https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-24T23:16:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=803697&oldid=prevA-esmaili: جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'2025-10-27T06:19:51Z<p>جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1400 </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1400 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>.....AUTOMATIONCODE</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ = اول پائیز 1400</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ = اول پائیز 1400</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =1ـ03ـ7706ـ622ـ978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =1ـ03ـ7706ـ622ـ978</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-764944:rev-803697 -->
</table>A-esmailihttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=764944&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' .' به '.'2024-12-12T08:19:31Z<p>جایگزینی متن - ' .' به '.'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در میان منابع مکتوب تاریخی، سنگنبشتهها و در سنگنبشتهها، فرمانهای سنگی اهمیت ویژهای دارند؛ بهویژه که بسیاری از این نوع اسناد سنگی، تنها بازماندۀ مکتوب از رخدادهای تاریخی، سیاسی یا اجتماعی است. بنابراین توجه به این نوع منابع میتواند به پژوهشهای تاریخی غنای بیشتری بدهد. در میان سایر دورههای تاریخی سلسلهای در ایران، بیشترین سنگنبشتهها و فرمانهای سنگی از دورۀ صفویه برجای مانده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در میان منابع مکتوب تاریخی، سنگنبشتهها و در سنگنبشتهها، فرمانهای سنگی اهمیت ویژهای دارند؛ بهویژه که بسیاری از این نوع اسناد سنگی، تنها بازماندۀ مکتوب از رخدادهای تاریخی، سیاسی یا اجتماعی است. بنابراین توجه به این نوع منابع میتواند به پژوهشهای تاریخی غنای بیشتری بدهد. در میان سایر دورههای تاریخی سلسلهای در ایران، بیشترین سنگنبشتهها و فرمانهای سنگی از دورۀ صفویه برجای مانده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی صفوی از چند منظر دارای اهمیت است: استفاده از زبان فارسی به عنوان زبان معیار در گسترۀ سرزمینی ایران؛ کاربرد سنگنبشته به عنوان یک رسانه؛ آگاهی از شیوۀ اطلاعرسانی فرمانهای حکومتی به عمق جامعه؛ بهرهمندی از سنگنبشتهها به عنوان منبع مکمل تاریخی برای پژوهشگران تاریخ صفویه بهویژه در حوزۀ تاریخ اجتماعی؛ اطلاع از زندگی اجتماعی و روابط و تعاملات حقوقی و قضایی حاکمیت با مردم؛ آگاهی از حساسیتهای حاکمان نسبت به امور جاری زندگی مردم؛ آگاهی از مشاغل و تنوع مالیاتها در شهرها و روستاها؛ آگاهی از طبقات اجتماعی و سیاسی؛ آشنایی با تقسیمات و اصطلاحات رایج در عصر صفویه و .... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی صفوی از چند منظر دارای اهمیت است: استفاده از زبان فارسی به عنوان زبان معیار در گسترۀ سرزمینی ایران؛ کاربرد سنگنبشته به عنوان یک رسانه؛ آگاهی از شیوۀ اطلاعرسانی فرمانهای حکومتی به عمق جامعه؛ بهرهمندی از سنگنبشتهها به عنوان منبع مکمل تاریخی برای پژوهشگران تاریخ صفویه بهویژه در حوزۀ تاریخ اجتماعی؛ اطلاع از زندگی اجتماعی و روابط و تعاملات حقوقی و قضایی حاکمیت با مردم؛ آگاهی از حساسیتهای حاکمان نسبت به امور جاری زندگی مردم؛ آگاهی از مشاغل و تنوع مالیاتها در شهرها و روستاها؛ آگاهی از طبقات اجتماعی و سیاسی؛ آشنایی با تقسیمات و اصطلاحات رایج در عصر صفویه و.....</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی دورۀ صفوی را از لحاظ کارکرد میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد. نوع نخست فرمانهای حکومتی است که بیشتر جنبۀ اداری و قانونی دارد. نوع دیگر کتیبههای یادمانی است؛ مثل ثبت سفر شاه عباس با پای پیاده به مشهد یا آسیبهایی که زلزله در دورۀ شاه سلیمان صفوی به حرم امام رضا(ع) وارد کرده بود و تاریخ بازسازی گنبد آن که جنبۀ یادمانی و بیان موضوعی از یک رخداد را در خود دارد. برخی فرمانها دربارۀ شیوۀ تعامل مردم و حاکمیت در کارهای عمرانی است؛ از جمله شیوۀ نگهداری اماکن عمومی مثل چگونگی ساخت و نگهداری قلعهها، جادهها و پلها یا انتقال آب رودخانهها و ... . برخی از آنها جنبۀ گزارشی و تبلیغی دارد؛ مثل سنگنبشتهای که دربارۀ خواب شاه طهماسب است. همچنین این فرمانهای سنگی از نگاه هنری نیز میتواند حائز اهمیت باشد و خواننده و پژوهشگر را با آثار برخی از کاتبان و خوشنویسان مشهور و گمنام و نیز حکاکان آن در شهرهای مختلف آشنا کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی دورۀ صفوی را از لحاظ کارکرد میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد. نوع نخست فرمانهای حکومتی است که بیشتر جنبۀ اداری و قانونی دارد. نوع دیگر کتیبههای یادمانی است؛ مثل ثبت سفر شاه عباس با پای پیاده به مشهد یا آسیبهایی که زلزله در دورۀ شاه سلیمان صفوی به حرم امام رضا(ع) وارد کرده بود و تاریخ بازسازی گنبد آن که جنبۀ یادمانی و بیان موضوعی از یک رخداد را در خود دارد. برخی فرمانها دربارۀ شیوۀ تعامل مردم و حاکمیت در کارهای عمرانی است؛ از جمله شیوۀ نگهداری اماکن عمومی مثل چگونگی ساخت و نگهداری قلعهها، جادهها و پلها یا انتقال آب رودخانهها و.... برخی از آنها جنبۀ گزارشی و تبلیغی دارد؛ مثل سنگنبشتهای که دربارۀ خواب شاه طهماسب است. همچنین این فرمانهای سنگی از نگاه هنری نیز میتواند حائز اهمیت باشد و خواننده و پژوهشگر را با آثار برخی از کاتبان و خوشنویسان مشهور و گمنام و نیز حکاکان آن در شهرهای مختلف آشنا کند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی فرمانهای سنگی میتوان اهداف غایی شاهان صفوی را به ترتیب اهمیت چنین برشمرد: ترویج دین مبین و شرع مستبین؛ جلوگیری از تفرقه و تشویش رعایا؛ شستن غبار ظلم از روزگار با معدوم و مفقود کردن رسومات محدثه؛ سبکبارکردن عموم مردم از مطالبات دیوانی؛ ایجاد سرزمینی امن و امان برای رفاه مردم.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی فرمانهای سنگی میتوان اهداف غایی شاهان صفوی را به ترتیب اهمیت چنین برشمرد: ترویج دین مبین و شرع مستبین؛ جلوگیری از تفرقه و تشویش رعایا؛ شستن غبار ظلم از روزگار با معدوم و مفقود کردن رسومات محدثه؛ سبکبارکردن عموم مردم از مطالبات دیوانی؛ ایجاد سرزمینی امن و امان برای رفاه مردم.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-748279:rev-764944 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=748279&oldid=prevHbaghizadeh: جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'2024-08-26T12:50:02Z<p>جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">خط ۳۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی صفوی از چند منظر دارای اهمیت است: استفاده از زبان فارسی به عنوان زبان معیار در گسترۀ سرزمینی ایران؛ کاربرد سنگنبشته به عنوان یک رسانه؛ آگاهی از شیوۀ اطلاعرسانی فرمانهای حکومتی به عمق جامعه؛ بهرهمندی از سنگنبشتهها به عنوان منبع مکمل تاریخی برای پژوهشگران تاریخ صفویه بهویژه در حوزۀ تاریخ اجتماعی؛ اطلاع از زندگی اجتماعی و روابط و تعاملات حقوقی و قضایی حاکمیت با مردم؛ آگاهی از حساسیتهای حاکمان نسبت به امور جاری زندگی مردم؛ آگاهی از مشاغل و تنوع مالیاتها در شهرها و روستاها؛ آگاهی از طبقات اجتماعی و سیاسی؛ آشنایی با تقسیمات و اصطلاحات رایج در عصر صفویه و .... .</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی صفوی از چند منظر دارای اهمیت است: استفاده از زبان فارسی به عنوان زبان معیار در گسترۀ سرزمینی ایران؛ کاربرد سنگنبشته به عنوان یک رسانه؛ آگاهی از شیوۀ اطلاعرسانی فرمانهای حکومتی به عمق جامعه؛ بهرهمندی از سنگنبشتهها به عنوان منبع مکمل تاریخی برای پژوهشگران تاریخ صفویه بهویژه در حوزۀ تاریخ اجتماعی؛ اطلاع از زندگی اجتماعی و روابط و تعاملات حقوقی و قضایی حاکمیت با مردم؛ آگاهی از حساسیتهای حاکمان نسبت به امور جاری زندگی مردم؛ آگاهی از مشاغل و تنوع مالیاتها در شهرها و روستاها؛ آگاهی از طبقات اجتماعی و سیاسی؛ آشنایی با تقسیمات و اصطلاحات رایج در عصر صفویه و .... .</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی دورۀ صفوی را از لحاظ کارکرد میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد. نوع نخست فرمانهای حکومتی است که بیشتر جنبۀ اداری و قانونی دارد. نوع دیگر کتیبههای یادمانی است؛ مثل ثبت سفر شاه عباس با پای پیاده به مشهد یا آسیبهایی که زلزله در دورۀ شاه سلیمان صفوی به حرم امام رضا (ع) وارد کرده بود و تاریخ بازسازی گنبد آن که جنبۀ یادمانی و بیان موضوعی از یک رخداد را در خود دارد. برخی فرمانها دربارۀ شیوۀ تعامل مردم و حاکمیت در کارهای عمرانی است؛ از جمله شیوۀ نگهداری اماکن عمومی مثل چگونگی ساخت و نگهداری قلعهها، جادهها و پلها یا انتقال آب رودخانهها و ... . برخی از آنها جنبۀ گزارشی و تبلیغی دارد؛ مثل سنگنبشتهای که دربارۀ خواب شاه طهماسب است. همچنین این فرمانهای سنگی از نگاه هنری نیز میتواند حائز اهمیت باشد و خواننده و پژوهشگر را با آثار برخی از کاتبان و خوشنویسان مشهور و گمنام و نیز حکاکان آن در شهرهای مختلف آشنا کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرمانهای سنگی دورۀ صفوی را از لحاظ کارکرد میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد. نوع نخست فرمانهای حکومتی است که بیشتر جنبۀ اداری و قانونی دارد. نوع دیگر کتیبههای یادمانی است؛ مثل ثبت سفر شاه عباس با پای پیاده به مشهد یا آسیبهایی که زلزله در دورۀ شاه سلیمان صفوی به حرم امام رضا(ع) وارد کرده بود و تاریخ بازسازی گنبد آن که جنبۀ یادمانی و بیان موضوعی از یک رخداد را در خود دارد. برخی فرمانها دربارۀ شیوۀ تعامل مردم و حاکمیت در کارهای عمرانی است؛ از جمله شیوۀ نگهداری اماکن عمومی مثل چگونگی ساخت و نگهداری قلعهها، جادهها و پلها یا انتقال آب رودخانهها و ... . برخی از آنها جنبۀ گزارشی و تبلیغی دارد؛ مثل سنگنبشتهای که دربارۀ خواب شاه طهماسب است. همچنین این فرمانهای سنگی از نگاه هنری نیز میتواند حائز اهمیت باشد و خواننده و پژوهشگر را با آثار برخی از کاتبان و خوشنویسان مشهور و گمنام و نیز حکاکان آن در شهرهای مختلف آشنا کند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی فرمانهای سنگی میتوان اهداف غایی شاهان صفوی را به ترتیب اهمیت چنین برشمرد: ترویج دین مبین و شرع مستبین؛ جلوگیری از تفرقه و تشویش رعایا؛ شستن غبار ظلم از روزگار با معدوم و مفقود کردن رسومات محدثه؛ سبکبارکردن عموم مردم از مطالبات دیوانی؛ ایجاد سرزمینی امن و امان برای رفاه مردم.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی فرمانهای سنگی میتوان اهداف غایی شاهان صفوی را به ترتیب اهمیت چنین برشمرد: ترویج دین مبین و شرع مستبین؛ جلوگیری از تفرقه و تشویش رعایا؛ شستن غبار ظلم از روزگار با معدوم و مفقود کردن رسومات محدثه؛ سبکبارکردن عموم مردم از مطالبات دیوانی؛ ایجاد سرزمینی امن و امان برای رفاه مردم.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-748143:rev-748279 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=748143&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۱2024-08-25T08:21:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">DSR۱۱۷۶/م۹ت۲</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبه های صفوی,ایران - تاریخ - قرن ۱۰-۱۲ق. فرمانها و احکام,ایران -- تاریخ -- قرن ۱۰-۱۲ق. -- اسناد و مدارک فرمانها و احکام,ایران-- تاریخ-- صفویان، ۹۰۷ - ۱۱۴۸ق.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">خط ۵۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده: تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1403]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فاقد اتوماسیون</ins>]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-748142:rev-748143 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=748142&oldid=prevHbaghizadeh در ۲۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۹2024-08-25T08:19:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها''' به اهتمام سید سعید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرمحمدصادق، </del>این کتاب مجموعهای است از متن بیش از یکصد سنگنبشتۀ حکومتی به زبان فارسی غالباً از عصر صفوی یعنی از قرنهای نهم تا دوازدهم هجری. این سنگنبشتهها که از منابع مختلف پراکنده به ترتیب تاریخی گردآوری شدهاند، فرمانهای حکومتی، وقفنامه یا یادبودند و به دلیل تصویر دستاولی که از اوضاع اجتماعی و تعاملات حاکمیت با مردم در عصر صفوی به دست میدهند، از منابع جانبی مهم برای مطالعۀ تاریخ آن دوران به شمار میآیند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها''' به اهتمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرمحمدصادق، سید سعید|</ins>سید سعید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرمحمدصادق]]، </ins>این کتاب مجموعهای است از متن بیش از یکصد سنگنبشتۀ حکومتی به زبان فارسی غالباً از عصر صفوی یعنی از قرنهای نهم تا دوازدهم هجری. این سنگنبشتهها که از منابع مختلف پراکنده به ترتیب تاریخی گردآوری شدهاند، فرمانهای حکومتی، وقفنامه یا یادبودند و به دلیل تصویر دستاولی که از اوضاع اجتماعی و تعاملات حاکمیت با مردم در عصر صفوی به دست میدهند، از منابع جانبی مهم برای مطالعۀ تاریخ آن دوران به شمار میآیند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب از نه بخش و سه پیوست تشکیل شده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب از نه بخش و سه پیوست تشکیل شده است.</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-747116:rev-748142 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A8%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&diff=747116&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتههاJ1.jpg | عنوان =تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = میرمحمدصادق، سید سعید (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =بنیاد...» ایجاد کرد2024-08-21T06:10:01Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURتاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتههاJ1.jpg | عنوان =تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82%D8%8C_%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="میرمحمدصادق، سید سعید (صفحه وجود ندارد)">میرمحمدصادق، سید سعید</a> (نویسنده) |زبان | زبان = | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر =بنیاد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURتاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتههاJ1.jpg<br />
| عنوان =تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[میرمحمدصادق، سید سعید]] (نویسنده)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1400 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ = اول پائیز 1400<br />
