ایرانشاه بن ابی‌الخیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hashemi در ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۴

2024-10-16T05:14:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	'''ایرانشاه (ایرانشان) بن ابی الخیر''' (سده پنجم و ششم قمری) حماسه‌سرای فارسی‌گوی سده‌های ۵ و ۶ق که دو منظومه بهمن‌نامه و کوش‌نامه به او منسوب است.		'''ایرانشاه (ایرانشان) بن ابی الخیر''' (سده پنجم و ششم قمری) حماسه‌سرای فارسی‌گوی سده‌های ۵ و ۶ق که دو منظومه بهمن‌نامه و کوش‌نامه به او منسوب است.

	==نام==		=نام=
	در هيچ يک از دو منظومه‌ای که به او منسوب بوده و به تقليد از [[فردوسی، ابوالقاسم\|فردوسی]] سروده شده، نام ايرانشاه نيامده است؛ اما صاحب «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، منظومه بهمن‌نامه را به ايرانشان نسبت داده و مصحح «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، آن را به ايرانشاه تصحيح کرده است و اغلب محققان بعدی همين ضبط را پذيرفته‌اند<ref>خطیبی، ابوالفضل،ج10،ص686</ref>.		در هيچ يک از دو منظومه‌ای که به او منسوب بوده و به تقليد از [[فردوسی، ابوالقاسم\|فردوسی]] سروده شده، نام ايرانشاه نيامده است؛ اما صاحب «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، منظومه بهمن‌نامه را به ايرانشان نسبت داده و مصحح «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، آن را به ايرانشاه تصحيح کرده است و اغلب محققان بعدی همين ضبط را پذيرفته‌اند<ref>خطیبی، ابوالفضل،ج10،ص686</ref>.

	==دوران زندگی==		=دوران زندگی=
	از زندگی اين شاعر اطلاع چندانی نداريم، ولی می‌دانيم که به روزگار سلطان محمود بن ملکشاه و برادر او محمد می‌زيسته است<ref>همان</ref>.		از زندگی اين شاعر اطلاع چندانی نداريم، ولی می‌دانيم که به روزگار سلطان محمود بن ملکشاه و برادر او محمد می‌زيسته است<ref>همان</ref>.

	==زادگاه==		=زادگاه=
	برخی بر اساس قراينی او را برادر شهمردان بن ابی‌الخير و زادگاهش را ری دانسته‌اند		برخی بر اساس قراينی او را برادر شهمردان بن ابی‌الخير و زادگاهش را ری دانسته‌اند
	==دین==		=دین=
	از اشعار ايرانشاه پيداست که مسلمان بوده و از دانش دينی بهره داشته است. وی نيز مانند ديگر حماسه‌سرايان ايرانی در منظومه‌های خود تقديرگرا و در اشعار خويش، مدافع فضايل اخلاقی است<ref>همان</ref>.		از اشعار ايرانشاه پيداست که مسلمان بوده و از دانش دينی بهره داشته است. وی نيز مانند ديگر حماسه‌سرايان ايرانی در منظومه‌های خود تقديرگرا و در اشعار خويش، مدافع فضايل اخلاقی است<ref>همان</ref>.

	==آثار==		=آثار=
	دو منظومه به او منسوب است:		دو منظومه به او منسوب است:
	# بهمن‌نامه: که مشتمل است بر ۱۰ هزار بيت در بحر متقارب مثمن محذوف يا مقصور، درباره ماجراهای بهمن پسر اسفنديار کيانی. هدايت اين منظومه را به جمالی مهريجردی نسبت داده و در نسخه‌ای از بهمن‌نامه و نسخه يگانه کوش‌نامه (هر دو خارج از متن اصلی)، سراينده آنها حکيم آذری معرفی شده است که به نظر نادرست می‌آيد. بهمن‌نامه يک بار به نام سلطان محمود، و سپس به نام سلطان محمد مصدّر شده است. صفا برآن است که ايرانشاه در اين منظومه چند بار تجديدنظر کرده است. بهمن‌نامه نخست در ۱۳۲۵ق در بمبئی چاپ سنگی شد و سپس در ۱۳۷۰ش در تهران به چاپ رسيد.		# بهمن‌نامه: که مشتمل است بر ۱۰ هزار بيت در بحر متقارب مثمن محذوف يا مقصور، درباره ماجراهای بهمن پسر اسفنديار کيانی. هدايت اين منظومه را به جمالی مهريجردی نسبت داده و در نسخه‌ای از بهمن‌نامه و نسخه يگانه کوش‌نامه (هر دو خارج از متن اصلی)، سراينده آنها حکيم آذری معرفی شده است که به نظر نادرست می‌آيد. بهمن‌نامه يک بار به نام سلطان محمود، و سپس به نام سلطان محمد مصدّر شده است. صفا برآن است که ايرانشاه در اين منظومه چند بار تجديدنظر کرده است. بهمن‌نامه نخست در ۱۳۲۵ق در بمبئی چاپ سنگی شد و سپس در ۱۳۷۰ش در تهران به چاپ رسيد.
	# کوش‌نامه: اين اثر پس از بهمن‌نامه و درباره کوش- شاه چين- به نظم کشيده شده است. ايرانشاه روايات اين منظومه را به تقليد از فردوسی، از گفتار «دهقان ديندار» و «سراينده دهقان» و مانند آن نقل کرده است که بی‌گمان مراد، راويان متن منثور داستانند. کوش‌نامه به محمد بن ملکشاه تقديم شده ومتينی براساس متن منظومه برآن است که اين اثرميان سال‌های ۵۰۱ تا ۵۰۴ق سروده شده است. اين منظومه در ۱۳۷۸ش درتهران چاپ شده است<ref>همان</ref>.		# کوش‌نامه: اين اثر پس از بهمن‌نامه و درباره کوش- شاه چين- به نظم کشيده شده است. ايرانشاه روايات اين منظومه را به تقليد از فردوسی، از گفتار «دهقان ديندار» و «سراينده دهقان» و مانند آن نقل کرده است که بی‌گمان مراد، راويان متن منثور داستانند. کوش‌نامه به محمد بن ملکشاه تقديم شده ومتينی براساس متن منظومه برآن است که اين اثرميان سال‌های ۵۰۱ تا ۵۰۴ق سروده شده است. اين منظومه در ۱۳۷۸ش درتهران چاپ شده است<ref>همان</ref>.

	==پانویس ==		=پانویس =
	<references />		<references />

	==منابع مقاله==		=منابع مقاله=
	خطیبی، ابوالفضل، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1380.		خطیبی، ابوالفضل، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1380.

	==وابسته‌ها==		=وابسته‌ها=
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}

Hbaghizadeh: جایگزینی متن - 'دائرة المعارف' به 'دائرةالمعارف'

2024-04-08T10:16:48Z

جایگزینی متن - 'دائرة المعارف' به 'دائرةالمعارف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۶
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	==منابع مقاله==		==منابع مقاله==
	خطیبی، ابوالفضل، ~~دائرة المعارف~~ بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز ~~دائرة المعارف~~ بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1380.		خطیبی، ابوالفضل، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1380.

	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2024-01-19T08:02:13Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	[[بهمن‌نامه]]		[[بهمن‌نامه]]

	[[~~کوش نامه~~]]		[[کوش‌نامه]]

Hbaghizadeh: /* وابسته‌ها */

2024-01-19T08:01:47Z

وابسته‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	==وابسته‌ها==		==وابسته‌ها==
	{{وابسته‌ها}}		{{وابسته‌ها}}
	[[~~‏بهمن نامه~~]]
			[[بهمن‌نامه]]

	[[کوش نامه]]		[[کوش نامه]]

Hbaghizadeh در ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۴

2023-12-14T08:34:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	\| نسب =		\| نسب =
	\| نام پدر =		\| نام پدر =
	\| ولادت =		\| ولادت =سده پنجم و ششم قمری
	\| محل تولد =		\| محل تولد =ری
	\| کشور تولد =		\| کشور تولد =
	\| محل زندگی =		\| محل زندگی =
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| فرزندان =		\| فرزندان =
	\| خویشاوندان =		\| خویشاوندان =
	\| دین =		\| دین =اسلام
	\| مذهب =		\| مذهب =
	\| پیشه =		\| پیشه =
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	\| حوزه =		\| حوزه =
	\| علایق پژوهشی =		\| علایق پژوهشی =
	\| سبک نوشتاری =		\| سبک نوشتاری =حماسه سرا
	\| آثار =		\| آثار =[[کوش نامه]]
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	\| امضا =		\| امضا =
خط ۷۴:		خط ۷۴:

	[[رده:زندگی‌نامه]]		[[رده:زندگی‌نامه]]
	[[رده:مقالات بازبینی ~~نشده2~~]]		[[رده:مقالات بازبینی شده2 آذر 1402]]
	[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]		[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]
	[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط سید محمد رضا موسوی]]		[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط سید محمد رضا موسوی]]

Hbaghizadeh در ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۰

2023-12-14T06:10:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۰
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	==نام==		==نام==
	در هيچ يک از دو منظومه‌ای که به او منسوب بوده و به تقليد از فردوسی سروده شده، نام ايرانشاه نيامده است؛ اما صاحب ~~«مجمل التواريخ»،~~ منظومه بهمن‌نامه را به ايرانشان نسبت داده و مصحح ~~«مجمل التواريخ»،~~ آن را به ايرانشاه تصحيح کرده است و اغلب محققان بعدی همين ضبط را پذيرفته‌اند<ref>خطیبی، ابوالفضل،ج10،ص686</ref>.		در هيچ يک از دو منظومه‌ای که به او منسوب بوده و به تقليد از [[فردوسی، ابوالقاسم\|فردوسی]] سروده شده، نام ايرانشاه نيامده است؛ اما صاحب «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، منظومه بهمن‌نامه را به ايرانشان نسبت داده و مصحح «[[مجمل التواريخ و القصص (نشر آلمان)\|مجمل التواريخ]]»، آن را به ايرانشاه تصحيح کرده است و اغلب محققان بعدی همين ضبط را پذيرفته‌اند<ref>خطیبی، ابوالفضل،ج10،ص686</ref>.

	==دوران زندگی==		==دوران زندگی==

A-esmaeili: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = ایرانشاه بن ابی‌‎الخیر | تصویر = NUR18558.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = | محل تولد = | کشور تولد = | محل زندگی = | رحلت = | شهادت = | مدفن = | طول...» ایجاد کرد

2023-11-29T10:58:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = ایرانشاه بن ابی‌‎الخیر | تصویر = NUR18558.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = | محل تولد = | کشور تولد = | محل زندگی = | رحلت = | شهادت = | مدفن = | طول...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
| عنوان = ایرانشاه بن ابی‌‎الخیر
| تصویر = NUR18558.jpg
| اندازه تصویر =
| توضیح تصویر =
| نام کامل =
| نام‌های دیگر =
| لقب =
| تخلص =
| نسب =
| نام پدر =
| ولادت =
| محل تولد =
| کشور تولد =
| محل زندگی =
| رحلت =
| شهادت =
| مدفن =
| طول عمر =
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان =
| دین =
| مذهب =
| پیشه =
| منصب =
| پس از =
| پیش از =
| اساتید =
| مشایخ =
| معاصرین =
| شاگردان =
| اجازه اجتهاد از =
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه =
| علایق پژوهشی =
| سبک نوشتاری =
| آثار =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE18558AUTHORCODE
}}
'''ایرانشاه (ایرانشان) بن ابی الخیر''' (سده پنجم و ششم قمری) حماسه‌سرای فارسی‌گوی سده‌های ۵ و ۶ق که دو منظومه بهمن‌نامه و کوش‌نامه به او منسوب است.

==نام==
در هيچ يک از دو منظومه‌ای که به او منسوب بوده و به تقليد از فردوسی سروده شده، نام ايرانشاه نيامده است؛ اما صاحب «مجمل التواريخ»، منظومه بهمن‌نامه را به ايرانشان نسبت داده و مصحح «مجمل التواريخ»، آن را به ايرانشاه تصحيح کرده است و اغلب محققان بعدی همين ضبط را پذيرفته‌اند<ref>خطیبی، ابوالفضل،ج10،ص686</ref>.

==دوران زندگی==
از زندگی اين شاعر اطلاع چندانی نداريم، ولی می‌دانيم که به روزگار سلطان محمود بن ملکشاه و برادر او محمد می‌زيسته است<ref>همان</ref>.

==زادگاه==
برخی بر اساس قراينی او را برادر شهمردان بن ابی‌الخير و زادگاهش را ری دانسته‌اند
==دین==
از اشعار ايرانشاه پيداست که مسلمان بوده و از دانش دينی بهره داشته است. وی نيز مانند ديگر حماسه‌سرايان ايرانی در منظومه‌های خود تقديرگرا و در اشعار خويش، مدافع فضايل اخلاقی است<ref>همان</ref>.

==آثار==
دو منظومه به او منسوب است:
# بهمن‌نامه: که مشتمل است بر ۱۰ هزار بيت در بحر متقارب مثمن محذوف يا مقصور، درباره ماجراهای بهمن پسر اسفنديار کيانی. هدايت اين منظومه را به جمالی مهريجردی نسبت داده و در نسخه‌ای از بهمن‌نامه و نسخه يگانه کوش‌نامه (هر دو خارج از متن اصلی)، سراينده آنها حکيم آذری معرفی شده است که به نظر نادرست می‌آيد. بهمن‌نامه يک بار به نام سلطان محمود، و سپس به نام سلطان محمد مصدّر شده است. صفا برآن است که ايرانشاه در اين منظومه چند بار تجديدنظر کرده است. بهمن‌نامه نخست در ۱۳۲۵ق در بمبئی چاپ سنگی شد و سپس در ۱۳۷۰ش در تهران به چاپ رسيد.
# کوش‌نامه: اين اثر پس از بهمن‌نامه و درباره کوش- شاه چين- به نظم کشيده شده است. ايرانشاه روايات اين منظومه را به تقليد از فردوسی، از گفتار «دهقان ديندار» و «سراينده دهقان» و مانند آن نقل کرده است که بی‌گمان مراد، راويان متن منثور داستانند. کوش‌نامه به محمد بن ملکشاه تقديم شده ومتينی براساس متن منظومه برآن است که اين اثرميان سال‌های ۵۰۱ تا ۵۰۴ق سروده شده است. اين منظومه در ۱۳۷۸ش درتهران چاپ شده است<ref>همان</ref>.

==پانویس ==
<references />

==منابع مقاله==
خطیبی، ابوالفضل، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، چاپ اول، 1380.

==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}
[[‏بهمن نامه]]

[[کوش نامه]]

[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ آذر 1402 توسط عباس مکرمی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ آذر 1402 توسط سید محمد رضا موسوی]]