https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86تاریخ نقاشی در ایران - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-01T10:24:44Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=822407&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' ' به ''2026-04-03T22:30:16Z<p>جایگزینی متن - ' ' به ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = ND ۹۸۰ / ح ۵ ت ۶۰۴۱۵ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = ND ۹۸۰ / ح ۵ ت ۶۰۴۱۵ </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایرانی - تاریخ - نقاشی اسلامی - ایران - تاریخ - هنر اسلامی - ایران - تاریخ - هنر ایرانی - تاریخ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایرانی - تاریخ - نقاشی اسلامی - ایران - تاریخ - هنر اسلامی - ایران - تاریخ - هنر ایرانی - تاریخ</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819881:rev-822407 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=819881&oldid=prevHbaghizadeh در ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۹2026-03-09T09:59:16Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ND ۹۸۰ / ح ۵ ت ۶۰۴۱۵ </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایرانی - تاریخ - نقاشی اسلامی - ایران - تاریخ - هنر اسلامی - ایران - تاریخ - هنر ایرانی - تاریخ</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایرانی - تاریخ - نقاشی اسلامی - ایران - تاریخ - هنر اسلامی - ایران - تاریخ - هنر ایرانی - تاریخ</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنرهای تجسمی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نقاشی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 اسفند 1404</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819880:rev-819881 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=819880&oldid=prevHbaghizadeh در ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۱2026-03-09T09:41:38Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از = </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ نقاشی در ایران'''، اثر [[زکی محمدحسن]] (۱۳۲۶-۱۳۷۷ق/۱۹۰۸-۱۹۵۷م)، مورخ هنر اسلامی، کتابی است که به بررسی و تحقیق تاریخی هنر نقاشی در ایران میپردازد و سیر تحول این هنر را در بستر تمدن اسلامی از دوران پیش از اسلام تا عصر صفویه شرح میدهد و به ارزشهای هنری آن توجه میکند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ نقاشی در ایران'''، اثر [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن، زکی محمد|</ins>زکی محمدحسن]] (۱۳۲۶-۱۳۷۷ق/۱۹۰۸-۱۹۵۷م)، مورخ هنر اسلامی، کتابی است که به بررسی و تحقیق تاریخی هنر نقاشی در ایران میپردازد و سیر تحول این هنر را در بستر تمدن اسلامی از دوران پیش از اسلام تا عصر صفویه شرح میدهد و به ارزشهای هنری آن توجه میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل اول (پیدایش نقاشی ایرانی): این فصل، به وجود نقوش و صور ایرانی کهن اشاره میکند و بیان میدارد که هنر نقاشی در ایران دارای ریشههای قدیمی و پابرجا بوده است. در این فصل، به مانی نقاش<ref>ر.ک: همان، ص34</ref> اشاره شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فصل اول (پیدایش نقاشی ایرانی): این فصل، به وجود نقوش و صور ایرانی کهن اشاره میکند و بیان میدارد که هنر نقاشی در ایران دارای ریشههای قدیمی و پابرجا بوده است. در این فصل، به مانی نقاش<ref>ر.ک: همان، ص34</ref> اشاره شده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین موضوع حرمت نقاشی و چهرهکشی پس از اسلام مورد بحث قرار گرفته<ref>ر.ک: همان، ص36</ref> و مشخص شده است که هنر نقاشی اسلامی اولیه، متأثر از فنون ایرانی، رومی، بیزانسی و قبطی بوده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص41-43</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین موضوع حرمت نقاشی و چهرهکشی پس از اسلام مورد بحث قرار گرفته<ref>ر.ک: همان، ص36</ref> و مشخص شده است که هنر نقاشی اسلامی اولیه، متأثر از فنون ایرانی، رومی، بیزانسی و قبطی بوده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص41-43</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-819827:rev-819880 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=819827&oldid=prevA-esmaeili: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR105985J1.jpg | عنوان = تاریخ نقاشی در ایران | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = حسن، زکی محمد (نويسنده) سحاب، ابوالقاسم (مترجم) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایر...» ایجاد کرد2026-03-09T06:21:24Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR105985J1.jpg | عنوان = تاریخ نقاشی در ایران | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%8C_%D8%B2%DA%A9%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="حسن، زکی محمد (صفحه وجود ندارد)">حسن، زکی محمد</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85&action=edit&redlink=1" class="new" title="سحاب، ابوالقاسم (صفحه وجود ندارد)">سحاب، ابوالقاسم</a> (مترجم) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NUR105985J1.jpg<br />
| عنوان = تاریخ نقاشی در ایران<br />
| عنوانهای دیگر = <br />
| پدیدآورندگان<br />
| پدیدآوران = <br />
[[حسن، زکی محمد]] (نويسنده)<br />
[[سحاب، ابوالقاسم]] (مترجم)<br />
|زبان<br />
| زبان = فارسی<br />
| کد کنگره = <br />
| موضوع =نقاشی -- ایران -- تاریخ - نقاشی ایرانی - تاریخ - نقاشی اسلامی - ایران - تاریخ - هنر اسلامی - ایران - تاریخ - هنر ایرانی - تاریخ<br />
|ناشر <br />
| ناشر = مؤسسه جغرافيايی و کارتوگرافی سحاب<br />
| مکان نشر = ایران - تهران<br />
| سال نشر = 1357ش<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE105985AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = 3<br />
| شابک = <br />
| تعداد جلد = 1<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور = 105985<br />
| کتابخوان همراه نور = 105985<br />
| کد پدیدآور = 15364<br />
| پس از = <br />
| پیش از = <br />
}}<br />
'''تاریخ نقاشی در ایران'''، اثر [[زکی محمدحسن]] (۱۳۲۶-۱۳۷۷ق/۱۹۰۸-۱۹۵۷م)، مورخ هنر اسلامی، کتابی است که به بررسی و تحقیق تاریخی هنر نقاشی در ایران میپردازد و سیر تحول این هنر را در بستر تمدن اسلامی از دوران پیش از اسلام تا عصر صفویه شرح میدهد و به ارزشهای هنری آن توجه میکند.<br />
<br />
==ساختار==<br />
محتوای اصلی کتاب را یک مقدمه تاریخی (که سیر اجمالی تاریخ ایران را تا دوره قاجاریه بیان میکند) و هفت فصل اصلی، تشکیل میدهد.<br />
<br />
==گزارش محتوا==<br />
در ابتدای کتاب، در «مقدمه تاریخی»، به تاریخ شکلگیری ایران و حکومتهای باستانی آن، از هخامنشیان<ref>ر.ک: مقدمه، ص14</ref>، پارتها<ref>ر.ک: همان، ص16</ref>، ساسانیان<ref>ر.ک: همان</ref> تا فتوحات اسلامی<ref>ر.ک: همان، ص20</ref> و عهد طاهریان و صفاریان<ref>ر.ک: همان، ص21</ref>، دولت خوارزمشاهیان<ref>ر.ک: همان، ص26</ref>، صفویه<ref>ر.ک: همان، ص28</ref>، زندیه<ref>ر.ک: همان، ص31</ref> و قاجاریه<ref>ر.ک: همان</ref>، اشاره شده است.<br />
<br />
فصل اول (پیدایش نقاشی ایرانی): این فصل، به وجود نقوش و صور ایرانی کهن اشاره میکند و بیان میدارد که هنر نقاشی در ایران دارای ریشههای قدیمی و پابرجا بوده است. در این فصل، به مانی نقاش<ref>ر.ک: همان، ص34</ref> اشاره شده است.<br />
همچنین موضوع حرمت نقاشی و چهرهکشی پس از اسلام مورد بحث قرار گرفته<ref>ر.ک: همان، ص36</ref> و مشخص شده است که هنر نقاشی اسلامی اولیه، متأثر از فنون ایرانی، رومی، بیزانسی و قبطی بوده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص41-43</ref>.<br />
<br />
فصل دوم (هنرستان بغداد یا مدرسه عراق یا سلجوقی): در قرن هفتم هجری (۱۳ میلادی)، با قدرتگیری سلجوقیان، نقاشی و هنر در بغداد رونق گرفت. در این دوره، نگارگری و تزیین کتب خطی، اهمیت زیادی یافت و هنرستان بغداد در زمینه نقاشی و نگارگری پیشرفت کرد. این هنر که به دوره عباسیان نیز مرتبط بود، تأثیراتی از نقاشی مسیحیان و بیزانسی گرفته بود<ref>ر.ک: همان، ص44-59</ref>. در این فصل به این موضوع اشاره شده است که بیشترین توجه ایرانیان به تصویر کتب تاریخی و شرح حال یا تراجمی بوده که در آنها نام شاهان و تصاویر ایشان برای همیشگی و دوام، به یادگار بماند<ref>ر.ک: همان، ص45</ref>. تمام مشخصات هنرستان بغداد در تصویر اشیاء روی اسلوبی قرار گرفته که ساده و بدون تحمیل یا تکلیف است و بیشتر چیزی که تأثیر فن مسیحی شرق را در صنعت و کار آنان نشان میدهد، طریقه تصویر اشخاص است که آن را درباره صورتکشی کشیشها و روحانیون و فلاسفه یونان استعمال مینمودند<ref>ر.ک: همان، ص59</ref>.<br />
<br />
فصل سوم (هنرستان ایرانی و تاتار (مغول)): در این فصل، از هنرستان ایرانی و تاتار سخن به میان آمده و اشاره شده است که هنرستان مزبور، بهترین هنرستانهای سهگانه بوده و این سه دوره برجسته در تاریخ ایران از قرن هفتم تا دوازدهم امتیاز یافته و آن دوره مغول و عصر تیمور و جانشینان او و زمان خاندان صفویه است<ref>ر.ک: همان، ص60</ref>. نویسنده بر این باور است که مصادر و مراجعات تاریخی خبر میدهند که اولین چیزی که ایرانیان از کار هنرپیشگان چین شناخته و بدان پیبردهاند، در دوره سامانیان بوده است<ref>ر.ک: همان، ص67</ref>.<br />
<br />
فصل چهارم (عصر تیمور و جانشینان او): نویسنده بر این باور است که دوره تیمور و جانشینان او از برجستهترین ادوار عصر نقاشی ایران است و آمدن او، آغاز آرامش نسبی ایران بود که این امر، باعث پیشرفت و ترقی کشور مخصوصا در زمان جانشین او، یعنی شاهرخ شده و این آرامش و سکون را مدتزمانی بود که ایران به خود ندیده بود<ref>ر.ک: همان، ص68</ref>. در انتهای این فصل، به این نکته اشاره شده است که در خدمت سلطان حسین بایقرا و وزیر او امیر علیشیر، بزرگترین نقاشها و اساتید فنی ایرانی و مشهورترین رجال هنرور اسلامی که «بهزاد» سرآمد ایشان است، بروز و ظهور یافتند<ref>ر.ک: همان، ص79</ref>.<br />
<br />
فصل پنجم (بهزاد و معاصرین او؛ هنرستان بخارا): اوج هنرستان هرات در زمان حکومت سلطان حسین بایقرا و وزارت امیر علیشیر نوایی محقق شد و کمالالدین بهزاد، مشهورترین نقاش آن زمان بود<ref>ر.ک: همان، ص80</ref>. نقاشیهای بهزاد با مهارت بالا در پرداخت جزئیات، تناسب اندام اشخاص و رنگآمیزی لطیف شناخته میشود و در آثار او ظرافت طبیعی و دقت مشاهدهشده در تصویر افراد و مناظر دیده میشود. با سقوط هرات، هنرمندان از جمله بهزاد به بخارا مهاجرت کردند<ref>ر.ک: همان، ص80-131</ref>. نویسنده بر این باور است که بهزاد بهواسطه هنر خود، توانسته بود خشنودی و رضای خاطر معاصرین خود را فراهم نموده و به شهرتی برسد که هیچیک از اساتید فنی در دنیای اسلام، با او برابری ننمایند<ref>ر.ک: همان، ص86</ref>. قاسمعلی در نیمه دون قرن نهم هجری<ref>ر.ک: همان</ref>، از دیگر اساتید این دوره بودند. در پایان این فصل، به بیان این موضوع پرداخته شده است که دوره نقاشی بخارا تقریبا در انتهای قرن دهم خاتمه یافته و بلاد ماوراءالنهر از هنر نقاشی ایرانی غریب و بیگانه میشود. چنانکه قبل از سقوط و انقراض تیموریان نیز با این فن بیگانه بوده است<ref>ر.ک: همان، ص131</ref>.<br />
<br />
فصل ششم (هنرستان صفویه): دوره صفویه در ایران، عصر رفاهیت و روزگار آسایش و فراوانی نعمت و زمان ترقی و پیشرفت هنر و صنعت است. در این عهد، پیشرفتها و تحول زیادی در فنون و هنر رخ نمود و صنایع و فنون، مراتبی عمده را پیمود<ref>ر.ک: همان، ص132</ref>. در نقاشیهای دوره صفویه، شکوه و عظمت این عصر و ابهت این زمان آشکار است<ref>ر.ک: همان، ص133</ref>. از جمله کسانی که جزو نقاشان درباری شاه طهماست اشتهار یافتند، مظفرعلی، شاگرد بهزاد است<ref>ر.ک: همان، ص140</ref>. سید پیر نقاش، شاهمحمد، دوستمحمد و شاهقلی تبریزی، از دیگران نقاشان این دوره هستند<ref>ر.ک: همان، ص143</ref>.<br />
<br />
فصل هفتم (عصر شاه عباس و جانشینان او؛ رضا عباسی و تأثیر نقاشی اروپایی): این فصل، به بررسی دوران حکومت شاه عباس کبیر (۹۹۶ تا ۱۰۳۸ هجری) و جانشینانش میپردازد که طی آن پایتخت به اصفهان منتقل شد و به مرکز هنر و صنعت و علوم تبدیل گردید. در این عصر، شاه عباس که به دنبال امنیت و پیشرفت کشور بود، موجب شد که هنر نقاشی نیز شکوفا شود و در نتیجه ارتباطات سیاسی و تجاری با غرب، تأثیرپذیری از فنون و نقاشی اروپایی در آثار ایرانی مشاهده شود<ref>ر.ک: همان، ص144-160</ref>. این تأثیرات در دوره شاه عباس دوم بیشتر آشکار شد؛ زیرا او هنرمندان را به یادگیری و استفاده از شیوههای غربی تشویق میکرد که این امر منجر به مطالعه و تقلید هنر غربی توسط نقاشان ایرانی گردید<ref>ر.ک: همان، ص160-168</ref>. بااینحال، نویسنده، معتقد است قرن دوازدهم بهواسطه نفوذ اروپاییان و اشکالات سیاسی که در ایران رخ داد، موجب فنا و اضمحلال نقاشی ایران شد و بعد از آن در دوره فتحعلی شاه، فنی قابل توجه و کاری مورد اهمیت عرضه نشده است<ref>ر.ک: همان، ص161</ref>.<br />
<br />
==پانویس==<br />
<references /><br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
مقدمه و متن کتاب.<br />
<br />
<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
<br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br />
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ اسفند 1404 توسط عباس مکرمی]]<br />
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ اسفند 1404 توسط محسن عزیزی]]</div>A-esmaeili