https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C 2026-06-23T20:57:02Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.39.0 https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=784948&oldid=prev 2025-05-27T10:19:48Z

<p>جایگزینی متن - &#039;سلمی اندلسی، عبدالملک بن حبیب&#039; به &#039;ابن حبیب، عبدالملک بن حبیب&#039;</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75">خط ۷۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بزرگى‌ شخصیت‌ معنوی‌ بایزید بدان‌ پایه‌ بود كه‌ اغلب‌ صوفیان‌ و عارفان‌ معاصر خود و بسیاری‌ از كسانى‌ را كه‌ تا قرن‌ها پس‌ از او آمدند، تحت‌تأثیر گرفت‌؛ حتى‌ كسانى‌ همچون‌ [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌]] كه‌ با نگاهى‌ تردیدآمیز به‌ او مى‌نگریستند و شطحیاتش‌ را بر نمى‌تافتند، به‌ بزرگى‌ مقام‌ وی‌ اذعان‌ داشتند. داستان‌ گفت‌وگوهای‌ او با مشایخ‌ معاصرش‌ كه‌ برای‌ دیدار وی‌ به‌ بسطام‌ آمده‌ بودند، حكایت‌ از ژرفای‌ بینش‌ عرفانى‌ او دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بزرگى‌ شخصیت‌ معنوی‌ بایزید بدان‌ پایه‌ بود كه‌ اغلب‌ صوفیان‌ و عارفان‌ معاصر خود و بسیاری‌ از كسانى‌ را كه‌ تا قرن‌ها پس‌ از او آمدند، تحت‌تأثیر گرفت‌؛ حتى‌ كسانى‌ همچون‌ [[انصاری، عبدالله بن محمد|خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌]] كه‌ با نگاهى‌ تردیدآمیز به‌ او مى‌نگریستند و شطحیاتش‌ را بر نمى‌تافتند، به‌ بزرگى‌ مقام‌ وی‌ اذعان‌ داشتند. داستان‌ گفت‌وگوهای‌ او با مشایخ‌ معاصرش‌ كه‌ برای‌ دیدار وی‌ به‌ بسطام‌ آمده‌ بودند، حكایت‌ از ژرفای‌ بینش‌ عرفانى‌ او دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس‌ از درگذشت‌ بایزید، جنید بغدادی‌ بخشى‌ از سخنان‌ و حكایت‌های‌ مربوط به‌ او را كه‌ از افراد مختلف‌، به‌ خصوص‌ از اعضای‌ خانواده او شنیده‌ بود، از فارسى‌ به‌ عربى‌ ترجمه‌ كرد و كوشید تا با ارائه تفسیرهایى‌ قابل‌ قبول‌ از شطحیات‌ بى‌پروای‌ او از یك‌سو، عظمت‌ مقام‌ او را به‌ جامعه آن‌ روز بشناساند و از سوی‌ دیگر از میزان‌ مخالفت‌ فقها و علمای‌ ظاهر با او بكاهد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس‌ از درگذشت‌ بایزید، جنید بغدادی‌ بخشى‌ از سخنان‌ و حكایت‌های‌ مربوط به‌ او را كه‌ از افراد مختلف‌، به‌ خصوص‌ از اعضای‌ خانواده او شنیده‌ بود، از فارسى‌ به‌ عربى‌ ترجمه‌ كرد و كوشید تا با ارائه تفسیرهایى‌ قابل‌ قبول‌ از شطحیات‌ بى‌پروای‌ او از یك‌سو، عظمت‌ مقام‌ او را به‌ جامعه آن‌ روز بشناساند و از سوی‌ دیگر از میزان‌ مخالفت‌ فقها و علمای‌ ظاهر با او بكاهد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس‌ از جنید، ابونصر سراج‌ با گردآوری‌ برخى‌ از مشهورترین‌ شطحیات‌ بایزید و برخى‌ از تفسیرهای‌ جنید بر آنها، و افزودن‌ توضیحات‌ خود، كاری‌ را كه‌ جنید آغاز كرده‌ بود، پى‌گرفت‌. در میان‌ نویسندگان‌ پس‌ از او نیز كلابادی، [[ابوطالب مکی، محمد بن علی|ابوطالب‌ مكى‌]]، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلمی اندلسی، </del>عبدالملک بن حبیب|سلمى]]، [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|قشیری‌]] و [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری‌]] هر یك،‌ بخشى‌ از كتاب‌ خود را به‌ شرح‌ احوال‌ و اقوال‌ او اختصاص‌ دادند و سرانجام‌ روزبهان‌ بقلى‌ شیرازی‌ در شرح‌ شطحیات‌ در فصل‌ بزرگى‌ به‌ سخنان‌ شطح‌آمیز بایزید پرداخته‌ است. عطار نیز در بخشى‌ از كتاب‌ [[تذکرة الأولیاء|تذكرةالأولیاء]]، احوال‌ و اقوال‌ و آراء بایزید را از منابع‌ مختلف‌، از جمله‌ از كتاب‌ النور سهلجى‌ گردآورده‌، و به‌ تفصیل‌ در این‌ باره‌ سخن‌ گفته‌ است‌. نقل‌ سخنان‌ بایزید به‌ زبان‌ فارسى‌ در آن‌ كتاب‌ شایسته توجه‌ است‌.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس‌ از جنید، ابونصر سراج‌ با گردآوری‌ برخى‌ از مشهورترین‌ شطحیات‌ بایزید و برخى‌ از تفسیرهای‌ جنید بر آنها، و افزودن‌ توضیحات‌ خود، كاری‌ را كه‌ جنید آغاز كرده‌ بود، پى‌گرفت‌. در میان‌ نویسندگان‌ پس‌ از او نیز كلابادی، [[ابوطالب مکی، محمد بن علی|ابوطالب‌ مكى‌]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن حبیب، </ins>عبدالملک بن حبیب|سلمى]]، [[قشیری، عبدالکریم بن هوازن|قشیری‌]] و [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری‌]] هر یك،‌ بخشى‌ از كتاب‌ خود را به‌ شرح‌ احوال‌ و اقوال‌ او اختصاص‌ دادند و سرانجام‌ روزبهان‌ بقلى‌ شیرازی‌ در شرح‌ شطحیات‌ در فصل‌ بزرگى‌ به‌ سخنان‌ شطح‌آمیز بایزید پرداخته‌ است. عطار نیز در بخشى‌ از كتاب‌ [[تذکرة الأولیاء|تذكرةالأولیاء]]، احوال‌ و اقوال‌ و آراء بایزید را از منابع‌ مختلف‌، از جمله‌ از كتاب‌ النور سهلجى‌ گردآورده‌، و به‌ تفصیل‌ در این‌ باره‌ سخن‌ گفته‌ است‌. نقل‌ سخنان‌ بایزید به‌ زبان‌ فارسى‌ در آن‌ كتاب‌ شایسته توجه‌ است‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه معرفتی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==جایگاه معرفتی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سده‌های‌ بعد كه‌ تصوف‌ اسلامى‌ به‌ مراحل‌ كمال‌ خود رسید، بایزید بسطامى‌ همواره‌ از بلندترین‌ قله‌های‌ شناخت‌ عرفانى‌ و دریافت‌ شهودی‌ به‌ شمار آمده‌ است‌. [[ابوالحسن خرقانی، علی بن احمد|ابوالحسن‌ خرقانى‌]] و [[ابوسعید ابوالخیر]] هر دو او را پیشرو مسلك‌ و طریقت‌ خود دانسته‌اند. گفته‌اند كه‌ خرقانى‌ به‌ مدت‌ 12 سال‌ هر شب‌ به‌ زیارت‌ مزار بایزید مى‌رفت‌ و صبحگاه‌ باز مى‌گشت‌ و بایزید را پیر معنوی‌ خود مى‌دانست‌ و در دیدار با [[ابوسعید ابوالخیر]] زیارت‌ آرامگاه‌ بایزید را با حج‌ عمره‌ برابر شمرد. [[ابوسعید ابوالخیر]] نیز در بیان‌ فنای‌ بایزید در حق‌ گفته‌ است‌: «هژده‌ هزار عالم‌ از بایزید پر مى‌بینم‌ و بایزید در میان‌ نه‌». [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری‌]] در [[كشف المحجوب (تصنیف)|كشف‌ المحجوب‌]] بایزید را یكى‌ از 10 امام‌ تصوف‌ شمرده‌، و گفته‌ است‌ كه‌ «هیچ‌ كس‌ را پیش‌ از وی‌ اندر حقایق‌ این‌ علم‌ چندان‌ استنباط نبوده‌ است‌». سنایى‌ در حدیقةالحقیقة و نیز در دیوان‌ خود بارها به‌ بزرگى‌ مقام‌ او اشاره‌ كرده‌، و [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] در [[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولیا]] علاوه‌ بر تكریم‌ او، بخش‌ بزرگى‌ را به‌ شرح‌ زندگى‌، حكایت‌ها و گفته‌های‌ وی‌ اختصاص‌ داده‌ است و مولوی‌ نیز در مثنوی‌ در چند مورد با تكریم‌ و ستایش‌ از بایزید یاد كرده است. [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ‌ اشراق‌ شهاب‌الدین‌ یحیى‌ سهروردی‌]] در رساله «[[المشارع و المطارحات|المشارع‌ و المطارحات‌]]» در توضیح‌ چگونگى‌ دریافت‌ حكمت‌ باستان‌ (خسروانى‌)، بایزید را وارث‌ خمیره خسروانى‌ دانسته‌ كه‌ از حكیمان‌ ایرانى‌ پیش‌ از خود دریافت‌ داشته‌، و به‌ حلاج‌، ابوالعباس‌ قصاب‌ و [[ابوالحسن خرقانی، علی بن احمد|ابوالحسن‌ خرقانى‌]] منتقل‌ ساخته‌ است‌. [[علاءالدوله سمنانی، احمد بن محمد|شیخ‌ علاءالدوله سمنانى‌]]، بایزید را یكى‌ از نخستین‌ پیران‌ و مشایخ‌ معنوی‌ خود مى‌دانست‌ كه‌ او را نزدیك‌ به‌ دو سال‌ در غیب‌ ارشاد كرده‌ بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سده‌های‌ بعد كه‌ تصوف‌ اسلامى‌ به‌ مراحل‌ كمال‌ خود رسید، بایزید بسطامى‌ همواره‌ از بلندترین‌ قله‌های‌ شناخت‌ عرفانى‌ و دریافت‌ شهودی‌ به‌ شمار آمده‌ است‌. [[ابوالحسن خرقانی، علی بن احمد|ابوالحسن‌ خرقانى‌]] و [[ابوسعید ابوالخیر]] هر دو او را پیشرو مسلك‌ و طریقت‌ خود دانسته‌اند. گفته‌اند كه‌ خرقانى‌ به‌ مدت‌ 12 سال‌ هر شب‌ به‌ زیارت‌ مزار بایزید مى‌رفت‌ و صبحگاه‌ باز مى‌گشت‌ و بایزید را پیر معنوی‌ خود مى‌دانست‌ و در دیدار با [[ابوسعید ابوالخیر]] زیارت‌ آرامگاه‌ بایزید را با حج‌ عمره‌ برابر شمرد. [[ابوسعید ابوالخیر]] نیز در بیان‌ فنای‌ بایزید در حق‌ گفته‌ است‌: «هژده‌ هزار عالم‌ از بایزید پر مى‌بینم‌ و بایزید در میان‌ نه‌». [[هجویری، علی بن عثمان|هجویری‌]] در [[كشف المحجوب (تصنیف)|كشف‌ المحجوب‌]] بایزید را یكى‌ از 10 امام‌ تصوف‌ شمرده‌، و گفته‌ است‌ كه‌ «هیچ‌ كس‌ را پیش‌ از وی‌ اندر حقایق‌ این‌ علم‌ چندان‌ استنباط نبوده‌ است‌». سنایى‌ در حدیقةالحقیقة و نیز در دیوان‌ خود بارها به‌ بزرگى‌ مقام‌ او اشاره‌ كرده‌، و [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] در [[تذکرة الأولیاء|تذكرة الأولیا]] علاوه‌ بر تكریم‌ او، بخش‌ بزرگى‌ را به‌ شرح‌ زندگى‌، حكایت‌ها و گفته‌های‌ وی‌ اختصاص‌ داده‌ است و مولوی‌ نیز در مثنوی‌ در چند مورد با تكریم‌ و ستایش‌ از بایزید یاد كرده است. [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ‌ اشراق‌ شهاب‌الدین‌ یحیى‌ سهروردی‌]] در رساله «[[المشارع و المطارحات|المشارع‌ و المطارحات‌]]» در توضیح‌ چگونگى‌ دریافت‌ حكمت‌ باستان‌ (خسروانى‌)، بایزید را وارث‌ خمیره خسروانى‌ دانسته‌ كه‌ از حكیمان‌ ایرانى‌ پیش‌ از خود دریافت‌ داشته‌، و به‌ حلاج‌، ابوالعباس‌ قصاب‌ و [[ابوالحسن خرقانی، علی بن احمد|ابوالحسن‌ خرقانى‌]] منتقل‌ ساخته‌ است‌. [[علاءالدوله سمنانی، احمد بن محمد|شیخ‌ علاءالدوله سمنانى‌]]، بایزید را یكى‌ از نخستین‌ پیران‌ و مشایخ‌ معنوی‌ خود مى‌دانست‌ كه‌ او را نزدیك‌ به‌ دو سال‌ در غیب‌ ارشاد كرده‌ بود.  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-738347:rev-784948 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=738347&oldid=prev 2024-06-18T09:52:36Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l104">خط ۱۰۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کتاب بایزید بسطامی‌]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کتاب بایزید بسطامی‌]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشده2</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده2 تیر 1403</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-738346:rev-738347 --> </table>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=738346&oldid=prev 2024-06-18T09:52:15Z

<p></p> <a href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&amp;diff=738346&amp;oldid=737920">نمایش تغییرات</a>

Hbaghizadeh https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737920&oldid=prev 2024-06-15T13:54:54Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l96">خط ۹۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بایزید پیر بسطام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بایزید پیر بسطام]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کتاب بایزید بسطامی‌]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[کتاب بایزید بسطامی‌]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737919:rev-737920 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737919&oldid=prev 2024-06-15T13:54:38Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وابسته‌ها</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l95">خط ۹۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وابسته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{وابسته‌ها}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بایزید پیر بسطام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کتاب بایزید بسطامی‌]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زندگی‌نامه]]  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فاقد کد پدیدآور]]</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737918:rev-737919 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737918&oldid=prev 2024-06-15T13:46:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l67">خط ۶۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==وفات==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==آثار==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مزار بایزید در بسطام‌ از همان‌ ابتدا مورد توجه‌ صوفیان‌ و اهل‌ ذوق‌ و عرفان‌ قرار گرفت‌ كه‌ برای‌ تبرك‌ و كسب‌ فیض‌ به‌ زیارت‌ آن‌ مى‌آمدند و گاهى‌ نیز چندی‌ در آن‌جا مجاور مى‌شدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مزار بایزید در بسطام‌ از همان‌ ابتدا مورد توجه‌ صوفیان‌ و اهل‌ ذوق‌ و عرفان‌ قرار گرفت‌ كه‌ برای‌ تبرك‌ و كسب‌ فیض‌ به‌ زیارت‌ آن‌ مى‌آمدند و گاهى‌ نیز چندی‌ در آن‌جا مجاور مى‌شدند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l89">خط ۸۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید متابعت‌ از شریعت‌ را شرط سلوك‌ صوفیانه‌ مى‌دانست‌ و به‌ مریدان‌ خود هشدار مى‌داد كه‌ با دیدن‌ كرامات‌ و معجزات‌ صوفى‌نمایان‌ فریب‌نخورند و میزان‌ پای‌بندی‌ اشخاص‌ به‌ اوامر و نواهى‌ و حدود شریعت‌ را معیار و میزان‌ قرار دهند. وی‌ خود به‌ احكام‌ شریعت‌ و حفظ حدود الهى‌ پای‌بندی‌ تمام‌ داشت‌ و رعایت‌ جزئى‌ترین‌ آداب‌ سنت‌ رسول‌الله‌(ص‌) را بر خود فرض‌ مى‌دانست.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید متابعت‌ از شریعت‌ را شرط سلوك‌ صوفیانه‌ مى‌دانست‌ و به‌ مریدان‌ خود هشدار مى‌داد كه‌ با دیدن‌ كرامات‌ و معجزات‌ صوفى‌نمایان‌ فریب‌نخورند و میزان‌ پای‌بندی‌ اشخاص‌ به‌ اوامر و نواهى‌ و حدود شریعت‌ را معیار و میزان‌ قرار دهند. وی‌ خود به‌ احكام‌ شریعت‌ و حفظ حدود الهى‌ پای‌بندی‌ تمام‌ داشت‌ و رعایت‌ جزئى‌ترین‌ آداب‌ سنت‌ رسول‌الله‌(ص‌) را بر خود فرض‌ مى‌دانست.