کتاب ضمن اشاره به معماری و هنر در دورۀ آققویونلوها، شماری از این آثار معرفی و بررسی شدهاند؛ از جمله میدان صاحبآباد، مسجد حسن پادشاه، کاخ هشت بهشت و ... .<br />
<br />
در پیوستهای کتاب این موارد آورده شده است: سالشمار رویدادها و پدیدههای مهم، نمودار شجرهنامۀ آققویونلوها، نمونۀ سکههای دورۀ آققویونلوها، توقیعات حکمرانان آققویونلو.<ref> [https://literaturelib.com/books/7352 ر.ک: کتابخانه تخصصی ادبیات] </ref><br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
[https://literaturelib.com/books/7352 کتابخانه تخصصی ادبیات]<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(خرداد) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh