تاریخ علمای بلخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی' به 'ابن بابویه، محمد بن علی'

2024-11-02T16:51:55Z

جایگزینی متن - 'ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی' به 'ابن بابویه، محمد بن علی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۲۱
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>		مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>

	حکایت ظهور زرتشت در بلخ و نگارش اوستا، بر روی هزار پوست گاو با آب طلا در این شهر و تألیف «من لایحضره الفقیه» از کتب اربعه شیعه در بلخ - که بنا به درخواست فقیه شیعی، سید جلیل القدر ابوعبدالله محمد بن حسن علوی بلخی، معروف به شرف‌الدین نعمت‌الله، توسط [[ابن بابویه، ~~ابوجعفر،~~ محمد بن علی\|شیخ صدوق]] در ییلاق بلخ، برای مردم آن دیار تألیف یافته - از مطالب خواندنی این کتاب است.<ref>همان</ref>		حکایت ظهور زرتشت در بلخ و نگارش اوستا، بر روی هزار پوست گاو با آب طلا در این شهر و تألیف «من لایحضره الفقیه» از کتب اربعه شیعه در بلخ - که بنا به درخواست فقیه شیعی، سید جلیل القدر ابوعبدالله محمد بن حسن علوی بلخی، معروف به شرف‌الدین نعمت‌الله، توسط [[ابن بابویه، محمد بن علی\|شیخ صدوق]] در ییلاق بلخ، برای مردم آن دیار تألیف یافته - از مطالب خواندنی این کتاب است.<ref>همان</ref>

	مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>		مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ی اش،' به 'ی‌اش،'

2024-04-10T17:18:41Z

جایگزینی متن - 'ی اش،' به 'ی‌اش،'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۸
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>		مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>

	ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام منطقه‌ای صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 ~~کیلومتری اش،~~ صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>		ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام منطقه‌ای صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 کیلومتری‌اش، صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>

	از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ نکته‌ای داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>		از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ نکته‌ای داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای '

2024-02-26T20:12:12Z

جایگزینی متن - 'ه ای ' به 'ه‌ای '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۴۲
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	نگارنده این مجموعه در آغاز کار بنا داشت، شرح حال بیش از دو هزار نفر از علمای بلخ را در مجموعه‌ای به خوانندگان معرفی کند، اما به دلیل بروز مشکلاتی، از ادامه تمام این مسیر بازمانده است. در جلد اول و دوم این مجموعه، قرار است شرح حال 661 تن و در جلد سوم، 258 تن از علمای بلخ، عرضه شود که مجموعا به 919 زیست‌نامه خواهد رسید.<ref>ر.ک: همان</ref>		نگارنده این مجموعه در آغاز کار بنا داشت، شرح حال بیش از دو هزار نفر از علمای بلخ را در مجموعه‌ای به خوانندگان معرفی کند، اما به دلیل بروز مشکلاتی، از ادامه تمام این مسیر بازمانده است. در جلد اول و دوم این مجموعه، قرار است شرح حال 661 تن و در جلد سوم، 258 تن از علمای بلخ، عرضه شود که مجموعا به 919 زیست‌نامه خواهد رسید.<ref>ر.ک: همان</ref>

	اسامی تمامی رجال بلخ بر اساس نام کوچک آنها به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و برای هریک از آنها شماره مسلسل نیز ذکر شده است. برای اینکه نام‌های رجال زودیاب شود، در فهرست نام اشخاص علاوه بر تنظیم الفبایی بر اساس نام کوچک، در مواردی که بزرگی به نامی، لقبی، ~~کنیه ای~~ و یا مکانی شهرت داشته است، شهرت اشخاص هم به صورت سیستم ارجاعی تنظیم الفبایی شده و به نام کوچک او ارجاع داده شده است. در این صورت اگر پژوهشگر خواست بر اساس شهرت اشخاص، رجال مورد نظر را دنبال کند، سریع به مقصود خود خواهد رسید.<ref>مقدمه، ص72</ref>		اسامی تمامی رجال بلخ بر اساس نام کوچک آنها به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و برای هریک از آنها شماره مسلسل نیز ذکر شده است. برای اینکه نام‌های رجال زودیاب شود، در فهرست نام اشخاص علاوه بر تنظیم الفبایی بر اساس نام کوچک، در مواردی که بزرگی به نامی، لقبی، کنیه‌ای و یا مکانی شهرت داشته است، شهرت اشخاص هم به صورت سیستم ارجاعی تنظیم الفبایی شده و به نام کوچک او ارجاع داده شده است. در این صورت اگر پژوهشگر خواست بر اساس شهرت اشخاص، رجال مورد نظر را دنبال کند، سریع به مقصود خود خواهد رسید.<ref>مقدمه، ص72</ref>

	در مورد شاعران، تنظیم الفبایی بر اساس تخلص شاعر و نیز فهرست ارجاعی خواهد بود. در شرح حال نویسی رجال سعی شده است که تمام منابعی که در مورد آن شخص مطلبی دارد، دیده شود. شرح حال رجال از زوایای گوناگون مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته و سعی بر این بوده که شرح حال کامل باشد و چیزی از قلم نیفتد. رجالی که شرح حال قابل توجهی نداشتند و یا منشأ اثری نبودند، از ذکر نام آنها در این تحقیق پرهیز شده است.		در مورد شاعران، تنظیم الفبایی بر اساس تخلص شاعر و نیز فهرست ارجاعی خواهد بود. در شرح حال نویسی رجال سعی شده است که تمام منابعی که در مورد آن شخص مطلبی دارد، دیده شود. شرح حال رجال از زوایای گوناگون مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته و سعی بر این بوده که شرح حال کامل باشد و چیزی از قلم نیفتد. رجالی که شرح حال قابل توجهی نداشتند و یا منشأ اثری نبودند، از ذکر نام آنها در این تحقیق پرهیز شده است.
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام منطقه‌ای صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 کیلومتری اش، صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>		ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام منطقه‌ای صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 کیلومتری اش، صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>

	از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ ~~نکته ای~~ داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>		از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ نکته‌ای داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>

	== وضعیت کتاب ==		== وضعیت کتاب ==

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'زیست نامه' به 'زیست‌نامه'

2024-02-12T10:46:37Z

جایگزینی متن - 'زیست نامه' به 'زیست‌نامه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۱۶
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب که دربردارنده شرح حال بزرگان بلخ از قرون اولیه اسلامی تا دوران معاصر می‌باشد، قرار است در سه جلد، عرضه شود، اما در مقاله حاضر، ضمن معرفی مجموعه، فقط به گزارش جلد نخست پرداخته شده است.		کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب که دربردارنده شرح حال بزرگان بلخ از قرون اولیه اسلامی تا دوران معاصر می‌باشد، قرار است در سه جلد، عرضه شود، اما در مقاله حاضر، ضمن معرفی مجموعه، فقط به گزارش جلد نخست پرداخته شده است.

	نگارنده این مجموعه در آغاز کار بنا داشت، شرح حال بیش از دو هزار نفر از علمای بلخ را در مجموعه‌ای به خوانندگان معرفی کند، اما به دلیل بروز مشکلاتی، از ادامه تمام این مسیر بازمانده است. در جلد اول و دوم این مجموعه، قرار است شرح حال 661 تن و در جلد سوم، 258 تن از علمای بلخ، عرضه شود که مجموعا به 919 ~~زیست نامه~~ خواهد رسید.<ref>ر.ک: همان</ref>		نگارنده این مجموعه در آغاز کار بنا داشت، شرح حال بیش از دو هزار نفر از علمای بلخ را در مجموعه‌ای به خوانندگان معرفی کند، اما به دلیل بروز مشکلاتی، از ادامه تمام این مسیر بازمانده است. در جلد اول و دوم این مجموعه، قرار است شرح حال 661 تن و در جلد سوم، 258 تن از علمای بلخ، عرضه شود که مجموعا به 919 زیست‌نامه خواهد رسید.<ref>ر.ک: همان</ref>