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با آن‌كه‌ بایزید خود مى‌ گفت‌ كه‌ با پرهیز از دنیا و از طریق‌ زهد (و یا به‌ تعبیر او، با شكم‌ گرسنه‌ و تن‌ برهنه‌) به‌ مقصود رسیده‌ است‌ و با آن‌كه‌ ترك‌ دنیا را سنت‌ اولیا مى‌دانست‌، در عین‌ حال‌، زهد تنها را كوششى‌ بى‌اثر مى‌شمرد و مى‌گفت‌ كه‌ زاهد اگر تنها به‌ زهد خود مشغول‌ و خرسند باشد، هم‌ّ خود را معطوف‌ به‌ آن‌ چیزی‌ كرده‌ است‌ كه‌ خداوند خود آن‌ را قلیل‌ مى‌خواند؛ و منتهای‌ همت‌ خود را در دنیا، كرامات‌ و در آخرت،‌ بهشت‌ قرار داده‌ است‌. چنین‌ كسى‌ از راه‌ بازمانده‌، و از حقیقت‌ دور افتاده‌ است‌. از این‌ روست‌ كه‌ كرامات‌ صوفیان‌ در نظر بایزید بس‌ بى‌مقدار مى‌نماید، زیرا در هوا پریدن‌ را مرغى‌ مردارخوار نیز مى‌تواند، بر آب‌ رفتن‌، كار خس‌ و خاشاك‌ است‌، و سفر از نقطه‌ای‌ به‌ نقطه‌ای‌ دور، از جن‌ و پری‌ نیز ساخته‌ است‌. كار مرد خدا آن‌ است‌ كه‌ دل‌ در كس‌ نبندد و به‌ چیزی‌ جز حق‌ مشغول‌ نشود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با آن‌كه‌ بایزید خود مى‌ گفت‌ كه‌ با پرهیز از دنیا و از طریق‌ زهد (و یا به‌ تعبیر او، با شكم‌ گرسنه‌ و تن‌ برهنه‌) به‌ مقصود رسیده‌ است‌ و با آن‌كه‌ ترك‌ دنیا را سنت‌ اولیا مى‌دانست‌، در عین‌ حال‌، زهد تنها را كوششى‌ بى‌اثر مى‌شمرد و مى‌گفت‌ كه‌ زاهد اگر تنها به‌ زهد خود مشغول‌ و خرسند باشد، هم‌ّ خود را معطوف‌ به‌ آن‌ چیزی‌ كرده‌ است‌ كه‌ خداوند خود آن‌ را قلیل‌ مى‌خواند؛ و منتهای‌ همت‌ خود را در دنیا، كرامات‌ و در آخرت،‌ بهشت‌ قرار داده‌ است‌. چنین‌ كسى‌ از راه‌ بازمانده‌، و از حقیقت‌ دور افتاده‌ است‌. از این‌ روست‌ كه‌ كرامات‌ صوفیان‌ در نظر بایزید بس‌ بى‌مقدار مى‌نماید، زیرا در هوا پریدن‌ را مرغى‌ مردارخوار نیز مى‌تواند، بر آب‌ رفتن‌، كار خس‌ و خاشاك‌ است‌، و سفر از نقطه‌ای‌ به‌ نقطه‌ای‌ دور، از جن‌ و پری‌ نیز ساخته‌ است‌. كار مرد خدا آن‌ است‌ كه‌ دل‌ در كس‌ نبندد و به‌ چیزی‌ جز حق‌ مشغول‌ نشود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلفان‌ صوفیه‌، بایزید را اهل‌ فنا دانسته‌اند. وی‌ از نخستین‌ عارفانى‌ بود كه‌ موضوع‌ فنا را آشكارا مطرح‌ كرد و درباره آن‌ به‌ روشنى‌ سخن‌ گفت‌. این‌ فنا كه‌ محو شدن‌ صفات‌ بنده‌ در صفات‌ حق‌، و استهلاك‌ اراده‌ و انائیت‌ او در اراده‌ و ذات‌ خداوند است‌، هنگامى‌ حاصل‌ مى‌شود كه‌ عارف‌ از همه تعلقات‌ بریده‌، بر نفس‌ خود غالب‌ آمده‌، و به‌ حق‌ پیوسته‌ باشد. بایزید در بیان‌ این‌ مقام،‌ از تمثیل‌ رسیدن‌ رود به‌ دریا بهره‌ مى‌گیرد و باز با استفاده‌ از تمثیلى‌ دیگر حال‌ خود را چنین‌ بیان‌ مى‌كند: «از بایزیدی‌ به‌ در آمدم‌، چون‌ مار از پوست‌؛ پس‌ آن‌گاه‌ به‌ خود نگریستم‌، همه‌ او بودم‌». گاه‌ نیز در تبیین‌ مقام‌ فنا از آیات‌ قرآنى‌ بهره‌ مى‌گیرد، چنان‌كه‌ وقتى‌ از او درباره نفس‌ سؤال‌ شد، گفت‌: مؤمن‌ را نفسى‌ نیست‌، چه‌ «اِن‌َّ اللّه‌َ اشْتَری‌ مِن‌َ الْمُؤمِنین‌َ اَنْفُسَهُم‌ْ...» (توبه‌ /9/111)، پس‌ آن‌كه‌ نفسش‌ را فروخته‌ باشد، چگونه‌ او را نفسى‌ باشد؟. بار دیگر در پاسخ‌ به‌ كسى‌ كه‌ درباره علامت‌ عارف‌ از او پرسیده‌ بود، به‌ این‌ آیه‌ استناد كرد كه‌ «...اِن‌َّ الْمُلوك‌َ اِذا دَخَلوا قَرْیةً اَفْسَدوها وَ جَعَلوا اَعِزَّةَ اَهْلِها اَذِلَّةً وَ كَذلِك‌َ یفْعَلون‌َ» (نمل‌ /27/34) و منظور او آن‌ بود كه‌ آن‌ ملِك‌ بزرگ‌، هنگامى‌ كه‌ به‌ قریه دل‌ مؤمن‌ وارد شود، آن‌ را ویران‌ مى‌كند و نفس‌ او را كه‌ تا آن‌ هنگام‌، نزد او با عزت‌ بود، ذلیل‌، خوار و هیچ‌ مى‌گرداند. چنین‌ است‌ كه‌ در مقام‌ فنا، خودی‌ سالك‌ در حق‌، مضمحل‌ مى‌شود و از عارف‌ و معرفت،‌ اثری‌ باقى‌ نمى‌ماند. خوف‌ و رجا، عذاب‌ و نعیم‌ و امید و بیم‌ همه‌ از میان‌ بر مى‌خیزد و عارف‌ در دریایى‌ غرق‌ مى‌شود كه‌ آن‌ را آغاز و انجام‌ و گذشته‌ و آینده‌ نیست‌، همه‌، حال‌ در حال‌ است‌ و وقت‌ در وقت. آن‌گاه‌ است‌ كه‌ بایزید در جواب‌ آن‌كه‌ از او مى‌پرسد: چگونه‌ صبح‌ كردی‌؟ مى‌گوید: «مرا بامداد و شامى‌ نیست‌! صبح‌ و شب‌، كسى‌ راست‌ كه‌ مقید به‌ صفات‌ باشد و مرا صفتى‌ نمانده‌ است‌». پس‌ بایزید بایزید را مى‌جوید و از او نشانى‌ نمى‌یابد و در خانه‌ كسى‌ جز خدای‌ نمى‌ماند. &lt;ref&gt; لاجوردی، فاطمه‌، ج11، ص313-321&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلفان‌ صوفیه‌، بایزید را اهل‌ فنا دانسته‌اند. وی‌ از نخستین‌ عارفانى‌ بود كه‌ موضوع‌ فنا را آشكارا مطرح‌ كرد و درباره آن‌ به‌ روشنى‌ سخن‌ گفت‌. این‌ فنا كه‌ محو شدن‌ صفات‌ بنده‌ در صفات‌ حق‌، و استهلاك‌ اراده‌ و انائیت‌ او در اراده‌ و ذات‌ خداوند است‌، هنگامى‌ حاصل‌ مى‌شود كه‌ عارف‌ از همه تعلقات‌ بریده‌، بر نفس‌ خود غالب‌ آمده‌، و به‌ حق‌ پیوسته‌ باشد. بایزید در بیان‌ این‌ مقام،‌ از تمثیل‌ رسیدن‌ رود به‌ دریا بهره‌ مى‌گیرد و باز با استفاده‌ از تمثیلى‌ دیگر حال‌ خود را چنین‌ بیان‌ مى‌كند: «از بایزیدی‌ به‌ در آمدم‌، چون‌ مار از پوست‌؛ پس‌ آن‌گاه‌ به‌ خود نگریستم‌، همه‌ او بودم‌». گاه‌ نیز در تبیین‌ مقام‌ فنا از آیات‌ قرآنى‌ بهره‌ مى‌گیرد، چنان‌كه‌ وقتى‌ از او درباره نفس‌ سؤال‌ شد، گفت‌: مؤمن‌ را نفسى‌ نیست‌، چه‌ «اِن‌َّ اللّه‌َ اشْتَری‌ مِن‌َ الْمُؤمِنین‌َ اَنْفُسَهُم‌ْ...» (توبه‌ /9/111)، پس‌ آن‌كه‌ نفسش‌ را فروخته‌ باشد، چگونه‌ او را نفسى‌ باشد؟. بار دیگر در پاسخ‌ به‌ كسى‌ كه‌ درباره علامت‌ عارف‌ از او پرسیده‌ بود، به‌ این‌ آیه‌ استناد كرد كه‌ «...اِن‌َّ الْمُلوك‌َ اِذا دَخَلوا قَرْیةً اَفْسَدوها وَ جَعَلوا اَعِزَّةَ اَهْلِها اَذِلَّةً وَ كَذلِك‌َ یفْعَلون‌َ» (نمل‌ /27/34) و منظور او آن‌ بود كه‌ آن‌ ملِك‌ بزرگ‌، هنگامى‌ كه‌ به‌ قریه دل‌ مؤمن‌ وارد شود، آن‌ را ویران‌ مى‌كند و نفس‌ او را كه‌ تا آن‌ هنگام‌، نزد او با عزت‌ بود، ذلیل‌، خوار و هیچ‌ مى‌گرداند. چنین‌ است‌ كه‌ در مقام‌ فنا، خودی‌ سالك‌ در حق‌، مضمحل‌ مى‌شود و از عارف‌ و معرفت،‌ اثری‌ باقى‌ نمى‌ماند. خوف‌ و رجا، عذاب‌ و نعیم‌ و امید و بیم‌ همه‌ از میان‌ بر مى‌خیزد و عارف‌ در دریایى‌ غرق‌ مى‌شود كه‌ آن‌ را آغاز و انجام‌ و گذشته‌ و آینده‌ نیست‌، همه‌، حال‌ در حال‌ است‌ و وقت‌ در وقت. آن‌گاه‌ است‌ كه‌ بایزید در جواب‌ آن‌كه‌ از او مى‌پرسد: چگونه‌ صبح‌ كردی‌؟ مى‌گوید: «مرا بامداد و شامى‌ نیست‌! صبح‌ و شب‌، كسى‌ راست‌ كه‌ مقید به‌ صفات‌ باشد و مرا صفتى‌ نمانده‌ است‌». پس‌ بایزید بایزید را مى‌جوید و از او نشانى‌ نمى‌یابد و در خانه‌ كسى‌ جز خدای‌ نمى‌ماند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==آثار==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌</ins>.&lt;ref&gt; لاجوردی، فاطمه‌، ج11، ص313-321&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references/&gt;</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737917:rev-737918 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737917&oldid=prev 2024-06-15T13:44:24Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وفات</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l68">خط ۶۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==آثار==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737916:rev-737917 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737916&oldid=prev 2024-06-15T13:43:42Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">وفات</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l68">خط ۶۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بایزید بسطامى‌ در 73 سالگى‌ در زادگاه‌ خود بسطام‌ درگذشت. سال‌ درگذشت‌ او در منابع‌ كهن‌تر به‌ دو صورت‌ 261ق و 234ق‌ ثبت‌ شده‌ است‌. تاریخ‌ اول‌ مستند به‌ سلسله‌ اسنادی‌ خانوادگى‌ است‌ كه‌ به‌ برادرزاده بایزید مى‌رسد و كسانى‌ چون‌ سلمى و خواجه‌ عبدالله‌ انصاری‌ آن‌ را نقل‌ كرده‌اند و تاریخ‌ دوم‌ كه‌ سهلجى‌ آن‌ را ذكر كرده‌ است‌، با شواهد غیرمستقیمى‌ همچون‌ دیدار بایزید با شقیق‌ بلخى‌ (د 194ق‌/810م‌) و نیز گفت‌وگوی‌ بایزید با مرید او كه‌ در منابع‌ مختلف‌ آمده‌ است‌ و همچنین‌ حكایت‌ انتظار او برای‌ رسیدن‌ جواب‌ بایزید و درگذشتش‌ پیش‌ از رسیدن‌ جواب تأیید مى‌شود. اما از سوی‌ دیگر ابن‌ خرقانى‌ به‌ نقل‌ از ابن‌ فوطى‌ مورخ‌ بغدادی‌ آورده‌ است‌ كه‌ بایزید در زمان‌ خلافت‌ عمر بن‌ عبدالعزیز (99-101ق‌)، خلیفه اموی‌ متولد شد. همو در جای‌ دیگری‌ از این‌ كتاب‌ آورده‌ است‌ كه‌ شیخ‌ ابوالحسن‌ خرقانى‌ 171 سال‌ پس‌ از مرگ‌ بایزید به‌ دنیا آمد. با توجه‌ به‌ تاریخ‌ درگذشت‌ خرقانى‌ (425ق‌) و این‌كه‌ او 73 سال‌ زیسته‌ است‌، تاریخ‌ درگذشت‌ بایزید 181ق‌ خواهد بود. همچنین‌ در برخى‌ از منابع‌ كهن‌، ابراهیم‌ هروی‌، معروف‌ به‌ ستَنْبه‌ (یا استنبه‌) را از مصاحبان‌ بایزید و از راویان‌ اقوال‌ او به‌ شمار آورده‌اند؛ و از سوی‌ دیگر، ابونعیم‌ اصفهانى‌ در حلیةالأولیاء، همین‌ ابراهیم‌ هروی‌ را از نزدیكان‌ ابراهیم‌ ادهم‌ (د 166ق‌) خوانده‌ است‌. به‌این‌ ترتیب‌، شاید بتوان‌ دوران‌ حیات‌ او را در اواخر سده 2ق‌/8م‌ قرار داد، و در این‌ صورت‌ مسأله شاگردی‌ او در محضر امام‌ صادق‌(ع‌) و دیدارش‌ با شقیق‌ بلخى‌ نیز محتمل‌تر مى‌نماید و بعید نیست‌ كه‌ چند كس‌ به‌ نام‌های‌ مشابه‌ و نزدیك‌ به‌ هم‌ از این‌ خاندان‌ در اواخر سده 2ق‌ و اواسط سده 3ق‌ مى‌زیسته‌اند و سال‌های‌ وفات‌ آنها با هم‌ خلط شده‌ است‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنان‌كه‌ اشاره‌ شد، از بایزید اثر مكتوبى‌ برجای‌ نمانده‌ است‌، اما علاوه‌ بر حكایت‌ها و اقوال‌ او كه‌ در كتاب‌های‌ مختلف‌ آمده‌، در برخى‌ منابع‌ رباعی‌هایى‌ نیز به‌ او نسبت‌ داده‌ شده‌ است كه‌ البته‌ صحت‌ انتساب‌ آنها قابل‌ اثبات‌ نیست‌.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مزار بایزید در بسطام‌ از همان‌ ابتدا مورد توجه‌ صوفیان‌ و اهل‌ ذوق‌ و عرفان‌ قرار گرفت‌ كه‌ برای‌ تبرك‌ و كسب‌ فیض‌ به‌ زیارت‌ آن‌ مى‌آمدند و گاهى‌ نیز چندی‌ در آن‌جا مجاور مى‌شدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مزار بایزید در بسطام‌ از همان‌ ابتدا مورد توجه‌ صوفیان‌ و اهل‌ ذوق‌ و عرفان‌ قرار گرفت‌ كه‌ برای‌ تبرك‌ و كسب‌ فیض‌ به‌ زیارت‌ آن‌ مى‌آمدند و گاهى‌ نیز چندی‌ در آن‌جا مجاور مى‌شدند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==میراث معنوی==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==میراث معنوی==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میراث‌ معنوی‌ بایزید بیش‌ از همه‌ در میان‌ اعضای‌ خاندانش‌ و به‌خصوص‌ فرزندان‌ و نوادگان‌ برادرش‌ آدم‌ باقى‌ ماند كه‌ تا سال‌ها پس‌ از درگذشت‌ او سخنان‌ و حكایت‌هایش‌ را برای‌ جویندگان‌ و مشتاقان‌ نقل‌ مى‌كردند و به‌ پرسش‌های‌ كسانى‌ كه‌ جویای‌ احوال‌ او بودند، پاسخ‌ مى‌دادند. تأثیر شخصیت‌ بایزید در میان‌ اطرافیانش‌ چنان‌ بود كه‌ پس‌ از او بسیاری‌ از فرزندان‌ این‌ خانواده‌ به‌ احترام‌ او طیفور یا ابویزید و یا حتى‌ به‌ نام‌ پدر و برادران‌ او عیسى‌، على‌ و آدم‌ نامیده‌ مى‌شدند. همین‌ امر ظاهراً باعث‌ شده‌ است‌ كه‌ مورخان‌ و تذكره‌نویسان‌ گاه‌ دچار اشتباه‌ شده‌، بعضى‌ نام‌ها را با یكدیگر خلط و در سلسله نقل‌قول‌ها خطا كنند. ابن‌ خرقانى‌ نیز با نسبت‌ دادن‌ فرزند پسری‌ به‌ نام‌ آدم‌ به‌ بایزید، فرزندان‌ و نوادگان‌ ابوموسى‌ اكبر را، فرزندان‌ بایزید و سپس‌ جانشینان‌ او معرفى‌ كرده‌ است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میراث‌ معنوی‌ بایزید بیش‌ از همه‌ در میان‌ اعضای‌ خاندانش‌ و به‌خصوص‌ فرزندان‌ و نوادگان‌ برادرش‌ آدم‌ باقى‌ ماند كه‌ تا سال‌ها پس‌ از درگذشت‌ او سخنان‌ و حكایت‌هایش‌ را برای‌ جویندگان‌ و مشتاقان‌ نقل‌ مى‌كردند و به‌ پرسش‌های‌ كسانى‌ كه‌ جویای‌ احوال‌ او بودند، پاسخ‌ مى‌دادند. تأثیر شخصیت‌ بایزید در میان‌ اطرافیانش‌ چنان‌ بود كه‌ پس‌ از او بسیاری‌ از فرزندان‌ این‌ خانواده‌ به‌ احترام‌ او طیفور یا ابویزید و یا حتى‌ به‌ نام‌ پدر و برادران‌ او عیسى‌، على‌ و آدم‌ نامیده‌ مى‌شدند. همین‌ امر ظاهراً باعث‌ شده‌ است‌ كه‌ مورخان‌ و تذكره‌نویسان‌ گاه‌ دچار اشتباه‌ شده‌، بعضى‌ نام‌ها را با یكدیگر خلط و در سلسله نقل‌قول‌ها خطا كنند. ابن‌ خرقانى‌ نیز با نسبت‌ دادن‌ فرزند پسری‌ به‌ نام‌ آدم‌ به‌ بایزید، فرزندان‌ و نوادگان‌ ابوموسى‌ اكبر را، فرزندان‌ بایزید و سپس‌ جانشینان‌ او معرفى‌ كرده‌ است.</div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737915:rev-737916 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737915&oldid=prev 2024-06-15T13:43:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور تولد = ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کشور تولد = ایران</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی = بسطام</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| محل زندگی = بسطام</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| رحلت = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">د </del>234 یا 261ق‌</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| رحلت = 234 یا 261ق‌</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهادت =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شهادت =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مدفن =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مدفن =  </div></td></tr> <!-- diff cache key fawiki:diff::1.12:old-737914:rev-737915 --> </table>

Mhosseini https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&diff=737914&oldid=prev 2024-06-15T13:42:09Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = بایزید بسطامی، طیفور بن‌ عیسى‌ | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = بایزیدِ بَسْطامى‌، ابویزید طیفور بن‌ عیسى‌ بن‌ سروشان‌ | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = عیسى‌ بن‌...» ایجاد کرد</p> <a href="https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%B3%D8%B7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%B7%DB%8C%D9%81%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%D9%89%E2%80%8C&amp;diff=737914">نمایش تغییرات</a>

Mhosseini