https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-28T05:26:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.39.0https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=803544&oldid=prevA-esmaili: جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'2025-10-27T06:17:15Z<p>جایگزینی متن - 'AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE' به 'AUTOMATIONCODE......AUTOMATIONCODE'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1400 </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| سال نشر =1400 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>.....AUTOMATIONCODE</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| چاپ =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =0ـ16ـ7464ـ622ـ978</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شابک =0ـ16ـ7464ـ622ـ978</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-747055:rev-803544 -->
</table>A-esmailihttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=747055&oldid=prevHbaghizadeh: /* وابستهها */2024-08-18T19:25:14Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابستهها</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l65">خط ۶۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 شهریور 1403</ins>]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-747054:rev-747055 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=747054&oldid=prevHbaghizadeh در ۱۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۴2024-08-18T19:24:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار''' تألیف احمدعلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیری، </del>فیروزمیرزا نصرتالدوله، عبدالحمیدمیرزا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصرتالدوله؛ </del>مقدمه و تصحیح محسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرنازدار؛ </del>در این سفرنامهها برای نخستین بار به موضوع توسعۀ پایدار در بلوچستان توجه شده و شرحی از پتانسیلهای سیاسی و اقتصادی و نیز توسعۀ راه، کشاورزی و تجارت و ترانزیت دریایی به ثبت رسیده است. سیاحتنامههای آوردهشده در این کتاب، شامل یک شرح جغرافیا و دو سفرنامه با موضوع بلوچستان در حد فاصل 1251 تا 1264 خورشیدی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار''' تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وزیری، احمدعلی|</ins>احمدعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیری]]، [[نصرتالدوله، فیروزمیرزا|</ins>فیروزمیرزا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصرتالدوله]]، [[</ins>نصرتالدوله، عبدالحمیدمیرزا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عبدالحمیدمیرزا نصرتالدوله]]؛ </ins>مقدمه و تصحیح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شهرنازدار، محسن|</ins>محسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرنازدار]]؛ </ins>در این سفرنامهها برای نخستین بار به موضوع توسعۀ پایدار در بلوچستان توجه شده و شرحی از پتانسیلهای سیاسی و اقتصادی و نیز توسعۀ راه، کشاورزی و تجارت و ترانزیت دریایی به ثبت رسیده است. سیاحتنامههای آوردهشده در این کتاب، شامل یک شرح جغرافیا و دو سفرنامه با موضوع بلوچستان در حد فاصل 1251 تا 1264 خورشیدی است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین نسخۀ خطی این مجموعه به کتابخانۀ امیرتوکل کامبوزیا تعلق دارد؛ رسالهای دربارۀ جغرافیای بلوچستان، طوایف بلوچ و در عین حال شرحی از حکمرانی بلوچستان توسط والیان کرمان و نایبان حکومت در بمپور. این اثر نوشتۀ احمدعلی وزیری کرمانی است. او از خاندان وزیری کرمان و حکام محلی آن دیار بود که چند اثر مهم و ماندگار از جمله «تاریخ کرمان» و «جغرافیای کرمان» را از خود به یادگار گذاشت. زمان نگارش این رساله ظاهراً به سال 1288 قمری بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نخستین نسخۀ خطی این مجموعه به کتابخانۀ امیرتوکل کامبوزیا تعلق دارد؛ رسالهای دربارۀ جغرافیای بلوچستان، طوایف بلوچ و در عین حال شرحی از حکمرانی بلوچستان توسط والیان کرمان و نایبان حکومت در بمپور. این اثر نوشتۀ احمدعلی وزیری کرمانی است. او از خاندان وزیری کرمان و حکام محلی آن دیار بود که چند اثر مهم و ماندگار از جمله «تاریخ کرمان» و «جغرافیای کرمان» را از خود به یادگار گذاشت. زمان نگارش این رساله ظاهراً به سال 1288 قمری بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متن دوم در این کتاب، روزنامۀ سفر فیروزمیرزا نصرتالدوله به بلوچستان است. سفر او در دورهای انجام شده که برای بار دوم عهدهدار ولایت کرمان و بلوچستان بوده است. فیروزمیرزا ملقب به نصرتالدوله که در اواخر عمر از سوی ناصرالدین شاه لقب فرمانفرما گرفت، پسر عباس میرزا و از شاهزادگان مهم عصر قاجار بود که در به قدرت رسیدن برادرش محمدشاه نقشی مهم ایفا کرد. سفر او به بلوچستان که به نظر میرسد به اراده و خواست ناصرالدین شاه صورت گرفته، در روز جمعه دوازدهم دیماه 1258 خورشیدی از کرمان آغاز شده و دهم فروردین ماه 1259 خاتمه یافته است. او در مقدمه علت سفرش را آگاهی به اولیای دولت از امور بلوچستان دانسته و نوشته است: «منزل به منزل طی مراحل و سیاحت استعداد و قابلیت و خرابی و آبادی خاک عرض راه مینماید و مینگارد که اولیای دولت قویشوکت از این خط راه آگاهی حاصل فرمایند». او از راه بم چاهملک و درهآهو و از آنجا به کوچهگردان و بمپور میرود و از مسیر کهنوج سفر را از حوزۀ غربی بلوچستان به پایان میرساند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>متن دوم در این کتاب، روزنامۀ سفر فیروزمیرزا نصرتالدوله به بلوچستان است. سفر او در دورهای انجام شده که برای بار دوم عهدهدار ولایت کرمان و بلوچستان بوده است. فیروزمیرزا ملقب به نصرتالدوله که در اواخر عمر از سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>لقب فرمانفرما گرفت، پسر عباس میرزا و از شاهزادگان مهم عصر قاجار بود که در به قدرت رسیدن برادرش محمدشاه نقشی مهم ایفا کرد. سفر او به بلوچستان که به نظر میرسد به اراده و خواست ناصرالدین شاه صورت گرفته، در روز جمعه دوازدهم دیماه 1258 خورشیدی از کرمان آغاز شده و دهم فروردین ماه 1259 خاتمه یافته است. او در مقدمه علت سفرش را آگاهی به اولیای دولت از امور بلوچستان دانسته و نوشته است: «منزل به منزل طی مراحل و سیاحت استعداد و قابلیت و خرابی و آبادی خاک عرض راه مینماید و مینگارد که اولیای دولت قویشوکت از این خط راه آگاهی حاصل فرمایند». او از راه بم چاهملک و درهآهو و از آنجا به کوچهگردان و بمپور میرود و از مسیر کهنوج سفر را از حوزۀ غربی بلوچستان به پایان میرساند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامۀ سوم منتشرشده در این کتاب، از آنِ ناصرالدوله والی کرمان و بلوچستان در حد فاصل 1298 تا 1309 قمری است. عبدالحمیدمیرزا ناصرالدوله که در جوانی قراول مخصوص ناصرالدین شاه و رئیس انتظامات تهران و فوج نظامی قزوین و دماوند بود و نیز مدتی ریاست کل قشون آذربایجان را بر عهده داشت، در سال 1297 قمری حکومت کرمان را بر عهده گرفت. بعد از درگذشت پدرش فیروزمیرزا در سال 1303، لقب او را به دست آورد و فرمانفرما شد. در دورۀ حیات او قلعۀ ناصری پهره که از دورۀ پهلوی قلعۀ ایرانشهر نامیده میشود، احداث شد؛ باغ شازدۀ کرمان نیز یادگار اوست. او تا پایان حیاتش در سال 1309 حکمران کرمان و بلوچستان بود. سفرنامۀ ناصرالدوله اطلاعات قابل توجهی از وضعیت اراضی و آبادیها، منابع آبی و کشاورزی، پراکندگی طوایف، حکام محلی و قلاع بلوچستان را دربر دارد.<ref> [https://literaturelib.com/books/5616 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سفرنامۀ سوم منتشرشده در این کتاب، از آنِ ناصرالدوله والی کرمان و بلوچستان در حد فاصل 1298 تا 1309 قمری است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نصرتالدوله، عبدالحمیدمیرزا|</ins>عبدالحمیدمیرزا ناصرالدوله<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در جوانی قراول مخصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و رئیس انتظامات تهران و فوج نظامی قزوین و دماوند بود و نیز مدتی ریاست کل قشون آذربایجان را بر عهده داشت، در سال 1297 قمری حکومت کرمان را بر عهده گرفت. بعد از درگذشت پدرش فیروزمیرزا در سال 1303، لقب او را به دست آورد و فرمانفرما شد. در دورۀ حیات او قلعۀ ناصری پهره که از دورۀ پهلوی قلعۀ ایرانشهر نامیده میشود، احداث شد؛ باغ شازدۀ کرمان نیز یادگار اوست. او تا پایان حیاتش در سال 1309 حکمران کرمان و بلوچستان بود. سفرنامۀ ناصرالدوله اطلاعات قابل توجهی از وضعیت اراضی و آبادیها، منابع آبی و کشاورزی، پراکندگی طوایف، حکام محلی و قلاع بلوچستان را دربر دارد.<ref> [https://literaturelib.com/books/5616 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-746797:rev-747054 -->
</table>Hbaghizadehhttps://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=746797&oldid=prevHbaghizadeh: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURبلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجارJ1.jpg | عنوان =بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = وزیری، احمدعلی (نویسنده) نصرتالدوله، فیروزمیرزا (نویسنده) نصرتالدوله، عب...» ایجاد کرد2024-08-15T06:20:24Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NURبلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجارJ1.jpg | عنوان =بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار | عنوانهای دیگر = |پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/w/index.php?title=%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="وزیری، احمدعلی (صفحه وجود ندارد)">وزیری، احمدعلی</a> (نویسنده) <a href="/w/index.php?title=%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87%D8%8C_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7&action=edit&redlink=1" class="new" title="نصرتالدوله، فیروزمیرزا (صفحه وجود ندارد)">نصرتالدوله، فیروزمیرزا</a> (نویسنده) نصرتالدوله، عب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| تصویر =NURبلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجارJ1.jpg<br />
| عنوان =بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار<br />
| عنوانهای دیگر =<br />
|پدیدآورندگان <br />
| پدیدآوران = <br />
[[وزیری، احمدعلی]] (نویسنده)<br />
[[نصرتالدوله، فیروزمیرزا]] (نویسنده)<br />
[[نصرتالدوله، عبدالحمیدمیرزا]] (نویسنده)<br />
[[شهرنازدار، محسن]] (مقدمه و تصحیح)<br />
|زبان <br />
| زبان =<br />
| کد کنگره =<br />
| موضوع =<br />
|ناشر <br />
| ناشر =مؤسسه آبی پارسی، پل فیروزه <br />
| مکان نشر =تهران<br />
| سال نشر =1400 <br />
<br />
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE.....AUTOMATIONCODE<br />
| چاپ =<br />
| شابک =0ـ16ـ7464ـ622ـ978<br />
| تعداد جلد =<br />
| کتابخانۀ دیجیتال نور =<br />
| کتابخوان همراه نور =<br />
| کد پدیدآور =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''بلوچستان در سه سیاحتنامه عهد قاجار''' تألیف احمدعلی وزیری، فیروزمیرزا نصرتالدوله، عبدالحمیدمیرزا نصرتالدوله؛ مقدمه و تصحیح محسن شهرنازدار؛ در این سفرنامهها برای نخستین بار به موضوع توسعۀ پایدار در بلوچستان توجه شده و شرحی از پتانسیلهای سیاسی و اقتصادی و نیز توسعۀ راه، کشاورزی و تجارت و ترانزیت دریایی به ثبت رسیده است. سیاحتنامههای آوردهشده در این کتاب، شامل یک شرح جغرافیا و دو سفرنامه با موضوع بلوچستان در حد فاصل 1251 تا 1264 خورشیدی است.<br />
<br />
==ساختار==<br />
کتاب از سه فصل تشکیل شده است. عناوین این سه فصل کتاب عبارت است از:<br />
<br />
جغرافیای بلوچستان منسوب به احمدعلی وزیری<br />
<br />
روزنامۀ سفر بلوچستان، فیروزمیرزا نصرتالدوله<br />
<br />
سفرنامۀ بلوچستان منسوب به عبدالحمیدمیرزا نصرتالدوله<br />
<br />
==گزارش کتاب==<br />
بلوچستان در عهد قاجار در هر دوسوی منازعات داخلی و بینالمللی از اهمیتی ویژه برخوردار بوده و دستخوش حوادث و فرازونشیبهای سیاسی متعددی شده است. این دیار به عنوان دروازۀ ژئوپلیتیکی ایران از دورۀ باستان از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است.<br />
<br />
در دورۀ ناصری، قدرت قاجار در بلوچستان رو به گسترش بود و حاکمان محلی سعی در سازش با سران طوایف داشتند. همین امر بریتانیا را بر آن داشت تا با تعیین مرزهای سیاسی، مانع از پیشروی ایران برای مصالحه با سران طوایف و استقرار حاکمیت مرکزی در مناطق شرقی بلوچستان شود. این مناطق در طی نابسامانیهای سیاسی ایران در دورههای قبل، عملا از حوزۀ تابعیت ایران خارج شده بود. از این دوران سفرهای سالانۀ والیان به بلوچستان آغاز میشود؛ سفرهایی که بنا بر سنت آن روزگار، با ثبت ویژگیهای جغرافیایی و گزارش روزانۀ سفر همراه بوده و برای پادشاه ارسال میشده است. در این سفرنامهها برای نخستین بار به موضوع توسعۀ پایدار در بلوچستان توجه شده و شرحی از پتانسیلهای سیاسی و اقتصادی و نیز توسعۀ راه، کشاورزی و تجارت و ترانزیت دریایی به ثبت رسیده است.<br />
<br />
سیاحتنامههای آوردهشده در این کتاب، شامل یک شرح جغرافیا و دو سفرنامه با موضوع بلوچستان در حد فاصل 1251 تا 1264 خورشیدی است.<br />
<br />
نخستین نسخۀ خطی این مجموعه به کتابخانۀ امیرتوکل کامبوزیا تعلق دارد؛ رسالهای دربارۀ جغرافیای بلوچستان، طوایف بلوچ و در عین حال شرحی از حکمرانی بلوچستان توسط والیان کرمان و نایبان حکومت در بمپور. این اثر نوشتۀ احمدعلی وزیری کرمانی است. او از خاندان وزیری کرمان و حکام محلی آن دیار بود که چند اثر مهم و ماندگار از جمله «تاریخ کرمان» و «جغرافیای کرمان» را از خود به یادگار گذاشت. زمان نگارش این رساله ظاهراً به سال 1288 قمری بوده است.<br />
<br />
متن دوم در این کتاب، روزنامۀ سفر فیروزمیرزا نصرتالدوله به بلوچستان است. سفر او در دورهای انجام شده که برای بار دوم عهدهدار ولایت کرمان و بلوچستان بوده است. فیروزمیرزا ملقب به نصرتالدوله که در اواخر عمر از سوی ناصرالدین شاه لقب فرمانفرما گرفت، پسر عباس میرزا و از شاهزادگان مهم عصر قاجار بود که در به قدرت رسیدن برادرش محمدشاه نقشی مهم ایفا کرد. سفر او به بلوچستان که به نظر میرسد به اراده و خواست ناصرالدین شاه صورت گرفته، در روز جمعه دوازدهم دیماه 1258 خورشیدی از کرمان آغاز شده و دهم فروردین ماه 1259 خاتمه یافته است. او در مقدمه علت سفرش را آگاهی به اولیای دولت از امور بلوچستان دانسته و نوشته است: «منزل به منزل طی مراحل و سیاحت استعداد و قابلیت و خرابی و آبادی خاک عرض راه مینماید و مینگارد که اولیای دولت قویشوکت از این خط راه آگاهی حاصل فرمایند». او از راه بم چاهملک و درهآهو و از آنجا به کوچهگردان و بمپور میرود و از مسیر کهنوج سفر را از حوزۀ غربی بلوچستان به پایان میرساند.<br />
<br />
سفرنامۀ سوم منتشرشده در این کتاب، از آنِ ناصرالدوله والی کرمان و بلوچستان در حد فاصل 1298 تا 1309 قمری است. عبدالحمیدمیرزا ناصرالدوله که در جوانی قراول مخصوص ناصرالدین شاه و رئیس انتظامات تهران و فوج نظامی قزوین و دماوند بود و نیز مدتی ریاست کل قشون آذربایجان را بر عهده داشت، در سال 1297 قمری حکومت کرمان را بر عهده گرفت. بعد از درگذشت پدرش فیروزمیرزا در سال 1303، لقب او را به دست آورد و فرمانفرما شد. در دورۀ حیات او قلعۀ ناصری پهره که از دورۀ پهلوی قلعۀ ایرانشهر نامیده میشود، احداث شد؛ باغ شازدۀ کرمان نیز یادگار اوست. او تا پایان حیاتش در سال 1309 حکمران کرمان و بلوچستان بود. سفرنامۀ ناصرالدوله اطلاعات قابل توجهی از وضعیت اراضی و آبادیها، منابع آبی و کشاورزی، پراکندگی طوایف، حکام محلی و قلاع بلوچستان را دربر دارد.<ref> [https://literaturelib.com/books/5616 ر.ک: پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس ==<br />
<references /><br />
<br />
<br />
==منابع مقاله==<br />
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات<br />
==وابستهها==<br />
{{وابستهها}}<br />
<br />
<br />
[[رده:کتابشناسی]]<br />
[[رده:مقالات(شهریور) باقی زاده]] <br />
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div>Hbaghizadeh