| شابک =1ـ03ـ7706ـ622ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''تاریخ صفویه به روایت سنگ نبشتهها''' به اهتمام سید سعید میرمحمدصادق، این کتاب مجموعهای است از متن بیش از یکصد سنگنبشتۀ حکومتی به زبان فارسی غالباً از عصر صفوی یعنی از قرنهای نهم تا دوازدهم هجری. این سنگنبشتهها که از منابع مختلف پراکنده به ترتیب تاریخی گردآوری شدهاند، فرمانهای حکومتی، وقفنامه یا یادبودند و به دلیل تصویر دستاولی که از اوضاع اجتماعی و تعاملات حاکمیت با مردم در عصر صفوی به دست میدهند، از منابع جانبی مهم برای مطالعۀ تاریخ آن دوران به شمار میآیند.<br />
==ساختار==<br />
کتاب از نه بخش و سه پیوست تشکیل شده است.<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
در میان منابع مکتوب تاریخی، سنگنبشتهها و در سنگنبشتهها، فرمانهای سنگی اهمیت ویژهای دارند؛ بهویژه که بسیاری از این نوع اسناد سنگی، تنها بازماندۀ مکتوب از رخدادهای تاریخی، سیاسی یا اجتماعی است. بنابراین توجه به این نوع منابع میتواند به پژوهشهای تاریخی غنای بیشتری بدهد. در میان سایر دورههای تاریخی سلسلهای در ایران، بیشترین سنگنبشتهها و فرمانهای سنگی از دورۀ صفویه برجای مانده است.<br />
<br />
فرمانهای سنگی صفوی از چند منظر دارای اهمیت است: استفاده از زبان فارسی به عنوان زبان معیار در گسترۀ سرزمینی ایران؛ کاربرد سنگنبشته به عنوان یک رسانه؛ آگاهی از شیوۀ اطلاعرسانی فرمانهای حکومتی به عمق جامعه؛ بهرهمندی از سنگنبشتهها به عنوان منبع مکمل تاریخی برای پژوهشگران تاریخ صفویه بهویژه در حوزۀ تاریخ اجتماعی؛ اطلاع از زندگی اجتماعی و روابط و تعاملات حقوقی و قضایی حاکمیت با مردم؛ آگاهی از حساسیتهای حاکمان نسبت به امور جاری زندگی مردم؛ آگاهی از مشاغل و تنوع مالیاتها در شهرها و روستاها؛ آگاهی از طبقات اجتماعی و سیاسی؛ آشنایی با تقسیمات و اصطلاحات رایج در عصر صفویه و .... .<br />
<br />
فرمانهای سنگی دورۀ صفوی را از لحاظ کارکرد میتوان در چند موضوع دستهبندی کرد. نوع نخست فرمانهای حکومتی است که بیشتر جنبۀ اداری و قانونی دارد. نوع دیگر کتیبههای یادمانی است؛ مثل ثبت سفر شاه عباس با پای پیاده به مشهد یا آسیبهایی که زلزله در دورۀ شاه سلیمان صفوی به حرم امام رضا (ع) وارد کرده بود و تاریخ بازسازی گنبد آن که جنبۀ یادمانی و بیان موضوعی از یک رخداد را در خود دارد. برخی فرمانها دربارۀ شیوۀ تعامل مردم و حاکمیت در کارهای عمرانی است؛ از جمله شیوۀ نگهداری اماکن عمومی مثل چگونگی ساخت و نگهداری قلعهها، جادهها و پلها یا انتقال آب رودخانهها و ... . برخی از آنها جنبۀ گزارشی و تبلیغی دارد؛ مثل سنگنبشتهای که دربارۀ خواب شاه طهماسب است. همچنین این فرمانهای سنگی از نگاه هنری نیز میتواند حائز اهمیت باشد و خواننده و پژوهشگر را با آثار برخی از کاتبان و خوشنویسان مشهور و گمنام و نیز حکاکان آن در شهرهای مختلف آشنا کند.<br />
<br />
با بررسی فرمانهای سنگی میتوان اهداف غایی شاهان صفوی را به ترتیب اهمیت چنین برشمرد: ترویج دین مبین و شرع مستبین؛ جلوگیری از تفرقه و تشویش رعایا؛ شستن غبار ظلم از روزگار با معدوم و مفقود کردن رسومات محدثه؛ سبکبارکردن عموم مردم از مطالبات دیوانی؛ ایجاد سرزمینی امن و امان برای رفاه مردم.<br />
<br />
نکتۀ مهمی که در عمدۀ فرمان های سنگی دیده میشود و آنها را از فرمانهای کاغذی مشابه متمایز میکند، لعننامههایی است که در محتوای فرمانها افزوده شده است.<br />
<br />
با توجه به درونمایه و مضامین فرمانهای صادره، عمدۀ مخاطبان این فرمانها به دو گروه تقسیم میشوند: کارگزاران (حکومتی، شهری، روستایی) و مردم.<ref> [https://literaturelib.com/books/5562 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh