https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1 2026-05-27T18:27:47Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=814001&oldid=prev 2026-01-09T06:42:27Z

<p>جایگزینی متن - &#039;ه‎ها&#039; به &#039;ه‎‌‌ها&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = ‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = ‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ایران - تاریخ - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله‎ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطابه‎ها </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله‎های </del>فارسی - قرن 14</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ایران - تاریخ - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله‎‌‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطابه‎‌‌ها </ins>- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقاله‎‌‌های </ins>فارسی - قرن 14</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ناشر = مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813715:rev-814001 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=813715&oldid=prev 2026-01-08T21:11:27Z

<p>جایگزینی متن - &#039; &#039; به &#039;&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کد کنگره = ‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ایران - تاریخ - مقاله‎ها و خطابه‎ها - مقاله‎های فارسی - قرن 14</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موضوع =ایران - تاریخ - مقاله‎ها و خطابه‎ها - مقاله‎های فارسی - قرن 14</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ناشر  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-813589:rev-813715 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=813589&oldid=prev 2026-01-07T21:07:25Z

<p>جایگزینی متن - &#039;( &#039; به &#039;(&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشگفتار [[موسوی بجنوردی، سید محمدکاظم|کاظم بجنوردی]]، پیشگفتار [[سجادی، سید محمدصادق|صادق سجادی]]، مقدمه‌ای در رثای [[زریاب خویی، عباس|عباس زریاب خویی]] از [[تفضلی، احمد|احمد تفضلی]] متن اصلی شامل هفت بخش‌( ایران پیش از اسلام، مباحث تاریخی، شعر و ادب و لغت، ترجمه‌ها، علم و اندیشه،  نقد و معرفی کتاب و گوناگون) ساختار کتاب را تشکیل داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشگفتار [[موسوی بجنوردی، سید محمدکاظم|کاظم بجنوردی]]، پیشگفتار [[سجادی، سید محمدصادق|صادق سجادی]]، مقدمه‌ای در رثای [[زریاب خویی، عباس|عباس زریاب خویی]] از [[تفضلی، احمد|احمد تفضلی]] متن اصلی شامل هفت بخش‌(ایران پیش از اسلام، مباحث تاریخی، شعر و ادب و لغت، ترجمه‌ها، علم و اندیشه،  نقد و معرفی کتاب و گوناگون) ساختار کتاب را تشکیل داده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-812045:rev-813589 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=812045&oldid=prev 2025-12-28T21:03:18Z

<p>جایگزینی متن - &#039;هها&#039; به &#039;ه‌ها&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول به ایران پیش از اسلام اختصاص یافته  و مشتمل بر دو مقاله تاریخی است. نخست «ساسانیان» که به صورت مقاله‌ای بلند در این دفتر منتشر می‌شود، اصلاً رساله‌ای بوده است به سفارش دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب) نوشته و توسط همان دانشگاه چاپ شده بوده است. چون رساله‌ای است موجز و محققانه و پرفایده و البته کمیاب، در این دفتر به چاپ رسیده است. در پی آن مقاله‌ای زیر عنوان «افسانه فتح ‌الحضر در منابع عربی و شاهنامه» آمده و استاد [[زریاب خویی، عباس|زریاب]] پس از شرح مختصری درباره الحضر، به داستان فتح الحضر به دست اردشیر ساسانی در منابع عصر اسلامی پرداخته و آن روایات را با آنچه در شاهنامه آمده مقایسه کرده، و درباره شباهت آن با افسانه یونانی نیسوس و اسکولا به نظر [[نولدکه، تئودور|نولدکه]] سخن گفته است&lt;ref&gt;همان، ص11- 12&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول به ایران پیش از اسلام اختصاص یافته  و مشتمل بر دو مقاله تاریخی است. نخست «ساسانیان» که به صورت مقاله‌ای بلند در این دفتر منتشر می‌شود، اصلاً رساله‌ای بوده است به سفارش دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب) نوشته و توسط همان دانشگاه چاپ شده بوده است. چون رساله‌ای است موجز و محققانه و پرفایده و البته کمیاب، در این دفتر به چاپ رسیده است. در پی آن مقاله‌ای زیر عنوان «افسانه فتح ‌الحضر در منابع عربی و شاهنامه» آمده و استاد [[زریاب خویی، عباس|زریاب]] پس از شرح مختصری درباره الحضر، به داستان فتح الحضر به دست اردشیر ساسانی در منابع عصر اسلامی پرداخته و آن روایات را با آنچه در شاهنامه آمده مقایسه کرده، و درباره شباهت آن با افسانه یونانی نیسوس و اسکولا به نظر [[نولدکه، تئودور|نولدکه]] سخن گفته است&lt;ref&gt;همان، ص11- 12&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که به مباحث تاریخی اختصاص یافته با مقاله‌ای تحقیقی درباره «سازمان اداری ایران در زمان حکومت ایلخانان» که از ادوار مهم دیوانسالاری و اداری ایران به شمار می‌رود، آغاز شده است. در این مقاله به مطالبی چون شیوه تعیین سلطنت، مقامات لشکری و کشوری، فرمان‌ها و نامه‌های تقسیمات کشوری، قانونگذاری، سکه و عیار طلا و نقره، اوزان و مقادیر، قضاوت، و اصلاحات غازان خان پرداخته شده و تصویری موجز اما جامع از ساختار اداری و سیاسی این دوره ارائه شده است. نویسنده در مقاله بعدی زیر عنوان «سه نکته درباره [[رشیدالدین فضل‌الله]]» کوشیده تا نشان دهد که اتهاماتی که دشمنان خواجه بر دین و سیاست او وارد ساخته‌اند، همه از روی غرض‌ورزی و نتیجه نیرنگ‌بازیهای رقیبانش بوده است. آنگاه «داستان کشته شدن مجدالدین بغدادی»، عارف مشهور قرن ٦ ق، که در برگ آخر یک دستنویس کتاب فصل‌الخطاب فی المحاضرات از محمد بن محمد حافظی بخاری نقشبندی آمده و به گفته نویسنده این واقعه در هیچ منبع دیگری به این کیفیت دیده نشده، موضوع مقاله بعدی است. همچنین در این بخش، مقاله «[[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] و [[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]]» آمده که اثری محققانه درباره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه‌ههای </del>تاریخنگانه [[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]] و [[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] و انگیزه‌های آن دو در تألیف و ساختن حماسه بزرگ ملی است&lt;ref&gt;همان، ص12- 13&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که به مباحث تاریخی اختصاص یافته با مقاله‌ای تحقیقی درباره «سازمان اداری ایران در زمان حکومت ایلخانان» که از ادوار مهم دیوانسالاری و اداری ایران به شمار می‌رود، آغاز شده است. در این مقاله به مطالبی چون شیوه تعیین سلطنت، مقامات لشکری و کشوری، فرمان‌ها و نامه‌های تقسیمات کشوری، قانونگذاری، سکه و عیار طلا و نقره، اوزان و مقادیر، قضاوت، و اصلاحات غازان خان پرداخته شده و تصویری موجز اما جامع از ساختار اداری و سیاسی این دوره ارائه شده است. نویسنده در مقاله بعدی زیر عنوان «سه نکته درباره [[رشیدالدین فضل‌الله]]» کوشیده تا نشان دهد که اتهاماتی که دشمنان خواجه بر دین و سیاست او وارد ساخته‌اند، همه از روی غرض‌ورزی و نتیجه نیرنگ‌بازیهای رقیبانش بوده است. آنگاه «داستان کشته شدن مجدالدین بغدادی»، عارف مشهور قرن ٦ ق، که در برگ آخر یک دستنویس کتاب فصل‌الخطاب فی المحاضرات از محمد بن محمد حافظی بخاری نقشبندی آمده و به گفته نویسنده این واقعه در هیچ منبع دیگری به این کیفیت دیده نشده، موضوع مقاله بعدی است. همچنین در این بخش، مقاله «[[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] و [[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]]» آمده که اثری محققانه درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه‌ه‌های </ins>تاریخنگانه [[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]] و [[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] و انگیزه‌های آن دو در تألیف و ساختن حماسه بزرگ ملی است&lt;ref&gt;همان، ص12- 13&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم درباره شعر و ادب و لغت، با مقاله‌ای تحت عنوان «قصیده‌ای  ناتمام منسوب به ابن سینا به نام حیّ بن یقطان» (غیر از رساله مشهور حی بن یقطان از همدانی) آغاز شده است. این مقاله که در یک مجموعه خطی آمده در اینجا اجمالاً مورد بررسی و شرح قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص13&lt;/ref&gt;. آنگاه مقاله کوتاهی آمده درباره «صاحب بن عبّاد»، وزیر نامدار بویهیان ری و اصفهان، از کتاب «مثالب الوزیرین [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]» که در قدح و هجو صاحب و ابن العمید نوشته بوده است. «در معنی دو بیت از حافظ» عنوان مقاله‌ای دیگر است، سخت خواندنی، در پاسخ به ایرادی که کسی بر شرح و معنایی که استاد برای دو بیت از حافظ ارائه داده، وارد ساخته است. پس از آن، مقاله «در استعمال گمان» در واقع تبیین مجدّد و دقیق‌تری از موضوع خطابه‌ای است که گویا نویسنده درباره مفهوم گمان و کاربرد نادرست ترکیب «بی‌گمان» به جای «شک» ایراد کرده و کسی بر آن ایراد گرفته بوده و او در این مقاله آن ایراد را پاسخ داده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم درباره شعر و ادب و لغت، با مقاله‌ای تحت عنوان «قصیده‌ای  ناتمام منسوب به ابن سینا به نام حیّ بن یقطان» (غیر از رساله مشهور حی بن یقطان از همدانی) آغاز شده است. این مقاله که در یک مجموعه خطی آمده در اینجا اجمالاً مورد بررسی و شرح قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص13&lt;/ref&gt;. آنگاه مقاله کوتاهی آمده درباره «صاحب بن عبّاد»، وزیر نامدار بویهیان ری و اصفهان، از کتاب «مثالب الوزیرین [[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]» که در قدح و هجو صاحب و ابن العمید نوشته بوده است. «در معنی دو بیت از حافظ» عنوان مقاله‌ای دیگر است، سخت خواندنی، در پاسخ به ایرادی که کسی بر شرح و معنایی که استاد برای دو بیت از حافظ ارائه داده، وارد ساخته است. پس از آن، مقاله «در استعمال گمان» در واقع تبیین مجدّد و دقیق‌تری از موضوع خطابه‌ای است که گویا نویسنده درباره مفهوم گمان و کاربرد نادرست ترکیب «بی‌گمان» به جای «شک» ایراد کرده و کسی بر آن ایراد گرفته بوده و او در این مقاله آن ایراد را پاسخ داده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-811996:rev-812045 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=811996&oldid=prev 2025-12-28T13:41:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیش از =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بزم آوردی دیگر'''، اثر [[زریاب خویی، عباس|عباس زریاب خویی]] (۱۲۹۷- ۱۳۷۳ش)، مورخ، ادیب، مترجم و نسخه‌شناس است. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات، سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و نوشته‌های منتخب دکتر عباس زریاب خویی است که در حوزه‌های مختلف فرهنگ و تمدن ایران و اسلام گردآوری و تدوین شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''بزم آوردی دیگر'''، اثر [[زریاب خویی، عباس|عباس زریاب خویی]] (۱۲۹۷- ۱۳۷۳ش)، مورخ، ادیب، مترجم و نسخه‌شناس است. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات، سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و نوشته‌های منتخب دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زریاب خویی، عباس|</ins>عباس زریاب خویی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که در حوزه‌های مختلف فرهنگ و تمدن ایران و اسلام گردآوری و تدوین شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشگفتار کاظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بجنوردی، </del>پیشگفتار صادق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سجادی، </del>مقدمه‌ای در رثای عباس زریاب خویی از احمد تفضلی متن اصلی شامل هفت بخش‌( ایران پیش از اسلام، مباحث تاریخی، شعر و ادب و لغت، ترجمه‌ها، علم و اندیشه،  نقد و معرفی کتاب و گوناگون) ساختار کتاب را تشکیل داده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیشگفتار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[موسوی بجنوردی، سید محمدکاظم|</ins>کاظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بجنوردی]]، </ins>پیشگفتار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سجادی، سید محمدصادق|</ins>صادق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سجادی]]، </ins>مقدمه‌ای در رثای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زریاب خویی، عباس|</ins>عباس زریاب خویی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تفضلی، احمد|</ins>احمد تفضلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متن اصلی شامل هفت بخش‌( ایران پیش از اسلام، مباحث تاریخی، شعر و ادب و لغت، ترجمه‌ها، علم و اندیشه،  نقد و معرفی کتاب و گوناگون) ساختار کتاب را تشکیل داده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیشگفتار کاظم موسوی بجنوردی در باره نویسنده و کتاب حاضر، پیشگفتار صادق سجادی درباره کتاب و محتوای آن آمده است.  در ادامه نوشته‌ای کوتاه از احمد تفضلی در رثای نویسنده و اشاره به برخی فضایل علمی و اخلاقی وی آمده، سپس متن مقالات و نوشته‌های نویسنده آغاز می‌گردد. &lt;ref&gt;پیشگفتار، صادق سجادی، ص11&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از پیشگفتار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[موسوی بجنوردی، سید محمدکاظم|</ins>کاظم موسوی بجنوردی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در باره نویسنده و کتاب حاضر، پیشگفتار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سجادی، سید محمدصادق|</ins>صادق سجادی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درباره کتاب و محتوای آن آمده است.  در ادامه نوشته‌ای کوتاه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تفضلی، احمد|</ins>احمد تفضلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در رثای نویسنده و اشاره به برخی فضایل علمی و اخلاقی وی آمده، سپس متن مقالات و نوشته‌های نویسنده آغاز می‌گردد. &lt;ref&gt;پیشگفتار، صادق سجادی، ص11&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول به ایران پیش از اسلام اختصاص یافته  و مشتمل بر دو مقاله تاریخی است. نخست «ساسانیان» که به صورت مقاله‌ای بلند در این دفتر منتشر می‌شود، اصلاً رساله‌ای بوده است به سفارش دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب) نوشته و توسط همان دانشگاه چاپ شده بوده است. چون رساله‌ای است موجز و محققانه و پرفایده و البته کمیاب، در این دفتر به چاپ رسیده است. در پی آن مقاله‌ای زیر عنوان «افسانه فتح ‌الحضر در منابع عربی و شاهنامه» آمده و استاد زریاب پس از شرح مختصری درباره الحضر، به داستان فتح الحضر به دست اردشیر ساسانی در منابع عصر اسلامی پرداخته و آن روایات را با آنچه در شاهنامه آمده مقایسه کرده، و درباره شباهت آن با افسانه یونانی نیسوس و اسکولا به نظر نولدکه سخن گفته است&lt;ref&gt;همان، ص11- 12&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش اول به ایران پیش از اسلام اختصاص یافته  و مشتمل بر دو مقاله تاریخی است. نخست «ساسانیان» که به صورت مقاله‌ای بلند در این دفتر منتشر می‌شود، اصلاً رساله‌ای بوده است به سفارش دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب) نوشته و توسط همان دانشگاه چاپ شده بوده است. چون رساله‌ای است موجز و محققانه و پرفایده و البته کمیاب، در این دفتر به چاپ رسیده است. در پی آن مقاله‌ای زیر عنوان «افسانه فتح ‌الحضر در منابع عربی و شاهنامه» آمده و استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زریاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خویی، عباس|زریاب]] </ins>پس از شرح مختصری درباره الحضر، به داستان فتح الحضر به دست اردشیر ساسانی در منابع عصر اسلامی پرداخته و آن روایات را با آنچه در شاهنامه آمده مقایسه کرده، و درباره شباهت آن با افسانه یونانی نیسوس و اسکولا به نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نولدکه، تئودور|</ins>نولدکه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سخن گفته است&lt;ref&gt;همان، ص11- 12&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که به مباحث تاریخی اختصاص یافته با مقاله‌ای تحقیقی درباره «سازمان اداری ایران در زمان حکومت ایلخانان» که از ادوار مهم دیوانسالاری و اداری ایران به شمار می‌رود، آغاز شده است. در این مقاله به مطالبی چون شیوه تعیین سلطنت، مقامات لشکری و کشوری، فرمان‌ها و نامه‌های تقسیمات کشوری، قانونگذاری، سکه و عیار طلا و نقره، اوزان و مقادیر، قضاوت، و اصلاحات غازان خان پرداخته شده و تصویری موجز اما جامع از ساختار اداری و سیاسی این دوره ارائه شده است. نویسنده در مقاله بعدی زیر عنوان «سه نکته درباره رشیدالدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل‌الله» </del>کوشیده تا نشان دهد که اتهاماتی که دشمنان خواجه بر دین و سیاست او وارد ساخته‌اند، همه از روی غرض‌ورزی و نتیجه نیرنگ‌بازیهای رقیبانش بوده است. آنگاه «داستان کشته شدن مجدالدین بغدادی»، عارف مشهور قرن ٦ ق، که در برگ آخر یک دستنویس کتاب فصل‌الخطاب فی المحاضرات از محمد بن محمد حافظی بخاری نقشبندی آمده و به گفته نویسنده این واقعه در هیچ منبع دیگری به این کیفیت دیده نشده، موضوع مقاله بعدی است. همچنین در این بخش، مقاله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فردوسی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبری» </del>آمده که اثری محققانه درباره دیدگاه‌ههای تاریخنگانه طبری و فردوسی و انگیزه‌های آن دو در تألیف و ساختن حماسه بزرگ ملی است&lt;ref&gt;همان، ص12- 13&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دوم که به مباحث تاریخی اختصاص یافته با مقاله‌ای تحقیقی درباره «سازمان اداری ایران در زمان حکومت ایلخانان» که از ادوار مهم دیوانسالاری و اداری ایران به شمار می‌رود، آغاز شده است. در این مقاله به مطالبی چون شیوه تعیین سلطنت، مقامات لشکری و کشوری، فرمان‌ها و نامه‌های تقسیمات کشوری، قانونگذاری، سکه و عیار طلا و نقره، اوزان و مقادیر، قضاوت، و اصلاحات غازان خان پرداخته شده و تصویری موجز اما جامع از ساختار اداری و سیاسی این دوره ارائه شده است. نویسنده در مقاله بعدی زیر عنوان «سه نکته درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رشیدالدین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل‌الله]]» </ins>کوشیده تا نشان دهد که اتهاماتی که دشمنان خواجه بر دین و سیاست او وارد ساخته‌اند، همه از روی غرض‌ورزی و نتیجه نیرنگ‌بازیهای رقیبانش بوده است. آنگاه «داستان کشته شدن مجدالدین بغدادی»، عارف مشهور قرن ٦ ق، که در برگ آخر یک دستنویس کتاب فصل‌الخطاب فی المحاضرات از محمد بن محمد حافظی بخاری نقشبندی آمده و به گفته نویسنده این واقعه در هیچ منبع دیگری به این کیفیت دیده نشده، موضوع مقاله بعدی است. همچنین در این بخش، مقاله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[فردوسی، ابوالقاسم|فردوسی]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طبری، محمد بن جریر بن یزید|طبری]]» </ins>آمده که اثری محققانه درباره دیدگاه‌ههای تاریخنگانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طبری، محمد بن جریر بن یزید|</ins>طبری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و انگیزه‌های آن دو در تألیف و ساختن حماسه بزرگ ملی است&lt;ref&gt;همان، ص12- 13&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم درباره شعر و ادب و لغت، با مقاله‌ای تحت عنوان «قصیده‌ای  ناتمام منسوب به ابن سینا به نام حیّ بن یقطان» (غیر از رساله مشهور حی بن یقطان از همدانی) آغاز شده است. این مقاله که در یک مجموعه خطی آمده در اینجا اجمالاً مورد بررسی و شرح قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص13&lt;/ref&gt;. آنگاه مقاله کوتاهی آمده درباره «صاحب بن عبّاد»، وزیر نامدار بویهیان ری و اصفهان، از کتاب «مثالب الوزیرین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابو حیان توحیدی» </del>که در قدح و هجو صاحب و ابن العمید نوشته بوده است. «در معنی دو بیت از حافظ» عنوان مقاله‌ای دیگر است، سخت خواندنی، در پاسخ به ایرادی که کسی بر شرح و معنایی که استاد برای دو بیت از حافظ ارائه داده، وارد ساخته است. پس از آن، مقاله «در استعمال گمان» در واقع تبیین مجدّد و دقیق‌تری از موضوع خطابه‌ای است که گویا نویسنده درباره مفهوم گمان و کاربرد نادرست ترکیب «بی‌گمان» به جای «شک» ایراد کرده و کسی بر آن ایراد گرفته بوده و او در این مقاله آن ایراد را پاسخ داده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش سوم درباره شعر و ادب و لغت، با مقاله‌ای تحت عنوان «قصیده‌ای  ناتمام منسوب به ابن سینا به نام حیّ بن یقطان» (غیر از رساله مشهور حی بن یقطان از همدانی) آغاز شده است. این مقاله که در یک مجموعه خطی آمده در اینجا اجمالاً مورد بررسی و شرح قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص13&lt;/ref&gt;. آنگاه مقاله کوتاهی آمده درباره «صاحب بن عبّاد»، وزیر نامدار بویهیان ری و اصفهان، از کتاب «مثالب الوزیرین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوحیان توحیدی، علی بن محمد|ابوحیان توحیدی]]» </ins>که در قدح و هجو صاحب و ابن العمید نوشته بوده است. «در معنی دو بیت از حافظ» عنوان مقاله‌ای دیگر است، سخت خواندنی، در پاسخ به ایرادی که کسی بر شرح و معنایی که استاد برای دو بیت از حافظ ارائه داده، وارد ساخته است. پس از آن، مقاله «در استعمال گمان» در واقع تبیین مجدّد و دقیق‌تری از موضوع خطابه‌ای است که گویا نویسنده درباره مفهوم گمان و کاربرد نادرست ترکیب «بی‌گمان» به جای «شک» ایراد کرده و کسی بر آن ایراد گرفته بوده و او در این مقاله آن ایراد را پاسخ داده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش چهارم «ترجمه‌ها»، نخست بخشی از کتاب دریای جان اثر هلموت ریتر آمده است که به قلم نویسنده به فارسی ترجمه شده؛ و آنگاه مقاله‌ای زیر عنوان «خوارزم قدیم»، نوشته س. پ. تولستو، باستان‌شناس روس، هم به ترجمه درآمده  آمده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در بخش چهارم «ترجمه‌ها»، نخست بخشی از کتاب دریای جان اثر هلموت ریتر آمده است که به قلم نویسنده به فارسی ترجمه شده؛ و آنگاه مقاله‌ای زیر عنوان «خوارزم قدیم»، نوشته س. پ. تولستو، باستان‌شناس روس، هم به ترجمه درآمده  آمده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش پنجم زیر عنوان «علم و اندیشه» مشتمل بر دو مقاله است. یکی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«پارادوکـس‌های </del>نظّام» یعنی بررسی آن دسته از آراء و نظرات کلامی ابراهیم بن اسحاق بن سیّار معتزلی، مشهور به نظّام، که با آراء و عقاید عموم متکلمان مخالف است. این مقاله محققانه از جمله نمونه‌هایی است که تبحّر نویسنده را در تاریخ اندیشه عقلی- کلامی در تمدن و فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد. دوم مقاله «مناظره‌ای کوتاه درباره احکام نجوم» مشتمل بر مباحثه و مناظره میان فخرالدین رازی و شرف‌الدین مسعودی است که نویسنده آن را به اقرب احتمال، همان شرف‌الدین مسعودی صاحب کتاب جهان‌نامه دانسته‌ است&lt;ref&gt;همان، ص13- 14&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش پنجم زیر عنوان «علم و اندیشه» مشتمل بر دو مقاله است. یکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«پارادوکس‌های </ins>نظّام» یعنی بررسی آن دسته از آراء و نظرات کلامی ابراهیم بن اسحاق بن سیّار معتزلی، مشهور به نظّام، که با آراء و عقاید عموم متکلمان مخالف است. این مقاله محققانه از جمله نمونه‌هایی است که تبحّر نویسنده را در تاریخ اندیشه عقلی- کلامی در تمدن و فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد. دوم مقاله «مناظره‌ای کوتاه درباره احکام نجوم» مشتمل بر مباحثه و مناظره میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فخر رازی، محمد بن عمر|</ins>فخرالدین رازی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مسعودی بخاری، محمد بن مسعود|</ins>شرف‌الدین مسعودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که نویسنده آن را به اقرب احتمال، همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مسعودی بخاری، محمد بن مسعود|</ins>شرف‌الدین مسعودی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>صاحب کتاب جهان‌نامه دانسته‌ است&lt;ref&gt;همان، ص13- 14&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش ششم این مجموعه یعنی «نقد و معرفی کتاب»، شامل شش مقاله است: «ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان»، که نگاهی است به کتابی مشهور با همین عنوان از نولدکه به ترجمه زریاب خوبی؛ معرفی و بررسی اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید؛ تصحیح دکتر ذبیح‌الله صفا که نویسنده در آن ضبط صحیح چند کلمه و معانی آنها را یادآور شده است؛ بررسی و معرفی رساله مخارج الحروف یا اسباب حدوث الحروف، تصنیف شیخ الرئیس ابوعلی بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا؛ </del>به تصحیح و ترجمه فارسی پرویز ناتل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانلری؛ </del>معرفی و نقد و تذکار چند نکته مهم درباره جلد اول تاریخ ادبیات در ایران نوشته ذبیح‌الله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا؛ </del>بررسی و نقد ترجمه تفسیر طبری به تصحیح حبیب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یغمایی، </del>که نویسنده در آن بنا به دلایل و شواهدی، این ترجمه را غیر از اصل عربی تفسیر طبری دانسته و در عین حال قدمت و اهمیت آن را به لحاظ زبان فارسی تأیید کرده است و سرانجام معرفی، بررسی و ذکر نکات محققانه درباره سندی که «سوگندنامه جهان پهلوان» خوانده شده و در زمره مجموعه‌ای کهن از منشآت و فرمان‌ها به نام «المختارات من الرسایل» است&lt;ref&gt;همان، ص14&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش ششم این مجموعه یعنی «نقد و معرفی کتاب»، شامل شش مقاله است: «ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان»، که نگاهی است به کتابی مشهور با همین عنوان از نولدکه به ترجمه زریاب خوبی؛ معرفی و بررسی اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید؛ تصحیح دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفا، ذبیح‌الله|</ins>ذبیح‌الله صفا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که نویسنده در آن ضبط صحیح چند کلمه و معانی آنها را یادآور شده است؛ بررسی و معرفی رساله مخارج الحروف یا اسباب حدوث الحروف، تصنیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن سینا، حسین بن عبدالله|</ins>شیخ الرئیس ابوعلی بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا]]؛ </ins>به تصحیح و ترجمه فارسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خانلری، پرویز|</ins>پرویز ناتل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانلری]]؛ </ins>معرفی و نقد و تذکار چند نکته مهم درباره جلد اول تاریخ ادبیات در ایران نوشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفا، ذبیح‌الله|</ins>ذبیح‌الله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا]]؛ </ins>بررسی و نقد ترجمه تفسیر طبری به تصحیح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یغمایی، حبیب|</ins>حبیب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یغمایی]]، </ins>که نویسنده در آن بنا به دلایل و شواهدی، این ترجمه را غیر از اصل عربی تفسیر طبری دانسته و در عین حال قدمت و اهمیت آن را به لحاظ زبان فارسی تأیید کرده است و سرانجام معرفی، بررسی و ذکر نکات محققانه درباره سندی که «سوگندنامه جهان پهلوان» خوانده شده و در زمره مجموعه‌ای کهن از منشآت و فرمان‌ها به نام «المختارات من الرسایل» است&lt;ref&gt;همان، ص14&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش هفتم با عنوان گوناگون به مطالب گوناگون از زریاب خویی یا درباره او اختصاص یافته است. دو مصاحبه، یکی درباره شاهنامه حکیم طوس و دیگری درباره تاریخ و تاریخنگاری؛ پاسخ به پرسش‌هایی درباره ریشه و معنی چند واژه؛ سخنرانی استاد درباره فضایل و اوصاف محمد معین که در مجلس یادبود او ایراد شده؛ یک مقاله درباره فریتز ولف و تحقیقات او در زبانهای ایرانی، ترجمه اوستا و خاصه تدوین فرهنگ شاهنامه فردوسی در این بخش آمده است. «زندگانی من» یا احوال خود نوشت نویسنده، گفتاری است در فضایی مشحون از صداقت، گواه فضائلی چون آزادگی، بی‌نیازی و خرسندی، علم دوستی، کوشش و صبر و تحمل، که با ایجازی سخت بلیغ در سلک بیان کشیده شده است. چند نامه خواندنی از نویسنده و سرانجام برخی نامه‌های استادان و دانشمندان اروپایی به وی، آخرین مطالب را تشکیل می دهند&lt;ref&gt;همان: ص14- 15&lt;/ref&gt;‏.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش هفتم با عنوان گوناگون به مطالب گوناگون از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زریاب خویی، عباس|</ins>زریاب خویی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یا درباره او اختصاص یافته است. دو مصاحبه، یکی درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[فردوسی، ابوالقاسم|</ins>حکیم طوس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و دیگری درباره تاریخ و تاریخنگاری؛ پاسخ به پرسش‌هایی درباره ریشه و معنی چند واژه؛ سخنرانی استاد درباره فضایل و اوصاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[معین، محمد|</ins>محمد معین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در مجلس یادبود او ایراد شده؛ یک مقاله درباره فریتز ولف و تحقیقات او در زبانهای ایرانی، ترجمه اوستا و خاصه تدوین فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی (نشر قطره)|</ins>شاهنامه فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این بخش آمده است. «زندگانی من» یا احوال خود نوشت نویسنده، گفتاری است در فضایی مشحون از صداقت، گواه فضائلی چون آزادگی، بی‌نیازی و خرسندی، علم دوستی، کوشش و صبر و تحمل، که با ایجازی سخت بلیغ در سلک بیان کشیده شده است. چند نامه خواندنی از نویسنده و سرانجام برخی نامه‌های استادان و دانشمندان اروپایی به وی، آخرین مطالب را تشکیل می دهند&lt;ref&gt;همان: ص14- 15&lt;/ref&gt;‏.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=811994&oldid=prev 2025-12-28T13:34:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پدیدآوران =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زریاب خویی، عباس]] (نويسنده)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[زریاب خویی، عباس]] (نويسنده)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سجادی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد صادق</del>]] (اهتمام)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سجادی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید محمدصادق</ins>]] (اهتمام)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زبان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| زبان = فارسی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:کتاب‌شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زبان و ادبیات فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 دی 1404</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فاضل گرنه زاده]]</div></td></tr> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D9%8A%DA%AF%D8%B1&diff=811418&oldid=prev 2025-12-21T08:43:29Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR26740J1.jpg | عنوان = بزم آوردی ديگر | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = <a href="/wiki/%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%A8_%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3" title="زریاب خویی، عباس">زریاب خویی، عباس</a> (نويسنده) <a href="/w/index.php?title=%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="سجادی، محمد صادق (صفحه وجود ندارد)">سجادی، محمد صادق</a> (اهتمام) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = ‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR | موضوع =ایرا...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br /> | تصویر =NUR26740J1.jpg<br /> | عنوان = بزم آوردی ديگر<br /> | عنوان‌های دیگر = <br /> | پدیدآورندگان<br /> | پدیدآوران = <br /> [[زریاب خویی، عباس]] (نويسنده)<br /> [[سجادی، محمد صادق]] (اهتمام)<br /> |زبان<br /> | زبان = فارسی<br /> | کد کنگره = ‎‏/‎‏ر‎‏86‎‏ ‎‏ب‎‏4 8076 PIR <br /> | موضوع =ایران - تاریخ - مقاله‎ها و خطابه‎ها - مقاله‎های فارسی - قرن 14<br /> |ناشر <br /> | ناشر = مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی<br /> | مکان نشر = ایران - تهران<br /> | سال نشر = 1385ش<br /> | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE26740AUTOMATIONCODE<br /> | چاپ = 1<br /> | شابک = 964-7025-37-8<br /> | تعداد جلد = 1<br /> | کتابخانۀ دیجیتال نور = 26740<br /> | کتابخوان همراه نور = 26740<br /> | کد پدیدآور = 3222<br /> | پس از = <br /> | پیش از = <br /> }}<br /> '''بزم آوردی دیگر'''، اثر [[زریاب خویی، عباس|عباس زریاب خویی]] (۱۲۹۷- ۱۳۷۳ش)، مورخ، ادیب، مترجم و نسخه‌شناس است. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات، سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و نوشته‌های منتخب دکتر عباس زریاب خویی است که در حوزه‌های مختلف فرهنگ و تمدن ایران و اسلام گردآوری و تدوین شده است.<br /> <br /> ==ساختار==<br /> پیشگفتار کاظم بجنوردی، پیشگفتار صادق سجادی، مقدمه‌ای در رثای عباس زریاب خویی از احمد تفضلی متن اصلی شامل هفت بخش‌( ایران پیش از اسلام، مباحث تاریخی، شعر و ادب و لغت، ترجمه‌ها، علم و اندیشه، نقد و معرفی کتاب و گوناگون) ساختار کتاب را تشکیل داده است.<br /> <br /> ==گزارش محتوا==<br /> پس از پیشگفتار کاظم موسوی بجنوردی در باره نویسنده و کتاب حاضر، پیشگفتار صادق سجادی درباره کتاب و محتوای آن آمده است. در ادامه نوشته‌ای کوتاه از احمد تفضلی در رثای نویسنده و اشاره به برخی فضایل علمی و اخلاقی وی آمده، سپس متن مقالات و نوشته‌های نویسنده آغاز می‌گردد. &lt;ref&gt;پیشگفتار، صادق سجادی، ص11&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش اول به ایران پیش از اسلام اختصاص یافته و مشتمل بر دو مقاله تاریخی است. نخست «ساسانیان» که به صورت مقاله‌ای بلند در این دفتر منتشر می‌شود، اصلاً رساله‌ای بوده است به سفارش دانشگاه آزاد (پیش از انقلاب) نوشته و توسط همان دانشگاه چاپ شده بوده است. چون رساله‌ای است موجز و محققانه و پرفایده و البته کمیاب، در این دفتر به چاپ رسیده است. در پی آن مقاله‌ای زیر عنوان «افسانه فتح ‌الحضر در منابع عربی و شاهنامه» آمده و استاد زریاب پس از شرح مختصری درباره الحضر، به داستان فتح الحضر به دست اردشیر ساسانی در منابع عصر اسلامی پرداخته و آن روایات را با آنچه در شاهنامه آمده مقایسه کرده، و درباره شباهت آن با افسانه یونانی نیسوس و اسکولا به نظر نولدکه سخن گفته است&lt;ref&gt;همان، ص11- 12&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش دوم که به مباحث تاریخی اختصاص یافته با مقاله‌ای تحقیقی درباره «سازمان اداری ایران در زمان حکومت ایلخانان» که از ادوار مهم دیوانسالاری و اداری ایران به شمار می‌رود، آغاز شده است. در این مقاله به مطالبی چون شیوه تعیین سلطنت، مقامات لشکری و کشوری، فرمان‌ها و نامه‌های تقسیمات کشوری، قانونگذاری، سکه و عیار طلا و نقره، اوزان و مقادیر، قضاوت، و اصلاحات غازان خان پرداخته شده و تصویری موجز اما جامع از ساختار اداری و سیاسی این دوره ارائه شده است. نویسنده در مقاله بعدی زیر عنوان «سه نکته درباره رشیدالدین فضل‌الله» کوشیده تا نشان دهد که اتهاماتی که دشمنان خواجه بر دین و سیاست او وارد ساخته‌اند، همه از روی غرض‌ورزی و نتیجه نیرنگ‌بازیهای رقیبانش بوده است. آنگاه «داستان کشته شدن مجدالدین بغدادی»، عارف مشهور قرن ٦ ق، که در برگ آخر یک دستنویس کتاب فصل‌الخطاب فی المحاضرات از محمد بن محمد حافظی بخاری نقشبندی آمده و به گفته نویسنده این واقعه در هیچ منبع دیگری به این کیفیت دیده نشده، موضوع مقاله بعدی است. همچنین در این بخش، مقاله «فردوسی و طبری» آمده که اثری محققانه درباره دیدگاه‌ههای تاریخنگانه طبری و فردوسی و انگیزه‌های آن دو در تألیف و ساختن حماسه بزرگ ملی است&lt;ref&gt;همان، ص12- 13&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش سوم درباره شعر و ادب و لغت، با مقاله‌ای تحت عنوان «قصیده‌ای ناتمام منسوب به ابن سینا به نام حیّ بن یقطان» (غیر از رساله مشهور حی بن یقطان از همدانی) آغاز شده است. این مقاله که در یک مجموعه خطی آمده در اینجا اجمالاً مورد بررسی و شرح قرار گرفته است&lt;ref&gt;همان، ص13&lt;/ref&gt;. آنگاه مقاله کوتاهی آمده درباره «صاحب بن عبّاد»، وزیر نامدار بویهیان ری و اصفهان، از کتاب «مثالب الوزیرین ابو حیان توحیدی» که در قدح و هجو صاحب و ابن العمید نوشته بوده است. «در معنی دو بیت از حافظ» عنوان مقاله‌ای دیگر است، سخت خواندنی، در پاسخ به ایرادی که کسی بر شرح و معنایی که استاد برای دو بیت از حافظ ارائه داده، وارد ساخته است. پس از آن، مقاله «در استعمال گمان» در واقع تبیین مجدّد و دقیق‌تری از موضوع خطابه‌ای است که گویا نویسنده درباره مفهوم گمان و کاربرد نادرست ترکیب «بی‌گمان» به جای «شک» ایراد کرده و کسی بر آن ایراد گرفته بوده و او در این مقاله آن ایراد را پاسخ داده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> در بخش چهارم «ترجمه‌ها»، نخست بخشی از کتاب دریای جان اثر هلموت ریتر آمده است که به قلم نویسنده به فارسی ترجمه شده؛ و آنگاه مقاله‌ای زیر عنوان «خوارزم قدیم»، نوشته س. پ. تولستو، باستان‌شناس روس، هم به ترجمه درآمده آمده است&lt;ref&gt;همان&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش پنجم زیر عنوان «علم و اندیشه» مشتمل بر دو مقاله است. یکی «پارادوکـس‌های نظّام» یعنی بررسی آن دسته از آراء و نظرات کلامی ابراهیم بن اسحاق بن سیّار معتزلی، مشهور به نظّام، که با آراء و عقاید عموم متکلمان مخالف است. این مقاله محققانه از جمله نمونه‌هایی است که تبحّر نویسنده را در تاریخ اندیشه عقلی- کلامی در تمدن و فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد. دوم مقاله «مناظره‌ای کوتاه درباره احکام نجوم» مشتمل بر مباحثه و مناظره میان فخرالدین رازی و شرف‌الدین مسعودی است که نویسنده آن را به اقرب احتمال، همان شرف‌الدین مسعودی صاحب کتاب جهان‌نامه دانسته‌ است&lt;ref&gt;همان، ص13- 14&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش ششم این مجموعه یعنی «نقد و معرفی کتاب»، شامل شش مقاله است: «ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان»، که نگاهی است به کتابی مشهور با همین عنوان از نولدکه به ترجمه زریاب خوبی؛ معرفی و بررسی اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید؛ تصحیح دکتر ذبیح‌الله صفا که نویسنده در آن ضبط صحیح چند کلمه و معانی آنها را یادآور شده است؛ بررسی و معرفی رساله مخارج الحروف یا اسباب حدوث الحروف، تصنیف شیخ الرئیس ابوعلی بن سینا؛ به تصحیح و ترجمه فارسی پرویز ناتل خانلری؛ معرفی و نقد و تذکار چند نکته مهم درباره جلد اول تاریخ ادبیات در ایران نوشته ذبیح‌الله صفا؛ بررسی و نقد ترجمه تفسیر طبری به تصحیح حبیب یغمایی، که نویسنده در آن بنا به دلایل و شواهدی، این ترجمه را غیر از اصل عربی تفسیر طبری دانسته و در عین حال قدمت و اهمیت آن را به لحاظ زبان فارسی تأیید کرده است و سرانجام معرفی، بررسی و ذکر نکات محققانه درباره سندی که «سوگندنامه جهان پهلوان» خوانده شده و در زمره مجموعه‌ای کهن از منشآت و فرمان‌ها به نام «المختارات من الرسایل» است&lt;ref&gt;همان، ص14&lt;/ref&gt;.<br /> <br /> بخش هفتم با عنوان گوناگون به مطالب گوناگون از زریاب خویی یا درباره او اختصاص یافته است. دو مصاحبه، یکی درباره شاهنامه حکیم طوس و دیگری درباره تاریخ و تاریخنگاری؛ پاسخ به پرسش‌هایی درباره ریشه و معنی چند واژه؛ سخنرانی استاد درباره فضایل و اوصاف محمد معین که در مجلس یادبود او ایراد شده؛ یک مقاله درباره فریتز ولف و تحقیقات او در زبانهای ایرانی، ترجمه اوستا و خاصه تدوین فرهنگ شاهنامه فردوسی در این بخش آمده است. «زندگانی من» یا احوال خود نوشت نویسنده، گفتاری است در فضایی مشحون از صداقت، گواه فضائلی چون آزادگی، بی‌نیازی و خرسندی، علم دوستی، کوشش و صبر و تحمل، که با ایجازی سخت بلیغ در سلک بیان کشیده شده است. چند نامه خواندنی از نویسنده و سرانجام برخی نامه‌های استادان و دانشمندان اروپایی به وی، آخرین مطالب را تشکیل می دهند&lt;ref&gt;همان: ص14- 15&lt;/ref&gt;‏.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> ==منابع مقاله==<br /> مقدمه و متن کتاب.<br /> <br /> ==وابسته‌ها==<br /> {{وابسته‌ها}}<br /> <br /> [[رده:کتاب‌شناسی]]<br /> <br /> [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]<br /> [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1404 توسط عباس مکرمی]]<br /> [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1404 توسط فاضل گرنه زاده]]</div>

A-esmaeili