	اسامی تمامی رجال بلخ بر اساس نام کوچک آنها به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و برای هریک از آنها شماره مسلسل نیز ذکر شده است. برای اینکه نام‌های رجال زودیاب شود، در فهرست نام اشخاص علاوه بر تنظیم الفبایی بر اساس نام کوچک، در مواردی که بزرگی به نامی، لقبی، کنیه ای و یا مکانی شهرت داشته است، شهرت اشخاص هم به صورت سیستم ارجاعی تنظیم الفبایی شده و به نام کوچک او ارجاع داده شده است. در این صورت اگر پژوهشگر خواست بر اساس شهرت اشخاص، رجال مورد نظر را دنبال کند، سریع به مقصود خود خواهد رسید.<ref>مقدمه، ص72</ref>		اسامی تمامی رجال بلخ بر اساس نام کوچک آنها به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده و برای هریک از آنها شماره مسلسل نیز ذکر شده است. برای اینکه نام‌های رجال زودیاب شود، در فهرست نام اشخاص علاوه بر تنظیم الفبایی بر اساس نام کوچک، در مواردی که بزرگی به نامی، لقبی، کنیه ای و یا مکانی شهرت داشته است، شهرت اشخاص هم به صورت سیستم ارجاعی تنظیم الفبایی شده و به نام کوچک او ارجاع داده شده است. در این صورت اگر پژوهشگر خواست بر اساس شهرت اشخاص، رجال مورد نظر را دنبال کند، سریع به مقصود خود خواهد رسید.<ref>مقدمه، ص72</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'منطقه ای ' به 'منطقه‌ای '

2024-02-11T05:03:34Z

جایگزینی متن - 'منطقه ای ' به 'منطقه‌ای '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>		مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>

	ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام ~~منطقه ای~~ صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 کیلومتری اش، صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>		ریشه تأمین آب بلخ، از رودخانه «بلخاب» است که نام منطقه‌ای صددرصد شیعه نشین - از توابع استان سرپل - نیز می‌باشد. این رودخانه آب شیرین، در ورودی شهر مزارشریف، به هجده نهر تقسیم می‌شود و در مسیرِ بیش از 350 کیلومتری اش، صدها شهر، روستا و منطقه را مشروب ساخته و در نهایت، در رگ‌های بلخ جاری شده و آن سامان را زرخیر می‌نماید. حفص بن بختری از [[امام جعفر صادق(ع)\|امام صادق(ع)]] روایت می‌کند که جبرئیل، با پای خویش، پنج نهر کند که زبانه آب در پی آن می‌آمد: فرات، دجله، نیل، مهران و نهر بلخ. پس هرچه این رودها آب دهد و یا از آنها آب خورده شود، از آن امام(ع) است. نویسنده، این روایت را از [[الكافي (ط. الاسلاميه)\|اصول کافی]]، ج2، ص271، نقل کرده است. وی در موقعیت جغرافیایی بلخ می‌نویسد: «بلخ چهارمین ربع خراسان است و بلوکات آن عبارت است از: جوزجان، طالقان، گرزاوان، فاریاب، میمنه، شبرغان، انبار،‌اندخوی، تخارستان، بغلان، بامیان، سمنگان،‌اندراب، پنجشیر، لوالج، مرغاب، بلخاب، سانچارک و دره صوف».<ref>ر.ک: همان</ref>

	از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ نکته ای داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>		از جمله ویژگی‌های اثر حاضر، آن است که برای تدوین آن، شرح حال بسیاری از بزرگان بلخ اعم از علما، فقها، محدثان، فلاسفه، حکما، شعرا، عرفا، قضات، حکام، وعاظ، محققان، سران لشکر و صاحبان اثر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. برای دستیابی به شرح حال این بزرگان، علاوه بر وقت زیاد احتیاج به منابع و مآخذ فراوانی بوده و نویسنده، از کتاب‌های تاریخی، رجالی، فقهی، حدیثی، عرفانی، فلسفی، تفاسیر، آثار ادبی، تذکره‌ها، دایرةالمعارف‌ها، مجلات فارسی و عربی یا هر منبعی که به مناسبتی درباره بلخ، نواحی آن و یا رجال بلخ مطلبی داشته، فیش برداری کرده و تقریبا تمام منابعی را که به نوعی درباره خراسان بزرگ نکته ای داشته است، از نظر گذرانده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص72</ref>

Mhosseini: جایگزینی متن - 'ابن بابویه، محمد بن علی' به 'ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی'

2023-04-26T14:24:26Z

جایگزینی متن - 'ابن بابویه، محمد بن علی' به 'ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۵۴
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>		مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>

	حکایت ظهور زرتشت در بلخ و نگارش اوستا، بر روی هزار پوست گاو با آب طلا در این شهر و تألیف «من لایحضره الفقیه» از کتب اربعه شیعه در بلخ - که بنا به درخواست فقیه شیعی، سید جلیل القدر ابوعبدالله محمد بن حسن علوی بلخی، معروف به شرف‌الدین نعمت‌الله، توسط [[ابن بابویه، محمد بن علی\|شیخ صدوق]] در ییلاق بلخ، برای مردم آن دیار تألیف یافته - از مطالب خواندنی این کتاب است.<ref>همان</ref>		حکایت ظهور زرتشت در بلخ و نگارش اوستا، بر روی هزار پوست گاو با آب طلا در این شهر و تألیف «من لایحضره الفقیه» از کتب اربعه شیعه در بلخ - که بنا به درخواست فقیه شیعی، سید جلیل القدر ابوعبدالله محمد بن حسن علوی بلخی، معروف به شرف‌الدین نعمت‌الله، توسط [[ابن بابویه، ابوجعفر، محمد بن علی\|شیخ صدوق]] در ییلاق بلخ، برای مردم آن دیار تألیف یافته - از مطالب خواندنی این کتاب است.<ref>همان</ref>

	مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>		مؤلّف، از فرستاده [[امام على(ع)\|امیرالمؤمنین(ع)]] در بلخ، عبدالرحمن بن ابزای خزاعی و ابقای او توسط امام حسن(ع) مطلبی آورده است. نویسنده، نهضت‌هایی که خواستگاه آنان از بلخ بود و در فروپاشی حکومت امویان نقش مهم داشتند را معرفی نموده است؛ از قبیل: قیام یحیی بن زید بن علی بن الحسین بن [[امام على(ع)\|علی بن ابی‌طالب(ع)]] که شهادتش در روستای ارغوی جوزجان اتفاق افتاد؛ خروج ابومسلم عبدالرحمن بن مسلم به سن 19 سالگی، قیام حسن بن علی اُطروش و...<ref>همان</ref>

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - '[[ ' به '[['

2023-03-06T16:52:09Z

جایگزینی متن - '[[ ' به '[['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۲
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	[[تاریخ ملازاده در ذکر مزارات بخارا]]		[[تاریخ ملازاده در ذکر مزارات بخارا]]

	[[ تاریخ بوشهر]]		[[تاریخ بوشهر]]

A-esmaili: جایگزینی متن - '.↵==ساختار==' به '. ==ساختار=='

2023-01-28T08:59:50Z

جایگزینی متن - '.↵==ساختار==' به '. ==ساختار=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۹
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	کتاب به زبان فارسی و مقدمه آن در سال 1379ش نوشته شده است.		کتاب به زبان فارسی و مقدمه آن در سال 1379ش نوشته شده است.

	==ساختار==		==ساختار==
	کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب که دربردارنده شرح حال بزرگان بلخ از قرون اولیه اسلامی تا دوران معاصر می‌باشد، قرار است در سه جلد، عرضه شود، اما در مقاله حاضر، ضمن معرفی مجموعه، فقط به گزارش جلد نخست پرداخته شده است.		کتاب با مقدمه مؤلف آغاز و مطالب که دربردارنده شرح حال بزرگان بلخ از قرون اولیه اسلامی تا دوران معاصر می‌باشد، قرار است در سه جلد، عرضه شود، اما در مقاله حاضر، ضمن معرفی مجموعه، فقط به گزارش جلد نخست پرداخته شده است.

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'بنیان گذار' به 'بنیان‌گذار'

2023-01-23T14:20:52Z

جایگزینی متن - 'بنیان گذار' به 'بنیان‌گذار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	==گزارش محتوا==		==گزارش محتوا==
	در مقدمه، به بیان مطالبی پیرامون بلخ پرداخته شده است؛ از جمله: نام‌ها و لقب‌های بلخ؛ واژه بلخ؛ ~~بنیان گذار~~ بلخ؛ موقعیت بلخ پیش از اسلام؛ بنای نوبهار بلخ؛ تاریخ بلخ پس از اسلام؛ تاریخ سیاسی و فرهنگی بلخ در عصر امیران خراسان؛ قیام مردم بلخ علیه حکام؛ موقعیت جغرافیایی بلخ و...<ref>همان، ص17-73</ref>		در مقدمه، به بیان مطالبی پیرامون بلخ پرداخته شده است؛ از جمله: نام‌ها و لقب‌های بلخ؛ واژه بلخ؛ بنیان‌گذار بلخ؛ موقعیت بلخ پیش از اسلام؛ بنای نوبهار بلخ؛ تاریخ بلخ پس از اسلام؛ تاریخ سیاسی و فرهنگی بلخ در عصر امیران خراسان؛ قیام مردم بلخ علیه حکام؛ موقعیت جغرافیایی بلخ و...<ref>همان، ص17-73</ref>

	مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>		مؤلف، برخی از القاب بلخ باستان را در دوره اسلامی، به عنوان: «دار الفقاهة، دار الاجتهاد، أم البلاد و قبة الإسلام» آورده است که حکایت از یک مرکز بزرگ تمدن علوم اسلامی و دیاری رجال خیز دارد. مؤلّف به نقل از کتاب «مجمع الغرائب»، مؤسس شهر بلخ را حضرت ایوب(ع) می‌داند که در زمان حکومت گشتاسب مبعوث شد. این پیامبر خدا به گشتاسب گفت: حق سبحانه و تعالی تو را امر کرده است که بلخ را بنا کنی. گشتاسب از مرو بدین ولایت آمد و در مدت ده سال شهر بلخ را به اتمام رسانید.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>

Wikinoor.ir: جایگزینی متن - '}}↵↵↵'''' به '}} ''''

2022-12-20T19:26:10Z

جایگزینی متن - '}}↵↵↵'''' به '}} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۵۶
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	\| پیش از =		\| پیش از =
	}}		}}


	'''تاریخ علمای بلخ'''، اثر مهدی رحمانی ولوی - منصور جغتایی، به عنوان اثری ماندگار، در خصوص تراجم، رجال و شخصیت‌های نواحی مختلف افغانستان، از کتب محوری در حوزه بلخ باستان - که هم اکنون، نواحی گوناگون این کشور را در بر می‌گیرد - بشمار می‌رود.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>		'''تاریخ علمای بلخ'''، اثر مهدی رحمانی ولوی - منصور جغتایی، به عنوان اثری ماندگار، در خصوص تراجم، رجال و شخصیت‌های نواحی مختلف افغانستان، از کتب محوری در حوزه بلخ باستان - که هم اکنون، نواحی گوناگون این کشور را در بر می‌گیرد - بشمار می‌رود.<ref>ر.ک: فاضلی، سید محمدحیدر، 1393</ref>