https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3 2026-06-21T18:20:23Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=823525&oldid=prev 2026-04-15T15:11:28Z

<p>جایگزینی متن - &#039;امام محمد باقر علیه‌السلام&#039; به &#039;امام محمدباقر علیه‌السلام&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد. با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد. با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های [[امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد باقر </del>علیه‌السلام|امام باقر(ع)]]، [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]]، [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. [[امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد باقر </del>علیه‌السلام|امام باقر(ع)]] در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های [[امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدباقر </ins>علیه‌السلام|امام باقر(ع)]]، [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]]، [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. [[امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدباقر </ins>علیه‌السلام|امام باقر(ع)]] در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809917:rev-823525 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=809917&oldid=prev 2025-12-09T09:51:54Z

<p>جایگزینی متن - &#039; .&#039; به &#039;.&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید. در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید. در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد. با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های [[امام محمد باقر علیه‌السلام|امام باقر(ع)]]، [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]]، [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. [[امام محمد باقر علیه‌السلام|امام باقر(ع)]] در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های [[امام محمد باقر علیه‌السلام|امام باقر(ع)]]، [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]]، [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. [[امام محمد باقر علیه‌السلام|امام باقر(ع)]] در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. [[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] و [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809539:rev-809917 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=809539&oldid=prev 2025-12-08T11:59:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عبادات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عبادات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:روزه، اعتکاف، زکات، خمس، حج و عمره]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:روزه، اعتکاف، زکات، خمس، حج و عمره]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 آذر 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809538:rev-809539 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=809538&oldid=prev 2025-12-08T11:59:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ خمس'''، تألیف [[سید مهدی قانع]] (متولد 1340ش)، به بررسی ریشه‌ها و تحولات تاریخی حکم خمس در اسلام و نقش آن در حیات سیاسی، مالی و فقهی شیعه، از صدر اسلام تا دوران غیبت کبری می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ خمس'''، تألیف [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانع، مهدی|</ins>سید مهدی قانع]] (متولد 1340ش)، به بررسی ریشه‌ها و تحولات تاریخی حکم خمس در اسلام و نقش آن در حیات سیاسی، مالی و فقهی شیعه، از صدر اسلام تا دوران غیبت کبری می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته ابن عباس غنیمت همیشه به پنج قسمت تقسیم می‌شد که چهار قسمت آن برای کسانی بود که جنگیده بودند و یک‌پنجم باقی‌مانده نیز به چهار قسمت تقسیم می‌شد که یک‌چهارم برای خداوند و پیامبر(ص) و ذوی‌القربی، یک‌چهارم دوم برای یتیمان و یک‌چهارم سوم برای مساکین و یک‌چهارم باقی‌مانده برای درراه‌مانگان بود. &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 50&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته ابن عباس غنیمت همیشه به پنج قسمت تقسیم می‌شد که چهار قسمت آن برای کسانی بود که جنگیده بودند و یک‌پنجم باقی‌مانده نیز به چهار قسمت تقسیم می‌شد که یک‌چهارم برای خداوند و پیامبر(ص) و ذوی‌القربی، یک‌چهارم دوم برای یتیمان و یک‌چهارم سوم برای مساکین و یک‌چهارم باقی‌مانده برای درراه‌مانگان بود. &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 50&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید. در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت امام علی(ع) خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید. در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام علی علیه‌السلام|</ins>امام علی(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام محمد باقر علیه‌السلام|</ins>امام باقر(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام جعفر صادق علیه‌السلام|</ins>امام صادق(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام موسی کاظم علیه‌السلام|</ins>امام کاظم(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام رضا علیه‌السلام|</ins>امام رضا(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام محمد باقر علیه‌السلام|</ins>امام باقر(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام جعفر صادق علیه‌السلام|</ins>امام صادق(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام موسی کاظم علیه‌السلام|</ins>امام کاظم(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام رضا علیه‌السلام|</ins>امام رضا(ع)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های امام باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. امام باقر(ع) در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. امام صادق(ع) نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809488:rev-809538 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=809488&oldid=prev 2025-12-08T06:39:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ خمس'''، تألیف [[سید مهدی قانع]] (متولد 1340ش) ، به بررسی ریشه‌ها و تحولات تاریخی حکم خمس در اسلام و نقش آن در حیات سیاسی، مالی و فقهی شیعه، از صدر اسلام تا دوران غیبت کبری می‌پردازد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تاریخ خمس'''، تألیف [[سید مهدی قانع]] (متولد 1340ش)، به بررسی ریشه‌ها و تحولات تاریخی حکم خمس در اسلام و نقش آن در حیات سیاسی، مالی و فقهی شیعه، از صدر اسلام تا دوران غیبت کبری می‌پردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش نخست با عنوان خمس در زمان پیامبر(ص) به پیشینه‌ی خمس از آغاز تا سال دهم هجری می‌پردازد، از جمله زمینه‌های خمس تا پیدایش اسلام، همچنین نخستین گام‌های تشریع خمس در اسلام بررسی شده و اشاره می‌کند که برخی از مسلمانان درگیر در جنگ، غنایم را طبق رسوم جاهلیت نزد رهبر خود می‌آوردند و به پیامبر(ص) می‌گفتند: ای پیامبر خدا! یک چهارم و دلخواهت را بردار و باقی را برای ما بگذار.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش نخست با عنوان خمس در زمان پیامبر(ص) به پیشینه‌ی خمس از آغاز تا سال دهم هجری می‌پردازد، از جمله زمینه‌های خمس تا پیدایش اسلام، همچنین نخستین گام‌های تشریع خمس در اسلام بررسی شده و اشاره می‌کند که برخی از مسلمانان درگیر در جنگ، غنایم را طبق رسوم جاهلیت نزد رهبر خود می‌آوردند و به پیامبر(ص) می‌گفتند: ای پیامبر خدا! یک چهارم و دلخواهت را بردار و باقی را برای ما بگذار.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیامبر(ص) اختیار کامل در مصرف خمس داشته و آن را تقسیم یا هزینه می‌کردند &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص22، 47&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیامبر(ص) اختیار کامل در مصرف خمس داشته و آن را تقسیم یا هزینه می‌کردند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>&lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص22، 47&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته ابن عباس غنیمت همیشه به پنج قسمت تقسیم می‌شد که چهار قسمت آن برای کسانی بود که جنگیده بودند و یک‌پنجم باقی‌مانده نیز به چهار قسمت تقسیم می‌شد که یک‌چهارم برای خداوند و پیامبر(ص) و ذوی‌القربی، یک‌چهارم دوم برای یتیمان و یک‌چهارم سوم برای مساکین و یک‌چهارم باقی‌مانده برای درراه‌مانگان بود &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 50&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته ابن عباس غنیمت همیشه به پنج قسمت تقسیم می‌شد که چهار قسمت آن برای کسانی بود که جنگیده بودند و یک‌پنجم باقی‌مانده نیز به چهار قسمت تقسیم می‌شد که یک‌چهارم برای خداوند و پیامبر(ص) و ذوی‌القربی، یک‌چهارم دوم برای یتیمان و یک‌چهارم سوم برای مساکین و یک‌چهارم باقی‌مانده برای درراه‌مانگان بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 50&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید .در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت امام علی(ع) خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید. در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت امام علی(ع) خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </del>از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </ins>از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های امام باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. امام باقر(ع) در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. امام صادق(ع) نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های امام باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. امام باقر(ع) در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. امام صادق(ع) نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-809469:rev-809488 --> </table>

Fsobhani https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%AE%D9%85%D8%B3&diff=809469&oldid=prev 2025-12-08T04:52:46Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR16712J1.jpg | عنوان = تاریخ خمس | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%82%D8%A7%D9%86%D8%B9%D8%8C_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="قانع، مهدی (صفحه وجود ندارد)">قانع، مهدی</a> (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = /3ت2ق 188/6 BP | موضوع =خمس |ناشر | ناشر = مسجد مقدس جمکران | مکان نشر = ایران - قم | سال نشر...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR16712J1.jpg<br /> | عنوان = تاریخ خمس<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[قانع، مهدی]] (نويسنده)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = /3ت2ق 188/6 BP <br /> | موضوع =خمس<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مسجد مقدس جمکران<br /> | مکان نشر = ایران - قم<br /> | سال نشر = 1388ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE16712AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 978-964-973-231-2<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 16712<br /> | کتابخوان همراه نور = 16712<br /> | کد پدیدآور = 9804<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''تاریخ خمس'''، تألیف [[سید مهدی قانع]] (متولد 1340ش) ، به بررسی ریشه‌ها و تحولات تاریخی حکم خمس در اسلام و نقش آن در حیات سیاسی، مالی و فقهی شیعه، از صدر اسلام تا دوران غیبت کبری می‌پردازد.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> این کتاب شامل یک مقدمه و پنج بخش است که هر بخش نیز از چندین فصل تشکیل شده است.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> بخش نخست با عنوان خمس در زمان پیامبر(ص) به پیشینه‌ی خمس از آغاز تا سال دهم هجری می‌پردازد، از جمله زمینه‌های خمس تا پیدایش اسلام، همچنین نخستین گام‌های تشریع خمس در اسلام بررسی شده و اشاره می‌کند که برخی از مسلمانان درگیر در جنگ، غنایم را طبق رسوم جاهلیت نزد رهبر خود می‌آوردند و به پیامبر(ص) می‌گفتند: ای پیامبر خدا! یک چهارم و دلخواهت را بردار و باقی را برای ما بگذار.<br /> <br /> پیامبر(ص) اختیار کامل در مصرف خمس داشته و آن را تقسیم یا هزینه می‌کردند &lt;ref&gt;ر.ک: متن کتاب، ص22، 47&lt;/ref&gt;<br /> <br /> به گفته ابن عباس غنیمت همیشه به پنج قسمت تقسیم می‌شد که چهار قسمت آن برای کسانی بود که جنگیده بودند و یک‌پنجم باقی‌مانده نیز به چهار قسمت تقسیم می‌شد که یک‌چهارم برای خداوند و پیامبر(ص) و ذوی‌القربی، یک‌چهارم دوم برای یتیمان و یک‌چهارم سوم برای مساکین و یک‌چهارم باقی‌مانده برای درراه‌مانگان بود &lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص 50&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در بخش دوم، خمس در زمان خلفای پس از پیامبر(ص) سال‌های یازدهم تا چهلم هجری را پوشش می‌دهد و به نحوه‌ برخورد خلفای نخستین با مسئله‌ خمس می‌پردازد. پس از رحلت پیامبر(ص)، خمس ذوی‌القربی (سهم خویشاوندان پیامبر(ص)) قطع شد. در زمان ابوبکر، با وجود اینکه برخی اخبار نشان‌دهنده‌ برخورد با مسئله‌ خمس از بیت‌المال بوده است، اما در روایات دیگری آمده که سهم اهل‌بیت(ع) حذف شده و دارایی‌هایی مانند فدک مصادره گردید .در زمان عمر، برخورد با خمس غالباً با توقف پرداخت سهم اهل‌بیت(ع) و تخصیص آن به مساکین و مهاجرین همراه بود. در زمان عثمان، خمس به‌عنوان ملک شخصی تلقی شد و هدایایی به اقوام اموی خود بخشید. در نهایت، در زمان خلافت امام علی(ع) خمس احیا نشد که برخی از پژوهشگران دلیل آن را مسائل سیاسی و اقتصادی و نبود غنیمت جنگی درخور می‌دانند.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص66، 67، 88، 95&lt;/ref&gt;<br /> <br /> بخش سوم به موضوع بحث در زمان اموی‌ها اختصاص‌یافته و این مسئله در طول سال‌های 41 تا 123ق بررسی شده است. معاویه غنایم و خمس را به نفع حکومت خود ضبط کرد و با استناد به اینکه خمس «مال الله» است، از پاسخگویی در برابر ابوذر غفاری در این خصوص خودداری نمود. در زمان عمر بن عبدالعزیز (۹۹ تا ۱۰۱ق)، برای مدت کوتاهی اصلاحاتی انجام شد و فدک به فرزندان فاطمه(س) بازگردانده شد . با این حال، پس از او، رویه‌ی خلفای قبلی دوباره حاکم شد.&lt;ref&gt;ر.ک: همان، ص122،108،107&lt;/ref&gt;<br /> <br /> <br /> بخش چهارم به احیای خمس در مکتب اهل‌بیت(ع) (سال‌های ۹۵ تا ۲۰۳ق) و فعالیت‌های امام باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) در احیا و تبیین احکام خمس در دوران حکومت‌های بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد. امام باقر(ع) در شرایطی که احکام پیامبر(ص) به فراموشی سپرده شده بود، احکام فقهی شیعه را تدوین و احیا کردند. امام صادق(ع) نیز با وجود مشکلات سیاسی و مالی فراوان، به تبیین وجوب و احکام خمس پرداخته و در موارد خاصی خمس را برای شیعیان حلال اعلام کردند. امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) نیز شبکه‌ی مالی مخفی خود را برای حمایت از شیعیان در برابر حکومت‌های ستمگر عباسی حفظ و تقویت نمودند &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص125-181&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آخرین بخش کتاب، خمس را در دوران غیبت کبری مورد مداقه قرار داده است&lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص279&lt;/ref&gt;.<br /> با بررسی روایت‌های امامان معصوم(ع) و اخبار تاریخی تا زمان غیبت صغری روشن می‌شود که تا سال‌های پایانی غیبت صغری، خمس توسط نمایندگان امام(ع) دریافت می‌شد. اما پس از دوران غیبت صغری یعنی سال 329ق و با آغاز غیبت کبرای آخرین امام معصوم(ع)، شیعیان دچار سردرگمی و نگرانی شدند. &lt;ref&gt;ر. ک: ص همان، ص291&lt;/ref&gt; در ادامه نظرات فقها پیرامون خمس در عصر غیبت مطرح شده است. &lt;ref&gt;ر.ک: ص همان، ص295&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]<br /> [[رده:فقه و اصول]]<br /> [[رده:مباحث خاص فقه]]<br /> [[رده:عبادات]]<br /> [[رده:روزه، اعتکاف، زکات، خمس، حج و عمره]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فریدون سبحانی]]</div>

A-esmaeili