https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D9%86%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1تحقیق نصف النهار - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T22:02:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D9%86%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=740448&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'2024-07-09T12:11:39Z<p>جایگزینی متن - ' (ص)' به '(ص)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نجوم - ایران - متون قدیمی تا قرن 14 - نجوم اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نجوم - ایران - متون قدیمی تا قرن 14 - نجوم اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مرکز بينالمللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مرکز بينالمللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر = ایران - قم</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مکان نشر = ایران - قم</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1395ش - 1437ق</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر = 1395ش - 1437ق</div></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D9%86%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=738361&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲2024-06-18T11:32:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تحقیق نصف النهار'''، اثر محمدباقر بن محمد میرداماد (960-1040ق)، کتابی است در علم نجوم و اصطلاحات آن، که با تصحیح و حاشیه هادی رستگار مقدم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوهری، </del>منتشر شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تحقیق نصف النهار'''، اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|</ins>محمدباقر بن محمد میرداماد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(960-1040ق)، کتابی است در علم نجوم و اصطلاحات آن، که با تصحیح و حاشیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رستگار مقدم گوهری، هادی|</ins>هادی رستگار مقدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوهری]]، </ins>منتشر شده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله حاضر درباره زمین بهعنوان یک جرم سماوی و موقعیت آن نسبت به خورشید بحث میکند. این رساله، زمین را یک جرم در کره آسمان فرض نموده و حرکت او را در آن فضا، مورد دقت قرار داده است. این رساله، دارای برهانهایی است که موقعیتش را نسبت به خورشید به اثبات میرساند؛ اگرچه از اعداد و ارقام ریاضی خالی میباشد، اما دقیقا با هندسه فضایی ارتباط مستقیم یافته است. دقتهایی که در این خصوص انجام شده، انسان را دچار حیرت میکند. بنابراین مصحح برخی از مطالبی را که در این رساله بهکار رفته است، با زبان نجوم جدید، بیان نموده تا خواننده هم بهتر با فضای بحث آشنا شود و هم عظمت اندیشه گذشتگان، بیشتر آشکار گردد. ازاینرو با افلاک آغاز نموده تا با بیانی مختصر، گامبهگام، به تشریح مبادی تصوری رساله بپردازد<ref>ر.ک: مقدمه، ص11-12</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله حاضر درباره زمین بهعنوان یک جرم سماوی و موقعیت آن نسبت به خورشید بحث میکند. این رساله، زمین را یک جرم در کره آسمان فرض نموده و حرکت او را در آن فضا، مورد دقت قرار داده است. این رساله، دارای برهانهایی است که موقعیتش را نسبت به خورشید به اثبات میرساند؛ اگرچه از اعداد و ارقام ریاضی خالی میباشد، اما دقیقا با هندسه فضایی ارتباط مستقیم یافته است. دقتهایی که در این خصوص انجام شده، انسان را دچار حیرت میکند. بنابراین مصحح برخی از مطالبی را که در این رساله بهکار رفته است، با زبان نجوم جدید، بیان نموده تا خواننده هم بهتر با فضای بحث آشنا شود و هم عظمت اندیشه گذشتگان، بیشتر آشکار گردد. ازاینرو با افلاک آغاز نموده تا با بیانی مختصر، گامبهگام، به تشریح مبادی تصوری رساله بپردازد<ref>ر.ک: مقدمه، ص11-12</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله اصطلاحاتی که میرداماد در این رساله نام برده و مصحح به توضیح و تشریح آنها پرداخته است، عبارتند از:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله اصطلاحاتی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|</ins>میرداماد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این رساله نام برده و مصحح به توضیح و تشریح آنها پرداخته است، عبارتند از:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقنطرات: میرداماد در این رساله، فقط به اصطلاح «مقنطرات ارتفاع» اشاره کرده و اصطلاح «مقنطرات انحطاط» را وانهاده است؛ زیرا مقنطرات انحطاط، برای ناظر زمینی که در نیمکره شمالی قرار دارد، قابل رؤیت نیست. دوایر کوچکی با دایره افقی حقیقی موازی هستند که به آن دوایر کوچک، «مقنطرات» گفته میشود. حال اگر این مقنطرات در بالای دایره افقی حقیقی قرار گیرند، به آنها «مقنطرات ارتفاع» گفته میشود و به دوایر کوچکی که در پایین دایره افق حقیقی قرار گیرند، «مقنطرات انحطاط» گفته میشود<ref>ر.ک: همان، ص25</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مقنطرات: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد|</ins>میرداماد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این رساله، فقط به اصطلاح «مقنطرات ارتفاع» اشاره کرده و اصطلاح «مقنطرات انحطاط» را وانهاده است؛ زیرا مقنطرات انحطاط، برای ناظر زمینی که در نیمکره شمالی قرار دارد، قابل رؤیت نیست. دوایر کوچکی با دایره افقی حقیقی موازی هستند که به آن دوایر کوچک، «مقنطرات» گفته میشود. حال اگر این مقنطرات در بالای دایره افقی حقیقی قرار گیرند، به آنها «مقنطرات ارتفاع» گفته میشود و به دوایر کوچکی که در پایین دایره افق حقیقی قرار گیرند، «مقنطرات انحطاط» گفته میشود<ref>ر.ک: همان، ص25</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># نظیره: مؤلف از این واژه نیز استفاده کرده و فرموده: «لنظيره في الأفق الغربي»؛ اگرچه از ظاهر این واژه همانندی برداشت میشود که همان معنا نیز صحیح است، اما مصحح بهصورت مفصلتر به بررسی این موضوع پرداخته است که این همانندی در ترسیم نجوم، کجا بهکار برده میشود و چنین نتیجه گرفته است که: «اگر دایرهای از دو قطب بگذرد، در دو نقطعه معدل النهار را قطع میکند که این دو نقطه، متقاطر یکدیگرند؛ یعنی هریک جزء نظیر آن دیگری است»<ref>ر.ک: همان، ص29</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># نظیره: مؤلف از این واژه نیز استفاده کرده و فرموده: «لنظيره في الأفق الغربي»؛ اگرچه از ظاهر این واژه همانندی برداشت میشود که همان معنا نیز صحیح است، اما مصحح بهصورت مفصلتر به بررسی این موضوع پرداخته است که این همانندی در ترسیم نجوم، کجا بهکار برده میشود و چنین نتیجه گرفته است که: «اگر دایرهای از دو قطب بگذرد، در دو نقطعه معدل النهار را قطع میکند که این دو نقطه، متقاطر یکدیگرند؛ یعنی هریک جزء نظیر آن دیگری است»<ref>ر.ک: همان، ص29</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D9%86%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=738358&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۹2024-06-18T11:29:17Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآورندگان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میر داماد، محمد باقر </del>بن محمد]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرداماد، سید محمدباقر </ins>بن محمد]] (نويسنده)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رستگار مقدم گوهری، هادی]] (مصحح)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رستگار مقدم گوهری، هادی]] (مصحح)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45">خط ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نجوم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 تیر 1403</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1403 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1403 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737537:rev-738358 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82_%D9%86%D8%B5%D9%81_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1&diff=737537&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR57703J1.jpg | عنوان = تحقیق نصف النهار | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = میر داماد، محمد باقر بن محمد (نويسنده) رستگار مقدم گوهری، هادی (مصحح) |زبان | زبان = عربی - فارسی | کد کنگره = /م9 ر5041 41 QB | موضوع =ن...» ایجاد کرد2024-06-13T04:41:13Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR57703J1.jpg | عنوان = تحقیق نصف النهار | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1_%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="میر داماد، محمد باقر بن محمد (صفحه وجود ندارد)">میر داماد، محمد باقر بن محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85_%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="رستگار مقدم گوهری، هادی (صفحه وجود ندارد)">رستگار مقدم گوهری، هادی</a> (مصحح) |زبان | زبان = عربی - فارسی | کد کنگره = /م9 ر5041 41 QB | موضوع =ن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR57703J1.jpg<br />
| عنوان = تحقیق نصف النهار<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[میر داماد، محمد باقر بن محمد]] (نويسنده)<br />
[[رستگار مقدم گوهری، هادی]] (مصحح)<br />
|زبان<br />
| زبان = عربی - فارسی<br />
| کد کنگره = /م9 ر5041 41 QB <br />
| موضوع =نجوم - ایران - متون قدیمی تا قرن 14 - نجوم اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14<br />
|ناشر <br />
| ناشر = مرکز بينالمللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)<br />
| مکان نشر = ایران - قم<br />
| سال نشر = 1395ش - 1437ق<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE57703AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 1<br />
| شابک = 978-600-429-045-6<br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 57703<br />
| کتابخوان همراه نور = 57703<br />
| کد پدیدآور = 26<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''تحقیق نصف النهار'''، اثر محمدباقر بن محمد میرداماد (960-1040ق)، کتابی است در علم نجوم و اصطلاحات آن، که با تصحیح و حاشیه هادی رستگار مقدم گوهری، منتشر شده است.<br />
<br />
رساله حاضر درباره زمین بهعنوان یک جرم سماوی و موقعیت آن نسبت به خورشید بحث میکند. این رساله، زمین را یک جرم در کره آسمان فرض نموده و حرکت او را در آن فضا، مورد دقت قرار داده است. این رساله، دارای برهانهایی است که موقعیتش را نسبت به خورشید به اثبات میرساند؛ اگرچه از اعداد و ارقام ریاضی خالی میباشد، اما دقیقا با هندسه فضایی ارتباط مستقیم یافته است. دقتهایی که در این خصوص انجام شده، انسان را دچار حیرت میکند. بنابراین مصحح برخی از مطالبی را که در این رساله بهکار رفته است، با زبان نجوم جدید، بیان نموده تا خواننده هم بهتر با فضای بحث آشنا شود و هم عظمت اندیشه گذشتگان، بیشتر آشکار گردد. ازاینرو با افلاک آغاز نموده تا با بیانی مختصر، گامبهگام، به تشریح مبادی تصوری رساله بپردازد<ref>ر.ک: مقدمه، ص11-12</ref>.<br />
<br />
از جمله اصطلاحاتی که میرداماد در این رساله نام برده و مصحح به توضیح و تشریح آنها پرداخته است، عبارتند از:<br />
# مقنطرات: میرداماد در این رساله، فقط به اصطلاح «مقنطرات ارتفاع» اشاره کرده و اصطلاح «مقنطرات انحطاط» را وانهاده است؛ زیرا مقنطرات انحطاط، برای ناظر زمینی که در نیمکره شمالی قرار دارد، قابل رؤیت نیست. دوایر کوچکی با دایره افقی حقیقی موازی هستند که به آن دوایر کوچک، «مقنطرات» گفته میشود. حال اگر این مقنطرات در بالای دایره افقی حقیقی قرار گیرند، به آنها «مقنطرات ارتفاع» گفته میشود و به دوایر کوچکی که در پایین دایره افق حقیقی قرار گیرند، «مقنطرات انحطاط» گفته میشود<ref>ر.ک: همان، ص25</ref>.<br />
# نظیره: مؤلف از این واژه نیز استفاده کرده و فرموده: «لنظيره في الأفق الغربي»؛ اگرچه از ظاهر این واژه همانندی برداشت میشود که همان معنا نیز صحیح است، اما مصحح بهصورت مفصلتر به بررسی این موضوع پرداخته است که این همانندی در ترسیم نجوم، کجا بهکار برده میشود و چنین نتیجه گرفته است که: «اگر دایرهای از دو قطب بگذرد، در دو نقطعه معدل النهار را قطع میکند که این دو نقطه، متقاطر یکدیگرند؛ یعنی هریک جزء نظیر آن دیگری است»<ref>ر.ک: همان، ص29</ref>.<br />
<br />
==پانویس ==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ خرداد 1403 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ خرداد 1403 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili